05 Raadsbrief aanpak mensenhandel West-Friesland

Raadsbrief Aanpak mensenhandel West-Friesland Informerend Zaaknummer: 997297 Bijlage: Beleidsplan aanpak mensenhandel West-Friesland

Geachte leden van de raad, Middels deze raadsbrief informeren wij u over het Beleidsplan aanpak mensenhandel West-Friesland. Aanleiding In het Regeerakkoord 2020 is overeengekomen om de aanpak van mensenhandel te intensiveren. Deze intensivering is vormgegeven in het interdepartementale programma: Samen tegen mensenhandel. Als gevolg van het Regeerakkoord 2020 is de aanpak van mensenhandel door gemeenten als een van de vier landelijke doelstellingen opgenomen in de Veiligheidsagenda 2019-2022. Dit houdt in dat iedere gemeente in 2022 een duidelijke aanpak op het gebied van mensenhandel moet hebben welke geborgd is middels gemeentelijk beleid en in ieder geval voldoet aan het basisniveau bestuurlijke aanpak van mensenhandel. In het Interbestuurlijk Programma (IBP) zijn afspraken gemaakt over het invullen van de gemeentelijke rol bij de aanpak van mensenhandel. Gemeenten voldoen aan het basisniveau bestuurlijke aanpak van mensenhandel indien de gemeente:   



de aanpak van mensenhandel heeft opgenomen in gemeentelijk beleid; werkt aan het actief signaleren van mensenhandel; een aandachtsfunctionaris mensenhandel heeft, welke bekend is met de bestuurlijke mogelijkheden om op te treden tegen mensenhandel en met de instanties waar de slachtoffers van mensenhandel terecht kunnen; een passende regionale opvang heeft welke ondersteuning en nazorg biedt.

Met de vaststelling van het Beleidsplan aanpak mensenhandel West-Friesland en aangehecht uitvoeringsprogramma voldoet de gemeente Stede Broec aan bovengenoemde afspraken. Mensenhandel en haar verschijningsvormen Conform artikel 273f Wetboek van Strafrecht is mensenhandel een ernstig strafbaar feit. Het is het werven, vervoeren, overbrengen, opnemen of huisvesten van een persoon. Dit gaat gepaard met het gebruik van dwang - zoals geweld, misleiding, of het misbruiken van iemands kwetsbare positie - met als het doel de desbetreffende persoon uit te buiten. Met uitbuiten wordt gedoeld op het afnemen van iemands inkomsten of het niet uitbetalen van inkomsten. Naast het plegen van het strafbare feit en als gevolg daarvan ernstige benadeling en uitbuiting van het slachtoffer, is in veel gevallen ook sprake van vermenging van de boven- en de onderwereld. Derhalve is mensenhandel een vorm van ondermijnende criminaliteit. Mensenhandel treft minderjarigen en meerderjarigen en kan zowel binnen de landsgrenzen als over landsgrenzen plaatsvinden. Mensenhandel kent vier verschijningsvormen te weten: seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting en gedwongen orgaanverwijdering. Van de laatste vorm is in Nederland op dit moment nog geen sprake.

Cijfers mensenhandel In het rapport van de Nationaal Rapporteur Mensenhandel komt naar voren dat er in de periode van 2016 tot en met 2020 er in totaal 4.894 (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel zijn geregistreerd. In het jaar 2020 wordt er een afname geconstateerd van het aantal geregistreerde meldingen en zijn er 984 (mogelijke) slachtoffers van mensenhandel gemeld bij het Coördinatiecentrum tegen

Mensenhandel (hierna: CoMensha). De verklaring hiervoor is volgens de Rapporteur Mensenhandel gelegen in de verminderde reisbewegingen en de beperkingen in signalering en opsporing door COVID-19. De Nationaal Rapporteur Mensenhandel stelt dat dit niet betekent dat het aantal slachtoffers minder wordt, maar dat de meldingsbereidheid is gedaald. Er wordt geschat dat in werkelijkheid een derde van alle slachtoffers van mensenhandel minderjarig is en de minderjarige slachtoffers uit beeld lijken te raken. CoMensha registreert de aanmeldingen van mogelijke slachtoffers van mensenhandel maar is mede afhankelijk van de politie en de Koninklijke Marechaussee. Uit het rapport komt naar voren dat er in de periode van 2016 tot en met 2020 sprake was van 172 mogelijke slachtoffers van mensenhandel in de regio Noord-Holland. Omdat mensenhandel vaak verborgen blijft is dit vermoedelijk het topje van de ijsberg. Slachtoffers voelen zich geen slachtoffer of durven geen hulp te zoeken waardoor daders onder de radar blijven. Gemeenten spelen een belangrijke rol bij de integrale aanpak van mensenhandel. Een gemeente staat voortdurend in contact met diverse ketenpartners en kan bestuurlijke middelen inzetten om mensenhandel aan te pakken.

Aangezien mensenhandel niet ophoudt bij gemeentelijke grenzen hebben de gemeenten van de West-Friese driehoek, te weten: Stede Broec, Enkhuizen, Drechterland, Opmeer, Hoorn en Medemblik besloten om elkaar te versterken in de gemeentelijke aanpak van mensenhandel in de regio. Alleen in gezamenlijkheid kunnen we mensenhandel effectief signaleren en bestrijden. Informatieverstrekking De gemeenten van West-Friesland hebben een aanpak opgesteld waarmee voldaan wordt aan het basisniveau bestuurlijke aanpak van mensenhandel. De gemeenten streven naar het voorkomen van mensenhandel en om adequaat in te kunnen zetten op de hulpverlening aan de slachtoffers van mensenhandel. Om dit te kunnen bereiken zijn in het beleidsplan en uitvoeringsprogramma de onderstaande doelstellingen opgenomen:      

De gemeenten hebben een beleidsmatige basis voor de aanpak van mensenhandel; De gemeenten hebben allen een aandachtsfunctionaris aangesteld welke als aanspreekpunt fungeert voor ketenpartners en de gemeentelijke organisatie in de aanpak van mensenhandel; De gemeenten hebben een (intern) meldpunt waar de signalen van mensenhandel gemeld kunnen worden; De gemeenten investeren organisatiebreed in het vergroten van kennis en het signaleren van mensenhandel; De gemeenten hebben een duidelijk beeld welke partijen een rol spelen bij de aanpak van mensenhandel; De gemeenten nemen allen haar verantwoordelijkheid voor de zorg en opvang van de slachtoffers van mensenhandel.

Het beleidsplan beschrijft de aanpak van mensenhandel vanuit een regionaal gemeentelijk perspectief. Daarnaast geeft het beleidsplan invulling aan de vier verschillende taken en rollen die de gemeenten hebben in de aanpak van mensenhandel, te weten: beleidsmaker, signaleerder, regisseur van de integrale aanpak en het waarborgen van opvang en hulpverlening voor de slachtoffers van mensenhandel. De laatstgenoemde taak hebben de gemeenten in de regio Noord-Holland Noord belegd bij het Zorg- en Veiligheidshuis. Met het Beleidsplan aanpak mensenhandel en aangehecht uitvoeringsprogramma hebben alle gemeenten in West-Friesland dezelfde uitgangspunten. Op deze wijze wordt gepoogd om het waterbedeffect zoveel als mogelijk tegen te gaan. Vervolg Het beleidsplan en aangehecht uitvoeringsprogramma bevatten onderdelen welke in elke gemeente geïmplementeerd dienen te zijn om op een juiste manier invulling te geven aan het basisniveau

bestuurlijke aanpak van mensenhandel. Door de geformuleerde doelstellingen bereiken de gemeenten binnen twee jaar het basisniveau. Evaluatie Voor het verstrijken van deze twee jaar wordt het beleidsplan en aangehecht uitvoeringsprogramma geëvalueerd. De betrokken aandachtsfunctionarissen mensenhandel in West-Friesland voeren deze evaluatie uit waar tevens het zorg- en veiligheidsdomein wordt betrokken. Op regionaal niveau worden de resultaten van de evaluatie besproken en wordt zo nodig het beleid en de uitvoering daarvan aangepast. Bovenkarspel, 27 september 2022 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer