06A Jaarverslag Toezicht en Handhaving 2022 SED
Tekst van het document
Ieder kind een goede start!
Jaarverslag 2022 Toezicht & Handhaving Wet Kinderopvang
Gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland
Jaarverslag Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2021
Inhoud 1. Inleiding ..........................................................................................................................3 2. Jaarverantwoording.........................................................................................................3 3. Toezichtinformatie Landelijk Register ..............................................................................3 3.1 Afhandeling aanvragen KDV, BSO, GOB, PSZ, VGO ................................................4 3.3 Uitvoering inspecties gastouders (nieuw)...................................................................5 3.4 Uitvoering inspecties gastouders (bestaand) .............................................................5 4. Landelijk Register Kinderopvang (LRK)...........................................................................6 5. Toezichtinformatie Handhaving .......................................................................................6 5.1 Handhavingsacties ....................................................................................................6 5.3 Handhavingsacties op overtredingen .........................................................................7 5.4 Herstelaanbod ...........................................................................................................7
2
Jaarverslag Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2021
1. Inleiding Goede kinderopvang in een veilige omgeving draagt bij aan een goede en gezonde ontwikkeling van kinderen. In de Wet Kinderopvang (Wko) zijn daarom kwaliteitseisen vastgelegd. De eisen en het toezicht hierop moet houders van kindercentra prikkelen om goede kwaliteit opvang te leveren. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de registratie van alle kinderdagverblijven (peuterscholen) (KDV), buitenschoolse opvang (BSO), gastouderbureaus (GOB), voorziening gastouders (VGO) en het toezicht op naleving van de kwaliteitseisen. Wanneer een houder de kwaliteitseisen niet naleeft treedt de gemeente handhavend op. Het College heeft hiervoor de beschikking over een aantal handhavingsinstrumenten. Door strikt toezicht te houden en tegen houders op te treden wanneer zij niet aan de kwaliteitseisen voldoen, wordt de kwaliteit van de kinderopvang in de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland (verder SED-gemeenten) gewaarborgd. Jaarlijks stelt het College de jaarverantwoording Kinderopvang vast over de toezicht- en handhavingstaken die de gemeente in het afgelopen jaar in het kader van de Wko heeft verricht. Volgens de regelgeving dienen gemeenten de door het college vastgestelde jaarverantwoording uiterlijk 1 juli van het jaar volgend op het verslagjaar aan te leveren.
Ter aanvulling op de landelijk gegenereerde toezichtinformatie en om een compleet beeld te geven van de ontwikkelingen, de uitgevoerde werkzaamheden en de behaalde resultaten is dit jaarverslag opgesteld. 2. Jaarverantwoording Het toezicht en de handhaving op de kwaliteitseisen in de kinderopvang zijn gemeentelijke taken die worden uitgevoerd door de GGD en door gemeenten zelf. Op de uitvoering van deze taken wordt in de tweede lijn toezicht gehouden door de Inspectie van het Onderwijs (IvhO). De SED-gemeenten voeren de wettelijke taken rond toezicht en handhaving op de kinderopvang goed uit. In 2022 heeft de IvhO wederom de A-status aan alle drie de gemeenten toegekend. Alleen de gemeenten die naar het oordeel van de IvhO haar taken en verantwoordelijkheden op grond van de Wko goed uitvoeren ontvangen een A-status. Dit is het laatste jaar dat de IvhO een algemeen oordeel uitspreekt in de vorm van een status. Vanaf 2023 worden gemeenten beoordeeld per standaard. Deze standaarden zijn geformuleerd aan de hand van de wettekst Wko. Deze jaarverantwoording is gebaseerd op de gegevens die de SED-gemeenten en de GGD vastgelegd hebben in de databases van het Landelijk Register Kinderopvang (LRK), de Gemeenschappelijke Inspectieruimte Inspecteren en de Gemeenschappelijke Inspectieruimte Handhaven (GIR).
Deze jaarverantwoording is gebaseerd op de vragenlijst van de IvhO en omvat de belangrijkste aspecten voor de uitvoering van de wettelijke taken van toezicht en handhaving op de kwaliteit van de kinderopvang.
