04B Kwartaalrapportage Q1 2021 Stede Broec

gemeente Stede Broec.

kwartaalrapportage Q1. gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

colofon. kenmerk status versie auteur(s) datum

Q1 rapportage 2021 DEFINITIEF 1.0 Marieke Brieffies-Bielsma 14 mei 2021

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

inhoud. 0

factsheet.

6

1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8

resultaten. fijn huishoudelijk afval grof huishoudelijk afval kilogram per inwoner grof huishoudelijk/scheidingspercentage kwaliteit stromen meldingen en opdrachten BOR-taken plaagdierbestrijding

9 9 10 11 12 13 14 14 16

2 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.1.6 2.1.7 2.1.8 2.1.9 2.1.10 2.1.11 2.2

marktontwikkelingen HVC breed restafval groente-, fruit, en tuinafval en etensresten (GFTe) grof huishoudelijk afval plastic, blik en drinkpakken (PBD) papier textiel glas B-Hout AEEA metalen harde kunststoffen analyse en forecast eindafrekening gemeentespecifiek

17 17 17 18 18 19 19 19 20 20 20 20 21

3

klanttevredenheid.

23

4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7

algemene communicatie. plastic campagne social media sneeuw en gladheid week van de afvalhelden click & collect compost ID-manual afval scheiden op scholen

24 24 24 25 25 26 26 26

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

inleiding. Als uw samenwerkingspartner dragen wij bij aan het behalen van uw ambities op het gebied van afvalscheiding (de landelijke VANG-doelstelling) en kostenbeheersing. Hiervoor doen wij voorstellen, leveren wij input voor nieuw beleid (meestal Recycleplan of Grondstoffenplan genoemd), rapporteren wij ieder kwartaal welke resultaten uw gemeente bereikt heeft en benoemen we mogelijkheden om hier een verdere verbetering in aan te brengen. Impact Corona We zien nog steeds een (lichte) stijging bij de inzameling van restafval, plastic, blik en drinkpakken (PBD) en glas ten opzichte van de situatie van voor Corona. Nog steeds werken veel mensen uit huis waardoor er veel afval thuis vrij komt. Meer informatie over de overige stromen kunt u terugvinden onder hoofdstuk 2; kostenontwikkeling en analyse. Maatregelen nodig om VANG-doelstelling te bereiken en kosten te beheersen Ontwikkelingen als gevolg van de Coronacrisis, zoals een toename van het restafval en de hogere afvalverwerkingskosten als gevolg van de druk op de Grondstoffenmarkt, leggen nog eens een extra urgentie op het nemen van maatregelen om de afvalscheiding te stimuleren om zodoende de afvalbeheerkosten - die stijgen als gevolg van deze ontwikkelingen – beheersbaar te houden.

In deze rapportage nemen wij u mee in de ontwikkelingen en de impact daarvan op de resultaten van uw gemeente en brengen we adviezen uit om het restafval te verlagen.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

wie zijn we. We zijn een duurzaam energie- en afvalbedrijf van 44 gemeenten en 6 waterschappen. Wij zien een toekomst waarin we energie schoon opwekken en grondstoffen hergebruiken. Alles wat we doen bij HVC draagt hier aan bij. En dat doen we het liefst samen. Met gemeenten, waterschappen én met inwoners. Zodat we daar nu en in de toekomst de vruchten van kunnen plukken. De energie die we leveren aan gemeenten en inwoners wordt steeds duurzamer opgewekt. Gft zetten we onder andere om in groen gas, warmte van onze installaties gebruiken we om huizen en gebouwen mee te verwarmen. Zon en wind benutten we waar het kan. We onderzoeken de mogelijkheden voor andere duurzame warmtebronnen (geothermie, oppervlakte- en rioolwater) en realiseren waar mogelijk projecten met deze warmtebronnen. Het afval dat we inzamelen bij de mensen thuis en bij de afvalbrengstations recyclen we zo veel mogelijk tot nieuwe producten. Zo blijven waardevolle grondstoffen behouden. Goed voor het milieu en goed voor de mensen die van onze diensten gebruik maken. Dit zijn onze kernwaarden

duurzaam.

publiek.

daadkracht

We willen zoveel mogelijk uit ons afval halen, want dat levert een enorme klimaatwinst op. We investeren in hergebruik van (schaarse) grondstoffen en het opwekken van duurzame warmte en elektriciteit voor huizen en gebouwen.

We zijn een publiek bedrijf – van gemeenten en waterschappen – dat samenwerkt met andere (publieke) organisaties en onze inwoners. Dat betekent dat we elkaar zoveel mogelijk willen versterken en graag met onze inwoners het gesprek aangaan hoe we verduurzaming het beste kunnen aanpakken.

We gaan door waar anderen stoppen. Geven initiatieven een kans. We laten zien wat er allemaal kan en hoe je dat slim doet. Plannen maken is belangrijk maar ze uitvoeren is nog veel belangrijker

onze activiteiten.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

0 factsheet.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

1 resultaten. 1.1 fijn huishoudelijk afval

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

1.2 grof huishoudelijk afval

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

1.3 kilogram per inwoner

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

1.4 grof huishoudelijk/scheidingspercentage

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

1.5 kwaliteit stromen

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

1.6 meldingen en opdrachten

1.7 BOR-taken BOR staat voor Beheer Openbare Ruimte. Deze paragraaf is algemeen van aard. Immers, in sommige gemeenten verrichten wij al BOR-taken en in andere gemeenten niet. Deze paragraaf dient dus vooral om inzicht te geven wat wij op dit gebied voor u kunnen betekenen.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

Ook bij BOR heeft Corona de nodige impact. Voor de uitvoering van de taken heeft dit gelukkig in de eerste maanden van 2021 geen grote gevolgen opgeleverd voor de dienstverlening met name door de extra inzet van de medewerkers die wel inzetbaar waren. De schouwrapportages gaven aan dat wij bij alle opdrachtgevers aan de gestelde beeldkwaliteit voldeden. Het gladheidseizoen 2020-2021 heeft voor alle gemeenten waar wij deze dienstverlening uitvoeren in Q1 grote impact gehad. Er is een korte maar heftige periode van sneeuwval geweest waarbij zeer veel strooironden zijn uitgevoerd. Veel meer dan de afgelopen jaren. Op 1 januari zijn wij in Den Helder en op 1 maart in Beemster ( gemeente Purmerend ) gestart met de taken “Vegen” en “Onkruidbeheersing”. In Den Helder heeft HVC het handveegwerk uitbesteden aan ProGroen. Dit is een “sociale onderneming” waar medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt zich kunnen ontplooien tot volwaardige professionals. Verder zijn wij aan het onderzoeken of er een samenwerkingsverband mogelijk is met Ijmond Werkt in de BHV gemeenten en met Drechtwerk in de Drechtsteden. Voor de onkruidbeheersing met heet water wordt er gekeken of er restwarmte van de AEC in Alkmaar kan worden gebruikt voor de onkruidbeheersing, dit zou een grote milieuwinst kunnen opleveren. Inmiddels is de projectgroep diverse malen bijeen geweest om de mogelijkheden te bekijken.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

1.8 plaagdierbestrijding

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

2 marktontwikkelingen HVC breed De afdeling Regie op de Stromen (ROS) is binnen HVC verantwoordelijk voor de strategie en de contracten rond alle afval- en grondstofstromen die bij HVC gemeenten vrijkomen: afweging tussen wel of niet verder sorteren en het aangaan van verwerkingscontracten voor alle stromen. ROS informeert u graag over de ontwikkelingen in de diverse markten zodat uw begrip van de situatie rond grondstoffen verbetert. Als de onderstaande rapportage vermeldt dat tonnages zijn toe- of afgenomen, dan geldt dit voor cumulatieve tonnages bij HVC. De tonnage ontwikkeling in uw gemeente kan hierop afwijken.

2.1.1 restafval • • •

Restafval volumes vanuit huishoudens zijn onverminderd hoog doordat thuiswerken de norm is. In Q1 is in totaal 68.000 ton huishoudelijk restafval vanuit HVC-gemeenten ingezameld (+0,5% boven begroting). In vergelijking met Q1 2020, waarin slechts enkele weken een sprake van een lockdown is geweest, zijn de volumes met 5.750 ton toegenomen (+9%).

2.1.2 groente-, fruit, en tuinafval en etensresten (GFTe) • •

Door het wisselende weer is de variatie in aanvoerpatroon groot, maar cumulatief is de aanvoer vanuit HVC gemeenten in lijn met begroting (34.340 ton, 30.100 ton in budget; +14%). De vergunning bij HVC en de contracten met derden wijzen er op dat de ingezamelde volumes dit jaar conform afspraken verwerkt kunnen worden.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

2.1.3 grof huishoudelijk afval De vorst in februari heeft geleid tot een grilliger aanleverpatroon. Cumulatief loopt de aanvoer HVCbreed licht achter op de begroting, maar de verschillen zijn beperkt

2.1.4 plastic, blik en drinkpakken (PBD) De inzameling van brongescheiden PBD ligt hoger dan Q1 2020, m.n. doordat meer mensen thuiswerken, waardoor PBD uit huishoudens toeneemt, ten koste van bedrijfsafval uit bijvoorbeeld kantines In Q1 2021 heeft HVC 11,8 kt PBD ingezameld. Dit is 0,9 kt boven begroting (+8%) en 17% boven dezelfde periode vorig jaar, waarbij vanaf Q2 2020 de Corona-piek begon.

•

• • • •

De komende jaren zal de aandacht op kwaliteit bij de inzameling steeds verder toenemen, teneinde er voor te zorgen dat vermeden wordt dat onnodig stromen in de keten getransporteerd en gesorteerd worden die uiteindelijk in het residu belanden. Dit is één van de redenen waardoor de keten van PBD nog steeds relatief kostbaar is. Het afkeur percentage HVC-breed is Q1 2021 desalniettemin relatief vlak en laag (gemiddeld 2,2%) De aanvoer op de VSI is in Q1 2021 in lijn met begroting geweest (39 kt) Het uitgesorteerde PBD uit de VSI is gelijk aan de begroting, te weten 10,8%. Het uitgesorteerde ONF blijft achter door de energie terugwinning met name via de AEC’s terug te winnen Het sorteerrendement van de KSI voor zowel bron- als nascheiding is in lijn met vorig jaar

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

2.1.5 papier •

•

• •

•

Het ingezamelde oud papier en karton (OPK) ligt in Q1 2021 licht voor op begroting, nadat ingezamelde tonnen in februari achterbleven door het winterweer. De samenstelling wijzigt naar een steeds groter aandeel karton i.p.v. papier (OI), met name door de grote groei van bezorging aan huis. De MOP-Bont prijs, de index waarop HVC haar gemeenten vergoedt, is uitermate grillig de laatste 12 maanden. Was de prijs in Q1 2020 nog op een dieptepunt van 20 €/t, een jaar later is de hoogste prijs sinds 2011 bereikt. De MOP Bont is in maart 92,50 €/t, maar korte termijn forecast gaat tot boven de 120 €/t.

De forecast voor 2021 stelt HVC derhalve bij van 50 €/t naar 75 €/t. De grilligheid van het tarief wordt mede veroorzaakt door schommelingen bij verwerkers van oud-papier. Daalde de prijs bij aanvang van Corona door gebrek aan vraag omdat productie stil viel, later was er angst om het schaarse papier (OI) te kunnen verkrijgen, waardoor de prijzen hard stegen. SPK in Wognum heeft besloten te investeren in een nieuwe, verbeterde sorteerlijn. Dit betekent dat in de zomermaanden enkele weken niet gesorteerd kan worden, waarna de kwaliteit naar verwerkers juist beter geborgd kan worden.

2.1.6 textiel • •

• •

De markt van 2e hands textiel herstelt zich. Bij het uitbreken van Corona viel alle export weg en daalden de prijzen naar 0 €/t versus een normaal tarief tussen de 300-400 €/t. HVC is trots dat in deze periode nagenoeg alles is gesorteerd voor hergebruik. In de 2e helft van 2020 heeft HVC een contract gesloten om de vervuiling bij inzameling van textiel uit Noord-Holland te verwijderen, alvorens het bij een sorteerder aan te bieden. Netto afkeur verlaagt hiermee. Maar, dit neemt niet weg dat HVC en gemeenten nog steeds veel moeite dienen te steken in het verbeteren van de aangeboden kwaliteit. De prijs voor textiel aangeboden aan sorteerders is weer terug naar het oude niveau, maar kosten voor de depollutie worden nu ook gemaakt door HVC (i.p.v. 20-25% afkeurkosten in 2019/2020). De aanvoer van textiel, exclusief aanvoer naar Kringlopen en Opnieuw & Co in Zuid-Holland, loopt achter op de volumes van 2020 (ca -10%).

2.1.7 glas De inzameling van glas ligt hoger dan 2020, hetgeen verklaarbaar is doordat horeca in Q1 2021 gesloten is. De ingezamelde volumes zijn ook t/m maart een kleine 10% boven begroting 2021. gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

2.1.8 B-Hout De inzameling van het B-Hout verloopt stabiel en volgens prognose.

2.1.9 AEEA Bij AEEA zijn de uitvoerders van de producentenverantwoordelijkheid, WeCycle en Weee.nl, samengegaan in de Stichting Open. Voor HVC betekent dit een geringe aanpassing van de contracten. Operationeel is de inzameling op ABS’en gewijzigd door daar al te scheiden tussen de diverse typen AEEA in kleinere containers.

2.1.10 metalen Metaalprijzen blijven, na de korte termijn inzinking bij aanvang van de Corona pandemie, constant stijgen tot een uitzonderlijk niveau. De gemiddelde prijs in Q1 lag op 225 €/t vs 160 €/t in de begroting. Door de volatiliteit van de markt is prudentie geboden. Stellig claimen dat de forecast voor 2021 fors naar boven bijgesteld kan worden is voorbarig. Desalniettemin is een aanpassing van de forecast van 160 €/t naar 190 €/t gerechtvaardigd.

2.1.11 harde kunststoffen •

•

De afzet van harde kunststoffen was in 2020 een acuut probleem, inclusief de daarbij behorende afzetprijzen. Langzamerhand verbeteren de verwerkingstarieven, maar deze zijn nog niet terug op het niveau van Q1 2020. Als de verbeterde prijzen uit Q1 t.o.v. begroting zich voortzetten, dan is het te verwachten dat de prognose voor het verwerkingstarief 2021 ten gunste bijgesteld zal worden.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

2.2 analyse en forecast eindafrekening gemeentespecifiek In dit hoofdstuk worden de meest opvallende resultaten van de 7 hoofdstromen kort toegelicht aan de hand van de afvaldriehoek. Daarnaast wordt ook gekeken naar de kwaliteit aan de hand van de afkeurrapportages. Stroom

Milieu

Kosten/ Forecast

Service

Afkeur

Oorzaak

Fijn huishoudelijk restafval GFT en etensresten (GFTe) Plastic, blik en drinkpakken (PBD)

-5%

-2%

Geen mutaties

Geen afkeur

Iets minder Coronaeffect dan verwacht

+28%

+6%

Geen mutaties

Geen afkeur

Door effect Corona

+14%

-

Geen mutaties

Minimaal

Door effect Corona

Papier

-8%

+76%

Glas

+16%

-53%

Textiel

-5%

-59%

Geen mutaties

Geen afkeur

Grof huishoudelijk restafval

-8%

+0%

Geen mutaties

Minimaal

Geen mutaties Geen mutaties

Geen afkeur Geen afkeur

Door hogere papieropbrengsten Door lagere glasopbrengsten Door lagere tonnages en textielopbrengsten Iets minder Coronaeffect dan verwacht

Hieronder in het kort het algemene beeld per onderdeel:  

Service: In dit kwartaal hebben zich geen wijzigingen voorgedaan t.o.v. service. Milieu: Er is iets minder fijn en grof huishoudelijk restafval ingezameld dan verwacht (in de Prognose is rekening gehouden met het Corona-effect). Het Corona-effect is nog wel duidelijk te zien bij gft en etensresten, plastic, blik en drinkpakken en glas.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

 

Kosten/forecast: Zowel de glas- als textielopbrengsten zijn lager dan geprognosticeerd. De papierprijs trekt daarentegen weer behoorlijk aan. De Forecast komt ca. € 3.500 lager uit dan de Prognose, ten gunste van de gemeente. Kwaliteit stromen: Er is sprake van minimale afkeur plastic, blik en drinkpakken en grof huishoudelijk restafval. Er is een communicatiecampagne gehouden om onze inwoners nog eens te informeren over wat er wel bij de stroom plastic, blik en drinkpakken mag en wat niet. De kwaliteit van deze stroom wordt continu in de wijk gecontroleerd en daar waar nodig wordt actie ondernomen.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

3 klanttevredenheid. De contacten met de inwoners zoals meldingen over de dienstverlening van HVC, maar ook berichten op de sociale media, vormen een indicator voor de tevredenheid van de inwoners van uw gemeente. De meeste meldingen die bij HVC binnenkomen zijn snel en eenvoudig op te lossen, bijvoorbeeld door het uitvoeren van een inzamelcorrectie als een afvalbak is vergeten. Ook meldingen over een volle verzamelcontainer worden door de medewerkers van de klantenservice direct doorgegeven aan onze uitvoering voor een extra lediging. Als een snelle oplossing (correctie) niet afdoende is, registreert HVC de melding als een klacht en wordt deze volgens de vastgestelde klachtenprocedure afgehandeld. Via diverse e-mails van onze afdeling communicatie, hebben wij u op de hoogte gebracht over de recente Corona uitbraak op onze Klantenservice. Hierdoor is het niet gelukt om een rapportage op te leveren vanuit de klantenservice, zoals u van ons gewend bent. Wij zullen daarom het eerste kwartaal van 2021 meenemen in de volgende kwartaalrapportage. Wij hopen op uw begrip.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

4 algemene communicatie. 4.1 plastic campagne In maart hebben wij een campagne uitgerold waarin de focus lag op het verhogen van de kwaliteit van het ingezamelde plastic, blik en drinkpakken. Wij maakten inwoners wegwijs in wat er in de plasticbak hoort, wat ermee gebeurt en wat er niet in hoort. De campagne bestond uit een offline gedeelte door middel van inhoudelijke artikelen en stoppers. Daarnaast zijn we in maart gestart met een online betaalde campagne. De primaire uiting was een informatief filmpje over plastic. Geïnteresseerde inwoners kregen daarna nog korte quizzen over plastic aangeboden. Op de kanalen Instagram en Facebook werden inwoners specifiek op hun gemeente aangesproken. Zo beoogden we de betrokkenheid bij de inhoud van de boodschap te vergoten.

4.2 social media Tweewekelijks plaatsen wij op Facebook een quiz om bij inwoners de kennis over afval scheiden te testen en vergroten. Daarnaast geven wij via Facebook, Instagram en Twitter regelmatig tips over afval scheiden en wijzigingen die plaatsvinden rondom afvalinzameling. Een greep uit de berichten van januari, februari en maart:

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

4.3 sneeuw en gladheid Begin februari hebben we te maken gehad met flink wat sneeuw en gladheid. Dit heeft veel invloed gehad op de inzameling. Onze inzamelcollega’s hebben alles gedaan wat ze konden, maar om de veiligheid van zowel de medewerkers als inwoners te waarborgen hebben we een aantal maatregelen moeten treffen. Zo hebben we bijvoorbeeld in de eerste week de inzameling van gft en etensresten en papier en karton gestaakt om ons volledig te kunnen richten op de inzameling van plastic, blik en drinkpakken en restafval en het legen van alle (ondergrondse) verzamelcontainers. Ook de grof afval afspraken hebben wij geannuleerd om zoveel mogelijk te voorkomen dat vrachtwagens onnodige schade veroorzaakten door gladde wegen. In de tweede week is alles weer opgestart en zijn er in sommige gemeenten, waar de lokale omstandigheden het toelieten, extra inhaaldagen gereden. Gedurende deze periode hebben wij inwoners via onze website op de hoogte gehouden via een speciaal aangemaakte pagina: www.hvcgroep.nl/winter. Daarnaast hebben wij via de HVC-app pushberichten verzonden met actuele informatie en via Facebook en Twitter (gesponsorde) berichten.

4.4 week van de afvalhelden Van 1 tot en met 7 maart was de allereerste Week van de Afvalhelden. Met ongeveer 80 bedrijven uit de branche deed HVC mee aan deze nationale week van de Afvalhelden. Dé week waarin medewerkers uit de afvalbranche centraal stonden. Medewerkers in de afvalbranche zijn van vitaal belang voor de volksgezondheid en het draaiend houden van Nederland. Daar zorgen zij dagelijks voor en daar zijn wij trots op! Elk bedrijf kon zijn eigen invulling geven aan deze week en wij hebben dat gedaan door het delen van een filmpje en foto’s van onze afvalhelden.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021

4.5 click & collect compost Ieder jaar organiseert de Vereniging Afvalbedrijven de laatste zaterdag van maart de Landelijke Compostdag. Vanwege de Coronamaatregelen kon dat helaas niet doorgaan. Daarom boden wij inwoners op onze locaties in Middenmeer en Purmerend de mogelijkheid om op zaterdag 27 maart, op een Coronaproof manier, toch gratis compost af te halen. Na aanmelding konden ze met een auto mét aanhangwagen via de speciale drive-through compost ophalen. In totaal kwamen er 372 auto's met aanhanger langs om compost op te halen.

4.6 ID-manual We hebben een online toolkit ontwikkeld. Hierin is o.a. ons logo te downloaden maar ook zijn er allerlei andere uitingen te vinden (stoppers, posters, social posts). Iedere gemeente heeft een eigen inlog waarmee ze deze communicatiemiddelen kunnen bekijken en downloaden. Dit maakt het onder andere makkelijker om uitingen in te zetten voor een specifieke campagne of wanneer een bepaald onderwerp onder de aandacht gebracht moet worden.

4.7

afval scheiden op scholen

Door op school het afval goed te scheiden, leren kinderen van jongs af aan hoe afval scheiden werkt en wat de positieve gevolgen hiervan zijn. In de klas komen kleine afvalbakjes waar de kinderen de verschillende stromen in kunnen sorteren. Door het afval goed te scheiden blijven waardevolle grondstoffen behouden en kunnen deze gerecycled worden. Goed voor het milieu en de kosten voor afvalverwerking gaan omlaag. Als tegenprestatie adopteren de leerlingen een ruimte rondom de school die zij schoon houden (Schoon Belonen). Aantal scholen In de gemeente Stede Broec doen 3 scholen mee aan dit project. Vanwege Corona is er in het afgelopen kwartaal geen nieuwe school bij gekomen.

gemeente Stede Broec – Q1 rapportage 2021