03 Raadsbrief voortgang opvang vluchtelingen Oekraïne

Raadsbrief voortgang opvang vluchtelingen Oekraïne Informerend Zaaknummer: 963298 Bijlage: -

Geachte raad, Met deze raadsbrief informeren wij u over de voortgang van de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne en schetsen de eerste planning voor fase 2, de semipermanente opvang in woonunits. Aanleiding Er zijn nieuwe ontwikkelingen te melden over de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Aantal opgevangen vluchtelingen Sinds 26 februari jl. vangen de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland samen vluchtelingen uit Oekraïne op bij gastgezinnen, in vakantiewoningen en in hotels. Onze gemeenten hadden geen geschikte leegstaande gebouwen, maar wel een groot netwerk en bereidwillige gastgezinnen. Hierdoor konden we als een van de eerste gemeenten in de regio snel grote aantallen vluchtelingen onderdak bieden. Inmiddels zijn er 291 vluchtelingen opgevangen in de drie gemeenten. Hiermee voldoen de drie gemeenten ruimschoots aan de taakstelling die is opgelegd door het Rijk. Leefgeldregeling, zorg en begeleiding Na de eerste crisis-noodopvang moesten de gemeenten stevig doorpakken om zorg- en inkomensondersteuning te bieden. Met prepaid betaalkaarten is, conform de richtlijnen van het Rijk, een gemeentelijke leefgeldregeling geïmplementeerd. Hiermee konden vluchtelingen voorzien in hun eerste levensbehoeften en afspraken maken met de gastgezinnen over hun bijdrage aan kosten. Voor de noodzakelijke zorg zijn afspraken gemaakt met wijkteams en zorgaanbieders.

De vluchtelingen worden verder met behulp van vele vrijwilligers en ambtenaren zo goed mogelijk begeleid. De inzet vanuit de samenleving was en is daarbij hartverwarmend. In de praktijk zien we ook dat het niet altijd makkelijk is om vluchtelingen thuis op te vangen. Ondanks de goede bedoelingen van gastgezinnen en vluchtelingen en begeleiding vanuit de ambtelijke organisatie blijft deze vorm van opvang ingewikkeld. Voorbereiding en realisatie semipermanente woonunits De voorbereiding voor het realiseren van semipermanente huisvesting is in volle gang. Er worden in beginsel woonunits geplaatst op een drietal locaties: de Voetakkers in Stede Broec, de Gouw in Drechterland en de ijsbaan in Enkhuizen. De omwonenden en bedrijven zijn half april per brief geïnformeerd en u bent via een 3-raden-raadsinformatiebijeenkomst geïnformeerd. Na het communiceren van de locatiekeuze is de ambtelijke organisatie onder leiding van de burgemeester(s) verdergegaan met de voorbereiding. Denk daarbij aan het vergunningentraject, het inmeten en tekenen, inkopen van materialen en units, etc. Dit is een ingewikkeld proces. Ruimtelijke projecten duren normaliter jaren, zodat alle belangen, voetangels en klemmen per locatie zorgvuldig geïnventariseerd en zo goed mogelijk opgelost worden. Deze klus moet nu in een paar weken afgerond worden.

Bij de realisatie wordt dan ook als eerste gekozen voor die locatie die het meest snel en kostenefficiënt in te richten is. We verwachten dat op 1 juli de eerste units op locatie de Gouw in gebruik worden genomen.

Op de locaties worden meerdere woonblokken voor 30 personen geplaatst. Zoals u op de afbeelding kunt zien, zijn er voor vluchtelingen privé-vertrekken met een bed en klein keukenblok met stromend warm en koud water. Per woonblok zijn er gezamenlijke toiletten en douches. Daarnaast is er een gezamenlijke leefruimte waar ook centraal wordt gekookt. Tussen de twee rijen woonblokken is een overdekte corridor. Er komt één woonlaag met woonunits.

Informatiebijeenkomsten vluchtelingen Half mei zijn er voor vluchtelingen en gastgezinnen twee informatiebijeenkomsten in Sprookjeswonderland georganiseerd. Zij zijn daar geïnformeerd over de woonunits, de globale planning van de overgang naar de semipermanente woonunits en over veranderingen in het leefgeld. Per 1 mei is vanuit het Rijk namelijk een nieuwe leefgeldregeling ingegaan. Vluchtelingen ontvangen nu een maandelijks bedrag in plaats van wekelijkse leefgeldvergoeding en de opbouw is anders. Verder heeft het Rijk bepaald dat werkende vluchtelingen geheel géén leefgeld meer mogen ontvangen en is men vanuit de bestaande regelgeving verplicht een zorgverzekering af te sluiten zodra men werk aanvaardt. Voorafgaand aan de informatiebijeenkomsten konden vluchtelingen en gastgezinnen gebruik maken van de faciliteiten in Sprookjeswonderland. Vooral moeders en gezinnen met jonge kinderen hebben daar gebruik van gemaakt, maar ook de andere vluchtelingen en gastgezinnen hebben genoten. Op deze wijze konden de vluchtelingen en gastgezinnen elkaar in een ontspannen omgeving treffen en de kinderen konden met elkaar spelen. Tijdens de informatiebijeenkomst stond er een team klaar om met de kinderen – die dat wensten – alsnog weer het park in te gaan, zodat de ouders in alle rust konden deelnemen aan de informatiebijeenkomst.

Financiële compensatie gemeenten Het Rijk heeft aangekondigd om vanaf 25 mei meer duidelijkheid te geven over de kaders van de financiële compensatie voor gemeenten. Vele bedragen en kaders bereiken ons momenteel informeel, maar feitelijk is er nog geen compensatieregeling voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. De gemeenten financieren dus voor. Burgemeesters hebben tot die tijd de opdracht van het Rijk te handelen naar bevind van zaken om opvang mogelijk te maken. Hoewel gemeenten er in beginsel niet op achteruit mogen gaan, aldus het Rijk, worden er dus wel degelijk kaders gesteld. Welke dat zijn en hoe die zich verhouden tot onze uitgaven is tot op dit moment nog niet duidelijk. Belangrijk is te weten dat gemeenten er niet op achteruit zullen gaan. Eind mei wordt duidelijkheid verwacht en in een volgende raadsbrief zullen we u informeren over de kaders en de projectbegroting.

Vervolg In de komende periode zullen de semipermanente woonunits opgeleverd en ingericht worden. De vluchtelingen die in de vakantiewoningen verblijven, zullen rond 1 juli als eersten verhuizen. De meeste woningen zijn in de zomervakantie namelijk verhuurd aan toeristen. Ook vluchtelingen waarvan de gastgezinnen met vakantie gaan of waar de opvang om een andere reden afloopt, zullen als eersten in aanmerking komen. Bij de toekenning van de nieuwe woonlocatie wordt er – voor zover mogelijk – rekening gehouden met het huidige verblijfadres van de vluchtelingen zodat werk, onderwijs en sociaal netwerk zo optimaal mogelijk voortgezet kunnen worden. Resumé De komende weken gaan wij verder met de begeleiding van de vluchtelingen en gastgezinnen, wordt na het gereedkomen van de financiële kaders van het Rijk een begroting gemaakt en staat de realisatie van de units inclusief de verhuizing er naar toe gepland. U wordt binnen een paar weken, als wij zicht hebben op de begroting en andere relevante onderwerpen, wederom geïnformeerd.

Bovenkarspel, 24 mei 2022

Namens burgemeester en wethouders, De secretaris,

De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer