02 raadsbrief jaarrekening 2022 opvang OEK SB

Raadsbrief jaarrekening 2022 opvang ontheemden Oekraïne Informerend Zaaknummer: 128998 Bijlage:

Geachte raad, Periodiek informeren wij u met betrekking tot de voortgang van de opvang ontheemden Oekraïne. Aanleiding In april 2023 is de financiële afwikkeling 2022 opvang ontheemden Oekraïne voor zowel de jaarstukken 2022 van de gemeenten als de uitwerking op basis van het convenant van de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland gereed gekomen. Over het doorlopen proces om te komen tot de afwikkeling en het voorzetten van de opvang in 2023 willen wij u graag informeren. Informatieverstrekking Inleiding Sinds maart 2022 worden er ontheemden uit Oekraïne opgevangen binnen onze gemeente. Tussen maart en augustus 2022 zijn de ontheemden opgevangen bij gastgezinnen en na augustus voornamelijk in woonunits. De opvang wordt georganiseerd in samenwerking met de partnergemeenten Enkhuizen en Drechterland. In de samenwerking is afgesproken dat baten en lasten gelijkelijk verdeeld worden. Start opvang en financiering Vanaf de start van de oorlog in Oekraïne hebben gemeenten van het Rijk de opdracht gekregen ontheemden op te vangen. Hoewel er tot mei 2022 geen duidelijke regelingen of kaders gereed waren werd al door het Rijk duidelijk gemaakt dat gemeenten er financieel niet op achteruit mogen gaan door de opvang. In mei 2022 kwam de eerste noodwet tot stand die in 2022 daarna nog twee keer is geactualiseerd.

De burgemeesters hebben opdracht gegeven aan de ambtelijk gevormde projectgroep zorg te dragen voor noodopvang. De noodopvanglocaties op de IJsbaan in Enkhuizen, de Gouw in Drechterland en later de Schuilhoeve in Grootebroek zijn ontwikkeld en in gebruik genomen voor noodopvang. De gemeenten hebben alle kosten voor de ontwikkeling van de opvang(locaties), het leefgeld en andere opvangkosten als zorg en onderwijs voorgefinancierd omdat er nog geen declaratiemogelijkheid was. In het vierde kwartaal zijn vanuit het Rijk de declaratiekaders voor de gemeentelijke opvang naar beneden bijgesteld van € 100 per dag naar € 83 per dag per gerealiseerde opvangplek. Voor de particuliere opvang is na onderzoek van het ministerie een bekostiging van € 210, -- per maand vastgesteld per 15 oktober 2022. In het eerste kwartaal van 2023 is de balans opgemaakt voor de totale declaratie waarna een aanvraag voorschot 2022 is ingediend. Bekostigingsregeling De bekostigingsregeling voor de opvang ontheemden Oekraïne is opgebouwd uit transitiekosten, zijnde: • de ontwikkelingskosten voor de noodopvang • vergoeding per gerealiseerde opvangplek en • eventuele meerkosten die vooraf goedgekeurd zijn door het ministerie.

Alle kosten zoals opvangkosten die verband houdend met huur van de woonunits, zorg, onderwijs en andere voorzieningen én leefgeldkosten (kosten verband houdend met de uitkering) worden gedekt uit bovenstaande regelingen. Inmiddels is een verzoek tot uitbetaling van het voorschot ingediend bij het ministerie van JenV. De bestedingen 2022 maken onderdeel uit van de Jaarrekening 2022 als SiSa bijlage en zijn inmiddels gecontroleerd door onze accountant. Het betreft dus een voorschot vanuit het Rijk waarvan de vaststelling in 2023 geschiedt. Bij de vaststelling is het mogelijk dat vanuit het Rijk aanvullende vragen zijn over het inzichtelijk maken van de opbouw van de transitiekosten en aantal geregistreerde opvangplekken.

Financiële uitwerking convenant In het convenant d.d. 29 juni 2022 tussen de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland is overeengekomen dat alle kosten en baten m.b.t. opvang ontheemden Oekraïne onder de drie gemeenten verdeeld worden volgens het 1/3 principe. Zoals eerder benoemd is de bekostigingsregeling vanuit het Rijk gedurende 2022 gewijzigd. Het normbedrag (als vergoeding) vanuit het Rijk voor de gemeentelijke opvang is fors maar in combinatie met de grote instroom ontheemden was ook het begroten van de kosten en de baten aan onzekerheden onderhevig. Stede Broec

Enkhuizen

Drechterland

Rijksbijdrage o.b.v. de bekostigingsregeling

€ 1.732.617

€ 5.418.570

€ 4.900.220

Totale bestedingen 2022 per gemeente

-€ 1.650.228

-€ 2.411.379

-€ 2.228.365

€ 82.389

€ 3.007.191

€ 2.671.854

€ 1.838.089

-€ 1.086.713

-€ 751.377

€ 1.920.478

€ 1.920.478

€ 1.920.478

Subtotaal Verdeling Rijksbijdrage o.b.v. convenant Voorstel bestemmingsreserve resultaat 2022

Omdat de te ontvangen voorschotbedragen 2022 hoger zijn dan de bestedingen 2022, biedt dit de drie gemeenten financiële ruimte om de opvang in zowel de gemeentelijke als particuliere opvang voort te zetten. Daarnaast kan nog geen inschatting gemaakt worden van de kosten die noodzakelijk zijn voor de toekomstige ontmanteling van de opvanglocaties. Verder hebben gemeenten een buffer nodig om onverwachte kosten op de opvanglocaties, de extra kosten voor zorg en onderwijs voor deze groep ontheemden te kunnen dekken. Overige Decentralisatie-uitkeringen 2022 Naast de bekostigingsregeling voor de opvang hebben de drie gemeenten een tegemoetkoming voor het vervoer van leerlingen en meerkosten sociaal domein Oekraïense ontheemden ontvangen van het Rijk. Dit betreft middelen over de periode 1 maart tot en met 31 december 2022 en zijn reeds in het saldo van baten en lasten 2022 verwerkt. SED-gemeente Gemeente Stede Broec Gemeente Enkhuizen Gemeente Drechterland

leerlingen vervoer € 16.870 € 26.247 € 45.616

meerkosten sociaal domein € 29.554 € 40.288 € 54.461

Bestemmingsvoorstel resultaat 2022 De financiële onzekerheden hebben ertoe geleid dat de colleges van de drie gemeenten bij de jaarstukken 2022 het bestemmingsvoorstel hebben gedaan om de onderschrijding op de nog door het Rijk vast te stellen middelen 2022 uit de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne te storten in een nieuw te vormen bestemmingsreserve. Voorstel storting in de nieuw te vormen bestemmingsreserve Oekraïne Gemeente Stede Broec € 1.921.000 Gemeente Enkhuizen € 1.921.000 Gemeente Drechterland € 1.921.000

Vervolg De opvang van ontheemden Oekraïners is ook in 2023 voortgezet onder de huidige bekostigingsregeling. Daarnaast lopen de totale structurele kosten op basis van de aangegane verplichtingen die voor rekening van de drie gemeenten komen door. Begroting 2023 Op basis van de lopende verplichtingen en uitbreiding van de opvanglocaties zijn de bestedingen voor 2023 ingeschat. Om te zorgen dat de bestedingen 2023 rechtmatig zijn is bij de Kadernota2024/ Voorjaarsnota 2023 een voorstel tot eerste begrotingswijziging ingediend voor de drie gemeenten. De begroting betreft een raming van de kosten per opvanglocatie, uitbetaling leefgeld en personele inzet.

Daarnaast is een raming gemaakt van de nog te ontvangen baten op basis van de bekostigingsregeling 2023 per opvangplek per gemeente. Eerste begrotingswijziging 2023 voor zowel de lasten als de baten opvang ontheemden Oekraïne Gemeente Stede Broec € 750.000 Gemeente Enkhuizen € 2.900.000 Gemeente Drechterland € 2.220.000 Op basis van deze begroting zal voor het zomerreces een voorschot bij het Rijk aangevraagd worden over het jaar 2023. Verder wordt nagedacht over de transitie van noodopvang naar opvang mocht de oorlog in Oekraïne langer voortduren waarmee de vluchtelingen vermoedelijk langer in ons land zullen blijven. Als deze begroting gereed is wordt u vanzelfsprekend nader geïnformeerd.

Bovenkarspel, 23 mei 2023 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer