08A Rapport Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcohol en tabak
Tekst van het document
33+1+588 7.9%
Bij 1 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
61.5%
38.5%
Leeftijd & ID gevraagd
57.1%
42.9%
58.4%
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik n=59
NIET NAGELEEFD
Naleving
93+0+7 6.8%
• 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem; • 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem. In 3 van de 4 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (75.0%). Van de 55 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (93.2%), is er 33 keer nageleefd (60.0%).
Geen hulpmiddel gebruikt
Hulpmiddel gebruikt
60.0%
75.0%
40.0%
25.0%
93.2%
NALEVING Bij 36 van de 89 aankooppogingen is er nageleefd (40.4%). De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (43.5%).
NAGELEEEFD
Naleving
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 NS KIOSKEN
100% 90% 80% 70% 60%
43.5%
50%
40.4%
40% 30% 20% 10% 0% 2018
2020
2022
40.4% [30.9, 50.8]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP SLIJTERIJEN
71.0% [69.2, 72.7] In dit onderzoek zijn er drie subverkoopkanalen bezocht die vallen onder het verkoopkanaal slijterijen: borrelshops, ketenslijterijen en zelfstandige slijterijen. Het gewogen totale nalevingscijfer van het verkoopkanaal slijterijen bedraagt 71.0%. Op de volgende pagina’s worden per subverkoopkanaal de nalevingscijfers gerapporteerd en wordt weergegeven welke interventies er zijn toegepast.
NALEVING ALCOHOLVERKOOP BORRELSHOPS INTERVENTIES Bij 42 van de 256 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (16.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=256
Naleving
16+0+786 5.9%
Bij 0 van de 256 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%). Bij 199 van de 256 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (77.7%). Dit leidde in 182 gevallen tot naleving (91.5%). Bij 15 van de 256 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (5.9%). Dit leidde in 15 gevallen tot naleving (100.0%).
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
n.v.t.
16.4%
Leeftijd & ID gevraagd
77.7%
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 214 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 143 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (66.8%). • 6 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem; • 132 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 5 verkopers gebruikten een ID-scanner.
Bij 197 van de 256 aankooppogingen is er nageleefd (77.0%). De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (77.3%).
33+67
Geen hulpmiddel gebruikt
80.3%
Hulpmiddel gebruikt
97.9%
19.7%
2.1%
66.8%
Van de 71 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (33.2%), is er 57 keer nageleefd (80.3%).
NALEVING
NIET NAGELEEFD
Naleving
33.2%
In 140 van de 143 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (97.9%).
8.5%
100.0%
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik n=214
91.5%
ID gevraagd
NAGELEEEFD
Naleving 100% 90%
82.9%
NALEVING ALCOHOL 2022 BORRELSHOPS 77.3%
77.0%
2020
2022
80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2018
NIET NAGELEEFD
77.0% [71.4, 81.7]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP KETENSLIJTERIJEN INTERVENTIES Bij 24 van de 206 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (11.7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=206
Naleving
11+1+853 3.4%
11.7%
0.5%
Bij 1 van de 206 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.5%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%). Bij 174 van de 206 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (84.5%). Dit leidde in 167 gevallen tot naleving (96.0%). Bij 7 van de 206 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (3.4%). Dit leidde in 6 gevallen tot naleving (85.7%).
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
96.0%
Leeftijd & ID gevraagd
84.5%
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 181 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 98 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (54.1%). • 2 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem; • 93 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 3 verkopers gebruikten een ID-scanner. In 97 van de 98 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (99.0%). Van de 83 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (45.9%), is er 76 keer nageleefd (91.6%).
NALEVING Bij 173 van de 206 aankooppogingen is er nageleefd (84.0%). De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (81.1%).
Naleving
54+46
54.1%
Geen hulpmiddel gebruikt
91.6%
Hulpmiddel gebruikt
99.0%
8.4%
45.9%
NAGELEEEFD
Naleving 100% 90%
14.3%
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik n=181
85.7%
4.0%
88.0%
81.1%
84.0%
70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2020
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 KETENSLIJTERIJEN
84.0%
80%
2018
1.0%
2022
[78.4, 88.4]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP ZELFSTANDIGE SLIJTERIJEN INTERVENTIES Bij 88 van de 184 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (47.8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=184
Bij 73 van de 184 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (39.7%). Dit leidde in 56 gevallen tot naleving (76.7%).
39.7%
Leeftijd & ID gevraagd
76.7%
68.8%
Hulpmiddelgebruik
Naleving
n=89
97+3
23.3%
31.3%
NIET NAGELEEFD
3.4%
Van de 86 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (96.6%), is er 64 keer nageleefd (74.4%).
Geen hulpmiddel gebruikt
25.6%
100.0%
NAGELEEEFD
Naleving
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 ZELFSTANDIGE SLIJTERIJEN
100% 90% 80% 70% 60% 50%
74.4%
Hulpmiddel gebruikt
96.6%
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (26.4%).
100.0%
NAGELEEEFD
In 3 van de 3 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
Bij 67 van de 184 aankooppogingen is er nageleefd (36.4%).
Leeftijd gevraagd
3.8%
• 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem.
NALEVING
100.0%
ID gevraagd
47.8%
Bij 16 van de 184 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (8.7%). Dit leidde in 11 gevallen tot naleving (68.8%).
Van de 89 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 3 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (3.4%).
48+4+399
Geen interventie
8.7%
Bij 7 van de 184 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (3.8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
36.4%
35.6% 26.4%
40% 30% 20% 10% 0% 2018
2020
2022
36.4% [29.8, 43.6]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP SPORTKANTINES INTERVENTIES Bij 151 van de 264 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (57.2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=264
Bij 74 van de 264 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (28.0%). Dit leidde in 53 gevallen tot naleving (71.6%).
28.0%
Bij 33 van de 264 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (12.5%). Dit leidde in 23 gevallen tot naleving (69.7%).
Van de 107 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 10 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (9.3%).
n=107
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
71.6%
28.4%
Leeftijd & ID gevraagd
69.7%
30.3%
57.2%
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Naleving
90+10 9.3%
Van de 97 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (90.7%), is er 67 keer nageleefd (69.1%).
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (23.9%).
100.0%
Hulpmiddelgebruik
In 9 van de 10 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (90.0%).
Bij 76 van de 264 aankooppogingen is er nageleefd (28.8%).
Geen interventie
2.3%
• 4 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem; • 3 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 2 verkopers gebruikten een ID-scanner; • 1 verkoper gebruikte een briefje met daarop de minimale geboortedatum.
NALEVING
57+3+2812 12.5%
Bij 6 van de 264 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (2.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
Geen hulpmiddel gebruikt
Hulpmiddel gebruikt
90.7%
30.9%
10.0%
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 SPORTKANTINES
100% 90% 80% 70% 60% 50% 30%
90.0%
NAGELEEEFD
Naleving
40%
69.1%
16.7%
20.2%
23.9%
2016
2018
2020
28.8%
20% 10% 0% 2022
28.8% [23.7, 34.5]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP SUPERMARKTEN
62.6% [61.4, 63.9] In dit onderzoek zijn er twee subverkoopkanalen bezocht die vallen onder het verkoopkanaal supermarkten, namelijk ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Het gewogen nalevingscijfer van het verkoopkanaal supermarkten bedraagt 62.6%. Op de volgende pagina’s worden per subverkoopkanaal de nalevingscijfers gerapporteerd en wordt weergegeven welke interventies er zijn toegepast.
NALEVING ALCOHOLVERKOOP KETENSUPERMARKTEN INTERVENTIES Bij 73 van de 290 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (25.2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=290
24+0.5+71.53 31+69 75+25 2.8%
Bij 208 van de 290 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (71.7%). Dit leidde in 177 gevallen tot naleving (85.1%). Bij 8 van de 290 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (2.8%). Dit leidde in 7 gevallen tot naleving (87.5%).
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
0.3%
ID gevraagd
85.1%
14.9%
Leeftijd & ID gevraagd
87.5%
12.5%
71.7%
HULPMIDDELGEBRUIK
Hulpmiddelgebruik
Van de 216 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 147 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (68.1%).
n=216
• 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem; • 138 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 8 verkopers gebruikten een ID-scanner.
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Naleving
31.9%
In 138 van de 147 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (93.9%).
Geen hulpmiddel gebruikt
66.7%
Hulpmiddel gebruikt
33.3%
93.9%
6.1%
68.1%
Van de 69 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (31.9%), is er 46 keer nageleefd (66.7%).
Van de 290 aankooppogingen bij ketensupermarkten zijn 217 aankooppogingen (74.8%) uitgevoerd bij bemenste kassa’s en 73 aankooppogingen bij onbemenste kassa’s (25.2%).
Geen interventie
25.2%
Bij 1 van de 290 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
BEMENSTE KASSA / ONBEMENSTE KASSA
Naleving
NAGELEEEFD
NIET NAGELEEFD
Bemenste kassa / onbemenste kassa n=290
Bemenste kassa
25.2%
Van de 217 aankooppogingen bij bemenste kassa’s is er 144 keer nageleefd (66.4%). Van de 73 aankooppogingen bij onbemenste kassa’s is er 40 keer nageleefd (54.8%).
Onbemenste kassa
74.8%
De naleving bij bemenste kassa’s verschilt niet significant van de naleving bij onbemenste kassa’s.
NALEVING
Naleving
Bij 184 van de 290 aankooppogingen is er nageleefd (63.4%).
100%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (59.3%).
63.3%
0%
2016
66.4% 54.8%
NAGELEEEFD
33.6% 45.2%
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 KETENSUPERMARKTEN 71.8%
2018
59.3%
63.4%
2020
2022
63.4% [57.8, 68.8]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP ZELFSTANDIGE SUPERMARKTEN INTERVENTIES Bij 62 van de 113 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (54.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=113
Bij 36 van de 113 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (31.9%). Dit leidde in 29 gevallen tot naleving (80.6%).
31.9%
Bij 15 van de 113 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (13.3%). Dit leidde in 9 gevallen tot naleving (60.0%).
Van de 51 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 1 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (2.0%).
55+0+3213
n=51
Van de 50 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (98.0%), is er 37 keer nageleefd (74.0%).
n.v.t. 80.6%
ID gevraagd
19.4%
54.9% Leeftijd & ID gevraagd
60.0%
40.0%
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Naleving
98+2
Geen hulpmiddel gebruikt
26.0%
100.0%
NAGELEEEFD
Naleving
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 ZELFSTANDIGE SUPERMARKTEN
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40%
74.0%
Hulpmiddel gebruikt
98.0%
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (27.9%).
Leeftijd gevraagd
2.0%
In dit geval leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
Bij 38 van de 113 aankooppogingen is er nageleefd (33.6%).
100.0%
Hulpmiddelgebruik
• 1 verkoper controleerde de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem.
NALEVING
Geen interventie
13.3%
Bij 0 van de 113 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
25.6%
27.9%
2018
2020
33.6%
30% 20% 10% 0% 2022
33.6% [25.6, 42.7]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP THUISBEZORGKANALEN INTERVENTIES Bij 308 van de 384 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (80.2%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=384
80+2+126 5.5%
12.2%
Bij 8 van de 384 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (2.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Bij 21 van de 384 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (5.5%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (57.1%).
Van de 68 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 27 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (39.7%).
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
59.6%
40.4%
Leeftijd & ID gevraagd
57.1%
42.9%
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik n=68
39.7%
In 21 van de 27 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (77.8%). Van de 41 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (60.3%), is er 19 keer nageleefd (46.3%).
Naleving
Bij 40 van de 384 aankooppogingen is er nageleefd. Het gewogen nalevingscijfer (inclusief flitsbezorgers) is 10.0%.
100% 90%
Geen hulpmiddel gebruikt
60.3%
50% 40% 30%
2016
53.7%
22.2%
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 THUISBEZORGKANALEN
60%
10% 0%
77.8%
NAGELEEEFD
70%
2.0%
46.3%
Hulpmiddel gebruikt
80%
20%
NIET NAGELEEFD
Naleving
60+40
NALEVING
*Om bij thuisbezorgkanalen een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het nalevingscijfer van 2022 (10.0%) herberekend exclusief flitsbezorgers (13.0%) en gebruikt in de vergelijking met 2020.
100.0%
80.2%
• 3 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem; • 23 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 1 verkoper gebruikte een ID-scanner.
De naleving in 2022* verschilt niet significant van de naleving in 2020 (12.4%).
Geen interventie
2.1%
Bij 47 van de 384 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (12.2%). Dit leidde in 28 gevallen tot naleving (59.6%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
9.5%
2018
12.4%
10.0%
2020
2022
10.0% [9.8, 10.2]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP FLITSBEZORGERS INTERVENTIES Bij 85 van de 90 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (94.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=90
Bij 3 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (3.3%). Dit leidde in 1 gevallen tot naleving (33.3%). Bij 1 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Van de 4 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 1 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (25.0%).
95+1+3 3.3% 1.1% 1.1%
Bij 1 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
33.3%
Leeftijd & ID gevraagd
100.0%
94.4%
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik
Naleving
n=4
75+25
66.7%
NIET NAGELEEFD
25.0%
• 1 verkoper controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in een handheld. In dit geval leidde hulpmiddelgebruik niet tot naleving (0.0%). Van de 3 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (75.0%), is er 1 keer nageleefd (33.3%).
Geen hulpmiddel gebruikt
66.7%
33.3%
Hulpmiddel gebruikt
100.0%
75.0%
NALEVING Bij 1 van de 90 aankooppogingen is er nageleefd (1.1%).
NAGELEEEFD
Naleving
NALEVING ALCOHOL 2022 FLITSBEZORGERS
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
NIET NAGELEEFD
1.1% 2022
1.1% [0.2, 6.0]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP MAALTIJDBEZORGDIENSTEN INTERVENTIES Bij 93 van de 100 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (93.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=100
Bij 5 van de 100 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (5.0%). Dit leidde in 2 gevallen tot naleving (40.0%). Bij 2 van de 100 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (2.0%). Dit leidde in 2 gevallen tot naleving (100.0%).
Van de 7 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 2 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (28.6%).
93+0+52 2.0% 5.0%
Bij 0 van de 100 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
n.v.t.
ID gevraagd
Leeftijd & ID gevraagd
100.0%
93.0%
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik
Naleving
n=7
72+28
60.0%
40.0%
NIET NAGELEEFD
28.6%
• 2 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in een handheld. In 2 van de 2 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%). Van de 5 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (71.4%), is er 2 keer nageleefd (40.0%).
Geen hulpmiddel gebruikt
60.0%
40.0%
Hulpmiddel gebruikt
100.0%
71.4%
NALEVING Bij 4 van de 100 aankooppogingen is er nageleefd (4.0%). De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (2.2%).
NAGELEEEFD
Naleving
NALEVING ALCOHOL 2022 MAALTIJDBEZORGDIENSTEN
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0%
NIET NAGELEEFD
1.1%
2.2%
4.0%
2018
2020
2022
4.0% [1.6, 9.8]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP THUISBEZORGENDE LANDELIJKE KETENS INTERVENTIES Bij 59 van de 104 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (56.7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=104
27.9%
Bij 29 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (27.9%). Dit leidde in 19 gevallen tot naleving (65.5%).
n=42
100.0%
Leeftijd & ID gevraagd
65.5%
53.8%
34.5%
46.2%
Naleving
62+38
Geen hulpmiddel gebruikt
46.2%
Hulpmiddel gebruikt
61.9%
53.8%
87.5%
NAGELEEEFD
Naleving
12.5%
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 THUISBEZORGENDE LANDELIJKE KETENS
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40%
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
38.1%
Van de 26 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (61.9%), is er 12 keer nageleefd (46.2%).
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (26.4%).
Leeftijd gevraagd
Hulpmiddelgebruik
In 14 van de 16 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (87.5%).
Bij 26 van de 104 aankooppogingen is er nageleefd (25.0%).
100.0%
2.9%
• 3 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem; • 13 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem.
NALEVING
Geen interventie
ID gevraagd
56.7%
Bij 13 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (12.5%). Dit leidde in 7 gevallen tot naleving (53.8%).
Van de 42 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 16 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (38.1%).
57+3+2812 12.5%
Bij 3 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (2.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
25.6%
26.4%
25.0%
2018
2020
2022
30% 20% 10% 0%
25.0% [17.7, 34.1]
NALEVING ALCOHOLVERKOOP WEBSHOPS INTERVENTIES Bij 71 van de 90 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (78.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=90
11.1%
Bij 5 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (5.6%). Dit leidde in 3 gevallen tot naleving (60.0%).
n=15
53.3%
Van de 7 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (46.7%), is er 4 keer nageleefd (57.1%).
De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (8.8%).
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
60.0%
40.0%
Leeftijd & ID gevraagd
60.0%
40.0%
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik
In 5 van de 8 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (62.5%).
Bij 9 van de 90 aankooppogingen is er nageleefd (10.0%).
100.0%
78.9%
• 7 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 1 verkoper gebruikten een ID-scanner.
NALEVING
Geen interventie
4.4%
Bij 10 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (11.1%). Dit leidde in 6 gevallen tot naleving (60.0%).
Van de 15 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 8 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (53.3%).
79+4+116 5.6%
Bij 4 van de 90 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (4.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
Naleving
47+53
57.1%
42.9%
Hulpmiddel gebruikt
62.5%
37.5%
NAGELEEEFD
NIET NAGELEEFD
NALEVING ALCOHOL 2022 WEBSHOPS
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 10% 0%
Geen hulpmiddel gebruikt
46.7%
Naleving
20%
NIET NAGELEEFD
2.2% 2018
8.8%
10.0%
2020
2022
10.0% [5.4, 17.9]
Naleving alcoholverkoop 2020 versus 2022 Door de naleving in 2022 te vergelijken met de naleving in 2020 is te zien of de naleving veranderd is. De nalevingscijfers zijn over het gewogen totaal en per verkoopkanaal vergeleken. Figuur 8 geeft de nalevingspercentages weer voor alcoholverkoop in 2020 en 2022. Het gewogen totale nalevingscijfer (exclusief thuisbezorgkanalen) in 2022 (39.4%) is significant hoger dan het gewogen totale nalevingscijfer in 2020 (38.0%).
88.0% 81.1% 84.0%
• Ketenslijterijen
• Zelfstandige slijterijen**
35.6% 26.4% 36.4%
Sportkantines
20.2% 23.9% 28.8%
Bij supermarkten, slijterijen en zelfstandige slijterijen is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022 significant hoger dan de naleving in 2020. In de andere verkoopkanalen zijn er geen significante veranderingen in de naleving geconstateerd. Zie Appendix B voor de betrouwbaarheidsintervallen en significantietoetsen van het totale nalevingscijfer en van de nalevingscijfers per verkoopkanaal.
Supermarkten**
68.9% 58.1% 62.6%
• Ketensupermarkten
71.8% 59.3% 63.4%
Figuur 8. Nalevingspercentages alcohol per verkoopkanaal in 2018, 2020 en 2022*
Thuisbezorgkanalen
34.7% 41.0% 46.9%
• Flitsbezorgers
n.v.t. n.v.t. 1.1%
• Maaltijdbezorgdiensten
1.1% 2.2% 4.0%
• Thuisbezorgende landelijke ketens
25.6% 26.4% 25.0%
• Webshops
2.2% 8.8% 10.0%
Gewogen totale nalevingscijfer**
37.7% 38.0% 39.4%
Avondwinkels
Cafetaria’s
20.7% 29.8% 24.8%
Horecagelegenheden
17.5% 29.0% 23.7% 43.5% 40.4%
NS Kiosken
73.3% 66.3% 71.0%
Slijterijen**
82.9% 77.3% 77.0%
• Borrelshops
Nalevingscijfer 2018
78
20%
40%
Nalevingscijfer 2020
9.5% 12.4% 10.0%
0%
Nalevingscijfer 2018 0%
25.6% 27.9% 33.6%
• Zelfstandige supermarkten
60%
80%
100%
Nalevingscijfer 2022
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
20%
40%
Nalevingscijfer 2020
60%
80%
100%
Nalevingscijfer 2022
* Het nalevingspercentage van thuisbezorgkanalen is niet meegenomen in het gewogen totale nalevingscijfer, omdat er geen realistische schatting van het totaal aanbod van thuisbezorgkanalen gemaakt kan worden.
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
79
Om bij thuisbezorgkanalen een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het nalevingscijfer van 2022 (10.0%) herberekend exclusief flitsbezorgers (13.0%) en gebruikt in de vergelijking met 2020. Het onderzoek is in 2020 gedeeltelijk tijdens de COVID-19-pandemie uitgevoerd. De invloed van de maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie op de cijfers is niet objectief te kwantificeren. Gegeven is wel dat de gemeten naleving de werkelijke naleving van verkoopkanalen in 2020 weergeeft. Voor een volledig beeld van de ontwikkeling van de nalevingscijfers zijn de cijfers uit 2018 aan deze figuur toegevoegd. ** Significant verschil tussen 2020 en 2022
Figuur 9. Gewogen totale nalevingscijfer en nalevingscijfer tabak per verkoopkanaal 2022 Avondwinkels
59.4%
[49.4, 68.7], n=96
Cafetaria’s
39.4%
[30.6, 49.0], n=104
Supermarkten
79.8%
[78.5, 81.1], n=350
• Ketensupermarkten
80.8%
[75.6, 85.2], n=261
RESULTATEN TABAKSVERKOOP Naleving bij tabaksverkoop in 2022 Het gewogen totale nalevingscijfer voor alle verkoopkanalen (exclusief thuisbezorgkanalen VIII) bij tabaksverkoop in 2022 is 63.7%. Figuur 9 geeft het gewogen totale nalevingscijfer en de nalevingscijfers per verkoopkanaal weer. Bij 57 van de 96 aankooppogingen bij avondwinkels is er nageleefd (59.4%). Bij cafetaria’s is er bij 41 van de 104 aankooppogingen nageleefd (39.4%). De gewogen totale naleving van de overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 79.8%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen: ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is er bij 211 van de 261 aankooppogingen nageleefd (80.8%). Bij 43 van de 89 aankooppogingen bij zelfstandige supermarkten is er nageleefd (48.3%). Bij tabaksspeciaalzaken is er bij 138 van de 237 aankooppogingen nageleefd (58.2%). Bij 119 van de 239 aankooppogingen bij tankstations is er nageleefd (49.8%). Bij thuisbezorgkanalen is er bij 16 van de 86 bestellingen nageleefd (18.6%).
• Zelfstandige supermarkten
48.3%
[38.2, 58.5], n=89
Tabaksspeciaalzaken
58.2%
[51.9, 64.3], n=237
Tankstations
49.8%
[43.5, 56.1], n=239
Thuisbezorgkanalen [11.8, 28.1], n=86
18.6%
Gewogen totale nalevingscijfer
63.7%
(excl. thuisbezorgkanalen) [62.7, 64.8], n=1026 0%
20%
40%
60%
80%
100%
VIII Dit verkoopkanaal is niet meegenomen in het gewogen totale nalevingscijfer voor tabaksverkoop omdat er geen realistische schatting van het totale aanbod van thuisbezorgkanalen gemaakt kan worden.
80
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
81
NALEVING TABAKSVERKOOP AVONDWINKELS INTERVENTIES Bij 22 van de 96 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (22.9%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=96
Naleving
23+1+5620 19.8%
Bij 1 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (1.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%). Bij 54 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (56.3%). Dit leidde in 42 gevallen tot naleving (77.8%). Bij 19 van de 96 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (19.8%). Dit leidde in 15 gevallen tot naleving (78.9%).
22.9%
1.0%
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
77.8%
22.2%
Leeftijd & ID gevraagd
78.9%
21.1%
56.3%
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 73 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 1 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (1.4%).
Hulpmiddelgebruik n=73
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Naleving
99+1 1.4%
• 1 verkoper controleerde de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem. In dit geval leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%). Van de 72 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (98.6%), is er 56 keer nageleefd (77.8%).
Geen hulpmiddel gebruikt
77.8%
Hulpmiddel gebruikt
22.2%
100.0%
98.6%
NALEVING Bij 57 van de 96 aankooppogingen is er nageleefd (59.4%). De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (43.8%).
NAGELEEEFD
Naleving
NALEVING TABAK 2022 AVONDWINKELS
100% 90% 80%
59.4%
70% 60% 50%
NIET NAGELEEFD
43.8%
40% 30% 20% 10% 0% 2020
2022
59.4% [49.4, 68.7]
NALEVING TABAKSVERKOOP * HORECAGELEGENHEDEN CAFETARIA’S INTERVENTIES Bij 45 van de 104 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (43.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=104
Naleving
43+4+4013
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
13.5%
Bij 4 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (3.8%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%). Bij 41 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (39.4%). Dit leidde in 32 gevallen tot naleving (78.0%).
39.4%
Bij 14 van de 104 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (13.5%). Dit leidde in 9 gevallen tot naleving (64.3%).
78.0%
ID gevraagd
43.3%
Leeftijd & ID gevraagd
64.3%
3.8%
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 55 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 2 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (3.6%).
n=55
35.7%
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik
22.0%
Naleving
96+4 3.6%
• 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem; • 1 verkoper gebruikte een rekenmachine. In 2 van de 2 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%). Van de 53 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (96.4%), is er 39 keer nageleefd (73.6%).
Geen hulpmiddel gebruikt
73.6%
Hulpmiddel gebruikt
26.4%
100.0%
96.4%
NAGELEEEFD
Naleving
NALEVING Bij 41 van de 104 aankooppogingen is er nageleefd (39.4%). De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (40.2%).
NALEVING TABAK 2022 CAFETARIA’S
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40%
40.2%
39.4%
2020
2022
30.1%
30% 20% 10% 0% 2016
84
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond
*In 2022 zijn er geen aankooppogingen uitgevoerd bij tabaksautomaten.
NIET NAGELEEFD
39.4% [30.6, 49.0]
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Achtergrond
85
NALEVING TABAKSVERKOOP SUPERMARKTEN
79.8% [78.5, 81.1] In dit onderzoek zijn er twee subverkoopkanalen bezocht die vallen onder het verkoopkanaal supermarkten: ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Het gewogen totale nalevingscijfer van het verkoopkanaal supermarkten bedraagt 79.8%. Op de volgende pagina’s worden per subverkoopkanaal de nalevingscijfers gerapporteerd en wordt weergegeven welke interventies er zijn toegepast.
NALEVING TABAKSVERKOOP KETENSUPERMARKTEN INTERVENTIES Bij 28 van de 261 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (10.7%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=261
10+0+855 5.0%
Bij 0 van de 261 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.0%). Bij 220 van de 261 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar ID van de mysterykid (84.3%). Dit leidde in 200 gevallen tot naleving (90.9%). Bij 13 van de 261 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (5.0%). Dit leidde in 11 gevallen tot naleving (84.6%).
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 233 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 137 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (58.8%).
Leeftijd gevraagd
n.v.t.
ID gevraagd
90.9%
9.1%
Leeftijd & ID gevraagd
84.6%
15.4%
Hulpmiddelgebruik
Naleving
n=233
41+59
41.2%
58.8%
Van de 96 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (41.2%), is er 76 keer nageleefd (79.2%).
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (68.2%).
100.0%
NAGELEEEFD
In 135 van de 137 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (98.5%).
Bij 211 van de 261 aankooppogingen is er nageleefd (80.8%).
Geen interventie
10.7%
84.3%
• 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem; • 121 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 15 verkopers gebruikten een ID-scanner.
NALEVING
Naleving
100% 90% 80%
80.8% 71.8%
68.2%
70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2016
2018
2020
Geen hulpmiddel gebruikt
93.2%
6.8%
Hulpmiddel gebruikt
98.5%
1.5%
NAGELEEEFD
Naleving
2022
NIET NAGELEEFD
NIET NAGELEEFD
NALEVING TABAK 2022 KETENSUPERMARKTEN
80.8% [75.6, 85.2]
NALEVING TABAKSVERKOOP ZELFSTANDIGE SUPERMARKTEN INTERVENTIES Bij 36 van de 89 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (40.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=89
Bij 39 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (43.8%). Dit leidde in 33 gevallen tot naleving (84.6%). Bij 13 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (14.6%). Dit leidde in 10 gevallen tot naleving (76.9%).
Van de 52 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 5 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (9.6%).
40+1+4415 14.6%
Bij 1 van de 89 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (1.1%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
40.4%
100.0%
Leeftijd & ID gevraagd
84.6%
76.9%
15.4%
23.1%
n=52
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Hulpmiddelgebruik
Naleving
90+10 9.6%
Van de 47 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (90.4%), is er 38 keer nageleefd (80.9%).
Geen hulpmiddel gebruikt
19.1%
100.0%
NAGELEEEFD
Naleving
NIET NAGELEEFD
NALEVING TABAK 2022 ZELFSTANDIGE SUPERMARKTEN
100% 90% 80% 70%
48.3%
60% 50% 40%
25.3%
30% 20% 10% 0% 2016
80.9%
Hulpmiddel gebruikt
90.4%
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (25.3%).
Leeftijd gevraagd
1.1%
In 5 van de 5 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%).
Bij 43 van de 89 aankooppogingen is er nageleefd (48.3%).
100.0%
ID gevraagd
43.8%
• 1 verkoper gebruikte een pop-up in het kassasysteem; • 4 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem.
NALEVING
Geen interventie
2018
2020
2022
48.3% [38.2, 58.5]
NALEVING TABAKSVERKOOP TABAKSSPECIAALZAKEN INTERVENTIES Bij 38 van de 237 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (16.0%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=237
Naleving
16+1+767 6.8%
Bij 3 van de 237 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (1.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
16.0%
1.3%
Bij 180 van de 237 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (75.9%). Dit leidde in 126 gevallen tot naleving (70.0%). Bij 16 van de 237 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (6.8%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (75.0%).
ID gevraagd
70.0%
30.0%
Leeftijd & ID gevraagd
75.0%
25.0%
75.9%
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 196 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 30 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (15.3%).
Hulpmiddelgebruik n=196
In 27 van de 30 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (90.0%).
De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (48.6%).
85+15
Geen hulpmiddel gebruikt
66.9%
Hulpmiddel gebruikt
33.1%
90.0%
10.0%
84.7%
Van de 166 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (84.7%), is er 111 keer nageleefd (66.9%).
Bij 138 van de 237 aankooppogingen is er nageleefd (58.2%)
Naleving
15.3%
• 7 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem; • 13 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 9 verkopers gebruikten een ID-scanner; • 1 verkoper gebruikte een papiertje met de minimale geboortedatum erop.
NALEVING
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
NAGELEEEFD
Naleving
NALEVING TABAK 2022 TABAKSSPECIAALZAKEN
100% 90% 80% 70%
58.2%
56.7%
48.6%
60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2016
NIET NAGELEEFD
2018
2020
2022
58.2% [51.9, 64.3]
NALEVING TABAKSVERKOOP TANKSTATIONS INTERVENTIES Bij 66 van de 239 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (27.6%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=239
27.6%
Bij 147 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (61.5%). Dit leidde in 101 gevallen tot naleving (68.7%).
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
68.7%
31.3%
Leeftijd & ID gevraagd
72.0%
28.0%
0.4%
Bij 25 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (10.5%). Dit leidde in 18 gevallen tot naleving (72.0%).
Van de 172 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 31 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (18.0%).
27+0.5+6110.5 10.5%
Bij 1 van de 239 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (0.4%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
HULPMIDDELGEBRUIK
Naleving
61.5%
Hulpmiddelgebruik n=172
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
Naleving
82+18 18.0%
• 12 verkopers gebruikten een pop-up in het kassasysteem; • 16 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 3 verkopers gebruikten een ID-scanner. In 26 van de 31 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (83.9%). Van de 141 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (82.0%), is er 93 keer nageleefd (66.0%).
NALEVING Bij 119 van de 239 aankooppogingen is er nageleefd (49.8%). De naleving in 2022 verschilt significant van de naleving in 2020 (40.8%).
Geen hulpmiddel gebruikt
Hulpmiddel gebruikt
82.0%
80%
52.9%
49.8% 40.8%
50% 40% 30% 20% 10% 0% 2016
16.1%
NIET NAGELEEFD
NALEVING TABAK 2022 TANKSTATIONS
100% 90%
60%
34.0%
83.9%
NAGELEEEFD
Naleving
70%
66.0%
2018
2020
2022
49.8% [43.5, 56.1]
NALEVING TABAKSVERKOOP THUISBEZORGKANALEN INTERVENTIES Bij 63 van de 86 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (73.3)%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=86
Naleving
73+3+186 5.8%
Bij 2 van de 86 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (2.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
18.6%
Bij 16 van de 6 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (18.6%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (75.0%).
2.3%
Bij 5 van de 86 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (5.8%). Dit leidde in 4 gevallen tot naleving (80.0%).
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
75.0%
25.0%
Leeftijd & ID gevraagd
80.0%
20.0%
73.3%
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 21 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 7 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (33.3%). • 6 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 1 verkoper gebruikte een ID-scanner.
Hulpmiddelgebruik n=21
33.3%
In 7 van de 7 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%). Van de 14 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (66.7%), is er 9 keer nageleefd (64.3%).
NALEVING Bij 16 van de 86 aankooppogingen is er nageleefd (18.6%). De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (11.2%).
Naleving
67+33
Geen hulpmiddel gebruikt
Hulpmiddel gebruikt
35.7%
100.0%
NAGELEEEFD
NIET NAGELEEFD
NALEVING TABAK 2022 THUISBEZORGKANALEN
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30%
11.2%
9.3%
18.6%
10% 0% 2016
64.3%
66.7%
Naleving
20%
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
2018
2020
2022
18.6% [11.8, 28.1]
Naleving tabaksverkoop 2020 versus 2022 Door de naleving in 2022 te vergelijken met de naleving in 2020 is te zien of de naleving bij tabaksverkoop verbeterd is. Figuur 10 geeft de nalevingspercentages weer voor tabaksverkoop in 2020 en 2022. Het gewogen totale nalevingscijfer in 2022 (63.7%) is significant hoger dan het (herberekende) gewogen totale nalevingscijfer in 2020 (55.2%). Bij de meeste verkoopkanalen is de naleving in 2022 significant hoger dan in 2020. Bij avondwinkels is de naleving in 2022 (59.4%) significant hoger dan in 2020 (43.8%). Ook bij supermarkten is de naleving in 2022 (79.8%) significant hoger dan in 2020 (66.6%). Zo is bij ketensupermarkten de naleving in 2022 (80.8%) significant hoger dan in 2020 (68.2%). Hetzelfde geldt voor zelfstandige supermarkten, ook daar was de naleving in 2022 (48.3%) significant hoger dan in 2020 (25.3%). Ook bij tabaksspeciaalzaken was de naleving in 2022 (58.2%) significant hoger dan in 2020 (48.6%). Bij tankstations is de naleving in 2022 (49.8%) ook significant hoger dan in 2020 (40.8%). Bij thuisbezorgkanalen was de naleving in 2022 (18.6%) gestegen ten opzichte van 2020 (11.2%) maar het verschil was niet significant. Bij cafetaria’s is de naleving in 2022 (39.4%) iets gezakt vergeleken met 2020 (40.2%), maar dit verschil is niet significant.
Zie Appendix B voor de betrouwbaarheidsintervallen en significantietoetsen van het alternatieve gewogen totale nalevingscijfer en van de nalevingscijfers per verkoopkanaal. Figuur 10. Nalevingspercentages tabak per verkoopkanaal in 2016, 2020 en 2022*
0%
Nalevingscijfer 2016
98
20%
40%
Nalevingscijfer 2020
Horecagelegenheden
23.5% 32.4% n.v.t. n.v.t.
Supermarkten**
66.6% 79.8%
• Ketensupermarkten**
71.8% 68.2% 80.8% n.v.t. 25.3% 48.3%
• Zelfstandige supermarkten**
56.7% 48.6% 58.2%
Tabaksspeciaalzaken**
52.9% 40.8% 49.8%
Tankstations**
Thuisbezorgkanalen
9.3% 11.2% 18.6% 43.1% 50.2% 63.7%
Gewogen totale nalevingscijfer**
0%
Nalevingscijfer 2016
20%
40%
Nalevingscijfer 2020
60%
80%
100%
Nalevingscijfer 2022
* Het nalevingspercentage van thuisbezorgkanalen is niet meegenomen in het gewogen totale nalevingscijfer, omdat er geen realistische schatting van het totaal aanbod van thuisbezorgkanalen gemaakt kan worden. Om een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het totale gewogen nalevingscijfer van 2020 (50.2%) herberekend exclusief horecagelegenheden (55.2%) en gebruikt in de vergelijking met 2022.
n.v.t. 43.8% 59.4%
Avondwinkels**
30.1% 40.2% 39.4%
Cafetaria’s
60%
80%
100%
Nalevingscijfer 2022
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
Het onderzoek is in 2020 gedeeltelijk tijdens de COVID-19-pandemie uitgevoerd. De invloed van de maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie op de cijfers is niet objectief te kwantificeren. Gegeven is wel dat de gemeten naleving de werkelijke naleving van verkoopkanalen in 2020 weergeeft. Voor een volledig beeld van de ontwikkeling van de nalevingscijfers zijn de cijfers uit 2018 aan deze figuur toegevoegd. ** Significant verschil tussen 2020 en 2022
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
99
CONCLUSIE Voor de verkoop van alcohol- en tabaksproducten geldt een leeftijdsgrens van 18 jaar. Het naleven van deze leeftijdsgrens houdt in dat een verkoper weigert om alcohol of tabak te verkopen aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. In opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is onderzoek gedaan naar de naleving van de leeftijdsgrens in 2022. Aan de hand van mysteryshoponderzoek is de naleving van de leeftijdsgrens voor alcohol- en tabaksverkoop in 2022 vastgesteld met een landelijk nalevingscijfer (gewogen totale nalevingscijfer) en nalevingscijfers per verkoopkanaal. Ook is onderzocht in hoeverre verkopers interventies toepassen tijdens het leeftijdscontroleproces, inclusief de samenhang hiervan met de naleving. Daarnaast is onderzocht of de cijfers voor alcohol en tabak veranderd zijn ten opzichte van 2020.
NALEVING ALCOHOLVERKOOP 2022 Uit de resultaten blijkt dat voor de verkoop van alcohol het landelijke, gewogen totale nalevingscijfer 39.4% is in 2022. Dat betekent dat jongeren van 16 à 17 jaar oud in 39.4% van alle aankooppogingen géén alcoholhoudende drank konden kopen. Bij avondwinkels is de naleving 46.9%. Bij cafetaria’s en bij horecagelegenheden is de naleving respectievelijk 24.8% en 23.7%. Bij NS kiosken is er een naleving van 40.4% geconstateerd. De gewogen totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is 71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen: borrelshops, ketenslijterijen en zelfstandige slijterijen. De naleving bij deze subverkoopkanalen is respectievelijk 77.0%, 84.0% en 36.4%.
100
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
Bij sportkantines is de naleving 28.8%. De gewogen naleving van de overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 62.6%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is de naleving 63.4% en bij zelfstandige supermarkten 33.6%. Bij thuisbezorgkanalen is de naleving 10.0%. Hieronder vallen flitsbezorgers met een naleving van 1.1%, maaltijdbezorgdiensten met een naleving van 4.0%, thuisbezorgende landelijke ketens met een naleving van 25.0% en webshops met een naleving van 10.0%.
NALEVING TABAKSVERKOOP 2022 Uit de resultaten blijkt dat voor de verkoop van tabak het landelijke, gewogen totale nalevingscijfer 63.7% is in 2022. Dat betekent dat jongeren van 16 à 17 jaar oud in 63.7% van alle aankooppogingen géén tabak konden kopen. Bij avondwinkels is de naleving 59.4%. Bij cafetaria’s is de naleving 39.4%. De gewogen naleving van het overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 79.8%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is de naleving 80.8% en bij zelfstandige supermarkten 48.6%. Bij tabaksspeciaalzaken is een naleving geconstateerd van 58.2%. Bij tankstations is de naleving 49.8%. Bij thuisbezorgkanalen is de naleving 18.6%.
INTERVENTIES IN HET LEEFTIJDSCONTROLEPROCES In het hoofdstuk ‘Resultaten’ is per verkoopkanaal gerapporteerd in hoeveel procent van de aankooppogingen er interventies zijn toegepast door de verkoper (het vragen naar leeftijd en/of naar een geldig legitimatiebewijs en/of het gebruiken van een hulpmiddel), inclusief de samenhang hiervan met de naleving.
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
101
Uit de resultaten blijkt dat naar ID vragen een belangrijke voorspeller is voor naleving. Verder blijkt in verkoopkanalen waar relatief veel gebruik wordt gemaakt van hulpmiddelen om het ID van de mysterykid te controleren dat de naleving na ID-vraag met hulpmiddel hoger is dan de naleving na ID-vraag zonder hulpmiddel.
ONTWIKKELING NALEVINGSCIJFERS In 2015 was het nalevingscijfer bij alcoholverkoop 21.5%1 . In 2016 steeg het nalevingscijfer significant tot 35.8%2 . In 2018 was het nalevingscijfer 37.7%3 en in 2020 was het 38.0%4. In 2022 is het nalevingscijfer 39.4%. Uit de vergelijkende analyses blijkt dat de gewogen totale nalevingscijfers van 2020 en 2022 significant van elkaar verschillen. Dat betekent dat de naleving in 2022 gestegen is ten opzichte van de naleving in 2020. Voor de verkoop van tabak was het nalevingscijfer in 2015 27.4%1 . In 2016 steeg het nalevingscijfer significant tot 43.1%2 en in 2020 was het 50.2%4. In 2022 is het nalevingscijfer 63.7%. Uit de vergelijkende analyses blijkt dat het gewogen totale nalevingscijfer in 2022 significant hoger is dan het (herberekende) gewogen totale nalevingscijfer in 2020. Dat betekent dat de naleving in 2022 gestegen is ten opzichte van de naleving in 2020. Verandering naleving bij alcoholverkoop per verkoopkanaal tussen 2020 en 2022 Bij slijterijen, zelfstandige slijterijen en supermarkten is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022 significant hoger dan de naleving in 2020. Slijterijen stegen van 66.3% in 2020 naar 71.0% in 2022. Zelfstandige slijterijen stegen van 26.4% in 2020 naar 36.4% in 2022. Supermarkten stegen van 58.1% in 2020 naar 62.6% in 2022.
102
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
Bij 45 van de 96 aankooppogingen bij avondwinkels is er nageleefd (46.9%). Bij cafetaria’s is er bij 70 van de 282 aankooppogingen nageleefd (24.8%). Bij de horecagelegenheden is er bij 63 van de 266 aankooppogingen nageleefd (23.7%). Bij 36 van de 89 aankooppogingen bij NS kiosken is er nageleefd (40.4%). De gewogen totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is 71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de volgende subverkoopkanalen: borrelshops, met een naleving van 77.0% (197 van 256), ketenslijterijen met een naleving van 84.0% (173 van 206) en zelfstandige slijterijen met een naleving van 36.4% (67 van 184). Bij sportkantines is er bij 76 van de 264 aankooppogingen nageleefd (28.8%). De gewogen naleving van het overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 62.6%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is er bij 184 van de 290 aankooppogingen nageleefd (63.4%). Bij zelfstandige supermarkten is er bij 38 van de 113 aankooppogingen nageleefd (33.6%). De gewogen naleving van het overkoepelende verkoopkanaal thuisbezorgkanalen is 10.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen: flitsbezorgers, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende landelijke ketens en webshops. Bij flitsbezorgers is er bij 1 van de 90 bestellingen nageleefd (1.1%).
Bij maaltijdbezorgdiensten is er bij 4 van de 100 bestellingen nageleefd (4.0%). Bij thuisbezorgende landelijke ketens is er bij 26 van de 104 bestellingen nageleefd (25.0%). Bij webshops is er bij 9 van de 90 bestellingen nageleefd (10.0%). Bij avondwinkels, cafetaria’s, horecagelegenheden, kiosken, borrelshops, ketenslijterijen, sportkantines, ketensupermarkten, zelfstandige supermarkten, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende landelijke ketens en webshops is de naleving bij alcoholverkoop in 2022 niet veranderd ten opzichte van de naleving in 2020. Ook bij het overkoepelende verkoopkanaal thuisbezorgkanalen is de naleving bij alcoholverkoop in 2022 niet veranderd ten opzichte van 2020.
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
103
Verandering naleving bij tabaksverkoop per verkoopkanaal tussen 2020 en 2022 Bij avondwinkels, supermarkten (ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten), tankstations en tabaksspeciaalzaken is de naleving van de leeftijdsgrens bij tabaksverkoop in 2022 significant gestegen. Avondwinkels hadden in 2020 een naleving van 43.8% en stegen naar een naleving van 59.4% in 2022. Supermarkten hadden in 2020 een naleving van 66.6% en stegen in 2022 naar 79.8%. Ketensupermarkten hadden in 2020 een naleving van 68.2% en stegen in 2022 naar 80.8%. Bij zelfstandige supermarkten was de naleving in 2020 25.3% en dit steeg in 2022 naar 48.3%. Tabaksspeciaalzaken hadden in 2020 een naleving van 48.6% en in 2022 steeg de naleving naar 58.2%. Bij tankstations was in 2020 een naleving gemeten van 40.8% en in 2022 steeg dit naar 49.8%. Bij cafetaria’s en thuisbezorgkanalen is de naleving bij tabaksverkoop in 2022 niet significant veranderd ten opzichte van de naleving 2020.
REFERENTIES 1. Alcoholwet (2021). Artikel 20, lid 1. Geraadpleegd via: https://wetten.overheid. nl/BWBR0002458/2021-07-01/#Paragraaf3_Artikel20 2. Tabaks- en Rookwarenwet (2020). Artikel 8, lid 1. Geraadpleegd via: https:// wetten.overheid.nl/BWBR0004302/2020-01-23#Paragraaf4 3. Schelleman-Offermans, K. & Roodbeen, R. (2015). Alcohol- & tabaksverkoop aan jongeren 2015. Nijmegen: Nuchter Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen. 4. Roodbeen, R. & Schelleman-Offermans, K. (2016). Alcohol- & tabaksverkoop aan jongeren 2016. Nijmegen: Nuchter Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen. 5. Bureau Objectief (2019). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2018. 6. Bureau Objectief (2021). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2020. 7. Rijksoverheid (2018). Nationaal Preventieakkoord. Den Haag. 8. Rijksoverheid (2022). Maatregelen overheid om roken te ontmoedigen. Geraadpleegd via https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/roken/roken-ontmoedigen 9. Van Hoof, J.J., Roodbeen, R.T., Krokké, J., Gosselt, J.F., & Schelleman-Offermans, K. (2015). Alcohol sales to underage buyers in the Netherlands in 2011 and 2013. Journal of adolescent health, 56(4), 468-470.
104
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Referenties
105
APPENDIX A:
APPENDIX B:
ETHISCHE NORMEN MYSTERYSHOPONDERZOEK VERKOPERS
MYSTERYKIDS
• De namen van verkopers en de namen van specifieke locaties waar zij werkzaam zijn blijven anoniem;
• Van alle deelnemende mysterykids is schriftelijk toestemming verkregen van ouders/verzorgers (wettelijke voogd) voor deelname;
•D e data en tijdstippen waarop aankooppogingen zijn uitgevoerd worden niet gecommuniceerd met de opdrachtgever. Aankoop pogingen zijn niet herleidbaar tot individuen;
•D e namen van mysterykids blijven anoniem;
•O p basis van onderzoeks resultaten zijn sancties niet toegestaan; • Alle auditoren informeren actieve gemeentelijke handhavers wanneer zij op basis van een aankooppoging een verkoper willen sanctioneren.
• Tijdens aankooppogingen zijn altijd volwassen en ervaren auditoren aanwezig (zij hebben geen interactie tijdens de aankooppoging) om mysterykids te begeleiden, te beschermen en te corrigeren wanneer wordt afgeweken van protocol; • De mysterykids begaan géén strafbaar feit tijdens hun werkzaamheden, de alcoholproducten worden direct bij het verlaten van de locatie door de auditor overgenomen of worden onaangeroerd op de bar achtergelaten; • Alle mysterykids zijn altijd in de mogelijkheid om aankooppogingen te weigeren of een onderzoeksdag af te breken; • Alle mysterykids ontvangen bij aanmelding informatie, waarin zij worden gewezen op de nadelige gevolgen van vroegtijdige consumptie van leeftijds gebonden producten, aanvullend hieraan worden de mysterykids voor, tijdens en na een onderzoekroute gecoacht en begeleid door de auditor; • Alle ingenomen leeftijdsgebonden producten worden collectief vernietigd.
106
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
BETROUWBAARHEIDSINTERVALLEN & SIGNIFICANTIETOETSEN
In onderstaande tabellen wordt de naleving in 2022 per verkoopkanaal vergeleken met de naleving in 2020 voor alcoholverkoop en tabaksverkoop. Naast het nalevingspercentage wordt steeds het 95%-betrouwbaarheidsinterval berekend. Om te bepalen of een verschil tussen nalevingscijfers berust op toeval of op een werkelijk verschil, kan gekeken worden naar de mate van overlap tussen de betrouwbaarheidsintervallen (BI’s). Er mag van een significant verschil gesproken worden als de BI’s elkaar niet overlappen. Als de twee BI’s wel overlappen, is er meer informatie nodig om een conclusie te trekken. In dat geval wordt het 95%-BI om het verschil tussen nalevingscijfer A en nalevingscijfer B berekend. Als dit 95%-BI de waarde 0% bevat, kan geconcludeerd worden dat de twee nalevingscijfers niet significant verschillen. Bevat het BI niet de waarde 0%, dan verschillen de nalevingscijfers wel significant van elkaar. Ook voor het 95%-BI om een verschil geldt: hoe kleiner het interval, hoe preciezer de schatting van het werkelijke verschil in naleving. Daarnaast geldt dat het interval steeds kleiner wordt bij een groter aantal aankooppogingen. Tabel 7. Betrouwbaarheidsintervallen alcoholverkoop 2020 en 2022
2020 Gewogen totale nalevingscijfer Avondwinkels
2022
38.0%
39.4%
(37.3% - 38.6%)
(38.7% - 40.0%)
VERSCHIL
UITKOMST Significant verschillend
41.0%
46.9%
5.9%
(31.9% - 50.8%)
(37.2% - 56.8%)
(-8.0% - 19.8%)
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Niet significant verschillend
107
Cafetaria’s Horecagelegenheden NS kiosken
Slijterijen
• Borrelshops
• Ketenslijterijen • Zelfstandige slijterijen Sportkantines
Supermarkten
29.8%
24.8%
-5.0%
(24.8% - 35.4%)
(20.1% - 30.2%)
(-12.3% - 2.3%)
29.0%
23.7%
-5.3%
(23.2% - 35.6%)
(19.0% - 29.1%)
(-13.4% - 2.8%)
43.5%
40.4%
-3.1%
(33.5% - 54.1%)
(30.9% - 50.8%)
(-17.7% - 11.6%)
66.3%
71.0%
(64.3% - 68.2%)
(69.2% - 72.7%)
77.3%
77.0%
-0.3%
(71.4% - 81.7%)
(-7.9% - 7.2%)
81.1%
84.0%
2.9%
(75.1% - 86.0%)
(78.4% - 88.4%)
(-4.5% - 10.3%)
26.4%
36.4%
10.0%
(20.8% - 32.9%)
(29.8% - 43.6%)
(0.8% - 19.3%)
23.9%
28.8%
4.9%
(18.2% - 30.7%)
(23.7% - 34.5%)
(-3.5% - 13.2%)
58.1%
62.6% (61.4% - 63.9%)
59.3%
63.4%
4.1%
(53.6% - 64.7%)
(57.8% - 68.8%)
(-3.7% - 12.0%)
• Zelfstandige supermarkten
27.9%
33.6%
5.7%
(20.4% - 36.9%)
(25.6% - 42.7%)
(-6.3% - 17.8%)
12.4%
13.0%
0.6%
(12.2% - 12.7%)
(12.7% - 13.3%)
(-4.9% - 6.1%)
(excl. flitsbezorgers)
• Maaltijdbezorgdiensten
108
• Thuisbezorgende landelijke ketens Webshops
Niet significant verschillend
Niet significant verschillend
Significant verschillend
Niet significant verschillend
2.2%
4.0%
1.8%
(1.6% - 9.8%)
(-3.1% - 6.7%)
25.0%
-1.4%
(17.7% - 34.1%)
(-13.7% - 10.9%)
8.8%
10.0%
1.2%
(4.5% - 16.4%)
(5.4% - 17.9%)
(-7.3% - 9.7%)
2020 Gewogen totale nalevingscijfer Avondwinkels
Cafetaria’s
Supermarkten
2022
55.2%
63.7%
(54.2% - 56.2%)
(62.7% - 64.8%)
VERSCHIL
43.8%
59.4%
15.6%
(34.7% - 53.4%)
(49.4% - 68.7%)
(1.9% - 29.2%)
40.2%
39.4%
-0.8%
(34.2% - 46.5%)
(30.4% - 49.0%)
(-12.0% - 10.5%)
66.6%
79.8%
(65.2% - 67.9%)
(78.5% - 81.1%)
68.2%
80.8%
(62.3% - 73.6%)
(75.6% - 85.2%)
Niet significant verschillend
• Zelfstandige supermarkten
25.3%
48.3%
(17.7% - 34.6%)
(38.2% - 58.5%)
Tabaksspeciaalzaken
48.6%
58.2%
9.6%
(42.4% - 54.8%)
(51.9% - 64.3%)
(0.8% - 18.5%)
Niet significant verschillend
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Niet significant verschillend
Thuisbezorgkanalen
UITKOMST
Significant verschillend
Niet significant verschillend
Significant verschillend
• Ketensupermarkten
Niet significant verschillend
Niet significant verschillend
Significant verschillend
Niet significant verschillend
Tankstations
(0.6% - 7.5%)
26.4% (18.4% - 36.3%)
Tabel 8. Betrouwbaarheidsintervallen tabaksverkoop 2020 en 2022
Niet significant verschillend
Significant verschillend
• Ketensupermarkten
Thuisbezorgkanalen
Niet significant verschillend
Significant verschillend
(71.3% - 82.3%)
(56.7% - 59.5%)
Niet significant verschillend
Significant verschillend
Significant verschillend
40.8%
49.8%
9.0%
(34.8% - 47.1%)
(43.5% - 56.1%)
(0.2% - 17.8%)
11.2%
18.6%
7.4%
(6.2% - 19.5%)
(11.8% - 28.1%)
(-3.1% - 17.9%)
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Significant verschillend
Significant verschillend
Niet significant verschillend
109
APPENDIX C: BEGRIPPENLIJST In onderstaande begrippenlijst staan de termen uitgelegd in context van dit nalevingsonderzoek. Aselecte steekproef | Een steekproef waarbij iedere locatie uit de populatie dezelfde kans heeft om in de steekproef terecht te komen. Auditor | Getrainde veldwerker die de mysterykids begeleidt tijdens de aankooppogingen van het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens (zie ook ‘mysterykid’). Avondwinkels | Avondwinkels zijn winkels die een ontheffing voor de winkeltijdenwet hebben en daarom tijdens de avonduren geopend zijn. Het gaat hier om avondwinkels die zwak-alcoholhoudende dranken als bijproduct verkopen, en niet om avondwinkels met een slijterijvergunning. Bemenste kassa | Kassa waar de betaling plaatsvindt onder begeleiding van een kassamedewerker. Dus ook als de klant tijdens het winkelen de producten heeft gescand met een zelfscanner, maar deze zelfscanner bij het afrekenen overhandigt aan een kassamedewerker. Betrouwbaarheidsniveau | De mate waarin het gevonden nalevingscijfer onafhankelijk is van toeval. Bij een betrouwbaarheid van bijvoorbeeld 90%, kan je met 90% zekerheid zeggen dat het nalevingscijfer in de steekproef overeenkomt met de naleving van de gehele populatie.
tussen welke waarden het werkelijke nalevingscijfer van de gehele populatie zal liggen. Een 95%-betrouwbaarheidsinterval geeft aan dat als een meting 100 keer herhaald wordt, de gemeten waarde 95 maal binnen dit interval zal liggen. Borrelshops | Aan een ketensupermarkt gekoppelde winkellocatie, zonder eigen ingang, met een vergunning voor het uitoefenen van het slijtersbedrijf. Verschil met de ketenslijterij is dat de borrelshops en supermarkt als één locatie onder dezelfde bedrijfsnaam opereren. Cafetaria’s | Cafetaria’s zijn eetgelegenheden die enkel alcoholische dranken mogen verkopen voor gebruik elders dan ter plaatse (niet-Alcoholwet-vergunde locaties). Voorbeelden: snackbar, grillroom. Flitsbezorgers | Een flitsbezorger is een online-supermarkt met bezorgdienst waarbij boodschappen binnen een kort tijdsbestek worden bezorgd. Gewogen totale nalevingscijfer | Een totaal gemiddelde van de nalevingscijfers waarbij rekening gehouden wordt met de ‘gewichten’ van de percentages; niet elk nalevingscijfer telt even zwaar mee, omdat de populaties van de verkoopkanalen verschillen in grootte. Horecagelegenheden | HORECA refereert aan HOtels, REstaurants, CAfés en soortgelijke instellingen die een Alcoholwet-vergunning hebben om alcohol te verkopen voor nuttiging ter plaatse.
Betrouwbaarheidsinterval | Het betrouwbaarheidsinterval geeft aan
Hulpmiddel | Verkopers kunnen een hulpmiddel gebruiken bij het controleren van de leeftijd op een legitimatiebewijs. Voorbeelden hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender
110
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix