02B Uitvoeringsprogramma-Aanpak-Huiselijk-Geweld-Kindermishandeling-def

Samen zorgen voor veiligheid

Uitvoeringsprogramma 2021 - 2023

Augustus 2021

Inhoudsopgave Begrippenlijst 3 Inleiding 5 - De kernelementen De visie gefaseerde ketenzorg 10 Nauwe samenwerking tussen het zorgdomein en het veiligheidsdomein

11

Lokaal tenzij 12 Inzet van ervaringsdeskundigheid 13 - Actielijnen Preventie 14 Eerder en beter in beeld 15 Stoppen en duurzaam oplossen 17 Specifieke doelgroepen 19 Bronnenlijst 21

Auteurs Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord Jessica de Wit (regio Kop van Noord-Holland) Roos de Groen (regio Alkmaar en West-Friesland) In samenwerking met beleidsambtenaren, bestuurders, ketenpartners en ervaringsdeskundigen Noord-Holland Noord, augustus 2021

Begrippenlijst Centrum Seksueel Geweld (CSG)

Huiselijk geweld

Is een gespecialiseerd centrum voor acuut seksueel geweld

Onder huiselijk geweld verstaan we geweld dat door iemand uit

gevestigd in het Spaarne Gasthuis Hoofddorp.1 Het CSG

de huiselijke kring van het slachtoffer is gepleegd.4 Met huiselijke

Noord-Holland is een samenwerking tussen Veilig Thuis Ken-

kring worden hier (ex-)partners, familieleden en huisvrienden

nemerland, Spaarne Gasthuis, Politie Eenheid Noord-Holland

bedoeld. Het woord huiselijk verwijst niet naar de plaats van

en Kenter Jeugdhulp. Het centrum biedt medische, psycholo-

het delict maar naar de relatie tussen pleger en slachtoffer.

gische en forensische hulp. De samenwerking tussen artsen,

Het delict kan zowel binnenshuis als buitenshuis plaatsvinden.

verpleegkundigen, psychologen en politie binnen het centrum

Bij huiselijk geweld kan het gaan om lichamelijk, psychisch of

voorkomt dat slachtoffers iedere keer opnieuw hun verhaal

seksueel geweld, financieel misbruik of stalking. Het kan de

moeten doen en op verschillende plekken hulp moeten zoeken.

vorm aannemen van (ex-)partnergeweld, kindermishandeling, eergerelateerd geweld, ouderenmishandeling of geweld tegen ouders.

Ervaringsdeskundigheid Een ervaringsdeskundige is iemand die op basis van persoonlijke en collectieve ervaringskennis (kennis die iemand deelt met

Kindcheck

andere ervaringsdeskundigen) in staat is deze kennis profes-

De kindcheck houdt in dat je bij kwetsbare volwassenen nagaat

sioneel door te kunnen geven en in te kunnen zetten in welke

of zij voor minderjarige kinderen zorgen en of kinderen daar

vorm dan ook (van beleid tot uitvoering).

veilig opgroeien.5 Zijn er kinderen betrokken? Zo ja, hoe

2

wordt voor hen gezorgd? Daarnaast wordt deze check ook

Geweld hoort nergens thuis Geweld hoort nergens thuis is een nationaal meerjarig programma gericht op de aanpak van huiselijk geweld en

uitgevoerd bij broertjes en zusjes als er sprake is van zorgen over een kind.

kindermishandeling. Dit programma is een initiatief van het

Kindermishandeling

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Justitie

Kindermishandeling is elke vorm van mishandeling die voor

en Veiligheid en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

een kind bedreigend of gewelddadig is. Het gaat hier om actief

Voor dit programma is er in elke regio een projectleider

of passief opgedrongen handelingen of gedrag waardoor de

aangesteld. In Noord-Holland Noord is in 2019 gestart met

minderjarige ernstige fysieke of psychische schade kan op-

Geweld hoort nergens thuis, het programma loopt tot 2022.

lopen.6 Concreet gaat het hier om seksuele mishandeling,

In september 2022 is bekend gemaakt door het Rijk dat het

fysieke mishandeling, emotionele/psychische mishandeling,

programma een jaar wordt verlengd tot 2023.

fysieke verwaarlozing, emotionele/psychische verwaarlozing en het getuige zijn van (ex-)partnergeweld of geweld tussen

Gefaseerde ketenzorg Een visie op de aanpak van onveiligheid geschreven door

familieleden.

Sander van Arum en Linda Vogtländer.3 Bij deze visie wordt

MDA++

samengewerkt tussen de verschillende organisaties en wordt

Multi Disciplinaire Aanpak (MDA++) is een aanpak gericht op

zorg gefaseerd ingezet. Eerst samenwerken voor veiligheid,

kindermishandeling en huiselijk geweld waarbij specialistische

dan samenwerken voor risicogestuurde zorg en vervolgens

kennis en ervaring worden ingezet om structurele veiligheid

samenwerken aan herstel. De visie is landelijk omarmd door

te bewerkstelligen.7 De plussen in MDA++ staan voor specia-

gemeenten, instellingen en nationale overheid. Het doel is het

listisch en intersectoraal. Een goede samenwerking tussen

patroon van structurele onveiligheid in relaties te doorbreken

partijen in relatie tot het gezin is hierbij essentieel. De aanpak

en directe veiligheid, stabiele veiligheid en herstel voor alle

richt zich op gezinnen die op meerdere leefdomeinen proble-

betrokkenen te realiseren.

men ervaren en waarbij sprake is van (structurele) onveiligheid ondanks de ingezette hulpverlening.

3. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Begrippenlijst Professionals/ketenpartners

Veilig Thuis heeft ook een radarfunctie. De ‘radarfunctie’

Alle professionals van organisaties die betrokken zijn bij de

houdt in dat ernstige signalen en vermoedens van huiselijk

hulpverlening aan slachtoffers of plegers van huiselijk geweld

geweld en kindermishandeling altijd worden gemeld, zodat

of kindermishandeling. Daarnaast worden hiermee ook de

ze ‘(eerder) op de radar komen’ bij Veilig Thuis. Met de radar-

professionals die veel werken met kwetsbare mensen bedoeld

functie kan Veilig Thuis signalen vanuit verschillende bronnen

zoals professionals in het onderwijs, de kinderopvang en in

combineren en daardoor een betere inschatting maken van

de thuiszorg.

de onveiligheid en de nodige vervolgstappen. Na het inzetten van een dienst of tijdelijk huisverbod monitort Veilig Thuis.

Systeemgericht werken Een individu maakt deel uit van een groter geheel ofwel systeem: familie, vrienden, kennissen, de buurt waarin hij woont, gemeente etc. Bij systeemgericht werken worden dezen betrokken bij de zorg, begeleiding en ondersteuning. Alle

Hierbij gaat Veilig Thuis na of huiselijk geweld en/of kindermishandeling duurzaam stopt en of er in het systeem aan de gestelde veiligheidsvoorwaarden wordt voldaan. Door in ieder geval na 3 en 12 maanden maar zo veel en vaak als nodig is te monitoren, tot de veiligheid gewaarborgd is.

betrokken ontvangen waar nodig hulpverlening.

Verwijsindex TOP-3 methodiek De TOP-3 methodiek is een redeneer-, en beslismodel om transparant met cliënten en met alle beroepsgroepen in gesprek te gaan over onveiligheid in huiselijke kring. De TOP-3 methodiek helpt bij het ordenen van relevante informatie over onveiligheid, deze te concretiseren, te taxeren en te prioriteren. Met de TOP-3 methodiek wordt de visie Gefaseerde ketenzorg in de praktijk gebracht.

In Noord-Holland Noord heet de verwijsindex VIN (Vroeg samenwerken In Noord-Holland Noord).9 VIN is een digitaal systeem waarin een professional kan aangeven dat hij/zij betrokken is bij een kind. Dit doet de professional met medeweten van de betrokkenen. Als een andere professional ook een signaal afgeeft, ontstaat er een ‘match’. Er kan ook een match ontstaan met professionals die bij andere kinderen uit het gezin betrokken zijn. Na een match krijgen de professionals een berichtje met contactgegevens, zodat zij met elkaar en het gezin kunnen overleggen hoe zij het kind het beste kunnen

Veilig Thuis

ondersteunen. De professionals kunnen dan afstemmen wie de

Veilig Thuis is het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling. Bij Veilig Thuis kunnen zowel professionals 8

als inwoners terecht die hulp zoeken of zich zorgen maken over anderen die mogelijk te maken hebben met huiselijk geweld en kindermishandeling. Veilig Thuis werkt samen met de mensen om wie het gaat, zet hulpverlening in en dringt aan op actie als het nodig is. Veilig thuis heeft de volgende wettelijke taken: • Advies geven; • Meldingen in ontvangst nemen; • Onderzoek doen of er daadwerkelijk sprake is van huiselijk geweld en kindermishandeling; • Zo nodig veiligheidsvoorwaarden opstellen, vervolgstappen in gang zetten in de vorm van overdragen naar vrijwillige hulp, de Raad voor de Kinderbescherming informeren en/of melding doen bij de politie; • Terugkoppelen aan de melder.

4. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

matchregisseur is.

Inleiding Huiselijk geweld en kindermishandeling is de meest voorkomende vorm van geweld in Nederland. Ook in Noord-Holland Noord komt deze problematiek veelvuldig voor. In 2020 zijn er in totaal 4445 meldingen gedaan van huiselijk geweld en kindermishandeling bij Veilig Thuis Noord-Holland Noord. Huiselijk geweld en kindermishandeling heeft grote negatieve gevolgen voor het welzijn van de betrokken personen en voor de maatschappij in zijn geheel. Het is een hardnekkig probleem dat vaak van generatie op generatie wordt overgedragen. Uit diverse onderzoeken blijkt dat de huidige aanpak voor gezinnen waarin sprake is van onveiligheid en geweld verbetering behoeft.10 11 Het lukt vaak niet om het geweld tijdig te signaleren, de hardnekkige patronen van geweld te doorbreken en het welzijn van betrokkenen blijvend te herstellen. Uit een intern onderzoek van Veilig Thuis Noord-Holland Noord over de periode 2015-2019 blijkt dat er sprake is van recidive, personen komen in meerdere meldingen bij Veilig Thuis voor. De recidive betreft bij jeugdigen 29,5% en bij volwassenen 25.3% . 12 Om het patroon van geweld te doorbreken is een multidisciplinaire en systeemgerichte aanpak en het langdurig volgen van het systeem cruciaal. Dit vereist nauwe samenwerking tussen gemeenten, inwoners, hulpverlening, maatschappelijke organisaties, politie en justitiële partners.

Om samen te kunnen werken aan de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en verandering te kunnen bewerkstelligen, zijn een duidelijke visie en een uitvoeringsprogramma nodig. Dit uitvoeringsprogramma is opgesteld in samenwerking met alle gemeenten en ketenpartners1 uit Noord-Holland Noord. Ook zijn ervaringsdeskundigen van binnen en buiten de regio betrokken. Dit uitvoeringsprogramma is als volgt tot stand gekomen:

1. Focusgroepen met beleidsadviseurs van gemeenten; 2. Focusgroepen met onderwijs, kinderopvang, ouderenzorg; 3. Focusgroepen met ketenpartners (managers, uitvoerenden); 4. Eerste concept geschreven; 5. Feedback van ervaringsdeskundigen; 6. Feedbackronden tot overeenstemming is bereikt.

1. Professionals vanuit de vrouwenopvang, jeugdhulp, jeugdbescherming, uitvoerders tijdelijk huisverbod, politie, reclassering, ggz, maatschappelijke hulpverlening, onderwijs, ouderenzorg, kinderopvang zijn betrokken.

5. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2020 - 2023 “Samen zorgen voor veiligheid” In 2020 is er gewerkt aan een gezamenlijke visie op de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling door gemeenten, ketenpartners en ervaringsdeskundigen, zie figuur 1. In december 2020 is de regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling 2020-2023 “Samen zorgen voor veiligheid” vastgesteld door alle raden in Noord-Holland Noord. In de regiovisie staat beschreven waarom het versterken van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling nodig is en wat er nodig is. In het uitvoeringsprogramma staat be-

Figuur 1: regiovisie Samen zorgen voor veiligheid

Binnen de visie staan de volgende elementen steeds centraal: 1. Gefaseerde ketenzorg

4. Ervaringsdeskundigheid wordt ingezet

Dit betekent dat in huishoudens waar sprake is van huiselijk

Door meer gebruik te maken van ervaringsdeskundigheid

geweld en kindermishandeling altijd samengewerkt wordt

komt de leefwereld van slachtoffers en plegers van huiselijk

aan drie achtereenvolgende doelen: eerst directe veiligheid

geweld en kindermishandeling meer centraal te staan. Deze

en wanneer dat gerealiseerd is werken we aan stabiele vei-

ervaringsdeskundigheid wordt ingezet om (beleid over) hulp

ligheid via risicogestuurde zorg. Na het bewerkstelligen van

en ondersteuning te bieden die beter aansluit bij de behoeften

stabiele veiligheid wordt zorg ingezet gericht op herstel.

van de cliënten.

2. Nauwe samenwerking tussen het zorgdomein en het veiligheidsdomein Nauwe samenwerking tussen alle partners vanuit de domeinen zorg (hulpverlening, welzijn, inkomen, ondersteuning) en veiligheid (politie, justitie, reclassering) is noodzakelijk. Het streven is om de samenwerking verder te versterken, zowel op casus, management als bestuurlijk niveau.

3. Lokaal tenzij De verantwoordelijkheid voor casussen waarin sprake is van huiselijk geweld en kindermishandeling wordt zoveel mogelijk op lokaal niveau belegd tenzij complexiteit van de zaak om opschaling vraagt. Opschaling kan plaatsvinden naar o.a. een multidisciplinaire aanpak (MDA++).

6. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

De visie bestaat daarnaast uit vier actielijnen: 1. Preventie 2. Eerder en beter in beeld 3. Stoppen en duurzaam oplossen 4. Aandacht voor kwetsbare doelgroepen. Onder elke actielijn staan ambities beschreven. Zie figuur 2 voor de opbouw van de visie.

Preventie

Eerder & beter in beeld

Figuur 2: indeling regiovisie zorgen voor veiligheid

7. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Stoppen & oplossen

Specifiek doelgroep

Het uitvoeringsprogramma Om de ambities die beschreven zijn in de regiovisie tot uitvoering te brengen, is dit uitvoeringsprogramma opgesteld.

Leeswijzer Het uitvoeringsprogramma volgt dezelfde indeling als de regiovisie. Het beschrijft 1) Welke acties er nodig zijn om de 4 kernelementen tot uitvoering te brengen 2) Welke acties er nodig zijn om de ambities die beschreven zijn per actielijn te bereiken.

Verantwoordelijkheid voor de uitvoering Per actie wordt aangegeven welke organisatie(s) verantwoordelijk zijn voor de uitvoering. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij de gemeenten en bij de ketenpartners. Ook wordt aangeven in welk jaar de actie gepland staat, de planning van de actie geeft tevens de prioriteit aan. Hoe eerder de activiteit gepland is hoe hoger de prioriteit. Daarnaast wordt aangegeven wie aanjager van de actie is, doormiddel van kleurmarkering wordt dit verduidelijkt.

Groen: ambtenaren van gemeenten Oranje: ketenpartners Blauw: projectleiders Geweld hoort nergens thuis

Donkerblauw: relatiemanagers Verwijsindex Acties in een licht grijs lettertype zijn afgerond.

8. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Met dit uitvoeringprogamma wordt op deel aspecten invulling gegeven aan verschillende internationale verdragen waaronder het verdrag van Istanbul13 het internationaal verdrag inzake de rechten van het kind14, het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden.15

Lokale actie Dit uitvoeringsprogramma is gericht op het gebied van Noord-Holland Noord. Op lokaal (gemeentelijk) niveau zijn er verschillen in de inrichting van de hulpverlening. Individuele gemeenten worden nadrukkelijk aangemoedigd om te kijken wat er op lokaal niveau verder nodig is om de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling zo goed mogelijk in te richten, in aanvulling op dit uitvoeringsprogramma. Hierbij kunnen het VNG kwaliteitskader ‘Werken aan veiligheid voor lokale teams’ en de bijbehorende zelfscan worden gebruikt. Dit is opgenomen als actie onder de kop “Lokaal tenzij”.

Monitoring De voortgang van dit uitvoeringsprogramma wordt jaarlijks geëvalueerd. Per actie wordt nagegaan wat er is gebeurd. De hiervoor benodigde informatie wordt bij elkaar gebracht door beleidsambtenaren van de gemeenten in samenwerking met de ketenpartners. De uitkomsten hiervan worden besproken in de regionale portefeuillehouders overleggen (PHO, PORA, Madivosa). De commissie Zorg en Veiligheid Noord-Holland Noord wordt jaarlijks geïnformeerd over de voortgang van het uitvoeringsprogramma. De komende jaren worden er mogelijk veranderingen doorgevoerd die invloed hebben op de samenwerking in de keten (bijvoorbeeld het toekomstscenario nieuwe inrichting jeugdbeschermingsketen). Dit kan ertoe leiden dat bepaalde acties in het uitvoeringsprogramma aanpassing behoeven.

Financiën Dit uitvoeringsprogramma vraagt acties van meerdere organisaties die een (wettelijke) taak hebben in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Van hen wordt gevraagd om deze acties uit te voeren binnen de bestaande contractafspraken en de bestaande middelen. Een deel van de activiteiten zullen georganiseerd en bekostigd worden vanuit het programma Geweld hoort nergens thuis. Vanuit dit programma is er subsidie verkregen voor deelprojecten.

Besluitvorming Het uitvoeringsprogramma wordt vastgesteld door de colleges van de 18 gemeenten in Noord-Holland Noord. Na besluitvorming worden de raden van de 18 gemeenten geïnformeerd. 9. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

De kernelementen

De visie gefaseerde ketenzorg Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

Managers en beleidsmedewerkers faciliteren de implementatie van de TOP-3 methodiek door randvoorwaarden te realiseren

Gemeenten en ketenpartners

Keten Beleids ambtenaren partners jeugd, managers

2021-2023

Dit is in ontwikkeling, status verschilt per gemeente/partner.

TOP-3 methodiek wordt opgenomen in de reguliere werkwijze voor casuïstiek waarbij sprake is van onveiligheid.

Gemeenten en ketenpartners

Keten Manager, partners kwaliteitsmedewerker

2021-2023

Dit is in ontwikkeling, status verschilt per gemeente/partner.

Uitvoerende professionals zijn getraind om de TOP-3 methodiek over te brengen middels het train de trainer principe. Elke organisatie in de keten heeft minstens één trainer.

Gemeenten en ketenpartners

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021

Initiatief vanuit Geweld hoort nergens thuis. Start trainingen in september 2021.

Werken volgen de visie wordt opgenomen in de inkoopvoorwaarden van de relevante partijen en is onderdeel van contractgesprekken.

Gemeenten en inkooporganisaties

Beleidsambtenaren jeugd, wmo en inkoop jeugd en wmo

2022-2023

Managers en beleidsmedewerkers vanuit ketenpartners zijn getraind in de TOP-3 methodiek.

Gemeenten en ketenpartners

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021

Afgerond. Initiatief vanuit Geweld hoort nergens thuis. 80 managers en beleidsmedewerkers uit de keten zijn getraind.

Uitvoerende professionals vanuit ketenpartners zijn getraind in de TOP-3 methodiek.

Gemeenten en ketenpartners

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021

Afgerond. Initiatief vanuit Geweld hoort nergens thuis. 240 professionals uit de keten zijn getraind.

Acties in een licht grijs lettertype zijn afgerond.

10. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Nauwe samenwerking tussen het zorgdomein en het veiligheidsdomein Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Het thema huiselijk geweld en kindermishandeling wordt geborgd in de (boven)regionale overlegstructuur via een ambtelijke werkgroep.

Gemeenten

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2022

Versterken van de samenwerking tussen zorg en veiligheid binnen elke gemeente door het delen van informatie tussen deze twee domeinen binnen de organisatie te faciliteren.

Gemeenten

Beleidsambtenaren en managers van jeugd, wmo, oov

2021-2023

11. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Status

Wet gegevensdeling samenwerkingsverbanden en Wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (WAMS) zijn in ontwikkeling.

Lokaal tenzij Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

Het VNG kwaliteitskader ‘Werken aan veiligheid’ voor lokale teams helpt gemeenten te bepalen of zij voldoende toegerust zijn om hun taken op gebied van huiselijk geweld en kindermishandeling uit te voeren. Elke gemeente vult interdisciplinair de bijbehorende zelfscan in om te stand van zaken in kaart te brengen.

