06 Zienswijze LTO Noord concept beleidskader wind- en zonne energie Westfriesland

nJ<£d t: e: w:

AANTEKENEN Aan de colleges en gemeenteraden van de gemeenten Koggenland, Drechterland, Stede Broec, Opmeer, Enkhuizen, Hoorn en Medemblik

088 888 6666 info@ltonoord.nl www.ltonoord.nl Postadres: Postbus 240 8000 AE Zwolle Hoofdkantoor: Dr. Stolteweg 2 8025 AV Zwolle

Datum:

13 maart 2023

Referentie: NH/PdV/MvD/23.015

Betreft: Zienswijze concept Beleidskader wind- en zonne-energie Westfriesland

Geachte leden van het college/de gemeenteraad, LTO Noord heeft kennisgenomen van het concept van het Beleidskader wind- en zonne-energie Westfriesland, zoals dit door het college is vrijgegeven voor terinzagelegging. Graag maken wij, als belangenbehartiger van de agrarische sector en de agrarische ondernemers, van de gelegenheid gebruik om een zienswijze op het plan in te dienen. Op voorhand maken wij graag duidelijk dat agrariërs al vele jaren fors investeren in een duurzamere bedrijfsvoering. Dit heeft er onder andere toe geleid dat veel bedrijven inmiddels over zonnepanelen en/of windmolens beschikken. LTO Noord is voorstander van deze ontwikkelingsrichting en steunt de verduurzaming van de sector. LTO Noord ziet in de duurzame energietransitie een unieke kans om het oligopolie op de energiemarkt te doorbreken en om de energiemarkt voor een relevant deel (weer) op een lokaal schaalniveau te organiseren. LTO Noord benadrukt dat de agrarische ondernemers hierbij een belangrijke rol kunnen vervullen. Met de beschikbare ruimte op de agrarische daken en erven zijn de agrariërs, mits goed gefaciliteerd, in staat om een significante bijdrage aan de energievoorziening te leveren. Het mes snijdt hier wat ons betreft aan twee kanten. Enerzijds kan met zeer beperkte ruimtelijke gevolgen een bijdrage aan de (lokale) energievoorziening geleverd worden.

Anderzijds biedt het de agrariërs in deze roerige en onzekere tijden een zeer welkome versterking van de financiële basis, hetgeen de toekomstbestendigheid van de bedrijven en daarmee ook de leefbaarheid van de buitengebieden vergroot. De praktijk blijkt echter weerbarstig: steeds meer leden van LTO Noord luiden de noodklok, waarbij de strekking van hun signaal is dat zij te weinig gefaciliteerd en zelfs tegengewerkt worden in de energietransitie. Vanuit dit perspectief juicht LTO Noord dan ook een helder beleidskader voor wind­ en zonne-energie toe. Wel menen wij dat het conceptbeleidskader te weinig recht doet aan de weerstand die onze leden ondervinden en te weinig aanhaakt bij het potentieel dat de agrarische sector te bieden heeft. Onderstaand lichten wij dit graag toe.

LTO Noord: geen grote zonneweiden/zonnevelden Het door u opgestelde beleidskader biedt nog altijd nadrukkelijk de mogelijkheid om binnen de RESzoekgebieden grootschalige zonneweiden/zonnevelden te realiseren. LTO Noord is om de volgende redenen geen voorstander van deze mogelijkheid: Concurrentie met/prijsopdrijving landbouwgrond

Zonneweiden vragen ruimte en vormen daarmee buiten andere (natuur/stedelijke) functies een ruimtelijke concurrent voor landbouwgrond: de druk op de agrarische productiegronden (beschikbaar areaal) wordt vergroot. Dit leidt, ook met het oog op de met zonneweiden te behalen rendementen, tot een prijsopdrijvend effect.

Achter de boer en tuinder. Voor ons allemaal. RABOBANK NL 43 RABO 0102 5543 74 . KVK 08130650 • BTW nr. NL813834569B01

nJcSd

Imago

Agrariërs worden vanuit de maatschappij mede gewaardeerd als hoeder van het landschap. De aanleg van zonneakkers ondermijnt deze waardering. Zonneweiden blijken, ook wanneer de ruimtelijke voorwaarden van een goede ruimtelijke inpassing opgevolgd worden, een grote ruimtelijke impact te hebben en de openheid en de kwaliteit van het landelijk gebied aan te tasten. Dit straalt negatief af op de agrarische sector. Landbouwgrond voor voedsel/risico op onomkeerbaarheid

Daar waar veel ruimte vragende functies goed met elkaar te combineren zijn, ligt dit nog altijd anders voor agrarische gronden. Het combineren van functies op agrarische gronden heeft veelal een direct negatief effect op de agrarische productie van deze gronden. De (beprijzing op de) grondmarkt leidt er tevens toe dat heromzetting naar agrarische functies vaak financieel niet aantrekkelijk is en dat er een groot risico bestaat op een onomkeerbare ruimtelijke invulling. LTO Noord staat voor het principe dat landbouwgrond primair bedoeld is voor (voedsel)productie en dat de primaire functie van de agrariër binnen de maatschappij geënt is op het voortbrengen van agrarische producten. Plaatsingsruimte mest

Het gebruik van landbouwgronden voor zonneakkers beïnvloedt direct en in een bepaalde mate (ook bij meervoudig grondgebruik) de plaatsingsruimte voor mest. Remmen overige duurzame energietrajecten mede door netcongestie

De grotere zonnevelden zijn, gezien de capaciteitsproblemen op het net, een directe concurrent van kleinschaliger initiatieven op de agrarische daken en erven. De aansluiting van zonnevelden blijkt een dusdanig grote capaciteitsdruk op het elektriciteitsnetwerk te veroorzaken dat voor kleinere initiatieven geen ruimte meer is. Dit terwijl deze kleinere initiatieven een kleinere ruimtelijke impact hebben, minder maatschappelijke weerstand kennen, direct ten gunste komen van de agrarisch ondernemer en daarmee bijdragen aan de lokale gemeenschap. Daarbij worden de zonnevelden meestal aangelegd op tijdelijke basis, terwijl de kleinere initiatieven langer in gebruik zullen zijn; het concept van kleinere initiatieven is daarmee ook veel duurzamer. Zeker gezien het feit dat de verwerking van afgedankte zonnepanelen nog een probleem blijkt te zijn. Zonnevelden: aanbod van elektriciteit sluit niet goed aan bij de vraag

LTO Noord wijst erop dat de elektriciteit die door grote zonnevelden geleverd wordt niet goed aansluit bij de vraag van elektriciteit, hetgeen ook zeker geldt in relatie tot de energievraag bij agrarische bedrijven. De elektriciteitsbehoefte van veel agrarische bedrijven wordt gekenmerkt door piekmomenten en dalen. Deze piekmomenten lopen niet synchroon met de perioden waarin zonnevelden een hoge opbrengst genereren. Op basis van bovenstaande argumenten pleit LTO Noord voor aanpassing van het beleid ten aanzien van zonnevelden, met dien verstande dat de aanleg van zonnevelden niet langer ruimtelijk mogelijk gemaakt wordt.

Windturbines LTO Noord juicht de mogelijkheid voor het oprichten van kleine windturbines op de agrarische erven toe. Kleine windturbines hebben een beperkte ruimtelijke impact, kennen een opwekprofiel dat beter aansluit bij het verbruik van agrariërs (in deze regio) en bieden de agrariërs een goede mogelijkheid om te verduurzamen en om de noodzakelijke extra inkomsten te generen. LTO Noord onderschrijft daarbij het gestelde in de zienswijze van Wind Energy Solutions: regelgeving moet relevant en eenduidig zijn en niet tot onevenredige gevolgen leiden. Uit een beleidsanalyse van Wind Energy Solutions blijkt dat er regels/aanbevelingen bestaan voor het aantal wieken van een molen en de verhouding rotordiameter/ ashoogte. De ruimtelijke relevantie van deze regels/aanbevelingen is gering, terwijl de uitwerking op rendement en daarmee het effect op verduurzaming enorm is. LTO Noord pleit ervoor om deze regels te schrappen en om ruimte te bieden aan de meest optimale windturbine.

2 NH/PdV/MvD/23.015

Daarbij ziet LTO Noord niet in waarom de restrictie geldt dat een agrariër uitsluitend een windturbine voor eigen gebruik mag oprichten. De vraag is waarom, uitgaande van gelijke ruimtelijke omstandigheden, niet een kleinschalige turbine geplaatst kan worden met een hoger vermogen, waardoor ook nabije ondernemers/particulieren van elektriciteit voorzien kunnen worden? LTO Noord verzoekt u om deze beperkende regel nader te beschouwen en om ook (kleinschalige) collectieve initiatieven toe te staan.

Aandacht voor congestie netwerk en nadeel voor agrarische sector voorkomen Eerder benoemden wij de signalen van onze leden. Steeds vaker vernemen wij dat onze leden geconfronteerd worden met het capaciteitsprobleem van het elektriciteitsnetwerk. Dit capaciteits­ probleem belemmert de verduurzaming van de agrarische sector. Ondernemers willen graag investeren in duurzame energie, maar krijgen nul op het rekest. Sterker, bij diverse ondernemers is de aansluiting afgewaardeerd en worden bijvoorbeeld zonnepanelen afgekoppeld. Anderzijds bereiken ons berichten dat voor andere (tijdelijke) initiatieven wel capaciteit en aansluitingsmogelijkheden gevonden worden. LTO Noord pleit voor een toereikend netwerk en voor gelijke kansen en verzoekt de gemeenten om zich hier hard voor te maken. Uiteraard zijn wij bereid om een toelichting op deze zienswijze te geven.

Hoogachtend,

A.E. Kraakman Regiomanager LTO Noord regio West

3 NH/PdV/MvD/23.015

nJcSd

0^0

P°StNL

Heb jij de LTO Dichtbij app al? DownLoad hem hier:

PortPayé Pays-Bas

/

Postbus 240 8000 AE Zwolle

LTO Noord Dokter Stolteweg 2 8025AV ZWOLLE THE NETHERLANDS

R Aangetekend

postnl Frankering betaald

D-A-1

Het College van B & W en de gemeen­ teraad van de gemeente Stede Broec

3SATMQ7950861 Recommandé

Postbus 20 1610AA BOVENKARSPEL

NL

CN CN Q.

Het College van Burgemeester en Wethouders en de gemeenteraad van de gemeente Stede Broec Postbus 20 1610 AA BOVENKARSPEL

3SAT VIQ795086