3. Toezichtinformatie Landelijk Register De gegevens uit de grafieken zijn afkomstig van Dienst Uitvoering en Onderwijs (DUO) aangeleverd door de SED-gemeenten. De informatie is beschikbaar gesteld door de IvhO.
3
Jaarverslag Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2021
3.1 Afhandeling aanvragen KDV, BSO, GOB, VGO Gemeenten zijn wettelijk verplicht om een aanvraag binnen 10 weken af te ronden. Het aandeel tijdig afgehandelde aanvragen geeft een indicatie hoe processen binnen een gemeente zijn geregeld. De SED-gemeenten hebben niet alle binnengekomen aanvragen binnen de termijn afgehandeld. Er is één aanvraag in gemeente Enkhuizen niet tijdig afgehandeld.
Tijdig afgehandelde aanvragen (%) Drechterland Enkhuizen Stede Broec Nederland GGD-regio 0
10 GGD-regio
20
30
40
Nederland
50
60
Stede Broec
70
Enkhuizen
80
90
100
110
Drechterland
Toelichting: Van de 4 aanvragen in Enkhuizen, is er 1 aanvraag niet tijdig afgehandeld. Dit betreft een aanvraag voor een nieuwe buitenschoolse opvang. Omdat de VOG-verificatie van de betreffende houder niet in orde was, kon er geen toestemming tot exploitatie en registratie worden gegeven. Er is hierover contact geweest met de kinderopvangorganisatie, waarna dit in orde is gemaakt en de aanvraag is afgehandeld. In Drechterland zijn alle acht aanvragen en in Stede Broec zijn alle tien aanvragen tijdig afgehandeld. 3.2 Uitvoering inspecties – KDV, BSO, GOB (bestaande locaties) Het toezicht op de kinderopvang wordt door de GGD uitgevoerd in opdracht van de gemeenten. De GGD voert inspecties uit en rapporteert hierover. Ieder bestaand kinderdagverblijf (KDV), buitenschoolse opvang (BSO) en gastouderbureau (GOB) moet jaarlijks worden onderzocht. Voor iedere nieuwe locatie dient binnen 3 maanden een onderzoek plaats te vinden. Daarnaast moet tenminste 5% van de bestaande voorzieningen voor gastouderopvang jaarlijks worden onderzocht. Deze indicator zegt iets over in hoeverre de gemeenten erin zijn geslaagd om de locaties te laten inspecteren door de GGD.
Geïnspecteerde bestaande en nieuwe KDV, BSO en GOB (%) Drechterland Enkhuizen Stede Broec Nederland GGD-Regio 0
10 GGD-Regio
20
30 Nederland
40
50
Stede Broec
60 Enkhuizen
70
80
90
100
Drechterland
4
Jaarverslag Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2021
•
De GGD heeft 15 van de 15 locaties in Stede Broec geïnspecteerd. Dat betekent dat 100% van de locaties is geïnspecteerd.
•
De GGD heeft 15 van de 15 locaties in Enkhuizen geïnspecteerd. Dat betekent dat 100% van de locaties is geïnspecteerd.
•
De GGD heeft 20 van de 20 locaties in Drechterland geïnspecteerd. Dat betekent dat 100% van de locaties is geïnspecteerd.
3.3 Uitvoering inspecties gastouders (nieuw) Elke nieuwe voorziening voor gastouderopvang (VGO) dient voor registratie geïnspecteerd te worden. Door alle gastouders voorafgaand aan de registratie te controleren wordt voorkomen dat ongekwalificeerde gastouders in het landelijk register worden geregistreerd.
Geïnspecteerde nieuwe gastouders (%) Drechterland Enkhuizen Stede Broec Nederland GGD-Regio 0
10
20
GGD-Regio
•
30 Nederland
40
50
Stede Broec
60
70
Enkhuizen
80
90
100
Drechterland
De GGD heeft in Stede Broec alle negen, in Enkhuizen alle twee en in Drechterland alle zeven nieuwe locaties geïnspecteerd.
3.4 Uitvoering inspecties gastouders (bestaand) Tenminste 5% van de geregistreerde voorzieningen voor gastouderopvang moet jaarlijks worden onderzocht. Dit is de zogenaamde steekproef. Op 1 januari 2023 is de Wet kinderopvang gewijzigd. De wetswijziging houdt in dat het vanaf 2023 verplicht is om jaarlijks een steekproef van minimaal 50% van de geregistreerde VGO te inspecteren. Vooruitlopend op de wettelijke verplichtingen per 2023, hebben we in 2022 alvast een start gemaakt met de intensivering van het toezicht op de gastouderopvang.
Geïnspecteerde bestaande gastouders (%) Drechterland
29
Enkhuizen
27,3
Stede Broec
25
Nederland
37,9
GGD-Regio
21 0
10 GGD-Regio
20
30 Nederland
40
50
Stede Broec
60 Enkhuizen
70
80
90
100
Drechterland
5
Jaarverslag Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2021
4. Landelijk Register Kinderopvang De informatie over het aantal locaties is afkomstig uit het Landelijk Register Kinderopvang (LRK). Een locatie wordt in het LRK geregistreerd na een onderzoek door de GGD en een positieve beschikking van de gemeente. Ouders kunnen alleen kinderopvangtoeslag aanvragen voor kinderopvang wanneer een kinderopvanglocatie of gastoudervoorziening is geregistreerd in het LRK. Het aanbod van kinderopvang is continu in beweging. Locaties sluiten, openen of verhuizen. Maar ook samenvoegingen van locaties, uitbreiding met een ander type kinderopvang of faillissementen leiden tot mutaties in het aanbod van kinderopvang. Tabel 1: Gegevens landelijk register kinderopvang (LRK)(aantal). Opvangvorm Stede Broec Enkhuizen 2020 2021 2022 2020 2021
Kinderdagverblijf Buitenschoolse Opvang Gastouderbureau Gastouders
2022
Drechterland 2020 2021
2022
8
8
8
9
9
8
12
12
13
7
6
7
6
6
7
7
7
7
0
0
0
0
0
0
0
0
0
56
46
48
33
28
23
40
43
38
Bron: cijfers uit LRK/GIR peildatum 31 oktober 2022
5. Toezichtinformatie Handhaving De gegevens uit de grafieken zijn afkomstig van Dienst Uitvoering en Onderwijs (DUO) aangeleverd door de SED-gemeenten. De informatie is beschikbaar gesteld door de Inspectie van het Onderwijs. Het toezicht op de kinderopvang wordt, in opdracht van de gemeente, uitgevoerd door de GGD. Alle kinderopvanglocaties worden jaarlijks geïnspecteerd. Uitzondering hierop betreffen de gastouders; hiervan moet wettelijk tenminste 5% worden onderzocht. Alle inspectieonderzoeken door de GGD leiden tot een advies ‘geen handhaving’ of een advies ‘handhaving’. Om de kwaliteit van de kinderopvang te waarborgen en te verhogen is het belangrijk houders aan te spreken op tekortkomingen. Een houder kan met het oordeel van een inspecteur én eventuele handhavingsacties door de gemeente verder werken aan professionalisering van de kinderopvang. 5.1 Handhavingsacties Wanneer een overtreding geconstateerd wordt, kunnen afhankelijk van de aard van de overtreding, verschillende acties ingezet worden. Dit kunnen herstellende maatregelen zijn, zoals een waarschuwing, aanwijzing en last onder dwangsom, of bestraffende maatregelen zijn, zoals een boete. De acties die het meest worden ingezet zijn waarschuwingen en aanwijzingen. In het ergste geval wordt er een last onder dwangsom opgelegd. Dit is in 2022 niet voorgekomen.
Waarschuwing: Een waarschuwing is een schriftelijke brief met daarin een weergave van de geconstateerde overtreding(en) waarin wordt aangegeven indien de overtreding(en) nogmaals wordt begaan er wordt overgegaan tot bestuursrechtelijke handhaving. De waarschuwing heeft geen juridische status. Een waarschuwing heeft alleen effect op het moment dat medewerking wordt verleend door de houder. Deze moet dus bereid zijn om binnen de gestelde termijn de geconstateerde tekortkoming(en) ongedaan te maken of herhaling van de tekortkoming te voorkomen. 6
Jaarverslag Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2021
Aanwijzingsbesluit: In een aanwijzing wordt met redenen omkleed aangegeven op welke punten de bedoelde voorschriften niet of in onvoldoende mate worden nageleefd. Ook wordt aangegeven welke maatregelen door de houder binnen de gestelde termijn genomen dienen te worden (art. 1.65 Wko). 5.2 Ingezette handhavingstrajecten bij rapporten met advies handhaven. Gemeenten moeten handhaven als blijkt dat er overtredingen zijn. Een voorbeeld van een tekortkoming is als een leidster niet de juiste diploma's heeft. De indicator geeft aan in hoeverre de gemeenten handhaaft bij overtredingen. De SED-gemeenten hebben bij alle rapporten met het advies handhaven, een handhavingstraject ingezet. Dit kan gedaan zijn door middel van een aanwijzing, maar soms ook alleen met waarschuwing.
Handhavingstrajecten na.v. handhavingsadvies (%) Drechterland
100
Enkhuizen Stede Broec
100 0
10
20
30 Stede Broec
40
50
Enkhuizen
60
70
80
90
100
Drechterland
Toelichting: In Enkhuizen werd de gemeente in 0 inspectierapporten geadviseerd te handhaven conform het handhavingsbeleid.
5.3 Handhavingsacties op overtredingen Tabel 2: totaal aantal overtredingen geconstateerd (aantal)
Rapporten met handhavingsadvies Ingezette handhavingstrajecten
Stede Broec 3 3
Enkhuizen 0 0
Drechterland 5 5
Toelichting: De kwaliteit van de voorzieningen in de SED-gemeenten ligt hoog. Indien er overtredingen worden geconstateerd betreffen dit vaak kleine overtredingen. In januari 2019 is de nieuwe werkwijze van het herstelaanbod geïntegreerd (zie 5.4) in de werkwijze van de GGD. Hierdoor worden de kleine overtredingen, die voor 2019 leidden tot handhaving, nu al voortijdig hersteld. Hierdoor worden minder rapporten met overtredingen en het advies tot handhaven opgesteld.
5.4 Herstelaanbod De GGD Hollands Noorden werkt met de werkwijze ‘Herstelaanbod’. Bij het niet naleven van een voorschrift beoordeelt de toezichthouder of binnen het lopende onderzoek de mogelijkheid tot herstel geboden kan worden. De resultaten van dit herstelaanbod worden 7
Jaarverslag Toezicht en Handhaving Kinderopvang 2021
binnen het onderzoekstraject opnieuw beoordeeld en beschreven in het inspectierapport. De gemeente beoordeelt vervolgens of er op basis van de aard van de overtreding, de genomen maatregelen en het gemeentelijk handhavingsbeleid nog een handhavingsmaatregel nodig is. Onderstaande tabellen geven, naast een beeld van de inzet van het herstelaanbod, ook een beeld van het resultaat van het herstelaanbod in het jaar 2021. Tabel 3, 4 en 5: Inzet herstelaanbod Drechterland
Aantal Percentage Beoordeelde voorwaarden zonder tekortkoming Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, geen herstelaanbod Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, wel herstelaanbod Tekortkoming hersteld Tekortkoming niet hersteld Totaal
570 14
96,1 2,4
9
1,5
9
1,5
0
0
593
100
Enkhuizen
Aantal Percentage Beoordeelde voorwaarden zonder tekortkoming Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, geen herstelaanbod Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, wel herstelaanbod Tekortkoming hersteld Tekortkoming niet hersteld Totaal
440
99,3
0
0
3
0,7
3
0,7
0 443
0 100
Stede Broec
Aantal Percentage Beoordeelde voorwaarden zonder tekortkoming Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, geen herstelaanbod Beoordeelde voorwaarden met tekortkoming, wel herstelaanbod Tekortkoming hersteld Tekortkoming niet hersteld Totaal
661
97,3
4
0,6
14
2,1
14
2,1
0
0
679
100
8