Gemeenten

Uitvoering, kwaliteit en beleid van gemeenten. Dit wordt ondersteund vanuit Geweld hoort nergens thuis

2021-2022

Start eind 2021.

Er wordt door elke gemeente een lokaal ontwikkelplan opgesteld op basis van de uitkomsten van de zelfscan.

Gemeenten

Uitvoering, kwaliteit en beleid van gemeenten. Dit wordt ondersteund vanuit Geweld hoort nergens thuis

2022

12. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Inzet van ervaringsdeskundigheid Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

Ervaringsdeskundigen worden ingezet bij vraagstukken rondom huiselijk geweld en kindermishandeling en voor het geven van voorlichting.

Gemeenten en ketenpartners

Keten Beleids ambtenaren partners jeugd, wmo, oov

2021-2023

7 ervaringsdeskundigen zijn beschikbaar en worden incidenteel ingezet voor voorlichting en meedenken met beleid.

Er wordt een plan gemaakt voor duurzame borging van ervaringsdeskundigheid in de regio.

Gemeenten

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021-2022

Het plan wordt opgesteld door Geweld hoort nergens thuis.

7 ervaringsdeskundigen zijn opgeleid en kunnen door alle organisaties in Noord-Holland Noord worden ingezet voor het geven van input op beleid en het geven van voorlichting.

Gemeenten

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021

Afgerond. Initiatief vanuit Geweld hoort nergens thuis. Ervaringsdeskundigen zijn opgeleid en inzetbaar vanaf maart 2021.

Acties in een licht grijs lettertype zijn afgerond.

13. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

De actielijnen

Preventie Ambities • Professionals kennen risicofactoren van huiselijk geweld en kindermishandeling + bieden ondersteuning waar nodig. • Voorlichting gericht op het voorkomen van geweld in de opvoeding. • Voorlichting geven op scholen met betrekking tot de rechten van een kind. • Versterken van de beschermende factoren.

Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Gemeenten nemen initiatieven om de verbinding met scholen te versterken, zodat er vroegtijdig contact kan worden gelegd wanneer er zorgen zijn rondom een kind of systeem.

Gemeenten

Beleidsambtenaren onderwijs en jeugd

2022-2023

14. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Status

Eerder en beter in beeld Ambities • Professionals kennen signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling + handelen hiernaar. • Professionals passen de meldcode toe. • Professionals weten welke ketenpartners zij kunnen benaderen voor advies en expertise. • Inwoners weten waar zij terecht kunnen bij vermoedens of signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling. • Hulp wordt op een laagdrempelige en toegankelijke manier ingericht.

Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

Er worden professionals vanuit onderwijs, ouderenzorg, eerstelijn, kinderopvang, zorgaanbieders en gemeenten opgeleid tot aandachtsfunctionaris. Deze aandachtsfunctionarissen worden lid van de Landelijke vereniging voor aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling (LVAK) waardoor er jaarlijks bijscholing plaatsvindt.

Gemeenten en ketenpartners

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021-2022

Initiatief vanuit Geweld hoort nergens thuis. Trainingen worden georganiseerd in najaar 2021.

Er wordt een Data Protection Impact Assessment uitgewerkt voor het delen van informatie tussen ketenpartners bij casuïstiek waarin wordt gewerkt volgens de visie gefaseerde ketenzorg.

Gemeenten

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2022

Elke organisatie die valt onder de wet Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling traint alle medewerkers tenminste elke drie jaar in de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling en heeft een getrainde aandachtsfunctionaris.

Gemeenten en ketenpartners

Beleids ambtenaren en managers sociaal domein, kwaliteitsmedewerker

De gemeente geeft invulling aan de toezichthoudende functie rondom de wet verplichte meldcode. Er is een plan waarin beschreven wordt hoe dit wordt vormgegeven.

Gemeenten

Beleidsambtenaren sociaal domein en contractmanagers

15. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Beleid en manegement keten partners

Doorlopend

2022

Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

Professionals maken gebruik van de Verwijsindex zodat vroegtijdig samengewerkt kan worden wanneer er zorgen zijn over de ontwikkeling van jeugdigen (tot 23 jaar).

Gemeenten en ketenpartners

Relatiemanagers Verwijsindex in samenwerking met de deelnemende gemeenten

Doorlopend

Twee relatiemanagers zijn aangesteld die het onderwerp actief aanjagen.

Er is een film ontwikkeld waarin het proces na melding bij Veilig Thuis wordt toegelicht. Deze film wordt ingezet bij voorlichting. Hierin is ook aandacht voor de advies- en expertfunctie van Veilig Thuis.

Veilig Thuis

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021

Afgerond. Film is ontwikkeld met ondersteuning vanuit Geweld hoort nergens thuis en wordt door ontwikkeld door Veilig Thuis.

Acties in een licht grijs lettertype zijn afgerond.

16. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Stoppen en duurzaam oplossen Ambities • Er wordt multidisciplinair en systeemgericht samengewerkt. • Extra expertise kan worden ingezet bij complexe vormen van huiselijk geweld. • Er is een toereikend hulpaanbod om huiselijk geweld en kindermishandeling te stoppen. • Traumascreening wordt altijd afgewogen. • Er is voldoende aanbod voor psychologische traumabehandeling. • Er is minder recidive door duurzame veiligheid en herstel. • Huisverboden worden eerder én effectiever ingezet.

Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

MDA++ wordt doorontwikkeld en gemonitord.

Gemeenten

Beleidsambtenaren jeugd van de centrumgemeenten

2021-2023

MDA++ loopt in Alkmaar, West-Friesland en de Kop van Noord-Holland.

Het traumahulpverleningsaanbod wordt uitgebreid.

Gemeenten en ketenpartners

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis van Noord-Holland Noord

2021-2022

Initiatief vanuit Geweld hoort nergens thuis. Het Expertiseplatform voor trauma en gehechtheid na huiselijk geweld is ontwikkeld. Het platform faciliteert expertisebevordering van behandelaren in trauma en gehechtheidsproblematiek en richt zich op het beter beschikbaar maken van hulp.

Er wordt een onderzoek "casus door de keten” uitgevoerd om inzicht te krijgen in knelpunten in de keten. Hierin wordt nagegaan wat er gebeurt met een casus na een melding met Veilig Thuis.

Gemeenten

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis van Noord-Holland Noord

2021

Initiatief vanuit Geweld hoort nergens thuis. Onderzoeksrapport verschijnt in najaar 2021.

Er wordt onderzocht hoe vrouwen en kinderen die de opvang verlaten effectief ondersteund kunnen worden zodat er structurele veiligheid ontstaat.

Gemeenten

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis van Noord-Holland Noord

2021-2022

Initiatief van Geweld hoort nergens thuis. Pilot wordt in meerdere regio’s uitgevoerd en is gestart. Resultaten worden verwacht in Q1 van 2022.

17. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

Er wordt onderzocht wat de resultaten zijn van de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling in de huishoudens die bij Veilig Thuis gemeld worden.

Gemeenten

Begeleidingscommissie van Veilig Thuis

2021-2023

Landelijk onderzoek wordt uitgevoerd door het Verwey-Jonker instituut, regio Noord-Holland Noord doet mee.

Mogelijkheden voor het inzetten van een preventief tijdelijk huisverbod als een bestuurlijke handhavingsmaatregel worden onderzocht.

Gemeenten

Beleidsambtenaren oov

2022-2023

Samenwerking met Veilig Thuis en de politie in het tijdelijk huisverbod wordt versterkt. Wanneer er sprake is van een huisverbod gaan deze partijen samen het gesprek aan met de betrokkenen.

Veilig Thuis, Politie

Veilig Thuis in samenwerking met de Politie

2021

Acties in een licht grijs lettertype zijn afgerond.

18. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Afgerond. Werkwijze wordt in alle basisteams toegepast in de regio Noord-Holland Noord.

Specifieke doelgroepen Ambities • Er is voldoende deskundigheid en specialistische kennis omtrent de specifieke aanpak die nodig is om huiselijk geweld te signaleren en duurzaam te stoppen bij alle specifieke groepen. • Professionals zijn vaardig in het bespreekbaar maken van geweld m.b.t. de specifieke groepen. • Ervaringsdeskundigen worden ingezet in de hulpverlening, bijeenkomsten of het ontwikkelen van beleid.

Kinderen bij complexe scheidingen Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

Gezinnen in scheidingsituaties worden eerder ondersteund. Gemeenten maken hun hulpaanbod inzichtelijk op www.scheidingsplein.nl. Dit wordt aangejaagd vanuit het project ‘daar waar het hoort’.

Gemeenten

Programma ‘daar waar het hoort’

2021-2023 (in 2022 besluit vorming)

In de gemeente Hollands Kroon loopt nu de pilot. In 2022 besluitvorming over het doorzetten van de werkwijze naar de andere gemeenten.

De werkwijze Uniform Hulp Aanbod is ontwikkeld. In deze werkwijze werken de Raad voor de Kinderbescherming, rechtbank en de lokale teams samen om hulp organiseren voor scheidingen die escaleren. Gemeenten in Noord-Holland Noord sluiten aan bij deze werkwijze.

Gemeenten

Beleidsambtenaren jeugd

2021-2023

Slachtoffers van mensenhandel en loverboys Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Er is gemeentelijk beleid op het gebied van mensenhandel

Gemeenten

Beleidsambtenaren belast met mensenhandel

2022

19. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Status

Slachtoffers van ouderenmishandeling Actie

Hoofdverantwoordelijke

Aanjager

Planning

Status

In alle ouderenzorg en thuiszorg organisaties is een getrainde aandachtsfunctionaris aanwezig.

Ouderenzorg en thuiszorg organisaties

Projectleiders Geweld hoort nergens thuis Noord-Holland Noord

2021-2023

Trainingen worden georganiseerd in najaar 2021 door Geweld hoort nergens thuis.

De mogelijkheid voor het opzetten van een financiële alliantie wordt onderzocht. In een financiële alliantie wordt financieel misbruik vroegtijdig gesignaleerd en aangepakt.

Gemeenten

Beleidsambtenaren wmo

2021-2023

Een financiële alliantie is actief in Alkmaar en Langedijk, er zijn plannen voor het aansluiten van Heerhugowaard.

20. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

Bronnenlijst 1.

Centrum Seksueel Geweld. (2019) Centrum Seksueel Geweld Noord-Holland Noord. Geraadpleegd via https://www.centrumseksueelgeweld.nl/csg-noord-holland/. Kooij A. van der, Keuzenkamp S. (2018) Movisie: ervaringsdeskundigen in het sociaal domein. Wie zijn het en

2.

wat doen ze? Movisie: Utrecht. Vogtländer, L. & Arum, S. van (2016). Eerst samenwerken voor veiligheid, dan samenwerken voor risicogestuurde zorg.

3.

GGD GHOR Nederland: Utrecht. Rijksoverheid (2019). Wat is huiselijk geweld?

4.

Geraadpleegd via https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld. 5.

Augeo foundation (2019). Kindcheck. Geraadpleegd via https://www.augeo.nl/kindcheck.

6.

Rijksoverheid (2019). Wat is kindermishandeling? Geraadpleegd via https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/huiselijk-geweld.

7.

Movisie en Nederlands Jeugdinstituut (2017). Factsheet Wat is MDA++ en wat heb je er als gemeente aan? Movisie en Nederlands Jeugdinstituut: Utrecht.

8.

Veilig thuis (2019). Hoe werkt Veilig Thuis? Geraadpleegd via https://veiligthuis.nl/hoe-werkt-veilig-thuis/.

9.

Vroeg samenwerken In Noord-Holland Noord (2019). Vroeg samenwerken in Noord-Holland Noord. Geraadpleegd via https://vroegsamenwerken.nl/.

10.

Tierolf, B. Lünnemann, K. Steketee, M. (2014) Doorbreken geweldspatroon vraagt gespecialiseerde hulp. Onderzoek naar effectiviteit van de aanpak huiselijk geweld in de G4. Verwey Jonker: Utrecht.

11.

Steketee, M. Tierolf, B. Lünneman et al. (2019). Kwestie van een lange adem. Verwey Jonker: Utrecht.

12.

Waardenburg, C. (2019) Recidive onderzoek jeugdigen Veilig Thuis 2015-2019. GGD Hollands Noorden: Alkmaar.

13.

https://wetten.overheid.nl/BWBV0006074/2016-03-01#Verdrag_2.

14.

https://wetten.overheid.nl/BWBV0002508/2002-11-18.

15.

https://wetten.overheid.nl/BWBV0001000/2010-06-10.

21. Uitvoeringsprogramma samen zorgen voor veiligheid

©2021