04A B1 addendum Woondeal woningbouw en mobiliteit - definitief versie

m

Addendum bij woondeal Noord-Holland Noord: regiospecifieke woon- en mobiliteitsopgaven

Regio Noord-Holland Noord 25 oktober 2022 Definitief concept 2.5

1

DATUM

25 oktober 2022

TITEL

Addendum bij woondeal Noord-Holland Noord: regiospecifieke woon- en mobiliteitsopgaven

OPDRACHTGEVER

Regio Noord-Holland Noord

AUTEUR(S)

Bram Klouwen Jan van Deursen

PROJECTNUMMER

2361.103

STATUS

Definitief concept

Tivolilaan 205 6824 BV Arnhem Postbus 1174 6801 BD Arnhem www.companen.nl info@companen.nl 026 351 25 32 KvK-nummer: 09035291 2 BTW-nummer: NL001826517B01

Inhoud Addendum bij woondeal Noord-Holland Noord

4

Bijlage 1: inventarisatie maatregelen per versnellingsplan

12

Bijlage 2: Financiële opgave infrastructurele maatregelen

26

Bijlage 3: Methodiek financiële onderbouwing

31

3

Addendum bij woondeal Noord-Holland Noord Inleiding

Woondeal Noord-Holland Noord samengevat

De regio Noord-Holland Noord levert een belangrijke bijdrage aan het oplossen van de woningnood; in de eigen regio, maar ook voor een deel van de Metropoolregio Amsterdam (MRA). Daartoe sloten de gemeenten en provincie in Noord-Holland Noord in 2020 de Woondeal. Zij spraken af tot 2030 minimaal 40.000 woningen te bouwen en tot 2040 minimaal 63.000 . Noord-Holland Noord biedt snelle ontwikkelkansen en voldoende locaties voor een pallet aan onderscheidende urbane, groenstedelijke en landelijke woonmilieus, met appartementen en gezinswoningen. Woonmilieus die nabij historische stadskernen, polders en duingebieden liggen. De regio kenmerkt zich door een krachtige economie die is verweven met die van de MRA. En met innoverende economische clusters, zoals de maritieme sector in Den Helder en de agriport langs de A7. Noord-Holland Noord, en met name het zuidelijk deel van de regio, zijn goed bereikbaar als onderdeel van het daily urban system van de MRA, maar ook met de rest van Nederland. Via de Zaanse Corridor, Hoornse corridor en de Helderse Lijn is er een dagelijkse forensenstroom van meer dan 100.000 mensen. De basis voor versnelling van het woningbouwprogramma is daarmee op orde. Maar voor die basis is wel versteviging nodig. Locaties moeten versneld een harde status krijgen, zodat de bouw kan starten.

Tegelijkertijd zijn investeringen in het optimaliseren en verduurzamen van de infrastructuur nodig om de regio bereikbaar te houden. Denk aan het opheffen van spoorse doorsnijdingen, het opwaarderen van stations en stationsgebieden en het investeren in nieuwe vormen van duurzame mobiliteit. Zo optimaliseren we als gemeente en regio het gebruik van het wegennet zoveel als mogelijk en

Met woningbouw van 63.000 woningen, waarvan minimaal 40.000 tussen 2020 en 2030, draagt Noord-Holland Noord bij aan de groeiende woningvraag door regionale bevolkingsgroei en huishoudensverdunning. En aan de vraag uit de MRA. De regio biedt een variatie aan woonmilieus en kwalitatief goede en ruime woningen, vlakbij groen en natuurgebieden op ongeveer een half uur afstand van Amsterdam. Door optimalisatie van bestaande infrastructuur kan woningbouw snel gerealiseerd worden. De woningbouw vindt tot 2040 met name plaats in: • Alkmaar: 17.500 aan kanaaloevers en overige binnenstedelijke locaties • Hoorn: 12.000 woningen (Holenkwartier, Poort van Hoorn etc.) • Dijk en waard: 7.000 woningen (Stationspark) • Heiloo/Castricum Limmen: 2.500 woningen in de Zandzoom • Den Helder: 1.500 woningen • Zoeklocaties Oostelijk op de lijn Hoorn-Enkhuizen: circa 4.000 woningen • Zoeklocaties aan de Noordelijke Lijn Alkmaar Den Helder: circa 3.000 woningen in Schagen en Hollands Kroon, waarbij aanvullend nog 2.000 woningen in zoekgebied Schagen waaronder Schagen Oost worden verkend. In de kernen rond de A7 worden nog nadere gebiedsontwikkelingen verkend. Naast deze grote locaties worden ook elders in de regio woonmilieus toegevoegd (15.000 woningen totaal) met oog op het aanbrengen van variatie in het aanbod.

Bij het bouwen van woningen zet de Regio vanuit haar Woondeal in op: • Klimaatadaptatie, circulair en natuurinclusief bouwen, biobased bouwen en de energietransitie. • Doorstroming: iedere nieuwe woning brengt meerdere verhuisbewegingen op gang. • Betaalbare woningen voor starters, doorstromers en alleenwonenden. • Borgen van de bereikbaarheid van de steden en kernen door een focus op bouwen bij OV-/mobiliteitsknooppunten. • Flexwoningen waar permanente bouw (nog) moeilijk is. 4

Bereikbaarheidsvisie Noord-Holland Noord samengevat voldoen we aan de eisen van het klimaatakkoord en een gezonde leefomgeving door CO2-uitstoot te verminderen. De Woondeal Noord-Holland Noord is door de partners aangeboden aan de minister. Het oplossen van de woningnood lukt alleen als alle lichten rond planontwikkeling op groen staan. Dat vraagt inzet van gemeenten, provincie en Rijk. Daarom heeft het Rijk de regiopartners gevraagd om de Woondeal aan te vullen met regiospecifieke opgaven om het doel (40.000 woningen tot 2030) te kunnen realiseren. Het nieuwe kabinet focust nog meer op snelle woningbouw. De Woondeal Noord-Holland Noord loopt daarmee vooruit op de ordening die de minister voorstelt. En sluit goed aan bij het proces richting de Woondeals die Provincies in heel Nederland met de Regio’s voor 1 januari 2023 gaan sluiten (zie figuur onder). Figuur: Schematisch overzicht aansluiting Woondeal NHN 2020 bij traject Nationale Woon- en Bouwagenda

In haar bereikbaarheidsvisie van 2021 werkte de regio uit wat nodig is voor het bereikbaar houden van de Regio op basis van de verwachte groei van bedrijvigheid en (extra) woningbouw. De zuidflank van de regio, rondom Alkmaar en Hoorn vormen daarbij twee belangrijke scharnierpunten tussen Noord-Holland Noord en de MRA. Voor de bereikbaarheid van heel Noord-Holland Noord heeft daarom het verbeteren van de Zaancorridor en de Hoornse Lijn corridor prioriteit: • Voor de Zaancorridor gaat het om: o ontwikkelen van de knooppunten (stations) Alkmaar en Heerhugowaard (onder andere om een tegenpendel op gang te brengen); o realiseren van ongelijkvloerse spoorkruisingen; o verbeteren van de aansluiting van de corridor op regionale netwerken voor fiets, OV en auto, waaronder een toekomstbestendige Ring Alkmaar die autoverkeer op de Ring en de A9 zoveel mogelijk afvangt; o inzetten op duurzame modaliteiten door verbetering en toevoeging van OV- en fietsinfrastructuur. • Voor de Hoornse lijn gaat het om: o ontwikkelen van het knooppunt Poort van Hoorn door het toevoegen van woningen en ruimte te bieden aan bedrijvigheid (onder andere. om een tegenpendel op gang te brengen); o verbeteren van de aansluiting op het regionale wegennetwerken voor (snelle elektrische) fiets, OV en auto; o inzetten op duurzame modaliteiten door verbetering en toevoeging van OV- en fietsinfrastructuur.

In grote delen van Noord-Holland Noord blijft de auto een belangrijke rol vervullen vanwege afstanden en te weinig passagiers voor OV: het daily rural system van de regio. Hiervoor is een duurzaam, robuust, veilig en betrouwbaar verkeerssysteem nodig dat aandacht heeft voor de auto en innovatieve vormen van OV. Maar dat ook het gebruik van de (elektrische) fiets door snel- en doorfietsroutes stimuleert. Koppeling van dit daily rural system aan de Zaanse en Hoornse corridors vergroot de bereikbaarheid van heel Noord-Holland Noord. Bij het uitwerken van de maatregelen in de bereikbaarheidsvisie hanteren de Noord-Holland Noordse gemeenten de Ladder van Verdaas: 1. verminderen van verkeersbewegingen; 2. inzetten op duurzame mobiliteit (meer OV, fietsen en duurzame materialen); 3. optimaliseren door de bestaande infrastructuur beter te benutten; 4. aanleggen van nieuwe infrastructuur. Zo zetten de gemeenten in op efficiënte investeringen in het optimaliseren van de bestaande bereikbaarheidsinfrastructuur, verminderen van de uitstoot van CO2 en het realiseren van gezonde, groene en prettige woonmilieus (grotendeels nabij OV-knooppunten). 5

Doel addendum Vermindering van de woningnood en verduurzaming van de bereikbaarheid van Noord-Holland Noord gaan hand in hand. Dit addendum geeft de prioriteitstelling inzet om hier op in te spelen. Het addendum maakt duidelijk welke inzet van gemeenten, provincie en Rijk hiervoor noodzakelijk en urgent zijn. Alleen samen krijgen we dit voor elkaar. Als samenwerkende gemeenten en provincie willen we op basis van het addendum met het Rijk nadere afspraken hierover maken.

Inventarisatie van regiospecifieke woon- en mobiliteitsopgaven Er is een onlosmakelijke relatie tussen wonen en mobiliteit. De realisatie van de Woondeal slaagt alleen als die gelijk oploopt met verbetering van bereikbaarheid. Daarom hebben de gemeenten en provincie een adviesbureau1 gevraagd een goed onderbouwde analyse te maken van de grootschalige gebiedsontwikkelingen in de regio en de samenhangende mobiliteitsopgaven. Er is gebruik gemaakt van de provinciale Planmonitor Wonen, het programma Bereikbare Steden, de regionale Woonakkoorden, en de bereikbaarheidsvisie met uitvoeringsprogramma NHN2. In bijlage 1 is deze inventarisatie per gebied uitgewerkt.

samenwerking vraagt en alleen lukt als gemeenten, provincie en Rijk ieder hun bijdrage leveren. Hoe we dit kunnen bereiken werken we hieronder uit.

Randvoorwaardelijke regiospecifieke woon- en mobiliteitsopgaven Door een belangrijke bijdrage aan de Nationale Woon- en Bouwagenda te leveren, de bereikbaarheid te verbeteren en te verduurzamen kunnen we inwoners een passende, gezonde leefomgeving bieden met schone lucht, en een gezonde leefstijl. Vanuit de inventarisatie blijken er voor de regio vier cruciale opgaven zijn om dit doel te bereiken: • Opgave 1: vergroten van de realisatiecapaciteit voor woningbouw • Opgave 2: versterken en verduurzamen van de regionale bereikbaarheid • Opgave 3: oplossen complexe gebiedsontwikkelingen • Opgave 4: versterken van organisatie en personele inzet Per opgave is aangegeven wat hierbij de noodzakelijke inzet is vanuit de regionale partners: gemeenten en provincie. En welke gerichte inzet van het Rijk nodig is om het doel te kunnen bereiken.

Opgave 1: vergroten realisatiecapaciteit woningbouw

De regio draagt met de realisatie van 40.000 woningen tot 2030 bij aan de regionale, provinciale en nationale woningbouwopgaven, en neemt daarmee een groter deel voor haar rekening dan haar ‘reguliere aandeel’ op basis van de woningbehoefteprognose die de Provincie Noord-Holland heeft uitgevoerd. De inventarisatie laat zien dat een hogere woningbouwambitie gecoördineerde

De plancapaciteit is in aantallen voldoende, maar nog grotendeels onzeker. Veel plannen hebben nog geen ‘planologische status’, omdat ze nog in de verkenningsfase zitten. Om de minimaal 40.000 woningen in de periode 2020 tot 2030 te realiseren, moet de planologische status geborgd zijn via een vastgesteld bestemmingsplan. Zo kan vertraging of planuitval zoveel mogelijk worden voorkomen.

1 Adviesbureau Companen ondersteund door Decisio

2 De bereikbaarheidsvisie en uitvoeringsprogramma NHN zijn nog niet bestuurlijk vastgesteld als

gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen van 16 maart 2022.

6

Tabel 1: realisatie en plannen Noord-Holland Noord 2020 tot 2030 (met doorkijk na 2030) Regio Kop van WestAlkmaar Noord-Holland Friesland Totaal Gebouwde woningen 3.554 1.618 2.059 7.231 2020-2021 Harde plancapaciteit* 8.560 3.308 3.872 15.740 2022 tot 2030 Plancapaciteit (overig) 16.697 5.384 8.365 30.446 2022 tot 2030 Plancapaciteit vanaf 9.263 2.466 3.367 15.096 2030 Totaal 2020 tot 2030 28.811 10.310 14.296 53.417 (Bouw en plannen) *Plannen met een harde planologische status (vastgesteld bestemmingsplan) Bron: plancapaciteit.nl (provincie Noord-Holland, mei 2022), CBS

Het aantal plannen lijkt voldoende. Echter, slechts 34% van de plannen voor 2030 is te kenmerken als onherroepelijk. De regio wil snel doorpakken door meer plannen hard en daardoor realiseerbaar te maken. Dat wil niet zeggen dat alle harde plannen ook daadwerkelijk gerealiseerd worden. Goede monitoring om tijdig op planuitval in te spelen is dan ook cruciaal. Wat doen gemeenten, provincie en marktpartijen zelf 1. Gemeenten, provincie en marktpartijen zetten zich samen in om de bestaande plancapaciteit versneld hard te maken; tot 130% van de te bouwen 40.000 woningen zodat planuitval opgevangen kan worden (adaptief vermogen). Ook zetten we ons in om harde plannen gerealiseerd te krijgen en als dit niet lukt deze plannen te de-prioriteren. 2. Gemeenten en provincie monitoren de realisatiecapaciteit (opgave Woondeal versus plancapaciteit en feitelijke realisatie), waardoor zij

adaptief kunnen reageren op veranderingen in plannen. Bijvoorbeeld door gerichte extra inspanning om projecten los te trekken met hulp van de Provinciale Bouwambassade en de Circulair bouwexpert. Of door verschuiving van plancapaciteit tussen gemeenten. We streven naar het gebruik van één monitoringsysteem (Primavera) in de regio vanaf 1 januari 2023.

Opgave 2: versterken en verduurzamen van de regionale bereikbaarheid Bij het realiseren van woningbouw in de regio is mobiliteit en bereikbaarheid een noodzakelijke randvoorwaarde. Dit speelt op twee niveaus: • In de eerste plaats gaat het om de verbindingen binnen de regio die als gevolg van extra woningbouw dicht zullen slibben. Dit speelt met name op de grote verkeersaders waar doorstroming essentieel is (denk aan de ring Alkmaar, de A9 en de A7). Maar ook op regionale wegennetten waar weinig ruimte is voor meer verkeersbewegingen (denk bijvoorbeeld aan het wegennet in West Friesland of de verkeersveiligheid rondom de N9, N99, N250 richting Den Helder). De oplossing voor deze bereikbaarheidsknelpunten zit met name in het verduurzamen van mobiliteit. Hierbij volgen we de Ladder van Verdaas: a. verminderen van vervoersbewegingen; b. inzetten op duurzame mobiliteit; c. beter benutten van de bestaande infrastructuur; d. aanleggen van nieuwe infrastructuur. Wij als gemeente en regio vullen dit in door inzet op de trein, snelle busverbinding en/of verbetering van fietsvoorzieningen. Daarmee vangen we mobiliteit af en leveren zo een bijdrage aan de doorstroming op bestaande wegen. Daarnaast draagt dit bij aan de doelstellingen uit het klimaatakkoord en het realiseren van een gezonde leefomgeving.

7

•

In de tweede plaats gaat het om de verbinding van de regio met belangrijke voorzieningen- en werkgelegenheidsfuncties in de MRA. En in het bijzonder om de verbinding met het Zuidas-Dock waar wordt gewerkt aan de bereikbaarheid van Amsterdam, wat noodzakelijk is met het oog op het goed functioneren van het spoorsysteem in Noord-Holland Noord. Met het oog op verduurzaming ligt het zwaartepunt hier op de spoorverbindingen langs de Hoornse Lijn-corridor en de Zaancorridor. Deze corridors zijn essentieel voor het faciliteren van duurzaam woonwerkverkeer. Door via economisch beleid rondom stations ruimte te bieden aan dienstverlenende bedrijven ontstaat een voor de exploitatie noodzakelijke tegenpendel. Wonen, bereikbaarheid en economie lopen hierin samen op. Beide niveaus vragen aandacht en haken op elkaar in aan de zuidzijde van Noord-Holland Noord, rondom Alkmaar en Hoorn. Op de kaart op de volgende pagina is dit regionale ‘mobiliteitsconcept’ uitgewerkt.

vangt de regio mobiliteit af en beperkt zij de belasting van het hoofdwegennet. Gemeenten en provincie werken dit uit in hun begroting en zoeken daarbij gericht naar aanvullende middelen als Nationaal Toekomstbeeld Fiets, het programma provinciale doorfietsroutes, of EUfondsen. De Rijksbijdragen werken we hierna uit.

Wat doen gemeenten en provincie zelf 3. Om de directe (negatieve) effecten van locatieontwikkeling op de bereikbaarheid te beperken, benutten gemeenten zoveel mogelijk hun verhaalmogelijkheden binnen gebiedsexploitaties. Waar dit onvoldoende is, of waar maatregelen effect hebben voor meerdere locaties, wordt gezocht naar alternatieve financieringsmogelijkheden (bijvoorbeeld Wbigelden of gelden uit het Actieplan Wonen van de Provincie). Naast locatiespecifieke maatregelen zetten gemeenten en provincie in eerste instantie in op algehele bereikbaarheid per fiets en het OV evenals de verbinding daartussen (versterken van de visgraat regionale bereikbaarheid). Aanpak van weginfrastructuur is hierop aanvullend en gebeurt indien nodig. Smart mobility en ketenreisoptimalisatie (aansluiting op stadsrandhubs mobipunten en vervolgens richting OV-knooppunten) wordt gefaciliteerd conform de bereikbaarheidsvisie. Met deze aanpak

8

Figuur: illustratie regionaal mobiliteitssysteem Noord-Holland Noord

4.

De gemeenten in Noord-Holland Noord werken vanuit hun economisch beleid aan het vergroten van werkgelegenheid nabij OV-knooppunten, ter voorkoming van pendel en versterking van tegen-spits op de corridors.

Noodzakelijke bijdrage Rijk Om woningbouw versneld te kunnen realiseren en tegelijkertijd te bouwen aan blijvende duurzame bereikbaarheid van de regio, is op de volgende onderdelen de inzet vanuit het Rijk een randvoorwaarde. Zonder deze inzet is de Woondeal Noord-Holland Noord slechts beperkt uitvoerbaar. 5. Vanuit het MIRT worden periodiek afspraken gemaakt met het Rijk over de bijdrage van het Rijk aan de regionale bereikbaarheid. Dit betreft aanpassing van de hoofdinfrastructuur van de Helderse Lijn (AlkmaarSchagen-Den Helder) en de West-Friese Lijn (Alkmaar-Hoorn-Enkhuizen) zodat de bereikbaarheid van de hele regio geborgd is. 6. Extra woningbouw is alleen mogelijk als het regionale ‘bereikbaarheidssysteem’ in alle facetten versterkt is. Daarom vragen de gemeenten en provincie aan het Rijk een noodzakelijke bijdrage aan de regionale bereikbaarheid door versterking van de corridors: a. optimaliseren van de Hoornse Lijn-corridor, met daarbinnen het stationsgebied Hoorn als OV-knooppunt en belangrijke hub voor West Friesland, en delen van de Kop van Noord-Holland; b. optimaliseren van de Zaancorridor/Helderse lijn, met OV-knooppunt Alkmaar, OV-knooppunt Dijk en Waard en de bereikbaarheid van de Kop; c. afvangen van mobiliteit en efficiënter gebruik maken van de Ring Alkmaar, zodat deze draaiende blijft en bijdraagt aan realisatie van stadsrandhubs/mobipunten.

En zo verbinding met heel NoordHolland Noord en aansluiting op de corridors mogelijk maakt. Deze noodzakelijke inzet vraagt een geschatte totale investering van het Rijk van inmiddels ongeveer 350 miljoen euro, waarvoor binnen de regio

9

geen dekking is3. Dit zit met name in kosten rondom de scharnierpunten Alkmaar en Hoorn. Rondom scharnierpunt Alkmaar gaat het om een geschatte investering van 178-240 miljoen euro, Rondom scharnierpunt Hoorn is dit ongeveer 116 miljoen euro. Voor een overzicht van de financiële inzet, zie bijlage 2.

Opgave 3: oplossen complexe gebiedsontwikkelingen Veel gebiedsontwikkelingen worden vertraagd door gebrek aan stikstofruimte; zeker sinds de aanpassing van de rekenmethodiek per 20 januari 2021. Maar ook door complexe aansluiting op warmtenetten en beperkte netcapaciteit bij Liander. Op dit moment zijn nieuwe aansluitingen moeilijk of niet mogelijk. Hierdoor stagneren naast woningbouw ook bedrijfsverplaatsingen en daarmee transformaties die woningbouw mogelijk maken. Wat doen gemeenten en provincie zelf 7. De gemeenten geven prioriteit aan woningbouw bij OV-knooppunten en stimuleren lopen en fietsen als onderdeel van de ketenreis. Hierdoor moet de stikstofuitstoot als gevolg van verplaatsingen beperkt blijven. In dit licht stimuleren de gemeenten ook slimme mobiliteitsoplossingen (smart mobility) en circulaire- en biobased-bouwconcepten. Ook stimuleren we bouwen met bouwhubs en het gebruik van elektriciteit (in plaats van dieselgeneratoren) om de stikstofuitstoot bij nieuwbouw tot een minimum te beperken. 8. De provincie werkt aan een plan van aanpak voor stikstofruimte, om daarmee ook woningbouw mogelijk te houden.

9.

De provincie werkt samen met de gemeenten en Liander aan een aanpak voor netcapaciteit.

Noodzakelijke bijdrage Rijk 10. Acute en kordate inzet van de coördinerend Minister van Natuur en Stikstof is nodig om woningbouw mogelijk te houden. De gemeenten en provincie bieden de minister aan experimenten vorm te geven in het licht van woningbouw en stikstofaanpak. 11. Regie van de minister van Economische Zaken is nodig om knelpunten door tekort aan netcapaciteit snel op te lossen voor versnelling van de woningbouw. Naast uitbreiding van de capaciteit gaat het ook om het toestaan van andere oplossingen die een efficiënter gebruik van de netcapaciteit mogelijk maken. Dit kan door het aanpassen van wetgeving en toestaan dat Liander ook andere oplossingen mag faciliteren.

Opgave 4: versterken organisatie en personele inzet Er is regiobreed en nationaal een gebrek aan menskracht. Dit speelt bij bouwers, corporaties en overheden op allerlei niveaus (van planbegeleiding tot vergunningverlening) en specialismen (zoals planeconomen en verkeerskundigen). Daarnaast zijn er veel beleidsdoelen vanuit verschillende sectoren en overheden. De opeenstapeling van eisen kan zorgen voor vertraging. We moeten sneller, maar ook betaalbaarder, duurzamer en klimaatadaptiever bouwen. Hiervoor is een evenwichtige weging van doelen nodig. We moetenversnippering van aandacht voorkomen om focus op kansrijke ontwikkelingen te houden.

3

Eerdere, meer globale ramingen vielen lager uit. Het bedrag is echter gestegen door met name hogere bouwkosten en extra noodzakelijke investeringen. Ook de bedragen genoemd in dit addendum zijn door sterk gestegen inflatie aan verandering onderhevig.

10

Wat doen gemeenten, provincie en marktpartijen zelf 12. Gemeenten en provincie geven prioriteit aan grotere woningbouwontwikkelingen van 200 woningen of meer nabij OVknooppunten. Overheden werken hieraan samen vanuit de gemeenschappelijke doelen uit de Woondeal en de bereikbaarheidsvisiedoelen. Hierbij staan realisatie van woningbouw en het stimuleren van smart mobility centraal. 13. Gelet op de brede personeelskrapte is het voor gemeenten en provincie essentieel om efficiënter te werken. Hiertoe zullen zij hun procedures verder stroomlijnen, in afstemming met marktpartijen. Bovendien zullen gemeenten hiertoe expertise en menskracht delen. Noodzakelijke bijdrage Rijk 14. Van het Rijk vragen we verankering van efficiëntere planologische procedures. 15. Inzet van de provinciale flexpools voor versnellingslocaties vraagt continuering van de financiële ondersteuning vanuit de Rijksoverheid.

• •

• • •

•

Uitwerken van de genoemde opgaven in een Regionaal Investeringsprogramma. Adaptief programmeren door monitoring van planvoorraad en realisatiecapaciteit (reality-check) en daarmee continue bijstelling van bouwmogelijkheden door herprioriteren, faseren en/of uitruil. Periodiek verantwoording afleggen over de uitvoeringsvoortgang , met voorstellen voor bijsturing indien noodzakelijk. Behouden en uitbouwen van de intensieve samenwerking met marktpartijen en woningcorporaties. Benutten van het instrumentarium dat de provincie beschikbaar stelt voor versnelling, zoals de inzet van de bouwambassadeur Noord-Holland. En het in samenspraak bijsturen van dit instrumentarium, zodat het past bij de aard en schaal van de opgaven in Noord-Holland Noord. Uitbouwen van de opgaven met nieuwe opgaven vanuit de Nationale Woon- en Bouwagenda en bijbehorende programma’s. In het bijzonder programma’s rond toekomstbestendig klimaatadaptie en circulair bouwen.

Randvoorwaarden voor coördinatie en governance De gemeenten en provincie pakken samen de vier woon- en mobliteitsopgaven aan. Dit gebeurt gecoördineerd vanuit de samenwerking in Noord-Holland Noord. De komende periode wordt de aanpak concreet door: • Een regionale programma-aanpak, onder verantwoordelijkheid van het IBAO. De programma-aanpak vergt ambtelijke capaciteit en domeinoverstijgende samenwerking op het gebied van wonen, mobiliteit en economie. • Bestuurlijk commitment vanuit alle partners (gemeenten en provincies) en de verschillende domeinen.

11

Bijlage 1: inventarisatie maatregelen per versnellingsplan Bij de uitwerking van de Woondeal Noord-Holland Noord zet de regio primair in op het ondersteunen van de grote complexe locaties. Kleinere (en wellicht minder complexe) locaties profiteren van deze inzet, doordat veel knelpunten gebiedsoverstijgend zijn. Vanuit het project Realisatiecapaciteit Noord-Holland is in de regio een inventarisatie gemaakt van de grote versnellingslocaties met 200 woningen of meer. Deze inventarisatie vormt de basis voor de versnellingslocaties en realisatiecapaciteit van gemeenten, in combinatie met de gebiedsplannen voor Alkmaar en Hoorn uit het programma Bereikbare Steden en de bereikbaarheidsvisie voor de Regio Noord-Holland Noord. Op basis van deze gegevens zijn de belangrijkste belemmeringen bij realisatie in beeld gebracht in samenwerking met lokale ambtenaren. We beschrijven deze per locatie. Het gaat om locaties in het hier en nu concreet te maken zijn. Hierbij missen we wellicht enkele kleinere locaties of locaties die nog niet op de planlijst staan maar waar wel gekeken wordt naar woningbouw (denk bijvoorbeeld aan de inventarisatie in West Friesland naar woningbouwlocaties voor arbeidsmigranten).

We ordenen projecten op de volgende manier: • Projecten die al grotendeels gepland en voorbereid zijn: Het gaat hier vooral om de uitvoering (sommige projecten zijn al in uitvoering) • Complexe projecten waar we kunnen versnellen maar waar extra aandacht voor nodig is. • Hoog complexe en overige projecten die niet direct versneld kunnen worden (bijvoorbeeld door een complexe bedrijfsverplaatsing)

De gemeente Texel heeft in het regionaal programma Kop van NH een “status aparte”. Texel heeft als eiland een eigen woningbouwprogramma voor mensen die maatschappelijk en economisch gebonden zijn. Het programma van Texel maakt onderdeel uit van de woningbouwopgave in de Woondeal NoordHolland Noord en het woningbouw bod van de provincie Noord-Holland. Diverse gebied specifieke knelpunten zijn ook voor Texel van toepassing (stikstof, energie-infra).

12

Regio Alkmaar (Alkmaar) • • • •

Totale plancapaciteit: 17.500 Versnellingslocaties: 7 locaties á 7.950 woningen Woonmilieus: Stedelijke woonmilieus met hogere dichtheid, voornamelijk urbane gestapelde woningtypes Betaalbaarheid: minimaal 30% sociaal en betaalbare koop (tot NHG grens) Figuur 1: Overzicht versnellingslocaties gemeente Alkmaar

Korte termijn realiseerbaar: Locaties Station Noord en Overstad Realisatiecapaciteit 800 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 0 2.250 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke • Verbeteren busverbindingen van/naar het station knelpunten locatie • Verbeteren langzaam-verkeersroutes naar station station Noord: • Ontwikkelen P+R en verbeterde fietsvoorzieningen aan de zuidzijde van het station. Gebiedspecifieke • Opwaarderen verkeersstructuur Overstad knelpunten locatie • Fietsverbindingen met de binnenstad en Oudorp Overstad: • Aanleg spoortunnel Overstad-Huiswaard • Bedrijfsverplaatsing van Overstad naar de Boekelermeer Gebiedsoverstijgende • Beter en slimmer benutten Ring Alkmaar voor knelpunten: verkeersbewegingen als gevolg van woningbouw. o Aanpak gelijkvloerse kruisingen aan de Noordwest kant (optelstroken/slimme verkeerslichten. o Aanpak kruispunt Helderseweg/Huiswaarderweg. o Aanpak Kooimeerplein en kruispunt Kennemerstraatweg o Overige aanpassingen • Aanleggen mobiliteitshubs rondom Ring Alkmaar in samenwerking met de regio gemeenten om de overstap naar OV en fiets te stimuleren • Spoorse doorsnijdingen Castricum, Alkmaar en Dijk en Waard • Herinrichting stationsgebied Alkmaar-Centraal inclusief ondertunneling spoor bij Helderseweg.

• Vergroening Kanaalzone ter ondersteuning van een gezond woonmilieu • Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. • Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren • Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen.

13

Middellange termijn realiseerbaar: Locaties Viaanse Molen, Alkmaar Station en Alkmaar Centrum Realisatiecapaciteit 0 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 0 3.350 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke • Verbreden N9 bij Viaanse Molen/Kogendijk knelpunten locatie • Verleggen Helderseweg Noord Viaanse Molen: • Aanleg Fiets- en voetgangersbrug Taqa terrein • Stikstof ruimte creëren Gebiedspecifieke • Herinrichten van het stationsgebied (inclusief verplaatsen knelpunten locatie busstation naar de noordzijde en het aanleggen van Alkmaar Station mobiliteitshubs) • Ondertunneling van het spoor bij Helderseweg • Aanpak bergerhoutrotonde • Aanleggen van interwijkverbindingen tussen het centrum en het station Gebiedspecifieke • Verbeteren looproutes historisch centrum – Overstad via knelpunten Alkmaar Gedempte Nieuwesloot Centrum • Herinrichting westelijk deel winkelstraat de Laat

Gebiedsoverstijgende knelpunten:

• • • • • • • •

Beter benutten Ring Alkmaar voor verkeersbewegingen als gevolg van woningbouw. Aanleggen mobiliteitshubs rondom Ring Alkmaar in samenwerking met de regio gemeenten om de overstap naar OV en fiets te stimuleren Aanleggen mobiliteitshubs rondom Ring Alkmaar in samenwerking met de regio gemeenten (voor details zie fase 1) Spoorse doorsnijdingen Castricum, Alkmaar en Dijk en Waard Vergroening Kanaalzone ter ondersteuning van een gezond woonmilieu Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen.

14

Lange termijn realiseerbaar: Locaties Oudorp en Overdie Realisatiecapaciteit 0 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 0 2.350 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke • Herstructureren Herculesstraat en Bestevaerstraat door knelpunten locatie fietsvoorzieningen, trottoirs, en OV-verbindingen. Overdie • Oeververbinding Overdie-Oudorp (fietsbrug) • Enkele complexe bedrijfsverplaatsingen (denk aan de Overdieijzerwerf) van bedrijven die afhankelijk zijn van hun toegang tot het kanaal • Stikstofruimte creëren Gebiedspecifieke • Verbeteren verkeersstructuur Oudorp knelpunten locatie • Oeververbinding Overdie-Oudorp Alkmaar Oudorp • Enkele complexe bedrijfsverplaatsingen (denk aan de jachtwerf) van bedrijven die afhankelijk zijn van hun toegang tot het kanaal. Gebiedsoverstijgende • Beter benutten Ring Alkmaar voor verkeersbewegingen als knelpunten: gevolg van woningbouw. (voor details zie Korte termijn) • Aanleggen mobiliteitshubs rondom Ring Alkmaar in samenwerking met de regio gemeenten • Aanleggen mobiliteitshubs rondom Ring Alkmaar in samenwerking met de regio gemeenten • Spoorse doorsnijdingen Castricum, Alkmaar en Dijk en Waard • Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen.

• Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren • Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen.

15

Regio Alkmaar (Dijk en Waard) • • • •

Totale plancapaciteit: 10.000 Versnellingslocaties: 9 locaties á 7.150 woningen Woonmilieus: Urbaan appartementen / sub-urbaan Betaalbaarheid: minimaal 30% sociaal en betaalbare koop (tot NHG grens) Figuur 2: Overzicht versnellingslocaties gemeente Dijk en Waard

Korte termijn realiseerbaar: Locaties OV knooppunt ontwikkelingen (Stationsgebied, De Scheg, Westpoort, Beveland, De Frans, Stadshart) Realisatiecapaciteit 920 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 5.500 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke knelpunten • Aanleggen collectieve parkeeroplossingen alle locaties: rondom stationslocaties • Spoortunnel tussen Westpoort en De Scheg, spoortunnel Westpoort, tweede aansluiting op N242 • Stapeling ambities betaalbaarheid en klimaatadaptie wat leidt tot duurder bouwen • Aanleg lokale langzaam verkeersroutes (bereikbaarheid station en stadshart) en interwijkverbindingen bij Stationsweg • Aanpak geluidsoverlast spoor en provinciale wegen • Recreatieve ontsluiting en financiering kanaalpark Dijk en Waard met natuurgebied Oosterdel • Enkele bedrijfsverplaatsingen Westdijk t.b.v. herontwikkeling en duurzaam veilige doorstroming N242

16

Gebiedsoverstijgende knelpunten:

•

•

• • •

• • •

•

Ontwikkelen OV-knooppunt Dijk en Waard, herinrichting omgeving, en realiseren mobiliteitshub: o Aanpassen station op hogere frequentie en/of langere treinen o Duurzame ketenmobilitieit: P&R mogelijkheden, fietsparkeer plekken (5.000) Programma hoogfrequent spoorverkeer: o Aanleg opstelterrein de Vaandel o Aanpassingen i.v.m. leefbaarheid o Spoorse doorsnijdingen Castricum, Alkmaar en Dijk en Waard o Toekomst: 3 treinen systeem en frequentieverhoging IC van 2 naar 4 AlkmaarHeerhugowaard. o Toekomst: Opwaarderen busverbinding HOVsternet. Recreatief transferium aan de Westdijk Doorfietsroutes realiseren (Primair: Alkmaar en Castrium. Secundair: Schagen/Hoorn) Situatie N242 BOL-Brug en het spoorviaduct aanpassen om de veiligheid en doorstroming op de N242 te verbeteren en kwetsbaarheid van het spoor te verminderen. Optimaliseren, slimmer en beter benutten N242 KooimeerVerlaat Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. Ambtelijke capaciteit onder druk voor initiatieffase deelgebieden, verkeerskundig advies, begeleiding woningbouwplannen, bestemmingsplan/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. Onvoldoende stikstofruimte.

Middellange termijn realiseerbaar: Locaties Westerdel en de Draai fase 3,4 en 5 Realisatiecapaciteit 213 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 1.650 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke • beperkt, momenteel in aanbouw knelpunten alle locaties: Gebiedsoverstijgende • Ontwikkelen OV-knooppunt Dijk en Waard, knelpunten: herinrichting omgeving, en realiseren mobiliteitshub: o Aanpassen station op hogere frequentie en/of langere treinen o Duurzame ketenmobilitieit: P&R mogelijkheden, fietsparkeer plekken (5.000) • Programma hoogfrequent spoorverkeer: o Aanleg opstelterrein de Vaandel o Aanpassingen i.v.m. leefbaarheid o Spoorse doorsnijdingen Castricum, Alkmaar en Dijk en Waard o Toekomst: 3 treinen systeem en frequentieverhoging IC van 2 naar 4 Alkmaar-Heerhugowaard. o Toekomst: Opwaarderen busverbinding HOV-sternet. • Recreatief transferium aan de Westdijk • Doorfietsroutes realiseren (Primair: Alkmaar en Castrium. Secundair: Schagen/Hoorn) • Situatie N242 BOL-Brug en het spoorviaduct aanpassen om de veiligheid en doorstroming op de N242 te verbeteren en kwetsbaarheid van het spoor te verminderen. • Optimaliseren, slimmer en beter benutten N242 Kooimeer-Verlaat

17

Regio Alkmaar (BUCH: Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo) • • • •

Totale plancapaciteit: 3.600 woningen Versnellingslocaties: 2 locaties á 1.630 woningen Woonmilieus: Suburbaan (hoofdzakelijk grondgebonden, enkele appartementen) Betaalbaarheid: minimaal 30% sociaal en betaalbare koop (tot NHG grens) Figuur 3: Overzicht versnellingslocaties Regio BUCH

Korte termijn realiseerbaar: Locaties Zuiderloo en Zandzoom Realisatiecapaciteit 325 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 1.630 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke knelpunten • Realisatie rotonde Visweg/rijksweg Gebiedsoverstijgende • Oplossen OV-knelpunt Beverwijksestraatweg knelpunten: door middel van een spoorse doorsnijding. • Ketenmobiliteit op gang brengen (autoluwe binnensteden/dorpskernen) met mobiliteitshubs langs OV-Knooppunten en op overige strategische plekken (onder andere P&R bij station Uitgeest zodat hier een regionale mobiliteitshub kan ontstaan) • Doorfietsroutes van/naar Alkmaar realiseren. • Extra aansluiting Heiloo op de A9 • Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. • Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming-/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. • Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen.

18

Regio West Friesland (Hoorn) • • • •

Totale plancapaciteit: 12.000 Versnellingslocaties: 9 locaties á 5.700 woningen Woonmilieus: Nadruk op urbaan appartementen/ grondgebonden woningen rondom OV Betaalbaarheid: Ong. 60% betaalbaar Figuur 4: Overzicht versnellingslocaties gemeente Hoorn

enkele

Korte termijn realiseerbaar: Locaties Bangert en Oosterpolder, Siriusstraat en Holenkwartier Realisatiecapaciteit 920 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 1.600 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke knelpunten • Deels in aanbouw. Enkele gronden moeten locatie Bangert en gesaneerd worden op locatie Bangert en Oosterpolder: Oosterpolder. Wacht op vergunning Omgevingsdienst. • Stapeling van eisen betaalbaarheid en duurzaamheid/klimaatadaptatie wat leidt tot duurder bouwen. Gebiedspecifieke knelpunten • Beperkt. Momenteel in aanbouw. locaties Siriusstraat en Holenkwartier: Gebiedsoverstijgende • Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende knelpunten: om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren • Snelheid en treinfrequentie verhogen voor toegenomen pendel van/naar Amsterdam en druk op de A7 te verlichten • Uitbreiden carpoolplekken bij A7 nabij Hoorn. • Optimaliseren OV-knooppunt en toegangswegen • Verplaatsen busstation naar noordzijde, realiseren p&r en kiss&ride. • Uitbreiding fietsparkeren naar 3.700 plekken. • Nieuwe traverse over het station met verblijfskwaliteit

19

Korte termijn realiseerbaar: Locaties Pelmolen Prisma & station Noord Zuid, Dampten/Berkhouterweg en Rozenbuurt Realisatiecapaciteit 1.000 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 2.500 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke • Optimaliseren OV-knooppunt station Hoorn en knelpunten alle locaties: toegangswegen o Verplaatsen busstation naar noordzijde, realiseren p&r en kiss&ride. o Uitbreiding fietsparkeren naar 3.700 plekken. o Nieuwe traverse over het station met verblijfskwaliteit • Nieuwe toegangswegen tot de binnenstad o Onderdoorgang de Keern/prov. weg en spoor o Onderdoorgangen (2) spoor naar centrum voor separaat gemotoriseerd en langzaam verkeer o Aanpassing kruisingen (Dampten/Keern en de Weel/Keern o Ophogen Provinciale weg Gebiedsoverstijgende • Snelheid en treinfrequentie verhogen voor knelpunten: toegenomen pendel van/naar Amsterdam en druk op de A7 te verlichten • Uitbreiden carpoolplekken bij A7 nabij Hoorn. • Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. • Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. • Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen.

Middellange termijn realiseerbaar: Locaties Grote Waal Oost, Hof van Hoorn en Nieuwe Steen Realisatiecapaciteit 0 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 1.590 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke knelpunten • Nieuwe toegangswegen tot de binnenstad alle locaties: o Onderdoorgang de Keern/prov. weg en spoor o Onderdoorgangen (2) spoor naar centrum voor separaat gemotoriseerd en langzaam verkeer o Aanpassingen kruisingen (Dampten/Keern en de Weel/Keern o Ophogen Provinciale weg Gebiedsoverstijgende • Optimaliseren OV-knooppunt knelpunten: • Snelheid en treinfrequentie verhogen voor

• • •

•

toegenomen pendel van/naar Amsterdam en druk op de A7 te verlichten Uitbreiden carpoolplekken bij A7 nabij Hoorn. Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming-/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen.

20

Regio West-Friesland (Opmeer, Medemblik, Koggenland, Drechterland, Stede Broec en Enkhuizen) • • • •

Totale plancapaciteit: 6.600 woningen Versnellingslocaties: 12 locaties á 4.500 woningen Woonmilieus: Suburbaan/landelijk Betaalbaarheid: Ongeveer 65% betaalbaar Figuur 5: Overzicht versnellingslocaties Regio West Friesland

Korte termijn realiseerbaar: Locaties Koggenland – Tuindersweijde Zuid, Medemblik – Molenblik, Stede Broec – Waterweide en Kweeklust Realisatiecapaciteit 440 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 950 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke knelpunten • Gronden duur aangekocht, dit knelt met Tuindersweijde Zuid betaalbaarheid • Onderdoorgang spoor bij overgang dorpsstraat • Aanleg directe aansluiting N194 d.m.v. rotonde Gebiedspecifieke knelpunten • Stapeling ambities betaalbaarheid en klimaatadaptie Molenblik wat leidt tot duurder bouwen • Aanpassen kruispunt Agriport A7 met N239 Gebiedspecifieke knelpunten • In uitvoering. Geen noemenswaardige knelpunten Waterweide en Kweeklust Gebiedsoverstijgende • Aanleggen doorfietsroutes van/naar Hoorn en knelpunten: Alkmaar. • Verhoogde capaciteit op de Hoornse spoorlijn (frequentie en/of langere treinen) • Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. • Druk op provinciale wegen is hoog vooral rond WFO en Agriport. Uitvoeren van een gezamenlijke netwerkstudie is nodig. • Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. • Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen (met uitzondering van Enkhuizen).

21

Middellange termijn realiseerbaar: Wervershoof – Combinatielocatie Tegel/ Zeehoek/ TV De Kaag, Wognum – Zoeklocatie Wognum, Drechterland – CentrumWest Venhuizen, en Tolweg, Enkhuizen – Westeinde Zuid, Stede Broec – Florapark, Enkhuizen – Gommerwijk, West West Koggenland – De Goorn-West, Koggenland – Tuindersweijde Noord en Zuidoost en Hoogwoud Oost Realisatiecapaciteit 440 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 3.550 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke knelpunten • Aanpassen rotonde Markerwaardweg/Vok Combinatielocatie Koomenweg Tegel/Zeehoek/TV De Kaag • Locatie Tegel: Met de huidige ladderonderbouwing kan deze locatie niet tot ontwikkeling komen Gebiedspecifieke knelpunten • Uitbreiding carpoolmogelijkheden Zoeklocatie Wognum • Ligt in landelijk gebied, Met de huidige ladderonderbouwing kan deze locatie niet tot ontwikkeling komen • Verkeersafwikkeling richting Provinciale wegen Gebiedspecifieke knelpunten • Verkeersafwikkeling richting Provinciale Centrum-West Venhuizen en wegen (voor locatie Tolweg) Tolweg Gebiedspecifieke knelpunten, • Ontsluiting op de N505 Westeinde Zuid en Florapark • Ligt in landelijk gebied.

Met de huidige ladderonderbouwing kan deze locatie niet tot ontwikkeling komen Gommerwijk, West-West • Verweven gronden • Mogelijke ontwikkeling geitenhouderij Gebiedspecifieke knelpunten • Geen noemenswaardige knelpunten De Goorn-West • Ligt in landelijk gebied. Met de huidige ladderonderbouwing kan deze locatie niet tot ontwikkeling komen Gebiedspecifieke knelpunten • Enkele uitplaatsingen van boerderijen. Tuindersweijde Noord en • Overbelasting dorpsstraat en onderdoorgang Zuidoost spoor • Aanleggen directe aansluiting op de N194

Gebiedspecifieke knelpunten Hoogwoud Oost

•

Gebiedsoverstijgende knelpunten:

•

•

• •

• • •

Infrastructurele maatregelen rondom aansluiting rotondes Ligt in landelijk gebied, Met de huidige ladderonderbouwing kan deze locatie niet tot ontwikkeling komen Aanleggen doorfietsroutes van/naar Hoorn en Alkmaar. Verhoogde capaciteit op de Hoornse spoorlijn (frequentie/langere treinen) Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming-/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. Druk op provinciale wegen is hoog vooral rond WFO en Agriport. Uitvoeren van een gezamenlijke netwerkstudie is nodig. Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen (met uitzondering van Enkhuizen en mogelijk enkele locaties in Medemblik nabij het Ijselmeer).

22

Regio Kop (Den Helder, Schagen, Hollands Kroon) • • • •

Totale plancapaciteit: 13.650 -13.900 Versnellingslocaties: 16 locaties á 7.185-7.335 woningen Woonmilieus: Suburbaan/landelijk en enkele stedelijke milieus Betaalbaarheid: nog in te vullen

Figuur 6: Overzicht versnellingslocaties Regio Kop van Noord-Holland

Korte termijn realiseerbaar: Locaties Julianadorp - Oost Willem Alexander Hof, Anna Paulowna – Elshof Zuid, ’t Veld – ’t Veld Noord, Schagen – Muggenburg Zuid en Dahliapark Realisatiecapaciteit 2022-2025: 600 woningen Realisatiecapaciteit 2022 -2030: 1.485 woningen Gebiedspecifieke knelpunten • Voorbereiding kost veel menskracht (bij gemeente en Julianadorp – Oost/Willem ontwikkelaars). Alexander Hof: • Stapeling ambities betaalbaarheid en klimaatadaptie wat leidt tot duurder bouwen • Verbindingen leggen met nabijgelegen stations Gebiedspecifieke knelpunten • Beperkt, onderdeel van bestaand project Anna Paulowna – Elshof Zuid: Gebiedspecifieke knelpunten ’t • Kruising Hartweg-Zwarteweg en kruising HartwegVeld – ’t Veld Noord: Valburgweg ombouwen tot rotonde. Gebiedspecifieke knelpunten • Ontsluiting met de Provinciale weg N-245 Schagen – Muggenburg Zuid: • Realisatie woonzorgcomplex Gebiedspecifieke knelpunten Dahliapark Gebiedsoverstijgende knelpunten:

•

Geen noemenswaardige knelpunten

• •

Stations aan de Helderse lijn kwalitatief verbeteren Realiseren doorfietsroutes Den Helder, Schagen, Alkmaar. Langere termijn (2035+): Aanleggen onderdoorgang spoor Zuiderweg Schagen (fiets, auto en vrachtverkeer) i.c.m. zuidelijke verbinding N241-N245 Langere: termijn (2035+): Verbeteren verkeersveiligheid N9/N99/N250 evenals verkeersveiligheid N240 rondom Westerland als gevolg extra woningbouw. Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. Ambtelijke capaciteit voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen.

•

•

• •

23

Middellange termijn realiseerbaar: Locaties Julianadorp Oost/ONS en vrijkomende sportcomplexen, Westoever, Bijlweggebied (allen Den-Helder), Oosterterp – Wieringerwerf, en Limmerschouw (Winkel) Realisatiecapaciteit 0 woningen 2022-2025: Realisatiecapaciteit 3.900 woningen 2022 -2030: Gebiedspecifieke knelpunten • Ligt dichtbij natuurgebieden (duinen) Julianadorp Oost/ ONS en • Ligt in landelijk gebied. Met de huidige vrijkomende sportcomplexen: ladderonderbouwing kan deze locatie niet tot ontwikkeling komen. • Stapeling van eisen op het gebied van klimaatbestendigheid. Gebiedspecifieke knelpunten • Concurrerende bestemmingen. Mogelijk ook Westoever: vestiging van Scholen aan Zee. • Complexe binnenstedelijke herstructureringslocatie. Gebiedspecifieke knelpunten • Nu de locatie van Scholen aan Zee, afhankelijk Bijlweggebied: van mogelijke verplaatsing naar de Westoever (duidelijk juni/juli 2022). • Gebied is eigendom van verschillende vastgoedeigenaren. Gebiedspecifieke knelpunten • Grondverwerving Zoekgebied Schagen (waar- • Uitruil Bijzonder Provinciaal Landschap met onder Schagen Oost) andere gebieden om ontsluiting mogelijk te •

• Gebiedspecifieke knelpunten Oosterterp en Limmerschouw

•

Gebiedsoverstijgende knelpunten:

•

• • • •

• •

•

Bestaande stations aan de Helderse lijn kwalitatief verbeteren- inclusief oog voor ketenmobiliteit en uitbreiden fietsparkeren (station Zuid staat al op de planning en is rond 2024 klaar). Aanleggen interwijkverbindingen en doorfietstunnel onder station Den-Helder Zuid. Gebruik station koppelen met wijken Julianadorp, Nieuw Den Helder en de Schooten. Realiseren doorfietsroutes richting Den-Helder, Schagen, Alkmaar. Op de langere termijn (2035+): Verbeteren verkeersveiligheid N9/N99/N250 evenals verkeersveiligheid N240 rondom Westerland als gevolg extra woningbouw. Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming-/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen. Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen.

maken Op de langere termijn (2035+): Zuidelijke verbinding N241-N245 (inclusief ondertunneling spoor voor auto en vrachtverkeer) Fietsonderdoorgang spoor Zuiderweg Aansluiting Nieuwe Niedorp op de N242 zonder extra belasting van het historisch centrum (dorpsstraat)

24

Lange termijn realiseerbaar: Locatie Dijkkwartier (Den-Helder), Zoekgebied Warmenhuizen/Tuitjenhorn en Zoekgebied Zuid (Anna Paulowna), Gebiedsontwikkeling A7 Middenmeer – Wieringerwerf, en nieuwe woonmilieus langs de N77 Realisatiecapaciteit tot 2025: 0 woningen Realisatiecapaciteit tot 2030: 1.800 – 1.950 woningen Gebiedspecifieke knelpunten • Woningen worden deels op een dijk Dijkkwartier: gerealiseerd. Waterveiligheid is een knelpunt. • Betreffende dijk staat pas over 50 jaar op het programma om te worden opgehoogd. • Verwerven particulier vastgoed. • Stapeling van eisen op een complexe locatie (betaalbaarheid en waterveiligheid wat leidt tot duurder bouwen). Gebiedspecifieke knelpunten • Verkeersafwikkeling (o.a. vrachtverkeer) Zoekgebied richting Provinciale wegen Warmenhuizen/Tuitjenhorn Gebiedspecifieke knelpunten • Ontsluiting en bereikbaarheid Zoekgebied Zuid Anna • Capaciteit ondergrondse infrastructuur (bijv. Paulowna riool) Gebiedsontwikkeling A7 Middenmeer - Wieringerwerf Nieuwe woonmilieu’s langs de N77

•

Geen noemenswaardige knelpunten

•

Geen noemenswaardige knelpunten

Gebiedsoverstijgende knelpunten:

• • •

• • • •

Bestaande stations aan de Helderse lijn kwalitatief verbeteren Realiseren doorfietsroutes Den-Helder, Schagen, Alkmaar. Op de langere termijn (2035+): Aanleggen onderdoorgang spoor Zuiderweg Schagen (fiets, auto en vrachtverkeer) i.c.m. zuidelijke verbinding N241-N245 Op de langere termijn (2035+): Verbeteren verkeersveiligheid N9/N99/N250. Netcapaciteit Liander wellicht onvoldoende om aansluiting van de wijk op tijd te realiseren. Onvoldoende stikstofruimte om woningbouw gerealiseerd te krijgen. Ambtelijke capaciteit onder druk voor begeleiding woningbouwplannen, begeleiding bestemming-/omgevingsplanprocedures en vergunningaanvragen.

25

Bijlage 2: Financiële opgave infrastructurele maatregelen Voor versnelling van de woningbouw werken we in deze paragraaf de randvoorwaardelijk investeringen uit. We prioriteren deze opgaven vanuit de Ladder van Verdaas: 1. 2. 3.

Inzetten op duurzame mobiliteit. De bestaande infrastructuur beter benutten Nieuwe infrastructuur aanleggen.

In de hele regio liggen mobiliteitsopgave. De zuidkant van de regio vormt vanuit de positie in het daily-urban-system van de MRA. een scharnierpuntfunctie voor heel Noord-Holland Noord, We werken de maatregelen uit per scharnierpunt

en langs de loop van de mobiliteitscorridors in figuur 1 (Zaancorridor, Hoornse Lijn en de Helderse Lijn) In de onderstaande tabellen zijn per locatie specifieke ingrepen benoemd waar op ingezet moet worden. daarbij is aangegeven wat een realistische termijn is waarop deze gerealiseerd kunnen worden en op hoeveel woningen het effect heeft. Daarbij is tevens een eerste inschatting van kosten toegevoegd (in een bandbreedte) op basis van 1) bestaande ramingen (voor zover beschikbaar) en 2) referentieprojecten van elders. Het is te benadrukken dat het gaat om een eerste grove inschatting van kosten op basis van de vaak nog globale beschrijving van de maatregelen en referentieprojecten van elders. Nadere duiding van de maatregel, nader onderzoek en nadere raming van kosten is nodig om meer zicht te krijgen op de financiële opgaven voor de regio. Voor een overzicht van de gebruikte methodiek, verwijzen we naar bijlage 3.

Scharnierpuntfuncties Voor heel Noord-Holland Noord zijn in de mobiliteitsvisie twee ontwikkelingen als scharnierpunt voor de regio geduid: • Draaiend houden van de Ring Alkmaar als scharnierpunt voor de gehele regio inclusief de Regio Kop van Noord-Holland en West Friesland. • Aanpak stationsgebied Hoorn als regionaal centrum en belangrijke hub voor West Friesland en delen van de Kop van Noord-Holland. Zonder investeringen in deze gebieden leiden de opgeschaalde woningbouwambitie tot groeiende congestie wat zijn weerslag heeft op de bereikbaarheid van de hele regio. Tabel 2: Beschrijving; realisatietermijn, impact op aantal woningen en kosten voor maatregelen rondom scharnierpunten Realisatie Aantal Kosten termijn woningen Scharnierpunt Alkmaar Realiseren doorfietsroutes tussen 2025 43.000 (allen in €8-35 miljoen Dijk en Waard en Alkmaar en de Regio Alkmaar BUCH en Alkmaar en Kop) Aanleg mobiliteitshubs & 2025 €10-25 transferia langs de ring Alkmaar miljoen en voor de gehele Regio Aanpak gelijkvloerse kruisingen* 2025 €70-80 aan de noordwest kant (by-pass, miljoen extra optelstroken en/of slimme verkeerslichten Aanpak ongelijkvloers kruispunt 2030 €45-50 Helderseweg /Huisvaarderweg miljoen Aanpak Kooimeerplein en 2040+ €45-50 kruispunt Kennemerstraatweg miljoen

26

Scharnierpunt Hoorn Nieuwe traverse over het station 2025 12.000 €15 miljoen met verbijfskwaliteit woningen in Hoorn en €2 miljoen Verplaatsen busstation naar 2025 16.500 in noordzijde, omliggende Realiseren parkeergarage (p&r) 2025 €32 miljoen gemeenten en kiss&ride. Uitbreiding fietsparkeren naar 2025 €4 miljoen 3.700 plekken. Onderdoorgang de Keern/prov. 2030 €34 miljoen weg en spoor voor gemotoriseerd verkeer Onderdoorgang Keern 2030 €16 miljoen Provincialeweg voor langzaam verkeer Onderdoorgang Keern Spoor voor 2030 €13 miljoen langzaam verkeer * Let op: Dit gaat om 4-6 knelpunten aan de Noordwest kant van de ring zoals blijkt uit het resultaat van de modelanalyse 2040 uitgevoerd door SWECO

Deze maatregelen komen ten goede aan de realisatie van respectievelijk 43.000 woningen (alle te bouwen woningen in Regio Alkmaar en Kop) en 26.500 woningen (alle te bouwen woningen in regio WF en Kop).

Randvoorwaardelijke mobiliteitsmaatregelen

Zaancorridor: Bergen, Uitgeest, Castricum, Heiloo (BUCH) De ingrepen in de BUCH hebben betekenis voor specifieke locaties in dit deel van de regio (Regio BUCH totaal 3.600 woningen, waarvan 1.630 op versnellingslocaties). Zaancorridor en versnellen Helderse Lijn: Alkmaar De maatregelen in en om Alkmaar bij de Zaancorridor hebben betekenis voor het totale woonprogramma van Alkmaar van 17.500 woningen tot 2030, waarvan 7.950 op versnellingslocaties. Daarnaast profiteert ook de Kop van Noord-Holland hier gedeeltelijk van, met 13.900 woningen, waarvan 7.335 woningen op versnellingslocaties. Het gaat hier dan vooral om de capaciteitsvergroting N9 bij Kogendijk. De herinrichting van het stationsgebied heeft in het bijzonder betekenis voor de locaties Station-Noord en Overstad (2.500 woningen). Uiteraard hebben ze ook betekenis voor huidige woongebieden in de Regio Alkmaar en de Kop van Noord-Holland. Dan gaat het om 210.000 huishoudens. Zaancorridor en versnellen Helderse Lijn: Dijk en Waard De ingrepen in Dijk en Waard betekenis voor alle locaties in Dijk en Waard (totaal 10.000 woningen tot 2030, waarvan 7.100 op versnellingslocaties). Uiteraard hebben ze ook betekenis voor huidige woongebieden in Dijk en Waard en het achterland. Dan gaat het om 36.000 huishoudens

De regio zet daarnaast in op efficiënte investeringen in het optimaliseren en verduurzamen van de bestaande infrastructuur. Zo maakt zij de realisatie van een groot aantal woningen mogelijk met een beperkte investering. Vanuit die optimalisatie streeft de regio ernaar de woningbouwopgave grotendeels nabij OV-knooppunten in verbinding met duurzame modaliteiten zoals trein, bus, fiets en voetverbindingen te realiseren.

27

Tabel 3: Beschrijving; realisatietermijn, impact op aantal woningen en kosten voor maatregelen rond de Zaanse corridor Realisatietermijn Aantal Kosten woningen Maatregelen BUCH Aanleg mobiliteitshubs & 2025 3.600 €10-25miljoen transferia langs de Ring Alkmaar en voor de gehele regio Doorfietsroutes Uitgeest – 2025 3.600 €4-15 miljoen Alkmaar realiseren Aansluiten Heiloo op de A9 2030+ 3.600 €40-50 miljoen Maatregelen Alkmaar Langzaamverkeersbrug over 2030+ 2.700 €6-8 miljoen het kanaal Verplaatsing busstation van 2025 2.700 €6-15 miljoen de zuid naar de noordzijde Ondertunneling spoor bij de 2030 8.100 €30-50 miljoen Helderse weg Capaciteitsvergroting N9 bij 2030 5.400 €2-10 miljoen Kogendijk Maatregelen Dijk en Waard Doorfietsroutes realiseren 2025 10.000 €4-20 miljoen (Primair: Alkmaar en Castrium. Secundair: Schagen/Hoorn) Duurzame ketenmobilitieit: 2025 10.000 €11-20 miljoen P&R mogelijkheden, fietsparkeer plekken (5.000) Aanpassen station op hogere 2030 10.000 €3-6 miljoen frequentie en/of langere treinen

Situatie N242 BOL-Brug en het spoorviaduct aanpakken door aanpassingen aan spoor overgangen, water-, fiets- en autoinfrastructuur met een ecologische verbindingszone zodat deze samenkomen.

2030

10.000

€50-60 miljoen

Hoornse Lijn: Overige ingrepen De ingrepen in de gemeente Hoorn hebben betekenis voor Hoorn en voor overige delen van West-Friesland. Dan gaat het om in totaal 15.500 woningen tot 2030, waarvan 8.700 woningen op versnellingslocaties. De regionale impact zit hem vooral in het verbeteren van de Hoornse lijn bijvoorbeeld door het verlengen van de stations. Uiteraard hebben ze ook betekenis voor huidige woongebieden in Hoorn en andere delen van West-Friesland. Dan gaat het om 94.000 huishoudens. Hoornse Lijn: Medemblik, Opmeer, Koggenland, Drechterland, Stede Broec en Enkhuizen De ingrepen in de overige gemeenten in West Friesland hebben betekenis voor specifieke locaties in West-Friesland (totaal 6.600 woningen tot 2030, waarvan 4.150 op versnellingslocaties). Daarnaast zal het verbeteren van de Hoornse lijn bijdragen aan de bereikbaarheid van de Regio Kop waar 9.800 woningen gepland staan. Uiteraard hebben ze ook betekenis voor huidige woongebieden in de gemeenten waarin zij plaatsvinden. Dan gaat het om 18.500 huishoudens.

28

Tabel 4: Beschrijving; realisatietermijn, impact op aantal woningen en kosten voor maatregelen rond de Hoornse lijn RealisatieAantal Kosten termijn woningen Maatregelen Hoornse lijn (tot Enkhuizen) Realiseren doorfietsroutes 2025 18.600 €4-20 miljoen Medemblik/Enkhuizen-HoornAlkmaar Uitbreiding carpoolplekken 2025 12.000 €0,3-0,6 rondom Hoorn en de A7 miljoen Snelheid op de lijn verhogen 2025 18.600 €1,5-7 miljoen (aftellers) Frequentie op de lijn verhogen (4x 2030 18.600 €12-24 miljoen p.u) of stations aanpassen zodat verlengde treinen ingezet kunnen worden Maatregelen Medemblik, Opmeer, Koggenland, Drechterland, Stede Broec, Enkhuizen Aanpassen stationsgebied Obdam 2030 6.600 €2-10 miljoen (onderdoorgang dorpsstraat en aansluiting Tuinderweijde op de N194) Onderzoek halte Flixbus Wognum 2025 6.600 €0,05 miljoen Netwerkstudie uitvoeren naar 2023 6.600 €0,05-0,2 wegennetwerk West Friesland miljoen Obv de netwerkstudie slimme 2025 6.600 ?* aanpassingen maken aan het wegennetwerk (denk aan kruising Provinciale weg en Liornestraat) * Let op: Afhankelijk van de uitkomsten van de netwerkstudie

Helderse lijn: Den Helder Deze ingrepen rond de Helderse lijn in Den Helder hebben betekenis voor het hele westelijke deel van de Kop van Noord-Holland (Schagen, Den Helder). Dan gaat in totaal om 8.600-8.750 woningen, waarvan 6.200-6.350 op versnellingslocaties). Uiteraard hebben ze ook betekenis voor huidige woongebieden in die delen van de Kop van Noord-Holland. Dan gaat het om 47.500 huishoudens (inschatting obv Den Helder en Schagen). Ontsluiten verbinding Den Helder: Hollands Kroon De ingrepen in Hollands Kroon hebben betekenis voor Den Helder en delen van de Kop van Noord-Holland (totaal 3.300 woningen op versnellingslocaties). Uiteraard hebben ze ook betekenis voor huidige woongebieden in die delen van de Kop van Noord-Holland. Dan gaat het om 35.000 huishoudens (inschatting obv Den Helder en deel Hollands Kroon). Tabel 5: Beschrijving; realisatietermijn, impact op aantal woningen en kosten voor maatregelen rond de Helderse lijn Realisatietermijn Aantal Kosten woningen Maatregelen Den Helder, Schagen Realiseren doorfietsroutes 2025 8.600-8.750 €4-20 miljoen Den-Helder, Schagen, Alkmaar Stations geschikt maken 2030 8.600-8.750 €6-12 miljoen voor langere treinen en hogere frequentie op de lijn inclusief oog voor ketenmobiliteit en uitbreid ing fietsparkeren

29

Realiseren mobipunten4 2025 8.600-8.750 rondom kernen met meer dan 2.000 inwoners en touristisch/economische clusters (12x) Verbeteren veiligheid 2030 8.600-8.750 N9/N99/N250 door omleiding N9 bij Sint Maartensvlotbrug en Burgervlotbrug evenals Rijbaanscheiding rechte delen Maatregelen Hollands Kroon Onderzoek uitvoeren naar 2023 3.300 maatregelen tot voorkomen sluipverkeer verbinding A7-N99 Uitvoeren maatregelen uit 2030+ 3.300 onderzoek naar sluipverkeer en zo de verbinding A7-N99 optimaliseren * Let op: afhankelijk van de uitkomsten van het onderzoek