04 Brief van minister Klimaat en Energie over start RCR procedure

> Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Overheidsidentificatienr 00000001003214369000 T 070 379 8911 (algemeen) F 070 378 6100 (algemeen) www.rijksoverheid.nl/ezk

Datum Betreft

24 mei 2023 Start van de ruimtelijke procedure voor de inpassing van een nieuwe 380kV-verbinding naar Noord-Holland Noord

Geachte raad,

Behandeld door L. Hoogwerf T 070 379 6677 l.hoogwerf@minezk.nl Ons kenmerk DGKE-DRE / 27394399 Uw kenmerk

Hierbij informeer ik u over het voornemen van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en landelijk netbeheerder TenneT om te starten met de ruimtelijke inpassing van een nieuwe 380kV-netuitbreiding in Noord-Holland Noord en bijbehorende hoogspanningsstations en andere benodigde infrastructuur. Uw gemeente ligt in het zoekgebied van deze 380kVnetuitbreiding. EZK en TenneT vinden het belangrijk dat de gemeenteraden en algemene besturen van waterschappen geïnformeerd worden over de start van de ruimtelijke procedure.

Bijlage(n) 1

De afgelopen maanden hebben EZK en TenneT het Voornemen en Voorstel voor Participatie (wat de officiele start van de procedure is), ambtelijk en bestuurlijk besproken met de provincie, betrokken gemeenten en waterschappen in het zoekgebied. Bestuurlijk is het verzoek gedaan om u hierover gelijktijdig en eenduidig te informeren. Door middel van deze brief geven we hier graag gehoor aan. In het Voornemen en Voorstel voor Participatie beschrijven EZK en TenneT onder andere waarom de verbinding er moet komen, hoe we invulling geven aan de ruimtelijke procedure en hoe medeoverheden, inwoners, bedrijven en maatschappelijke partijen worden betrokken tijdens de ruimtelijke procedure. Belanghebbenden, waaronder gemeenten, waterschappen en de provincie, kunnen reageren op het gepubliceerde Voornemen en Voorstel voor Participatie. In deze brief informeer ik u niet alleen over de start van de procedure maar ook over hoe de 380kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord en het Programma Verbindingen Aanlanding Wind op Zee 2031-2040 van EZK zich tot elkaar verhouden. Ook licht ik de samenwerking met de provincie Noord-Holland toe aangezien EZK, TenneT en de provincie Noord-Holland in februari 2023 een convenant hebben ondertekend om met elkaar samen te werken aan de ruimtelijke inpassing van 380kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord.

Gemeenten en waterschappen worden uiteraard betrokken bij de ruimtelijke procedure, in deze brief zal ik toelichten hoe de gemeenten tot nu toe betrokken zijn en de

Pagina 1 van 6

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie

komende jaren betrokken worden. Daarnaast nodig ik betrokken gemeenteraden van harte uit om de komende jaren uw inbreng via uw bestuur te leveren.

Ons kenmerk DGKE-DRE / 27394399

Rijkscoordinatieregeling is van toepassing De rijkscoördinatieregeling is van toepassing voor de ruimtelijke inpassing. De rijkscoördinatieregeling start met de publicatie van het Voornemen en Voorstel voor Participatie welke is voorzien op 1 juni 2023. Op de website https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-energieprojecten/lopendeprojecten/380-kv-netuitbreiding-nhn kunt u de documenten vanaf die datum raadplegen. De Rijksoverheid coördineert de besluitvorming van energieprojecten met een nationaal belang. Een nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding met bijbehorende hoogspanningsstations is een energieproject van nationaal belang1. De minister voor Klimaat en Energie is verantwoordelijk voor de coördinatie van de besluitvorming2. De rijkscoördinatieregeling bestaat uit verschillende fases3. Het Rijk neemt uiteindelijk het projectbesluit, waarmee de ruimtelijke inpassing op bestemminngsplanniveau wordt gerealiseerd. De uitvoeringsbesluiten, die tegelijk worden genomen, blijven de taak van de betreffende bevoegde gezagen. Deze uitvoeringsbesluiten worden gelijktijdig met het projectbesluit ter inzage gelegd. Nieuwe 380 kV-hoogspanningsverbinding en hoogspanningsstations Uit netstudies van TenneT blijkt dat het noodzakelijk is om een nieuwe 380kVhoogspanningsverbinding aan te leggen naar Noord-Holland Noord.

Door realisatie van dit project kan TenneT voldoen aan de groeiende vraag naar elektriciteit, knelpunten op het 150kV-hoogspanningsnet oplossen én voorkomen en de energietransitie faciliteren. Om dit netwerk toekomstvast te realiseren, acht TenneT een nieuwe 380kV-hoogspanningsverbinding van in ieder geval 2-circuits (één lijn van masten) met bijbehorende hoogspanningsstations en overige elektriciteitsinfrastructuur noodzakelijk. Deze nieuw te realiseren verbinding loopt van de bestaande 380kVhoogspanningsverbinding tussen Beverwijk en Diemen naar Noord-Holland Noord. Het project omvat: Een nieuw te bouwen 380kV-hoogspanningsstation bij de bestaande 380kV-hoogspanningsverbinding die loopt tussen Beverwijk en Diemen. Een nieuw te bouwen 380/150kV-hoogspanningsstation nabij het bestaande 150 kV-hoogspanningsstation (genaamd “Middenmeer150”) op Agriport A7 in Hollands Kroon. Een nieuwe 380kV-hoogspanningsverbinding tussen de nieuw te bouwen hoogspanningsstations. Een nieuwe ondergrondse 150kV-hoogspanningskabel die het nieuw te bouwen 380/150kV-hoogspanningsstation nabij Agriport A7 aansluit op het bestaande 150kV-hoogspanningsstation genaamd “Middenmeer150”. Het zoekgebied wordt weergegeven in onderstaande afbeelding.

Zie Elektriciteitswet 1998 artikel 20a, lid 1 onder a. De basis voor de rijkscoördinatie staat in de Wet ruimtelijke ordening, § 3.6.3. Omdat we anticiperen op de Omgevingswet, volgt EZK voor dit project de zogenoemde ‘projectprocedure’. Dit is de procedure voor het vaststellen van het projectbesluit uit afdeling 5.2 van de Omgevingswet. 3 Rijkscoördinatieregeling (RCR) (rvo.nl) https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-energieprojecten/rcr 1 2

Pagina 2 van 6

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie Ons kenmerk DGKE-DRE / 27394399

Samenhang tussen 380kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord en het Programma Verbindingen Aanlanding Wind op Zee 2031-2040 Het Rijk verwacht dat tussen 2031 en 2040 circa 29 GW extra windenergie op zee (50 GW in totaal) gerealiseerd en aangeland wordt als tussendoel naar een totaal van circa 70 GW in 2050. Er heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden over waar deze aanlandingen gerealiseerd worden. Onlangs is het Programma Verbindingen Aanlandingen Wind op Zee 2031-2040 (programma VAWOZ) van het ministerie van EZK gestart. Dit programma brengt kansrijke aanlandlocaties van windenergie afkomstig van zee in beeld, die gerealiseerd kunnen worden in de periode 2031-2040. In dit programma worden ook locaties in de Kop van Noord-Holland overwogen. De verwachting is dat de Minister voor Klimaat en Energie begin 2025 op basis van het programma VAWOZ beslist of er een ruimtelijke procedure start voor een aanlanding van wind op zee in de Kop van Noord-Holland.

Pagina 3 van 6

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie

Als besloten wordt voor een aanlanding van wind op zee in de Kop van NoordHolland, dan is er een nut en noodzaak voor twee extra 380kV-circuits in de vorm van een tweede lijn van masten.

Ons kenmerk DGKE-DRE / 27394399

De Minister voor Klimaat en Energie heeft besloten om vooruitlopend op de beslissing of er een ruimtelijke procedure start voor een aanlanding van wind op zee, gelijktijdig te onderzoeken wat de ruimtelijke implicaties zijn van een tweede lijn van masten voor de 380kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord. Hij heeft dit besloten aangezien de ambities in het Klimaatakkoord omvangrijk zijn en het Rijk de energietransitie zo veel mogelijk wil versnellen. In concrete zin onderzoeken EZK en TenneT daarom nu al in het project 380kVnetuitbreiding Noord-Holland Noord de mogelijkheden voor twee circuits en voor vier circuits. Hierdoor kunnen TenneT en EZK inzichtelijk maken wat de totale ruimtelijke impact is van een eventuele aanlanding van wind op zee. Deze informatie is input voor het programma VAWOZ. Indien binnen het programma VAWOZ blijkt dat een aanlanding in de Kop van Noord-Holland kansrijk is, kan voor de 380kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord definitief besloten worden of er een twee- of vier-circuits verbinding nodig is. Daarnaast zal dit andere technische gevolgen hebben zoals de realisatie van een omvormer en een of meerdere hoogspanningsstations.4 Als er wordt besloten niet aan te landen in de Kop van Noord-Holland, en er geen nut en noodzaak bestaat voor twee extra circuits, zal de procedure voor de 380kV-netuitbreiding worden vervolgd op basis van twee circuits.

Samenwerking met de provincie Noord-Holland In deze fase gaan TenneT, de provincie Noord-Holland en EZK uit van een globaal zoekgebied, waarbij nog geen tracéopties in kaart gebracht zijn. Het zoekgebied omvat alle gemeenten en waterschappen tussen de bestaande 380 kV-verbinding (tussen Diemen en Beverwijk) en het eindpunt van de nieuwe verbinding, nabij Agriport A7. EZK en TenneT zijn zich bewust van de unieke kenmerken van het zoekgebied. In het gebied bevindt zich namelijk UNESCO-werelderfgoed, Natura-2000, NNNgebied, bijzonder provinciaal landschap en woonkernen5. Gezien de grote en gemeentegrensoverschrijdende ingreep in de leefomgeving, is de provincie NoordHolland intensief betrokken bij dit project. De provincie is vertegenwoordigd in de projectgroep van EZK en TenneT. Dit is vastgelegd in een convenant dat TenneT, de provincie Noord-Holland en EZK op 6 februari jl. ondertekend hebben. Doel van het convenant is door nauwesamenwerking tot een zo goed mogelijke ruimtelijke inpassing te komen. Hierbij wordt de participatie met gemeenten en andere belanghebbenden gezamenlijk vormgegeven. De provincie heeft een adviserende rol gehad bij het De precieze technische gevolgen van een aanlanding van wind op zee zullen EZK en TenneT in kaart brengen en in de (concept)Notitie Reikwijdte en Detailniveau uitwerken.

5 Gezien deze kenmerken hebben EZK en TenneT contact met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, het ministerie van LNV, het ministerie van BZK en de Provinciaal Adviseur Ruimtelijke Kwaliteit. TenneT is voornemens om een Herritage Impact Assessment uit te voeren. Ook zullen natuurorganisaties betrokken worden bij dit project. Meer hierover kunt u lezen in het Voornemen en Voorstel voor Participatie. 4

Pagina 4 van 6

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie

opstellen van het Voornemen en Voorstel voor Participatie 380kV-netuitbreiding Noord-Holland Noord door deelname aan de projectgroep.

Ons kenmerk DGKE-DRE / 27394399

Samenwerking met gemeenten en waterschappen en hoe u geïnformeerd wordt EZK, TenneT en de provincie Noord-Holland begrijpen dat gemeenten en waterschappen groot belang hechten aan nauwe betrokkenheid in dit proces. Wij onderstrepen dat belang ook, en nodigen u uit om met ons te delen wat voor u relevant is met betrekking tot de ruimtelijke inpassing van de nieuwe verbinding, de hoogspanningsstations en overige benodigde elektriciteitsinfrastructuur. Primair zullen EZK en TenneT ambtelijk en bestuurlijk contact onderhouden met gemeenten, waterschapppen en de provincie Noord-Holland. Op deze wijze kunnen EZK en TenneT kennis en expertise van gemeenten en waterschappen toepassen in het project. Betrokken gemeenten en waterschappen krijgen tijdens de ruimtelijke procedure, naast het formele inspraaktraject, ambtelijk en bestuurlijk de mogelijkheid om vóór publicatie van documenten kennis te nemen van de inhoud en hierop inhoudelijk te reageren. Daarnaast vinden EZK en TenneT het belangrijk dat gemeenteraden en waterschappen goed geïnformeerd worden. Tijdens het bestuurlijk overleg dat EZK en TenneT op 10 mei jl. georganiseerd hebben, is afgesproken hoe gemeenteraden geïnformeerd worden, wat de rol van de colleges van B&W is en welke rol EZK en TenneT daarin spelen. De werkwijze is vastgelegd in het bijgevoegde document.

Indien gemeenteraden aanvullende behoefte(n) hebben om geïnformeerd te worden dan willen het ministerie van EZK en TenneT dit graag weten en daarover verdere afspraken maken. EZK en TenneT vinden het, net als uw bestuur, belangrijk dat gemeenteraden tijdig, gelijktijdig en eenduidig informatie ontvangen. Gezien het zoekgebied op dit moment 28 gemeenten en 2 waterschappen omvat, hebben EZK, TenneT in samenspraak met uw bestuur besloten, gemeenteraden in deze fase per brief te informeren. In de toekomst wordt u rechtstreeks door uw bestuur geïnformeerd of door TenneT en EZK wanneer er meer trechtering heeft plaatsgevonden waardoor zoekgebied kleiner is. Wij nodigen u uit, uw behoeften over hoe u geïnformeerd wilt worden aan uw bestuur kenbaar te maken zodat zij ons hierover kunnen informeren en wij met hen hierover afspraken kunnen maken. U kunt eventueel ook contact opnemen via 380kVNoord-Holland-Noord@tennet.eu. De informatie in deze brief is mogelijk ook relevant voor dorpsraden binnen uw gemeente. Daarom is met de betrokken gemeenten afgesproken dat de colleges deze brief zullen doorsturen naar dorpsraden of andere (lokale) organisaties waarvoor deze informatie relevant kan zijn. Informatiebijeenkomsten Na de publicatie van het Voornemen en Voorstel voor Participatie zullen EZK en TenneT informatiebijeenkomsten organiseren.

Deze zullen plaats vinden op de volgende momenten en plaatsen:

Pagina 5 van 6

Directoraat-generaal Klimaat en Energie Directie Realisatie Energietransitie

12 juni – digitaal 19.00-20.00, u kunt zich vanaf 2 juni aanmelden op de website van RVO: 380 kV Netuitbreiding Noord-Holland Noord (rvo.nl) 14 juni – Zaandam 19.00-21.00, Buurthuis de Kolk, Klampersstraat 1 15 juni – Hoorn 19.00-21.00, Wijkcentrum De Huesmolen, De Huesmolen 60 20 juni – Middenmeer 19.00-21.00, Ontmoetingskerk Middenmeer, Professor Ter Veenweg 4 21 juni – Alkmaar 19.00-21.00, Wijkcentrum Overdie, Van Maerlantstraat 8- 10

Ons kenmerk DGKE-DRE / 27394399

U bent van harte uitgenodigd om deze bijeenkomsten bij te wonen. Projectwebsite van TenneT Vanaf de zomer/najaar 2023 zal relevante projectinformatie ten behoeve van omgevingspartijen beschikbaar worden gesteld via diverse media, waaronder de website van TenneT. Te zijner tijd zullen wij u op de hoogte brengen van de specifieke communicatiekanalen. Op de projectwebsite van TenneT houdt TenneT eenieder op de hoogte: https://www.tennet.eu/nl/projecten/380-kv-noordholland-noord De Minister voor Klimaat en Energie, namens deze:

Dorothé Albers MT-lid directie Realisatie Energietransitie

Pagina 6 van 6