02 Raadsbrief Derdelanders STD

Raadsbrief derdelanders binnen de opvang ontheemden Oekraïne Informerend Zaaknummer: 195782 Bijlage: Geachte raad, Periodiek informeren wij u over de voortgang van de opvang ontheemden Oekraïne binnen onze gemeenten. Met deze brief informeren we u over de actualiteiten rondom het verblijf van derdelanders. Aanleiding Derdelanders Derdelanders zijn ontheemden uit Oekraïne met een niet Oekraïense nationaliteit die ten tijde van hun vlucht uit Oekraïne rechtmatig in Oekraïne verbleven op grond van een (tijdelijke) verblijfsstatus, werk of studievisum. De Europese Unie heeft besloten dat iedereen die aantoonbaar in Oekraïne verbleef vóór hun vlucht naar andere Europese landen valt onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB). Het Rijk heeft eind 2022 het standpunt ingenomen om het verblijf van derdelanders onder de RTB in Nederland te beëindigen per 4 maart 2023. Derdelanders kregen vanaf dat moment de keuze terug te keren naar hun oorspronkelijke land van herkomst, met een eenmalige financiële tegemoetkoming (vertrekpremie) of om asiel aan te vragen in Nederland. Eind februari 2023 bleek de uitvoering van deze beëindiging onvoldoende voorbereid en is de termijn van beëindiging van de RTB voor derdelanders verlengd tot 4 september 2023.

Rechterlijke uitspraken Diverse derdelanders in Nederland hebben beroep aangetekend tegen de aangekondigde beëindiging van de bescherming onder de RTB. In de week voorafgaand aan 4 september 2023 volgden meerdere rechtbankuitspraken over individuele casussen. In een aantal gevallen volgde de rechtbank de lijn van het Rijk dat de bescherming van de individuele derdelander beëindigd kon worden. In andere gevallen volgden de rechtbank deze lijn niet, en luidde de uitspraak dat alleen de Europese Unie bevoegd is om de bescherming van deze doelgroepen te beëindigen en de beëindiging dus niet rechtmatig is. In de nacht van 1 op 2 september 2023 heeft de Raad van State (RvS) een uitspraak gedaan op een verzoek van een derdelander om een voorlopige voorziening te treffen. De strekking van het verzoek is dat hij zal worden behandeld alsof het recht op tijdelijke bescherming, op grond van de RTB, op hem van toepassing blijft totdat er een uitspraak wordt gedaan in zijn hoger beroep. De voorzieningenrechter van de RvS heeft in dit verzoek een voorlopige voorziening getroffen. Dit betekent dus dat in deze individuele casus het recht op tijdelijke bescherming behouden blijft.

Bevriezing beëindiging RTB De rechterlijke uitspraak op de genoemde individuele casus heeft op zaterdag 2 september 2023 de staatssecretaris doen besluiten om de beëindiging van de beschermingsstatus voor de gehele groep derdelanders te ‘bevriezen’, tot er een uitspraak van de RvS is over de beëindiging van de bescherming van de gehele groep derdelanders. Deze uitspraak wordt in november 2023 verwacht. De bevriezing betekent dat alle derdelanders recht houden op opvang, op grond van de RTB, en alle verstrekkingen die hiermee samenhangen. Zoals omschreven in de Regeling opvang ontheemden Oekraine (RooO). Dit is ook van toepassing op derdelanders die nog in een asielprocedure zitten. Ook voor deze groep wordt de asielprocedure bevroren en wordt de opvang, op grond van de RTB, tot nader orde verlengd. Voor de groep derdelanders die reeds vertrokken en uitgeschreven zijn uit de Basis Registratie Personen (BRP), is de bevriezing niet van toepassing.

Informatieverstrekking Derdelanders binnen de gemeenten Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland In aanvang verbleven er elf derdelanders binnen onze drie gemeenten. In de tweede helft van 2022 zijn gesprekken met deze groep ontheemden opgestart. Dit heeft geresulteerd in het vertrek van een aantal derdelanders. Deze groep kan dus geen aanspraak meer maken op de RTB en verstrekkingen uit de RooO, omdat zij vrijwillig zijn vertrokken en zijn uitgeschreven uit de BRP. Eind augustus 2023 verbleven er nog twee derdelanders binnen onze gemeenten. Zij verblijven beiden op een gemeentelijke opvanglocatie. Ook voor hen geldt de bevriezing, wat betekent dat zij hier mogen verblijven in afwachting van de uitspraak van de RvS. Vervolg Er is wekelijks overleg met alle betrokken instanties. Dit zijn de Veiligheidsregio NHN, COA, IND, ministerie van J&V, Vluchtelingenwerk Nederland en alle andere gemeenten die derdelanders opvangen. Het Rijk is verschillende scenario’s aan het uitwerken, zodat alle partijen voorbereid kunnen zijn op de gevolgen van de uitspraak van de RvS. In de tussentijd blijven wij ook in gesprek met de twee derdelanders die binnen onze gemeenten verblijven.

Bovenkarspel, 19 september 2023 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

Mevr. A. Huisman

Dhr. R.A.P. Wortelboer