03 Raadsbrief Actualisering beleidsregels bijzondere bijstand 2021 Stede Broec

Raadsbrief Actualisering beleidsregels bijzondere bijstand 2021 Informerend Zaaknummer: 819879

Geachte raad, Aanleiding Op 26 november heeft uw raad de nota minimabeleid 2021 en verder vastgesteld. Een van de actiepunten uit de nota is het zoveel mogelijk harmoniseren van de werkprocessen binnen de SED organisatie. Dit is niet alleen noodzakelijk in verband met jurisprudentie, maar komt ook ten goede van de uitvoeringstijd en –kosten. De eerste stap hiertoe is nu gezet. Daar waar de (uitvoering van) de bijzondere bijstand gelijk is voor de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland is dit nu ook in de beleidsregels vastgelegd. Dit geldt ook voor de lokale schuldhulpverlening, die op dezelfde manier wordt uitgevoerd door de SED organisatie voor onze inwoners. Wij beogen met deze eerste harmonisatieslag de beleidsregels bijzondere bijstand de actualiseren, de efficiëntie van de SED organisatie te bevorderen en de uitvoeringskosten te verlagen. De eigen bovenwettelijke lokale minimaregelingen zijn voor nu buiten de eerste harmonisatieslag gehouden; in 2021 wordt onderzocht in hoeverre harmonisatie hier mogelijk is. Informatieverstrekking In het kort lichten wij toe welke beleidsregels wij hebben aangepast voor 2021. Wij hebben hiervoor advies gevraagd aan de Wmo-adviesraad en dit advies verwerkt in het huidig besluit. Een overzicht van de wijzigingen (was-wordt lijst) vindt u in de bijlage. Toelichting belangrijkste wijzigingen 1.

Individuele inkomenstoeslag De individuele inkomenstoeslag geeft mensen die langdurig een laag inkomen hebben - en waarbij er geen zicht is op inkomensverbetering - een aanvulling op hun inkomen om iets aan te schaffen waar, moeilijk voor te reserveren is. Wij hebben in onze huidige beleidsregels geen nadere regels opgenomen over wat wij verstaan onder ’geen uitzicht op inkomensverbetering’. Voor rechtszekerheid is het belangrijk om het afwegingskader van de gemeente openbaar te maken. Het blijft maatwerk, maar in de beleidsregels worden enkele situaties benoemd die een indicatie geven van het uitzicht op inkomensverbetering. Studenten behoren bijvoorbeeld in principe niet tot de groep die langdurig aangewezen is op een laag inkomen (ook al hebben zij drie jaar een laag inkomen). Inwoners met een bijvoorbeeld een arbeidsongeschiktheidsuitkering, indicatie WSW of beschutwerk wel. 2. Gemeentepolis Om inwoners met een laag inkomen tegemoet te komen bij het verzekeren van medische kosten biedt de gemeente Stede Broec een collectieve basis- en aanvullende zorgverzekering aan via Univé (de gemeentepolis). Er vindt geen medische selectie plaats, zoals bij individuele aanvullende verzekeringen. Iedereen, binnen de doelgroep, kan de verzekering afsluiten - ongeacht hun gezondheid.

Bijna alle medische kosten zijn in dit pakket verzekerd waardoor verzekerden in principe niet met aanvullende rekeningen geconfronteerd worden. De keerzijde hiervan is dat deze polis duur is. Daarom hebben wij besloten om twee gemeentepolissen aan te bieden. Zij hebben verschillende dekkingen en dus ook verschillende premies: het pakket ‘Compact’ en het pakket ‘Compleet’. Zo kunnen minimahuishoudens met (verwachte) verschillende zorgkosten zich passend verzekeren. Indien aanvrager heeft gekozen om geen aanvullende verzekering af te sluiten, bespaart zij of hij daarmee maandelijks een bedrag ten opzichte van iemand die premie betaalt voor de aanvullende verzekering. Om rechtsgelijkheid te bevorderen tussen deze inwoners wordt de jaarpremie voor de aanvullende zorgverzekering eerst in mindering gebracht op de te vergoeden kosten.

3. Kosten voor rechtsbijstand, bewindvoering, mentorschap en curatorschap De Participatiewet stelt dat bijstand, in principe, niet kan worden verstrekt met terugwerkende kracht. De reden hiervan is dat het college in staat moet worden gesteld om de noodzaak van de kosten vast te stellen. Als de kosten dan al betaald zijn, is bijstandsverlening niet meer noodzakelijk. In het geval van kosten voor rechtsbijstand, bewindvoering, mentorschap en curatorschap levert deze regel problemen op voor inwoners buiten hun macht om. Cliënten zijn afhankelijk van advocaten en bewindvoerders. Soms schieten advocatenkantoren en bewindvoerders griffiekosten voor waardoor de kosten al zijn betaald en er sprake is van terugwerkende kracht volgens de wet. Ook zijn bewindvoerders soms laat met het indienen van aanvragen namens hun klanten. Wij hebben daarom de volgende mogelijkheden opgenomen: 1. Inwoners (of hun bewindvoerders) kunnen tot maximaal zes weken hun aanvraag indienen; 2. Als bewindvoerders en/of advocaten griffiekosten hebben voorgeschoten vanuit hun kantoren om een uitspraak van de rechter te krijgen, kunnen ook deze kosten met de eerste aanvraag uit de bijzondere bijstand betaald worden. 4. Schulden en schuldhulpverlening Sinds 2018 is de lokale schuldhulpverlening ingevoerd. De gemeente biedt kosteloos ondersteuning bij de aanpak van (dreigende) schulden.

Dit kan zijn in de vorm van budget coaching, budgetbeheer, schuldbemiddeling en/of schuldhulpverlening. Indien de schulden zo problematisch zijn dat een gecontracteerde specialistisch partij moet worden ingeschakeld, wordt dit ook kosteloos (voor de inwoner) aangeboden. De huidige beleidsregels beschrijven de situatie van voor 2018. Wij hebben de beleidsregels aangepast voor de huidige situatie. In het huidig beleid kunnen alleen inwoners die in een wettelijk schuldsanering traject zitten (en geen beschikking hebben over hun inkomen) in aanmerking komen voor bijzondere bijstand. Mensen die hun best doen om via een minnelijk traject van hun schulden af te komen, komen niet in aanmerking. Wij hebben besloten om het beleid gelijk te trekken voor mensen die actief proberen hun schulden op te lossen in een zogenaamde minnelijk traject. Hieraan zitten wel enkele voorwaarden; onze medewerkers van de schuldhulpverlening brengen hierover advies uit aan ons. 5. Bijzondere bijstand voor vergunninghouders (asielzoekers met verblijfsvergunning) Wanneer vergunninghouders in onze gemeente komen wonen krijgen zij te maken met extra kosten zoals het inrichten van de nieuwe woning. Meestal heeft de vergunninghouder een inkomen op bijstandsniveau en daardoor geen draagkracht. Veel kosten kunnen via de bijzondere bijstand worden vergoed.

Niet alle kosten zijn in de huidige beleidsregels opgenomen. Dit betekent dat niet is vastgelegd wat, hoe en tot welk bedrag er kosten worden vergoed. Door de toename van vergunninghouders in de gemeente sinds 2015 is het vastleggen van nadere regels wenselijk. Financiële gevolgen De aanpassingen op de beleidsregels betreffen werkprocessen of het vastleggen van de uitvoeringspraktijk (vaak op basis van jurisprudentie). De aanpassingen van de beleidsregels leiden op sommige aspecten tot een toename van enkele duizenden euro’s per jaar. Gelijktijdig vindt er ook een versmalling plaats op sommige aspecten (zoals het toepassen van een drempelbedrag voor kosten waarvoor iemand zich aanvullend kan verzekeren), waardoor de uiteindelijke financiële consequenties van deze aanpassingen te verwaarlozen zijn. Door de werkprocessen te harmoniseren zullen de uitvoeringskosten naar verwachting afnemen. Vervolg In 2021 worden de beleidsregels en de lokale minimaregelingen verder herijkt. Wanneer de regelingen opnieuw worden vastgesteld -met inhoudelijke wijzigingen- worden deze aan de gemeenteraad voorgelegd in de vorm van een verordening. Bijlage: Overzicht van de wijzigingen (was-wordt lijst) Bovenkarspel, 8 december 2020 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester, A. Huisman

R.A.P. Wortelboer