Document · PDF

03A Westwoud rapportage PFAS

Gemeenteraad 28 september 2023, gemeente Stede BroecBij agendapunt: GGZ30.359 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

ONDERZOEK PFAS Voormalige stortplaats Westwoud

Opdrachtgever: Projectnummer: Kenmerk: Versie

ABWF 210WES-023 AF/JT/28252/BOD definitief

Opgesteld door: Collegiale toets: Projectleider:

A.J. Feenstra J. Thomas A.J. Feenstra

Datum:

24 april 2023

Bodemzorg is een 100% deelneming van NV Afvalzorg Holding en is voor haar werkzaamheden gecertificeerd volgens de kwaliteitsnorm NEN-EN-ISO-9001:2015 nl de veiligheidsnorm VCA**: 2017/6.0, de milieunorm EN-ISO-14001:2015 en de normen BRL SIKB 2000 en 6000. De aandacht van Bodemzorg voor kwaliteit, arbeidsomstandigheden en milieu wordt zoveel als mogelijk geïntegreerd in de bedrijfsvoering, waarbij de doelen meetbaar worden gemaakt. Bodemzorg streeft ernaar om alle emissies naar lucht, water en bodem te minimaliseren en in ieder geval onder de aanvaardbare, wettelijke normen te houden. Bewaking geschiedt op basis van geavanceerde monitorings- en nazorgtechnieken. Daar waar een hoger milieurendement haalbaar is, zal Bodemzorg op basis van inzicht, kennis en ervaring streven naar het toepassen van nieuwe ontwikkelingen en technieken, zelfs voordat deze in regelgeving zijn verwerkt. Bodemzorg verklaart dat de werkzaamheden betreffende het veldwerk en het kritische functiegedeelte van de milieukundige begeleiding onafhankelijk van de opdrachtgever zijn uitgevoerd, conform respectievelijk de BRL SIKB 2000 en 6000. De uitvoering van het veldwerk heeft plaatsgevonden conform de BRL SIKB 2000. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

INHOUDSOPGAVE

pagina

ALGEMEEN Aanleiding Doel onderzoek Erkenning en certificering Bronnen

5 5 6 6 7

2.1

LOCATIEGEGEVENS Algemeen

8 8

2.1.1 2.1.2

Wettelijk kader Beheersmaatregelen

Bodemopbouw en geohydrologie

8 9

2.2.1 2.2.2

Bodemopbouw Geohydrologie

9 9

MONITORINGSPROGRAMMA Monsterpunten

10 10

4.1

RESULTATEN Grondwater

13 13

4.1.1 4.1.2 4.1.3

Toetsingskader Freatisch grondwater Diep grondwater

Oppervlaktewater Waterstroom naar RWZI

13 14 15

15 16

4.3.1 4.3.2

Toetsingskader Analyseresultaten

16 16

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN Conclusies Aanbevelingen

18 18 19

1.1 1.2 1.3 1.4

2.2

3.1

4.2 4.3

5.1 5.2

BIJLAGEN A B C

Veldwerkformulieren Analysecertificaten Kwaliteitsborging Bodemzorg

ALGEMEEN

1.1

Aanleiding

Binnen de gemeenschappelijke regeling Afvalbeheer Westfriesland (ABWF) wordt het beheer van de voormalige stortplaats Westwoud, gelegen aan Zittend 19 te Westwoud, uitgevoerd. De locatie betreft een oude stortplaats, enige beïnvloeding van de omgeving is inherent aan oude stortplaatsen. Als deze beïnvloeding leidt tot humane, ecologische of verspreidingsrisico’s zijn maatregelen noodzakelijk De afgelopen jaren zijn periodiek monitoringswerkzaamheden uitgevoerd waarbij zowel het grondwater als het oppervlaktewater werd gemonitord. Deze monitoringsronden zijn de afgelopen jaren door verschillende adviesbureaus uitgevoerd, conform het Wbb-kader lag de nadruk van deze onderzoeken op het uitsluiten van humane, ecologische en/of verspreidingsrisico’s. Op basis van de uitgevoerde onderzoeken is geconcludeerd dat de stortplaats de omgeving beïnvloedt, de aangetoonde concentraties leiden echter niet tot risico’s. In 2019/2020 is de laatste afsluitende monitoringsronde uitgevoerd [16] en een aanvullend deklaagonderzoek [15] uitgevoerd. Op basis van de uitgevoerde onderzoeken en het ontbreken van humane, ecologische en/of verspreidingsrisico’s heeft het bevoegd gezag ingestemd met het stopzetten van de monitoring van het grondwater [17].

Vanuit de omgeving heerst ongerustheid ten aanzien van het mogelijk uittreden van milieuschadelijke stoffen uit de voormalige stortplaats en ten aanzien van mogelijk in het verleden gestorte/aangebrachte staalslakken. In 2021 is onderzoek door Terrascan uitgevoerd naar de mogelijke uittreding van milieuschadelijke stoffen en de aanwezigheid van staalslakken [18]. Grondwater, oppervlaktewater en slib buiten de stortplaats en percolaat afkomstig van de stortplaats zijn in dit onderzoek, op een breder analysepakket dan tijdens de reguliere monitoringsronden in eerdere jaren, onderzocht. Samengevat is met het onderzoek het volgende geconcludeerd [18]:  Er is sprake is van uittreding van milieuschadelijke stoffen uit het stortmateriaal naar de omgeving, zowel naar het omliggende oppervlaktewater als naar het grondwater (horizontaal en mogelijk ook verticaal). De aangetoonde concentraties van de uittredende stoffen (exclusief PFAS) vormen geen onaanvaardbare humane, ecologische en /of verspreidingsrisico's. De aangetoonde concentraties zijn in lijn met voorgaande onderzoeken en monitoringsronden.  De aangetoonde concentraties aan uittredend PFAS vormen geen acuut risico voor de omgeving, maar nader onderzoek zal moeten uitwijzen wat de (lange termijn-)risico’s zijn (bv. chronische aandoeningen bij mens of vee en de accumulatie in landbouwgewassen).

 Uit onderhavig onderzoek is niet gebleken dat in het verleden staalslakken gestort of toegepast zijn op/in de stortplaats. Ten aanzien van PFAS zijn in de rapportage van Terrascan in de conclusies een aantal opmerkingen gemaakt [18]:  Het beleid en de kennis over de risico's van deze stoffen is nog sterk in ontwikkeling. Op basis van de nu beschikbare informatie ten aanzien van de verontreinigingssituatie van PFAS, verspreidingspatronen en blootstellingsroutes is nog onduidelijk wat de (lange termijn-)effecten zullen zijn voor de omgeving (bijvoorbeeld bij veeteelt of akkerbouw).  Op basis van het uitgevoerde onderzoek is niet uit te sluiten of er sprake is van sterke verontreinigingen met PFAS in het grondwater en/of oppervlaktewater onder en rondom de stortplaats. Daarnaast is het vooralsnog niet inzichtelijk hoeveel verontreinigingsvracht er uit de stortplaats lekt. Derhalve is nog niet in te schatten wat de effecten van de stortplaats op de kwaliteit van het grondwater en oppervlaktewater in de omgeving zijn.  De aandacht voor verontreinigingen met PFAS is relatief nieuw en verhoogde concentraties PFAS worden op grote schaal en wijdverspreid in Nederland aangetoond. De aangetoonde concentraties PFAS zijn wel aanmerkelijk hoger dan de achtergrondgehalten in de omgeving van Westwoud (voor zover die nauwkeurig in kaart is gebracht).

Het is nog onduidelijk wat het aandeel van de vuilstort is in de concentraties PFAS in de omgeving. Het is bekend dat er in de sloten water wordt ingelaten vanuit het IJsselmeer, dat ook niet vrij is van PFAS. Of de vuilstort een substantiële bijdrage levert aan de

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 5

concentraties PFAS in het oppervlaktewater in de omgeving van de stort is dan ook nog een punt van onderzoek. Wel is duidelijk dat de aantoonde gehalten PFAS in het percolaat, het grondwater en het oppervlaktewater van de ringsloot zich ruim boven de landelijke achtergrondgehalten bevinden. De lichte verontreinigingen in het oppervlaktewater zullen zich door het overpompen van het water vanuit de ringsloot naar de omliggende watergangen snel verspreiden in het omliggende poldergebied. Naar verwachting zullen de concentraties in het water als gevolg van verdunning wel snel afnemen. Echter kunnen de concentraties PFAS in de omgeving op langere termijn wel (licht) toenemen als gevolg van accumulatie en piekbelastingen vanuit het stortmateriaal (mogelijke uitspoeling van percolaat met hogere concentraties PFAS). Omdat PFAS niet op natuurlijke wijze afbreekbaar zijn, heeft deze stofgroep een verhoogd risico voor mens en milieu. Er is echter meer informatie en/of onderzoek benodigd om daar een betrouwbare uitspraak over te kunnen doen. Op basis van de conclusies en opmerkingen zijn aanbevelingen voor vervolg onderzoek gegeven: 1) Vaststellen van eventuele verspreiding naar diepere grondwaterlagen. 2) Bepaling van de vracht van uittredende verontreiniging. 3) Bepaling van de effecten op de grondwater- en oppervlaktewaterkwaliteit in de directe omgeving van de stortplaats.

4) Vaststellen van de risico's voor de omgeving bij het gebruik van het grondwater of oppervlaktewater. Om invulling te geven aan bovenstaande onderdelen heeft Bodemzorg als eerste stap een dataset voor PFAS van de (grond)waterkwaliteit op en rond de locatie opgebouwd. Hiervoor zijn in 2022/2023 verschillende monitoringsronden uitgevoerd waarbij het grondwater in de directe omgeving van de locatie, het oppervlaktewater (ringsloot en poldersloot) en het water dat wordt afgevoerd naar de RWZI (mengsel percolaat, grondwater en huishoudelijk afvalwater golfclub) zijn bemonsterd. 1.2

Doel onderzoek

De locatie betreft een oude stortplaats. De locatie is in exploitatie geweest in de periode van 1973 tot en met 1987. Ten tijde van de aanleg zijn voorzieningen aangebracht om beïnvloeding van de omgeving zoveel mogelijk te voorkomen. De aangebrachte voorzieningen zijn echter niet geschikt om beïnvloeding van de omgeving volledig te voorkomen. Een zekere beïnvloeding van de omgeving is dus te verwachten. Voor de ‘standaard parameters’ is de afgelopen jaren een meetreeks opgebouwd, op basis van deze meetreeks is vastgesteld dat beïnvloeding van de omgeving niet leidt tot risico’s. Voor PFAS is geen meetreeks aanwezig. Het doel van het uitgevoerde onderzoek is verkrijgen van een dataset op basis waarvan de beïnvloeding van de omgeving met PFAS beter ingeschat kunnen worden. 1.3

Erkenning en certificering

De volgende gecertificeerde partijen en/of personen zijn betrokken bij de uitvoering van de werkzaamheden:  De veldwerkzaamheden (monstername grondwater) zijn conform de BRL 2000, VKB protocol 2002 uitgevoerd door de heer Cees Jan Beuckens en de heer Rens Bras van Bodemzorg (certificaat op naam van Afvalzorg Bodemservice B.V.).  De chemische analyses zijn conform AS3000 uitgevoerd door het door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerde laboratorium Eurofins Analytico te Barneveld. In bijlage C is een document over de kwaliteitsborging van Bodemzorg betreffende de milieu- en kwaliteitszorg opgenomen. Benadrukt wordt dat Bodemzorg de werkzaamheden onafhankelijk van de opdrachtgever (ABWF) heeft uitgevoerd. Mogelijk neemt Bodemzorg in de toekomst het beheer van de locatie, tegen een eenmalige afkoopsom, over van het ABWF. Bodemzorg wordt dan verantwoordelijk voor de locatie en het uitvoeren van eventuele risicomaatregelen. Vanuit dit perspectief heeft Bodemzorg een belang dat alle eventuele (toekomstige) risico’s via een adequaat onderzoek inzichtelijk worden gemaakt. Dit geldt uiteraard ook voor de eventuele risico’s van PFAS.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 6

De veldwerkformulieren van het bemonsteren van het grondwater zijn opgenomen in bijlage A. De veldwerkformulieren zijn beoordeeld, hierbij zijn de volgende bijzonderheden geconstateerd:  De NTU (troebelheid) van een aantal van de genomen grondwatermonsters tijdens beide bemonsteringsronden is hoger dan 10, dit kan voor parameters die binden aan zwevende bestandsdelen leiden tot hogere analyseresultaten.  Peilbuis 52A is tijdens de beide bemonsteringsronden met lucht bemonsterd, ditzelfde geldt voor peilbuis pb03 tijdens de tweede bemonsteringsronde.  Peilbuis 200 betreft een oude peilbuis, tijdens de tweede bemonsteringsronde is deze peilbuis voorafgaand aan de bemonstering schoongespoeld.  Peilbuis 45-h en 62-h lopen slecht toe, deze zijn voorafgaand aan de tweede bemonsteringsronde schoongespoeld. Gezien het doel van het onderzoek en de stofeigenschappen van de te analyseren parameters (PFAS) hebben bovenstaande bevindingen geen consequenties voor de verdere interpretatie van de analysegegevens. 1.4

Bronnen

Bij Bodemzorg zijn onderstaande bronnen aanwezig, de relevante bronnen zijn hieronder opgenomen. Met gesloten haken [..] wordt in de tekst naar de verschillende bronnen verwezen. [1] Regionale stortplaats Westwoud, onderzoek milieu-effecten, Grontmij n.v., 0682F, mei 1985. [2] Overeenkomst tussen CAW en Stichting Golfbaan Westwoud, 28 december 1987. [3] Quick-scan nalevering (toekomstige) nazorgverplichtingen stortplaats Westwoud, Bodemzorg, MR/LL/2007.01309/BOD, 17 augustus 2007. [4] Grondwateronderzoek 2008, voormalige stortplaats Westwoud, Bodemzorg, MR/HK/2008.000949/BOD, 31 december 2008. [5] Verlenging Overeenkomst tussen CAW en Stichting golfbaan Westwoud, 6 april 2009. [6] Uitgangspunten berekening doelvermogen, voormalige stortplaats Westwoud, Bodemzorg, SF/LQ/38581/BOD, 3 juli 2011. [7] Onderzoek Nazorgvoorzieningen, Voormalige stortplaats Westwoud, Bodemzorg, MR/SF/04276/BOD, 25 september 2012. [8] Beheer en nazorg van voormalige stortplaats Westwoud, Tauw, R001-1214000CEH-sbb-V03-NL, 14 november 2013. [9] Afronding monitoring stortplaats Westwoud, HVC, Tauw, R001-1232621CEH-los-V02-NL, 2 december 2015. [10] Wet bodembescherming Stortplaats C.A.W. Westwoud te Westwoud (beoordeling rapportages), RUDNHN, RUD16.194454, 25 juli 2016. [11] Monitoring 2016 grondwater stortplaats Westwoud, Tauw, L001-1243484CEH-sbb-V01-NL, 17 januari 2017.

[12] Notitie rond het voormalige afvalstort te Westwoud, ing. D. de Waal, 18 oktober 2017. [13] Monitoring grondwater stortplaats Westwoud, Tauw, R001-124348IHV-V01-los-NL, 1 december 2017. [14] Variantenstudie percolaatwater Westwoud (concept), Tauw, R000-1266499MFA-V00, 9 oktober 2018. [15] Deklaagonderzoek, voormalige stortplaats Westwoud, Bodemzorg, AB/AF/20736/BOD, 16 januari 2020. [16] Monitoring 2020, voormalige stortplaats Westwoud, Bodemzorg, 210WES-020, 3 april 2020 [17] Beoordeling bevoegd gezag grondwatermonitoring, Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, OD.311558, 19 mei 2020. [18] Monitoring en advies voormalige vuilstort te Westwoud, Terrascan,T.20.11171/2, 21 juli 2021.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 7

LOCATIEGEGEVENS

2.1

Algemeen

De voormalige stortplaats Westwoud is gelegen aan het Zittend 19 te Westwoud, gemeente Drechterland. Aan de zuidzijde loopt de provinciale weg Hoorn-Enkhuizen. De locatie beslaat circa 30 hectare. De regionale ligging is opgenomen in figuur 1. figuur 1

Regionale ligging locatie

Op de regionale stortplaats zijn in de periode 1973-1987 huishoudelijke en bedrijfsafvalstoffen van een aantal gemeenten verwerkt. Voormalige exploitant en huidige eigenaar is het ABWF. De stortplaats is omstreeks 1989 afgedekt met een leeflaag en ingericht als golfterrein. Pachter van het terrein en opstallen en exploitant van de golfclub is de Stichting Golfbaan Westwoud. De stichting verzorgt tevens het onderhoud van het grootste deel van de locatie. 2.1.1

Wettelijk kader

De locatie Westwoud is in de periode van 1973 tot 1987 in exploitatie geweest. De nazorg van voormalige stortplaatsen (gesloten vóór 1 september 1996) is geregeld via de Wet Bodembescherming (Wbb) en de Wet Milieubeheer (Wm). Binnen de provincie Noord-Holland zijn ruim 200 voormalige stortplaatsen aanwezig. Aangezien bij deze stortplaatsen geen bodembeschermende voorzieningen zijn aangelegd is (enige) beïnvloeding van de omgeving inherent aan deze locaties. Alleen als deze beïnvloeding leidt tot humane, ecologische of verspreidingsrisico’s zijn maatregelen noodzakelijk. De voormalige stortplaatsen in Noord-Holland zijn in het kader van het project ‘nazorg voormalige stortplaatsen’ (NAVOS) onderzocht. Binnen NAVOS is gekeken naar beïnvloeding van de omgeving door een stortplaats (verspreiding) en naar de dikte en kwaliteit van de deklaag (risico’s voor gebruikers). Omdat het beheer van de locatie is geregeld via het ABWF en monitoring van de locatie al plaatsvond is de locatie Westwoud niet meegenomen in het NAVOS-traject. De nazorgregeling voor stortplaatsen van de Wet milieubeheer (voorheem Leemtewet bodembescherming) is van toepassing voor locaties waar op of na 1 september 1996 nog ‘droog’ afval en/of baggerspecie is gestort. Dit is voor Westwoud niet het geval, de laatste stortactiviteiten op

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 8

Westwoud hebben ruim voor 1 september 1996 hebben plaatsgevonden. Stortplaatsen die onder de Wm vallen mogen, anders dan de voormalige stortplaatsen, de omgeving in principe niet beïnvloeden. Om beïnvloeding van de omgeving te voorkomen worden verschillende milieubeschermende voorzieningen aangebracht. Voorbeelden van deze voorzieningen zijn een onderafdichting en een bovenafdichting. Op basis van deze regeling zijn de provincies organisatorisch en financieel verantwoordelijk voor de nazorg (de periode na de exploitatiefase) van die stortplaatsen. Voor Westwoud is dit niet het geval. 2.1.2

Beheersmaatregelen

Anders dan bij veel andere oude stortplaatsen in Noord-Holland zijn bij de stortplaats Westwoud bij de aanleg voorzieningen aangebracht om beïnvloeding van de omgeving te voorkomen. De aangebrachte voorzieningen zijn echter niet geschikt en bedoeld om beïnvloeding van de omgeving volledig te voorkomen. Deze voorzieningen bestaan uit een onder het stort gelegen drainagesysteem welke voorafgaand aan de stortactiviteiten is aangelegd. Onttrokken water wordt via een persleiding geloosd op de RWZI. De functionele levensduur van deze voorzieningen is verstreken, vervangen van voorzieningen onder de stortplaats is niet mogelijk. Om de locatie ligt tevens een ringsloot als beheersmaatregel, water uit de ringsloot wordt via twee VOPO-pompen op het omliggende oppervlaktewater uitgeslagen. 2.2

Bodemopbouw en geohydrologie

2.2.1

Bodemopbouw

In de rapportage 2017 [13] is de bodemopbouw en geohydrologie als volgt omschreven: De bovenste 14 meter van de bodem, de deklaag, bestaat uit klei en veen. Het maaiveld bevindt zich ongeveer op 1 m -NAP. Onder deze slecht doorlatende laag bevindt zich van 15 m -NAP tot ongeveer 30 m -NAP het zandige eerste watervoerend pakket. In 2021 is aangegeven [18] dat uit ondergrondgegevens van het informatieplatform DINOIoket (Data en informatie van Nederlandse Ondergrond) blijkt dat op onderhavige onderzoekslocatie een veenlaagaanwezig is op een diepte van circa 4 á 5 m - mv. Deze veenlaag heeft mogelijk een afsluitende werking ten aanzien van het grondwater. Het is onzeker in hoeverre sprake is van een gesloten veenlaag. Indien sprake is van een afsluitende veenlaag zullen eventuele uit de stortplaats tredende milieuschadelijke stoffen zich vermoedelijk niet dieper bevinden dan de veenlaag. 2.2.2

Geohydrologie

De grondwaterstroming in de deklaag wordt bepaald door lokale ontwateringsmiddelen zoals de om de locatie bemalen ringsloot en de overige poldersloten. Er wordt in de poldersloten in de omgeving van de stortplaats een dynamisch peil gehandhaafd tussen de 2,15 en 1,95 m -NAP met als streefpeil 2,05 m NAP. Grondwaterstroming in klei en veen is zeer beperkt met snelheden van 1 tot 5 m/jaar. Het neerslagoverschot wordt voor het grootste deel afgevoerd door de omliggende (ring)sloten. De grondwaterstroming in het eerste watervoerend pakket is noordoostelijk gericht [13] en heeft een stijghoogte van ongeveer 2,30 m -NAP (gemeten op de locatie). Het grondwater in het eerste watervoerend pakket heeft een verhoogd chloridegehalte door de mariene oorsprong.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 9

MONITORINGSPROGRAMMA

In 2021 zijn door Terrascan verschillende waterstromen eenmalig geanalyseerd op PFAS, ter plaatse van een beperkt aantal meetpunten [18]. Er is geen dataset met analysegegevens beschikbaar. Als vervolg op het onderzoek uit 2021 is in 2022/2023 het grondwater in de directe omgeving van de locatie, het oppervlaktewater (ringsloot en poldersloot) en het water dat wordt afgevoerd naar de Rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) periodiek bemonsterd en geanalyseerd op PFAS. In tabel 1 is het uitgevoerde monitoringsprogramma weergegeven. tabel 1

3.1

Monitoringsprogramma 2022/2023 Activiteit

Frequentie

Meetprogramma  Bemonsteren/analyseren peilbuizen  Bemonsteren/analyseren VOPO-pompen en oppervlaktewater  Bemonsteren/analyseren effluent

  

Twee keer (winter en zomer) Vier keer (1 maal per kwartaal) Vier keer (1 maal per kwartaal), in de praktijk zijn meer metingen uitgevoerd.

Monsterpunten

De locaties van de verschillende monsterpunten zijn in onderstaande figuur weergegeven en worden in de volgende paragrafen verder toegelicht. figuur 2

Locatie monsterpunten

Peilbuizen Met betrekking tot het grondwater zijn alleen bestaande peilbuizen bemonsterd en geanalyseerd op PFAS. Er zijn geen nieuwe peilbuizen bijgeplaatst. Het betreft de peilbuizen die in de laatste reguliere monitoringsronde (2020) zijn bemonsterd, aangevuld met de peilbuizen die in 2021 zijn geplaatst [18]. Daarnaast is tijdens de eerste ronde gecontroleerd of de twee filters van peilbuis C (langs de N506) nog

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 10

bemonsterd kunnen worden. Met de controle is vastgesteld dat dit niet meer mogelijk was. Wel zijn aan de noordzijde van de locatie twee diepe peilbuizen teruggevonden. Tijdens de tweede monitoringsronde zijn beide peilbuizen (200 en 202) bemonsterd. Verwacht wordt dat water afkomstig van het stort (na infiltratie van regenwater) grotendeels richting het omliggende oppervlaktewater (ringsloten of poldersloten) stroomt. De meeste ondiepe peilbuizen staan tussen het stort en het omliggende oppervlaktewater in en zijn dus geschikt om voor het monitoren van eventuele stort beïnvloeding. De ondiepe peilbuizen zijn aan alle zijden van de stortplaats aanwezig. De ondiepe peilbuizen pb02 en pb03 bevinden zich aan de overzijde van de ringsloot (vanaf het stort gezien). Wateroverschot afkomstig van de locatie dat niet afstroomt richting het oppervlaktewater infiltreert door de deklaag naar het watervoerende pakket. Bij een noordoostelijke stromingsrichting [13] ligt peilbuis 52b in de stroombaan van het grondwater afkomstig van de stortplaats. De peilbuizen 200 en 202 liggen noordwestelijk van de stortplaats en zijn hierdoor niet geschikt voor het vaststellen van stort beïnvloeding van het eerste watervoerende pakket. Omdat de beide peilbuizen ‘dicht’ op het stort zijn gesitueerd zijn beide peilbuizen wel bemonsterd. In tabel 2 zijn de bemonsterde peilbuizen opgenomen.

De geselecteerde peilbuizen zijn afgestemd met de Omgevingsdienst Noord-Holland-Noord. tabel 2

Overzicht bemonsterde peilbuizen Peilbuis

Frequentie

45 (2 tot 3 m-mv)

herplaatst in 2020 (45h), niet eerder geanalyseerd op PFAS

62 (2 tot 3 m-mv)

herplaatst in 2020 (62h), niet eerder geanalyseerd op PFAS

52a (8 tot 9 m-mv)

niet eerder geanalyseerd op PFAS

52b (17 tot 18 m-mv)

niet eerder geanalyseerd op PFAS

100 (2 tot 3 m-mv)

geplaatst in 2020, niet eerder geanalyseerd op PFAS

101 (2 tot 3 m-mv)

geplaatst in 2020, niet eerder geanalyseerd op PFAS

C (middeldiep)

niet meer geschikt voor monstername, niet eerder geanalyseerd op PFAS

C (eerste watervoerende pakket)

niet meer geschikt voor monstername, niet eerder geanalyseerd op PFAS

200 (17 tot 18 m-mv)

alleen tijdens de tweede ronde bemonsterd, niet eerder geanalyseerd op PFAS

202 (17 tot 18 m-mv

alleen tijdens de tweede ronde bemonsterd, niet eerder geanalyseerd op PFAS

PB01 (3 tot 4 m-mv)

geplaatst in 2021, eenmalig geanalyseerd op PFAS

PB02 (3,5 tot 4,5 m-mv)

geplaatst in 2021, eenmalig geanalyseerd op PFAS

PB03 (3,5 tot 4,5 m-mv)

geplaatst in 2021, eenmalig geanalyseerd op PFAS

PB02 (1,5 tot 2,5 m-mv)

geplaatst in 2021, eenmalig geanalyseerd op PFAS

Oppervlaktewater In het kader van het dagelijks beheer worden de volgende waterstromen periodiek bemonsterd:  VOPO pomp 1 (westzijde, betreft water dat uitgeslagen wordt vanuit de ringsloot op de poldersloot).  VOPO pomp 2 (westzijde, betreft water dat uitgeslagen wordt vanuit de ringsloot op de poldersloot). Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van het water dat vanuit de ringsloot op de poldersloot wordt verpompt, zijn beide waterstromen elk kwartaal, aanvullend op de reguliere analyses, geanalyseerd op PFAS. Om inzicht te krijgen in de PFAS-concentratie in het oppervlaktewater in de omgeving van de stortplaats zijn tevens de volgende oppervlaktewatermonster genomen:

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 11

  

Opp1: stroomopwaarts gelegen van de stortplaats (westzijde). Opp2: stroomafwaarts gelegen van de stortplaats (zuidoostzijde). Opp3: stroomafwaarts gelegen van de stortplaats (zuidoostzijde).

De gekozen monsterpunten zijn afgestemd met het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier. Waterstroom naar RWZI Via een persleiding wordt water verpompt naar de RWZI (rioolwaterzuiveringsinstallatie). Dit water bestaat uit een mengsel van percolaat en grondwater (dat via twee terreinpompen wordt onttrokken) en huishoudelijk afvalwater afkomstig van de golfclub. Betreffende waterstroom geeft een beeld van de verontreinigingssituatie onder het stort. Deze waterstroom wordt maandelijks volume proportioneel bemonsterd in het kader van het dagelijks beheer van de locatie. De genomen monsters zijn minstens éénmaal per kwartaal aanvullend geanalyseerd op PFAS. Op de persleiding is een debietmeter aanwezig, met deze gegevens zijn vrachtberekeningen uitgevoerd.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 12

RESULTATEN

De monsters voor de analyses op PFAS zijn op de volgende dagen genomen:  Peilbuizen: op 13 april en 14 september 2022.  Oppervlaktewater: op 29 april, 28 juli, 10 november 2022 en 23 februari 2023.  Waterstroom naar de RWZI (CPP): op 19 april, 29 april, 23 mei, 8 juni, 28 juli, 23 augustus, 20 september, 24 oktober en 10 november. Alle analysecertificaten zijn opgenomen in bijlage B. Het merendeel van de PFAS-verbindingen zijn niet boven de rapportagegrens aangetoond (concentraties met <-teken). In onderstaande paragrafen zijn de concentraties van individuele PFAS-verbindingen boven de rapportagegrens samengevat. Opgemerkt wordt dat een aantal bemonsteringsronden van de VOPO-pompen en de CPP tegelijk met de reguliere analyses is uitgevoerd. De resultaten van deze analyses zijn op de analysecertificaten weergegeven, deze worden verder niet besproken in deze rapportage. 4.1

Grondwater

4.1.1

Toetsingskader

Voor PFAS zijn in de Circulaire bodembescherming en in de Regeling Bodemkwaliteit geen generieke toetsingswaarden opgenomen. Om deze reden zijn de analyseresultaten van de grondwatermonsters getoetst aan de Beleidsregel PFAS Noord-Holland 2022 (vastgesteld per besluit van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland van 20 december 2022, nr. 1948319/1948428, tot vaststelling van de Beleidsregels PFAS Noord-Holland 2022). In artikel 7 is het volgende beoordelingskader opgenomen: 1) Indien de op een locatie aangetroffen gehalten van PFOS of PFOA in de grond lager zijn dan respectievelijk 1,4 µg/kg en 1,9 µg/kg, of in grondwater lager dan 0,01 µg/l, wordt de locatie als niet verontreinigd beschouwd. 2) Indien de gehalten van PFOS in de grond tussen 1,4 µg/kg en 59 µg/kg liggen of de gehalten in grondwater tussen 0,01 µg/l en 2,7 µg/l liggen, of indien de gehalten van PFOA in de grond tussen 1,9 µg/kg en 60 µg/kg liggen of de gehalten in grondwater binnen 0,01 µg/l en 8,6 µg/l liggen, wordt de locatie als verontreinigd beschouwd, maar is bodemsanering in beginsel niet noodzakelijk. Dit lid geldt niet voor grondwater binnen een grondwaterbeschermingsgebied of waterwingebied, waarvoor een afzonderlijk criterium is opgenomen in het vijfde lid van dit artikel.

3) Bij gehalten van PFOS in de grond hoger dan 59 µg/kg in 25 m3 of gehalten in grondwater hoger dan 2,7 µg/l in 100 m3 bodemvolume, of bij gehalten van PFOA in de grond hoger dan 60 µg/kg in 25 m3 of gehalten in grondwater hoger dan 8,6 µg/l in 100 m³ bodemvolume de bodem als ernstig verontreinigd beschouwd en dient een risicobeoordeling te worden uitgevoerd om te bepalen of de verontreiniging tevens leidt tot zodanige risico's voor mens, plant of dier dat spoedige sanering noodzakelijk is. 4) Als sprake is van een mengsel van PFAS in de bodem dient rekening te worden gehouden met mengseltoxiciteit. Voor zover in grond sprake is van twee of meer soorten PFAS, en het totaalgehalte PFAS hoger is dan 60 µg/kg in 25 m³, dient een risicobeoordeling te worden uitgevoerd om te bepalen of de verontreiniging tevens leidt tot zodanige risico's voor mens, plant of dier dat spoedige sanering noodzakelijk is. 5) Bij een som van PFAS in grondwater binnen een grondwaterbeschermingsgebied of waterwingebied hoger dan 0,1 µg/l dient een risicobeoordeling te worden uitgevoerd om te bepalen of de verontreiniging tevens leidt tot zodanige risico’s voor de drinkwaterwinning dat maatregelen getroffen dienen te worden. Het betreffende drinkwaterbedrijf heeft daarbij een adviesrol.

6) Op gemeten gehalten van PFAS in de grond zoals bedoeld in het eerste, tweede, derde en vierde lid van dit artikel is de bodemtypecorrectie voor organische stoffen van toepassing indien het organisch stofgehalte 10% of hoger is. Als het gehalte organisch stof boven de 30% is aangetoond dient het gehalte organisch stof van 30% gebruikt te worden bij de bodemtypecorrectie.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 13

7) Degene die voornemens is de bodem te saneren onderbouwt schriftelijk in een saneringsplan als bedoeld in artikel 39 van de Wet hoe de sanering van de historische bodemverontreiniging met PFAS wordt uitgevoerd en welke saneringsdoelstelling behaald wordt. Indien de saneringsdoelstelling voor PFOS, PFOA of overige PFAS hoger is dan de gehalten als opgenomen in het derde, vierde of vijfde lid van dit artikel wordt dit gemotiveerd. Alleen indien en voor zover Gedeputeerde Staten schriftelijk instemmen met deze afwijkende saneringsdoelstelling kan deze doelstelling als uitgangspunt worden gekozen voor de sanering. 8) Stoffen behorend tot PFAS worden individueel per stof beoordeeld. Voor de gehalten van deze stoffen, m.u.v. PFOA, gelden de normen en handelwijze in deze beleidsregel zoals die voor PFOS gelden. Samengevat is voor grondwater het volgende toetsingskader gehanteerd.  Niet verontreinigd: - Concentraties PFOS, PFOA en overige PFAS < 0,01 µg/l.  Verontreinigd, maar is bodemsanering in beginsel niet noodzakelijk: - Concentraties PFOA binnen 0,01 µg/l en 8,6 µg/l. - Concentraties PFOS en overige PFAS binnen 0,01 µg/l en 2,7 µg/l.  Ernstig verontreinigd: - Concentraties PFOA groter dan 8,6 µg/l. - Concentraties PFOS groter dan 2,7 µg/l. 4.1.2

Freatisch grondwater

In het grondwater uit alle ondiepe peilbuizen zijn verschillende PFAS boven de rapportagegrens aangetoond. In tabel 3 zijn de aangetoonde verbindingen samengevat, hierbij de volgende opmerkingen:  De resultaten van de ronde van 14 april zijn in de bovenste regel opgenomen, de resultaten van 14 september in de onderste regel.  PFAS die tijdens beide ronden niet zijn aangetoond boven de rapportagegrens, zijn niet opgenomen in de tabel. tabel 3

Overzicht aangetoonde PFAS (µg/l)

PFAS-verbinding

100

101

45h

Perfluor-n-butaanzuur (PFBA)

0,05 <0,02

0,03 <0,02

0,04 <0,02

Perfluorpentaanzuur (PFPeA)

0,03 <0,02

Perfluor-n-hexaanzuur (PFHxA)

0,03 <0,02

Perfluor-n-octaanzuur (PFOA)

0,02 <0,02 0,03 0,04

0,03 0,02

0,06 0,07

6:2 Fluortelomeer sulfonzuur

0,10 <0,05

0,07 <0,05

Perfluorbutaansulfonaat (PFBS)

<0,02 0,02

Perfluorhexaansulfonaat (PFHxS)

52a

0,05 <0,05

62h

Pb01

Pb02

0,04 <0,02

0,03 <0,02

0,02 <0,02

0,02

0,03 0,03

0,03 0,02

0,08 0,09

0,09 <0,12

0,09 0,10

0,09 <0,05

0,13 <0,05

0,14 <0,05

Pb03

0,12 <0,05

Pb04

0,16 <0,05

<0,02 0,04

Getoetst aan het toetsingskader uit paragraaf 4.1.1 wordt geconcludeerd dat het grondwater in de directe omgeving van de stortplaats verontreinigd is met verschillende PFAS. De aangetoonde concentraties liggen ruim onder de waarden van een ernstige verontreiniging, aanvullende maatregelen (bodemsanering) zijn in beginsel niet noodzakelijk.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 14

4.1.3

Diep grondwater

In het diepe grondwater zijn geen PFAS boven de rapportagegrens aangetoond, uitzondering hierop vormt 2-(perfluorhexyl)ethaan-1-sulfonzuur (6:2 FTS). Van de betreffende verbindingen is tijdens de eerste monitoringsronde in het grondwater uit peilbuis 52b een concentratie 0,09 µg/l aangetoond. De aangetoonde concentratie ligt ruim onder de waarden van een ernstige verontreiniging, aanvullende maatregelen (bodemsanering) zijn in niet noodzakelijk. 4.2

Oppervlaktewater

Via de VOPO-pompen wordt water uit de ringsloot uitgeslagen naar het omliggende polderwater. Mogelijk wordt hierdoor het oppervlaktewater in de omgeving van de stortplaats negatief beïnvloed, het is onduidelijk of de stortplaats een substantiële bijdrage levert aan de concentraties PFAS in het oppervlaktewater in de omgeving van de stort. Om hier meer inzicht in te krijgen zijn oppervlaktewatermonsters stroomopwaarts, ter plaatse van de VOPO-pompen en stroomafwaarts genomen. Om vast te stellen of de stortplaats een substantiële bijdrage levert aan de concentraties PFAS in het oppervlaktewater zijn de verschillende monsterpunten met elkaar vergeleken. In tabel 4 zijn de analyseresultaten samengevat, hierbij de volgende opmerkingen:  De resultaten van de verschillende monitoringsronden (29 april, 28 juli, 10 november 2022 en 23 februari 2023) zijn van boven naar onder opgenomen.  PFAS die tijdens geen van de ronden zijn aangetoond boven de rapportagegrens, zijn niet opgenomen in de tabel. tabel 4

Overzicht aangetoonde PFAS-verbindingen in oppervlaktewater (µg/l) PFAS-verbinding

Opp1

VOPO01

VOPO02

Opp2

Opp3

Perfluor-n-butaanzuur (PFBA)

<0,02 <0,02 0,05 <0,02

<0,02 <0,02 0,06 <0,02

<0,02 <0,02 0,05 0,04

<0,02 <0,02 0,05 <0,02

Perfluor-n-hexaanzuur (PFHxA)

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

0,03 <0,02 <0,02 <0,02

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

Perfluor-n-heptaanzuur (PFHpa)

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

0,02 <0,02 <0,02 <0,02

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

Perfluorpentaanzuur (PFPeA)

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

<0,02 <0,02 <0,02 0,03

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

Perfluoroctaanzuur (PFOA)

<0,02 0,05 <0,02 <0,02

0,05 <0,02 <0,02 0,02

0,07 0,02 <0,02 0,04

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

0,04 <0,02 <0,02 <0,02

Perfluorbutaansulfonaat (PFBS)

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

<0,02 <0,02 <0,02 0,03

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

n-Methylperfluoro-1butanesulfonamide (MePFBSA)

<0,02 0,02 <0,02 <0,02

<0,02 <0,02 <0,02 <0,02

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 15

Zowel stroomopwaarts, ter plaatse van de VOPO-pompen, als stroomafwaarts zijn verschillende PFASverbindingen boven de rapportagegrens aangetoond. PFBA is ter plaatse van alle monsterpunten in vergelijkbare concentraties aangetoond. PFOA is met uitzondering van meetpunt Opp2 ook ter plaatse van alle monsterpunten aangetoond. Wel zijn ter plaatse van de VOPO-pompen vaker concentraties net boven de rapportagegrens aangetoond. PFHxA, PFHpA, PFPeA en PFBS zijn alleen (eenmalig) ter plaatse van de VOPO-pompen aangetoond. Ditzelfde geldt voor MePFBSA ter plaatse van het stroomopwaarts gelegen punt Opp1. Op basis van de meetreeks levert de stortplaats een geringe bijdrage, maar geen substantiële bijdrage aan de PFAS-concentratie in het oppervlaktewater. Opgemerkt wordt dat voor de drie PFAS-verbindingen risicogrenzen voor oppervlaktewater beschikbaar zijn, deze risicogrenzen geven aan hoeveel van deze verbindingen in het water mag zitten zodat mensen daar hun leven lang veilig (dagelijks) vis uit kunnen eten. Deze normen zijn recent aangescherpt en bedragen momenteel 0,3 nanogram per liter voor PFOA, 7 picogram per liter voor PFOS en 10 nanogram per liter voor HFPO-DA (GenX).

Toetsing aan deze risicogrenzen maakt geen onderdeel uit van het onderzoek, zowel de analysemethodiek is (de rapportagegrens ligt ruim boven deze risicogrenzen) als het aantal meetpunten is hiervoor niet geschikt. 4.3

Waterstroom naar RWZI

Via een persleiding wordt water verpompt naar de RWZI. Dit water bestaat uit een mengsel van percolaat en grondwater (dat via twee terreinpompen wordt onttrokken) en huishoudelijk afvalwater afkomstig van de golfclub. De analyseresultaten geven een totaalbeeld maar geen inzicht in het aandeel van terrein pomp 1, terreinpomp 2 en het huishoudelijk afvalwater. 4.3.1

Toetsingskader

In de vergunning voor het lozen van de waterstroom op de RWZI zijn geen normen voor PFAS opgenomen. Bemonstering van de waterstroom geeft inzicht in de concentraties PFAS die onder het stort aanwezig zijn, om deze reden zijn de aangetoonde concentraties getoetst aan het toetsingskader voor grondwater (zie paragraaf 4.1.1). 4.3.2

Analyseresultaten

Conform het monitoringsprogramma zal de waterstroom naar de RWZI vier keer bemonsterd worden (één keer per kwartaal), in de praktijk is de waterstroom acht keer bemonsterd. In de betreffende waterstroom zijn verschillende PFAS boven de rapportagegrens aangetoond. In tabel 5 zijn de verbindingen die één of meerdere keren zijn aangetoond samengevat. PFAS die tijdens geen van de ronden zijn aangetoond boven de rapportagegrens, zijn niet opgenomen in de tabel.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 16

tabel 5

PFAS in waterstroom naar RWZI (µg/l) 19-042022

29-42022

23-052022

08-062022

28-072022

23-082022

20-092022

24-102022

10-112022

Perfluor-n-butaanzuur (PFBA)

0,15

0,19

0,10

0,15

0,14

0,28

<0,02

0,09

0,10

Perfluorpentaanzuur (PFPeA)

0,06

0,04

0.04

0,09

0,05

0,10

0,03

0,02

<0,02

Perfluor-n-hexaanzuur (PFHxA)

0,07

0,09

0,12

0,10

0,12

0,15

0,11

0,12

0,05

Perfluor-n-heptaanzuur (PFHpa)

0,04

0,07

0,06

0,08

0,07

0,06

0,04

Perfluor-n-octaanzuur (PFOA)

0,19

0,22

0,23

0,22

0,26

0,34

0,24

0,22

0,11

Perfluorbutaansulfonaat (PFBS)

<0,02

0,02

<0,02

0,02

<0,02

Perfluorhexaansulfonaat (PFHxS)

0,02

0,03

<0,02

0,03

0,04

<0,02

0,04

<0,02

Perfluoroctaansulfonzuur (PFOS)

0,03

0,04

0,06

0,03

0,12

0,02

Perfluor-1-octaansulfonamideEthylacetaat (PFOSAA)

0,03

0,05

0,03

0,06

0,07

<0,06

0,04

0,03

In de waterstroom naar de RWZI zijn verschillende PFAS aangetoond. Getoetst aan het toetsingskader uit paragraaf 4.1.1 wordt geconcludeerd dat het grondwater direct onder de stortplaats verontreinigd is met verschillende PFAS. De aangetoonde concentraties liggen ruim onder de waarden van een ernstige verontreiniging, aanvullende maatregelen (bodemsanering) is in beginsel niet noodzakelijk. De meeste verbindingen zijn nagenoeg tijdens alle monitoringsronden aangetoond. De meeste verbindingen zijn ook, in lagere concentraties, aanwezig in het grondwater en/of in de monsters ter plaatse van de VOPO-pompen.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 17

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

De locatie Westwoud betreft een oude stortplaats welke in de periode van 1973 tot en met 1987 in exploitatie is geweest. In deze periode zijn huishoudelijke en bedrijfsafvalstoffen afkomstig van een aantal Westfriese gemeenten gestort. De stortactiviteiten op de locatie zijn ruim voor 1 september 1996 beëindigd, de locatie betreft derhalve geen Wm-stortplaats en is niet voorzien van bodembeschermende voorzieningen. Wel zijn ten tijde van de aanleg voorzieningen aangebracht om beïnvloeding van de omgeving zoveel mogelijk te voorkomen. De aangebrachte voorzieningen zijn echter niet geschikt om beïnvloeding van de omgeving volledig te voorkomen. Een zekere beïnvloeding van de omgeving is dus te verwachten. Voor de ‘standaard parameters’ (metalen, vluchtige aromatische koolwaterstoffen, PAK en minerale olie) is de afgelopen jaren een meetreeks opgebouwd. Op basis van deze meetreeks is vastgesteld dat de stortplaats de omgeving beïnvloedt, dit leidt niet tot risico’s. Sinds de jaren 50 werden PFAS populair, sindsdien is PFAS is in veel (consumenten) producten aanwezig. Via de ‘afvalemmer’ zijn deze producten in het verleden uiteindelijk gestort, ook op de locatie Westwoud. Pas veel later werd duidelijk dat PFAS risico’s met zich mee brengt, de laatste jaren is dit in een stroomversnelling gekomen. Voor PFAS was geen meetreeks van de locatie Westwoud aanwezig.

Het was onduidelijk in hoeverre de omgeving beïnvloed wordt en of dit risico’s met zich meebrengt. Het doel van het uitgevoerde onderzoek is in eerste instantie het verkrijgen van een dataset op basis waarvan de eventuele beïnvloeding van de omgeving beter beoordeeld kan worden. Hiervoor zijn in 2022/2023 verschillende bemonsteringsronden uitgevoerd waarbij grondwater, oppervlaktewater en de waterstroom naar de RWZI periodiek zijn bemonsterd. 5.1

Conclusies

PFAS-verbindingen werden in het verleden in veel producten toegepast. Het is aannemelijk dat deze producten via huishoudelijk- en bedrijfsafval in het verleden gestort en dus aanwezig in het stortmateriaal. Door infiltrerend hemelwater kunnen verontreinigingen uit het stortmateriaal zich verspreiden naar de omgeving. Voor de meeste verontreinigde stoffen is in het verleden aangetoond dat stoffen in beperkte mate uit het stortmateriaal naar de omgeving uittreden. De aangetoonde concentraties van de uittredende stoffen vormen geen onaanvaardbare humane, ecologische en /of verspreidingsrisico's. Voor PFASverbindingen was dit nog niet duidelijk. Op basis van het uitgevoerde onderzoek wordt geconcludeerd dat PFAS-verbindingen uit het stortmateriaal uittreden en de omgeving hebben beïnvloed. Ter plaatse van nagenoeg alle monsterpunten zijn één of meerdere PFAS-verbindingen aangetoond, ook ter plaatse van monsterpunten die stroomopwaarts zijn gelegen van de stortplaats:  Het ondiepe grondwater in de directe omgeving van de stortplaats is verontreinigd met verschillende PFAS. De aangetoonde concentraties liggen ruim onder de waarden van een ernstige verontreiniging. In het diepe grondwater zijn nagenoeg geen PFAS aangetoond.  Ook in het oppervlaktewater zijn zowel stroomopwaarts, ter plaatse van de VOPO-pompen als stroomafwaarts verschillende PFAS-verbindingen aangetoond.

Op basis van de meetreeks levert de stortplaats een geringe bijdrage, maar geen substantiële bijdrage aan de PFAS-concentratie in het oppervlaktewater.  In het water dat via twee pompen van onder de stortplaats wordt onttrokken (aangevuld met een beperkt deel huishoudelijk afvalwater van de golfclub) zijn verschillende PFAS-verbindingen aangetoond, de aangetoonde concentraties zijn hoger dan de aangetoonde concentraties ter plaatse van de overige meetpunten maar liggen ruim onder de waarden van een ernstige verontreiniging. Op basis van een vrachtberekening is in 2022 circa 14,6 gram PFAS vanaf de locatie afgevoerd naar de RWZI.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 18

5.2

Aanbevelingen

Op basis van de in 2022/2023 opgebouwde meetreeks past het verontreinigingsbeeld van PFAS binnen het verontreinigingsbeeld dat in eerdere jaren voor andere parameters is vastgesteld. De stortplaats beïnvloedt de omgeving, dit leidt echter niet tot risico’s. Gezien de ouderdom van de locatie wordt niet verwacht dat de situatie in de toekomst sterk zal veranderen. Wel wordt over de risico’s van PFAS steeds meer duidelijk, de tendens is dat normen strenger worden. Op basis van bovenstaande redenen wordt aanbevolen de monitoring van de locatie op PFAS op extensievere schaal te continueren. Specifiek worden de volgende aanbevelingen gegeven:  Continueren van de grondwatermonitoring met een frequentie van één keer per twee jaar. Het huidige netwerk van ondiepe peilbuizen is hiervoor geschikt. De diepe peilbuizen 200 en 202 staan waarschijnlijk niet in een stroombaan vanaf de locatie. Aanbevolen wordt de stromingsrichting in het eerste watervoerende pakket te verifiëren en eventueel een diepe peilbuis bij te plaatsen en deze op te nemen in het monitoringspakket.  Het water dat via de VOPO-pompen wordt uitgeslagen naar het oppervlaktewater wordt periodiek bemonsterd, aanbevolen wordt het pakket twee keer per jaar uit te breiden met PFAS (één keer in een droge periode en één keer in een natte periode).

Binnen het Hoogheemraadschap HollandsNoorderkwartier wordt binnen een breder kader onderzoek gedaan naar PFAS in oppervlaktewater. Geadviseerd word de analyseresultaten te delen met het Hoogheemraadschap.  Het water dat via de persleiding op de RWZI wordt geloosd, wordt maandelijks (volume proportioneel) bemonsterd. De aangetoonde concentratie PFAS is redelijk stabiel, om zicht te houden in de verontreinigingsgraad wordt aanbevolen de reguliere bemonstering twee keer per jaar uit te breiden met een analyse op PFAS. Daarnaast wordt aanbevolen om dan tevens de pompputten van terreinpomp 1 en terreinpomp 2 te bemonsteren zodat meer inzicht verkregen wordt in de herkomst van de PFAS in de afvalwaterstroom. Tot slot wordt aanbevolen de resultaten te delen met het Hoogheemraadschap.

Onderzoek PFAS, voormalige stortplaats Westwoud

pagina 19

BIJLAGE A

Veldwerkformulieren

BIJLAGE B

Analysecertificaten

BODEMZORG T.a.v. Rens Bras Postbus 2 1566 ZG ASSENDELFT

Analysecertificaat Datum: 29-Apr-2022

Hierbij ontvangt u de resultaten van het navolgende laboratoriumonderzoek. Certificaatnummer/Versie Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw datum aanlevering monster(s)

2022057219/1 210WES Stortplaats Westwoud, Drechterland [19980] 210WES-022 13-Apr-2022

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. De analyse resultaten hebben alleen betrekking op het beproefde object. De grondmonsters worden tot 4 weken na datum ontvangst bewaard en watermonsters tot 2 weken na datum ontvangst. Zonder tegenbericht worden de monsters nadien afgevoerd. Indien de monsters langer bewaard dienen te blijven verzoeken wij U dit exemplaar uiterlijk 1 werkdag voor afloop van de standaardbewaarperiode ondertekend aan ons te retourneren. Voor de kosten van het langer bewaren van monsters verwijzen wij naar de prijslijst.

Bewaren tot: Datum:

Naam:

Handtekening:

Wij vertrouwen erop uw opdracht hiermee naar verwachting te hebben uitgevoerd, mocht U naar aanleiding van dit analysecertificaat nog vragen hebben verzoeken wij U contact op te nemen met de afdeling Verkoop en Advies.

Met vriendelijke groet, Eurofins Analytico B.V.

Ing. A. Veldhuizen Technical Manager

Eurofins Analytico B.V. Gildeweg 42-46 NL-3771NB Barneveld +31 (0)34 242 63 00 Info-env@eurofins.nl www.eurofins.nl

Venecoweg 5 B-9810 Nazareth +32 (0)9 222 77 59 belgie-env@eurofins.be www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV.

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

210WES Certificaatnummer/Versie Stortplaats Westwoud, Drechterland [19980] Startdatum analyse 210WES-022 Datum einde analyse Rens Bras Rapportagedatum Bijlage Pagina

Eenheid

som PFOS

µg/L

<0.02

Perfluor-n-butaanzuur (PFBA)

µg/L

0.05

0.03

0.04

<0.02

0.02

<0.02

Analyse

2022057219/1 14-Apr-2022 29-Apr-2022 29-Apr-2022/11:40 A,B,C 1/4

Extern / Overig onderzoek

Perfluorpentaanzuur(PFPeA)

µg/L

0.03

Perfluor-n-hexaanzuur (PFHxA)

µg/L

0.03

<0.02

Perfluor-n-heptaanzuur (PFHpa)

µg/L

<0.02

Perfluor-n-octaanzuur (PFOA)

µg/L

<0.02

0.06

<0.02

Perfluor-n-nonaanzuur (PFNA)

µg/L

<0.02

Perfluor-n-decaanzuur (PFDeA)

µg/L

<0.02

Perfluorundecaanzuur (PFUnDA)

µg/L

<0.02

Perfluordodecaanzuur (PFDoDA)

µg/L

<0.02

Perfluortridecaanzuur (PFTrDA)

µg/L

<0.02

Perfluortetradecaanzuur (PFTeDA)

µg/L

<0.02

Perfluorohexadecaanzuur (PFHxDA)

µg/L

<0.02

Perfluorooctadecaanzuur (PFODA)

µg/L

<0.02

Perfluorbutaansulfonaat (PFBS)

µg/L

<0.02

Perfluorpentaansulfonaat (PFPeS)

µg/L

<0.02

Perfluorhexaansulfonaat (PFHxS)

µg/L

<0.02

Perfluorheptaansulfonaat (PFHpS)

µg/L

<0.02

Perfluoroctaansulfonzuur (PFOS)

µg/L

<0.02

Perfluordecaansulfonaat (PFDS)

µg/L

<0.02

<0.05

4:2 Fluortelomeer sulfonzuur

µg/L

<0.05

6:2 Fluortelomeer sulfonzuur

µg/L

0.10

0.07

<0.05

0.05

0.09

<0.1

8:2 Fluortelomeer sulfonzuur (8:2)

µg/L

<0.1

10:2 Fluortelomeer sulfonzuur

µg/L

<0.05

<0.02

Perfluoroctaansulfonamide (PFOSA)

µg/L

<0.02

7H-Perfluorheptaanzuur (HPFHpa)

µg/L

<0.5

<0.05

<0.1

2H,2H,3H,3H-perfluorundecaanzuur

µg/L

<0.05

8:2 Fluortelomeer onverzadigd carbonzuur

µg/L

<0.05

<0.1

8:2 Fluortelomeer fosfaat diester (8:2

µg/L

diPAP) Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12684986

101

Water (AS3000) Water (AS3000)

45h

Water (AS3000)

12684988

52a

Water (AS3000)

12684989

52b

Water (AS3000)

12684990

100

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV.

12684987

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

210WES Certificaatnummer/Versie Stortplaats Westwoud, Drechterland [19980] Startdatum analyse 210WES-022 Datum einde analyse Rens Bras Rapportagedatum Bijlage Pagina Eenheid

Analyse

µg/L

F53B (9Cl-PF3ONS)

2022057219/1 14-Apr-2022 29-Apr-2022 29-Apr-2022/11:40 A,B,C 2/4 4

<0.02

ADONA

µg/L

<0.02

Perfluoroctaansulfonamide (EtFOSA)

µg/L

<0.05

µg/L

<0.02

µg/L

<0.02

0.06

<0.02

µg/L

<0.02

µg/L

<0.1

<0.5

Perfluor-1-octaansulfonamide-Ethylacetaa t (PFOSAA) som PFOA n-Methylperfluoro-1-butanesulfonamide (MePFBSA) N-methyl perfluoroctaansulfonamide Perfluor-3,7-dimethyloctaanzuur

µg/L

<0.5

Perfluorbutaan sulfonamide (PFBSA)

µg/L

<0.02

µg/L

<0.05

µg/L

<0.02

µg/L

<0.02

N-methyl perfluoroctaansulfonamide (MeFOSA) perfluorbutaansulfonylamide(N-methyl)ace taat (MeFB PFOS vertakt PFOA vertakt

µg/L

Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12684986

101

Water (AS3000) Water (AS3000)

45h

Water (AS3000)

12684988

52a

Water (AS3000)

12684989

52b

Water (AS3000)

12684990

100

Q: door RvA geaccrediteerde verrichting A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV.

12684987

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

210WES Certificaatnummer/Versie Stortplaats Westwoud, Drechterland [19980] Startdatum analyse 210WES-022 Datum einde analyse Rens Bras Rapportagedatum Bijlage Pagina

Eenheid

som PFOS

µg/L

<0.02

Perfluor-n-butaanzuur (PFBA)

µg/L

0.04

<0.02

0.04

0.02

<0.02

0.02

Analyse

2022057219/1 14-Apr-2022 29-Apr-2022 29-Apr-2022/11:40 A,B,C 3/4

Extern / Overig onderzoek

Perfluorpentaanzuur(PFPeA)

µg/L

0.03

Perfluor-n-hexaanzuur (PFHxA)

µg/L

0.03

<0.02

0.03

<0.02

Perfluor-n-heptaanzuur (PFHpa)

µg/L

<0.02

Perfluor-n-octaanzuur (PFOA)

µg/L

0.08

0.09

<0.02

0.09

<0.02

Perfluor-n-nonaanzuur (PFNA)

µg/L

<0.02

Perfluor-n-decaanzuur (PFDeA)

µg/L

<0.02

Perfluorundecaanzuur (PFUnDA)

µg/L

<0.02

Perfluordodecaanzuur (PFDoDA)

µg/L

<0.02

Perfluortridecaanzuur (PFTrDA)

µg/L

<0.02

Perfluortetradecaanzuur (PFTeDA)

µg/L

<0.02

Perfluorohexadecaanzuur (PFHxDA)

µg/L

<0.02

Perfluorooctadecaanzuur (PFODA)

µg/L

<0.02

Perfluorbutaansulfonaat (PFBS)

µg/L

<0.02

Perfluorpentaansulfonaat (PFPeS)

µg/L

<0.02

Perfluorhexaansulfonaat (PFHxS)

µg/L

<0.02

Perfluorheptaansulfonaat (PFHpS)

µg/L

<0.02

Perfluoroctaansulfonzuur (PFOS)

µg/L

<0.02

Perfluordecaansulfonaat (PFDS)

µg/L

<0.02

<0.05

4:2 Fluortelomeer sulfonzuur

µg/L

<0.05

6:2 Fluortelomeer sulfonzuur

µg/L

0.09

0.13

0.14

0.12

0.16

<0.1

8:2 Fluortelomeer sulfonzuur (8:2)

µg/L

<0.1

10:2 Fluortelomeer sulfonzuur

µg/L

<0.05

<0.02

Perfluoroctaansulfonamide (PFOSA)

µg/L

<0.02

7H-Perfluorheptaanzuur (HPFHpa)

µg/L

<0.5

<0.05

<0.1

2H,2H,3H,3H-perfluorundecaanzuur

µg/L

<0.05

8:2 Fluortelomeer onverzadigd carbonzuur

µg/L

<0.05

<0.1

8:2 Fluortelomeer fosfaat diester (8:2

µg/L

diPAP) Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12684991

pb01

Water (AS3000) Water (AS3000)

pb02

Water (AS3000)

12684997

pb03

Water (AS3000)

12684998

Water (AS3000)

12684999

62h

10 pb04 Q: door RvA geaccrediteerde verrichting

A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting V: VLAREL erkende verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

W: Waals Gewest erkende verrichting

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV.

12684996

Analysecertificaat Uw project/verslagnummer Uw projectnaam Uw ordernummer Uw monsternemer

210WES Certificaatnummer/Versie Stortplaats Westwoud, Drechterland [19980] Startdatum analyse 210WES-022 Datum einde analyse Rens Bras Rapportagedatum Bijlage Pagina Eenheid

Analyse

µg/L

F53B (9Cl-PF3ONS)

2022057219/1 14-Apr-2022 29-Apr-2022 29-Apr-2022/11:40 A,B,C 4/4 9

<0.02

ADONA

µg/L

<0.02

Perfluoroctaansulfonamide (EtFOSA)

µg/L

<0.05

µg/L

<0.02

µg/L

<0.02

som PFOA

µg/L

0.08

0.09

<0.02

0.09

N-methyl perfluoroctaansulfonamide

µg/L

<0.1

<0.5

Perfluor-1-octaansulfonamide-Ethylacetaa t (PFOSAA) n-Methylperfluoro-1-butanesulfonamide (MePFBSA)

Perfluor-3,7-dimethyloctaanzuur

µg/L

<0.5

Perfluorbutaan sulfonamide (PFBSA)

µg/L

<0.02

µg/L

<0.05

µg/L

<0.02

µg/L

<0.02

N-methyl perfluoroctaansulfonamide (MeFOSA) perfluorbutaansulfonylamide(N-methyl)ace taat (MeFB PFOS vertakt PFOA vertakt

µg/L

Nr. Uw monsteromschrijving

Opgegeven monstermatrix

Monster nr.

12684991

pb01

Water (AS3000) Water (AS3000)

pb02

Water (AS3000)

12684997

pb03

Water (AS3000)

12684998

Water (AS3000)

12684999

62h

10 pb04 Q: door RvA geaccrediteerde verrichting

A: AP04 erkende en geaccrediteerde verrichting S: AS SIKB erkende en geaccrediteerde verrichting

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

V: VLAREL erkende verrichting W: Waals Gewest erkende verrichting

Dit certificaat mag uitsluitend in zijn geheel worden gereproduceerd. BNP Paribas S.A. 227 9245 25 Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV. IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

12684996

Akkoord Pr.coörd.

Bijlage (A) met de opgegeven deelmonsterinformatie behorende bij het analysecertificaat. 2022057219/1 Pagina 1/1 Monster nr. Barcode

12684986

Uw monsteromschrijving Boornr

Van

Tot

Uw datum monstername

Monsteromsch./Monstername ID

100

0236895ZZ

12684987

101

0236851ZZ

12684988

45h

0236714ZZ

12684989

52a

0236703ZZ

12684990

52b

0236804ZZ

12684991

62h

0236770ZZ

12684996

pb01

0236896ZZ

12684997

pb02

0236713ZZ

12684998

pb03

0236722ZZ

12684999

pb04

0236881ZZ

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV.

Bijlage (B) met opmerkingen behorende bij analysecertificaat 2022057219/1 Pagina 1/1 Opmerking 1)

Deze bepaling is uitgevoerd bij Eurofins Omegam (L086).

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV.

Bijlage (C) met methodeverwijzingen behorende bij analysecertificaat 2022057219/1

Analyse

Methode

Techniek

Methode referentie

Som lineair en vertakte PFOS water

W0004

Extern

Uitbesteding

Som lineair en vertakte PFOA water

W0004

Extern

Uitbesteding

Perfluorverbindingen water

W0004

Extern

Uitbesteding

Pagina 1/1

Extern / Overig onderzoek

Nadere informatie over de toegepaste onderzoeksmethoden alsmede een classificatie van de meetonzekerheid staan vermeld in ons overzicht "Specificaties analysemethoden", versie april 2022.

Eurofins Analytico B.V.

Gildeweg 42-46 Venecoweg 5 NL-3771NB Barneveld B-9810 Nazareth +31 (0)34 242 63 00 +32 (0)9 222 77 59 Info-env@eurofins.nl belgie-env@eurofins.be www.eurofins.nl www.eurofins.be

BNP Paribas S.A. 227 9245 25 IBAN: NL71BNPA0227924525 BIC: BNPANL2A KvK/CoC: 09088623 BTW/VAT: NL 8043.14.883.B01

Eurofins Analytico B.V. is ISO 14001: 2015 gecertificeerd door TÜV.

Eurofins Analytico B.V. T.a.v. de heer J. van Oosterom Gildeweg 42-48 3771 NB BARNEVELD

Uw kenmerk : 2022057219-210WES Ons kenmerk : Project 1342001 Validatieref. : 1342001_certificaat_v1 Opdrachtverificatiecode : BNEV-BEVW-YDNF-IZSO Bijlage(n) : 5 tabel(len) + 2 bijlage(n) (factuur wordt separaat verstuurd naar de financiële administratie)

Amsterdam, 29 april 2022 Hierbij zend ik u de resultaten van het laboratoriumonderzoek dat op uw verzoek is uitgevoerd in de door u aangeboden monsters. De resultaten hebben uitsluitend betrekking op de monsters, zoals die door u voor analyse ter beschikking werden gesteld. Het onderzoek is, met uitzondering van eventueel uitbesteed onderzoek, uitgevoerd door Eurofins Omegam volgens de methoden zoals ze zijn vastgelegd in het geldende accreditatie-certificaat L086 en/of in de bundel "Analysevoorschriften Eurofins Omegam". De in dit onderzoek uitgevoerde onderzoeksmethoden van de geaccrediteerde analyses zijn in een aparte bijlage als onderdeel van dit analyse-certificaat opgenomen. De methoden zijn, voor zover mogelijk, ontleend aan de accreditatieprogramma's/schema's en NEN- EN- en/of ISO-voorschriften. Ik wijs u erop dat het analyse-certificaat alleen in zijn geheel mag worden gereproduceerd. Ik vertrouw erop uw opdracht volledig en naar tevredenheid te hebben uitgevoerd. Heeft u naar aanleiding van deze rapportage nog vragen, dan verzoek ik u contact op te nemen met onze klantenservice. Hoogachtend, namens Eurofins Omegam,

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12954443/1