01A Nieuwsbrief Invoering Omgevingswet(1) (1)

Nieuwsbrief Implementatie Omgevingswet

Het uitstel van de invoeringsdatum (1 juli 2022) was geen reden om binnen de SED de voorbereidingen te vertragen en de planning aan te passen. Er is namelijk nog genoeg te doen. Dat kunt u lezen in deze nieuwsbrief. De colleges van B&W en de gemeenteraden zijn nu aan zet. Diverse voorstellen komen binnenkort op uw agenda. Het gaat om een drietal voorstellen die een directe relatie hebben met het inregelen van het proces van vergunningverlening. En om de “bouwstenen omgevingsvisie”. Verder kunt u in de nieuwsbrief lezen over de voortgang van de andere onderdelen binnen het programma. ______________________________________________________________________________________

Meegaan met de tijd, vasthouden wat van waarde is Dit is de titel van de “bouwstenen omgevingsvisie” die in concept klaar is. Een omgevingsvisie heet niet voor niets een “visie”. Er staat in hoe we als gemeenschap, samen, op dit moment naar zaken kijken. Met de ruimte om dit bij te stellen als er nieuwe ontwikkelingen of wensen op ons pad komen. Daarom “bouwstenen”, eerder hadden we het over een 1.0-versie: het begin is er, nu verder op weg naar DE omgevingsvisie. Wie wil, kan meedenken en zo de toekomst van de gemeente meebepalen. En daarom is de “wij” in de omgevingsvisie “wij samen”. De omgevingsvisie is een van de kerninstrumenten van de Omgevingswet. In de omgevingsvisie legt de gemeente haar ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving voor de lange termijn vast. Elke gemeente maakt één omgevingsvisie met de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied, en de beleidskaders voor alle relevante terreinen van de fysieke leefomgeving. Naast de doelen staat er ook in hoe deze gaan worden bereikt. En hoe inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en andere overheden erbij worden betrokken. En welke

besturingsfilosofie leidend is. De omgevingsvisie wordt vertaald in het omgevingsplan en op thema’s nader uitgewerkt in diverse programma’s. De omgevingsvisie is zelfbindend voor de gemeente. De gemeente moet uiteraard wel rekening houden met omgevingsvisies van andere bestuursorganen (provincie, Rijk). Met het vaststellen van deze “bouwstenen omgevingsvisie” zijn we er nog niet. We hebben tot 2025 de tijd om de omgevingsvisie te maken. Een inspraak- en participatietraject zal volgen. Daarmee geven we terug hoe de eerdere inbreng is verwerkt en bieden we de ruimte om betrokken te blijven bij het vervolg. Ondertussen kan iedereen aan de hand van de Omgevingseffectrapportage en het monitoringsen evaluatieplan volgen wat de plannen zijn, en hoe deze bijdragen aan de uitgangspunten en ambities van de omgevingsvisie.

Raadsvoorstellen De transitieperiode voor de Omgevingswet loopt tot 2030. Niet alle (nieuwe) instrumenten en werkwijze hoeven vanaf de invoering van de wet meteen gereed te zijn. Zo heeft de gemeente nog voldoende tijd om bijvoorbeeld een

omgevingsplan te maken (tot 2030). Op het moment dat de wet van kracht wordt moet de gemeente in elk geval zorgen dat ze digitaal is aangesloten op het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet) én dat vergunningverlening binnen acht weken plaatsvindt.

gevallen bindend advies noodzakelijk is. Om deze reden is ervoor gekozen om de huidige situatie, die prima voldoet, te continueren, zodat er na inwerkingtreding van de Omgevingswet hierin niets verandert.

De noodzakelijke acties/besluiten zijn door de VNG op een lijst van minimale acties gezet. Deze lijst volgen wij. Diverse raadsbesluiten zijn noodzakelijk om het proces van vergunningverlening in te regelen. Het gaat om de volgende drie besluiten: 1. 2. 3.

Delegatie, bindend advies en verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten; Vaststelling van de Verordening op de gemeentelijke Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit; Vaststelling van de Verordening nadeelcompensatie.

Deze voorstellen worden in het najaar aan de raden voorgelegd ter agendering. Delegatie, bindend advies en verplichte participatie De omgevingsvergunning is een van de kerninstrumenten van de Omgevingswet. Activiteiten, denk daarbij aan het bouwen van woningen of het realiseren van bedrijfsruimte, het kappen van bomen of het wijzigen van een functie van een gebied, kunnen vergunningplichtig zijn. Dat wil zeggen dat de initiatiefnemer (kan een particulier zijn, een ondernemer, projectontwikkelaar enz.) een vergunningaanvraag zal moeten doen. Activiteiten die niet voldoen aan de regels in het omgevingsplan of helemaal niet zijn opgenomen in het omgevingsplan worden buitenplanse omgevingsplanactiviteiten genoemd. Deze activiteiten kunnen toch een bijdrage leveren aan de omgevingskwaliteit, iets toevoegen en waardevol zijn. De gemeente zal deze willen beoordelen. De Omgevingswet regelt onder meer de adviesbevoegdheid van de gemeenteraad bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten. Het bindend advies houdt in dat de gemeenteraad het recht heeft om het college van B&W bindend te adviseren bij het verlenen van een buitenplanse omgevingsvergunning. De raad kan zelf bepalen of en voor welke gevallen waarin wordt afgeweken van het omgevingsplan hij een bindend advies wil geven.

Onder de huidige wetgeving dient de gemeenteraad een verklaring van geen bedenkingen (vvgb) af te geven voor een dergelijke omgevingsvergunning. In verschillende raadsinformatieavonden is het onderwerp van het bindend advies besproken. Uit deze informatieavonden is naar voren gekomen dat het op dit moment lastig is om aan te geven in welke

Bij aanvragen van een omgevingsvergunning moet de initiatiefnemer diverse vereiste indienen. Denk daarbij aan bouwtekeningen, onderzoek en onderbouwing. De Omgevingswet verplicht de initiatiefnemer bovendien om aan te geven hoe hij/zij de belangen van de omgeving heeft meegewogen in zijn initiatief/plan (participatie). De initiatiefnemer moet dit dus doen voordat hij/zij de aanvraag indient. Participatie is, volgens de wet, vormvrij, dat wil zeggen dat de initiatiefnemer de invulling zelf mag bepalen. Het college van B&W weegt deze informatie mee bij het nemen van een besluit. De gemeenteraad kan buitenplanse omgevingsplanactiviteiten aanwijzen waarvoor participatie verplicht is. In dat geval is de aanvrager verplicht om een participatieproces vorm te geven en aan te geven wat met de resultaten is gedaan. De gemeenteraad stelt de kaders. In de uitvoering zal het college van B&W extra aandacht schenken aan de inspanningen van de initiatiefnemers. Het voorstel is om één lijst van buitenplanse omgevingsplanactiviteiten voor beide bevoegdheden (bindend adviesrecht en verplichte participatie) vast te stellen. Dat zorgt voor een overzichtelijk en consistent kader.

Om besluitvorming efficiënt te organiseren is het voorstel ook om de inpassing van de vergunningen voor buitenplanse omgevingsplanactiviteiten waar de gemeenteraad al over heeft besloten in het omgevingsplan te delegeren aan het college. Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit De taken en bevoegdheden van de huidige monumenten- en welstandscommissies vervallen bij inwerkingtreding van de Omgevingswet. Om de advisering te kunnen continueren moet de gemeente een nieuwe gemeentelijke

4/4

adviescommissie instellen. Het voorstel is om een commissie met een brede taak in te stellen die zo vroeg mogelijk in ruimtelijke processen wordt geraadpleegd. Om de continuïteit van de werkzaamheden niet in gevaar te brengen wordt in dit voorstel uitgegaan van beleidsneutrale voortzetting.

nodig is en kunnen zij een aanvraag indienen. De inkoop van de applicatie hiervoor is onlangs afgerond. In de komende periode starten we met het opstellen van de eerste vragenbomen.

Verordening nadeelcompensatie In de Omgevingswet is een nadeelcompensatieregeling opgenomen. Deze komt in de plaats van de planschaderegeling. Overheidsingrijpen kan voor sommige burgers en ondernemingen nadelige gevolgen hebben. Dat is onvermijdelijk. Tot op zekere hoogte moeten deze gevolgen dus worden geaccepteerd. Maar als ze in vergelijking tot anderen onevenredig zwaar worden getroffen, kunnen burgers en ondernemingen schadevergoeding ontvangen. De hoogte daarvan moet in zo’n geval redelijk zijn. De schadevergoeding dekt dus niet vanzelfsprekend de volledige schade. Een deel van de schade zal altijd voor eigen rekening blijven.

Project omgevingsvergunning en – plan Om op 1 juli 2022 met de Omgevingswet te kunnen werken, maken we op dit moment de werkprocessen rond vergunningverlening Omgevingswetproof. Ook zorgen we ervoor dat inwoners, bedrijven en instellingen goed en tijdig geïnformeerd zijn over de veranderingen. Met de Omgevingswet moeten we aanvragen binnen 8 weken afwikkelen. Om dit te realiseren is een nieuwe werkwijze rond ruimtelijke initiatieven ontwikkeld. Het gaat dan om de fase voordat een aanvraag wordt ingediend met daarin een intakeen omgevingstafel. Hiervoor hebben met een grote groep collega's workshops plaatsgevonden. Voor 2030 moeten gemeenten een gemeentebreed omgevingsplan hebben. Om hieraan vorm te geven werken we op dit moment een plan van aanpak uit. Onderdelen hiervan zijn het bepalen van de uitgangspunten en het oefenen (door middel van een pilot). De “bouwstenen omgevingsvisie” is hiervoor het startpunt. Verder bereiden we ons voor op een zo soepele mogelijke overgang per 1 juli 2022. Daarvoor is een aantal raadsvoorstellen opgesteld (zie boven). Ook moeten we de ruimtelijke regels vertalen naar vragenbomen (de zogenaamde toepasbare regels). Toepasbare regels zijn juridische regels uit bijvoorbeeld omgevingsdocumenten die zijn omgezet naar gewone mensentaal. En vragenbomen zijn vragen en vervolgvragen die de gebruiker helpen de juridische regel beter te begrijpen.

Hiermee kunnen initiatiefnemers dus makkelijk via de landelijke website bepalen of een vergunning

Project DSO SED Over het DSO hebben we u eerder geïnformeerd. Het wordt landelijk ontwikkeld en bestaat uit het Omgevingsloket met op de achtergrond een aantal informatiesystemen, die ervoor zorgen dat onze gemeentelijke informatie op de juiste plek beschikbaar komt. Wij moeten zorgen dat we aansluiten, zodat we onze Omgevingswetbesluiten publiceren, onze vragenbomen met toepasbare regels publiceren, vergunningaanvragen en meldingen ontvangen, begrippen en definities centraal beheren en met Omgevingsdienst, Veiligheidsregio enz. onderling en met initiatiefnemers samenwerken. We hebben er als gemeente maar weinig invloed op en volgen de ontwikkelingen met grote belangstelling. Ondanks het verschuiven van de invoeringsdatum van de Omgevingswet streven wij ernaar om rond de jaarwisseling klaar te zijn met alle technische aspecten en de benodigde architectuur rondom het DSO. Om ermee te kunnen werken moeten we drie applicaties implementeren.   

VTH-applicatie is al geïmplementeerd en aangesloten op het DSO. STTR (Toepasbare Regel)-software wordt momenteel geïmplementeerd. Verwachting is live in Q4 2021. Plansoftware is aangeschaft. Verwachting is live in Q4 2021.

Met de VTH-applicatie wordt al een paar maanden gewerkt en dat loopt goed. De kinderziekten zijn gelukkig opgelost. En met de nodige training en gewenning is het nu voor de medewerkers goed te doen. Ook wensen die we hebben worden doorgegeven aan de leverancier en opgenomen in nieuwe versies. In de regio zijn we een van de gemeenten die dit goed hebben geregeld. De STTR-applicatie is nagenoeg geïmplementeerd. We pakken dit binnen de regio gezamenlijk op: beheertaken, opleidingen en deels de inrichting. Zo gaan we bijvoorbeeld aan de slag om de zogenaamde “bruidsschat” (Rijksregels die worden overgedragen aan

4/4

gemeenten) te vertalen naar vragenbomen. Met ondersteuning van de leveranciers gaan we zorgen dat de meest gebruikelijke vergunningaanvragen “geautomatiseerd” via het DSO gaan lopen. We willen dat het niveau van dienstverlening gelijk blijft. Onze ambitie is dus ‘beleidsneutraal’. Opleidingen en trainingen zijn voor de belangrijkste gebruikers en beheerders afgerond. Door train-de-trainer worden nu diverse vakafdelingen meegenomen in opleidingen voor eindgebruikers. Leuk detail is dat we deze opleidingen en trainingen zelf hebben ontwikkeld met inbreng van de leverancier (VTH). Dit principe verloopt dusdanig goed dat we geen aanvullende trainingen hebben afgenomen bij leveranciers.

Onze communicatiemedewerker Wen Kuilboer vertelt: Het afgelopen kwartaal ben ik bezig geweest met het participatietraject van de “bouwstenen omgevingsvisie”. Samen met andere collega’s hebben wij de participatieplatformen www.samen.enkhuizen, www.samen.drechterland.nl en www.samen.stedebroec.nl opgezet en ingericht. Op de platformen hebben we via enquêtes en een dynamische kaart mensen mee laten denken over de toekomst van de drie gemeenten. Via verschillende communicatiemiddelen hebben wij inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden gevraagd om mee te denken en bekendheid gegeven aan de participatieplatformen. De enquêtes en dynamische kaart zijn vaak ingevuld en er zijn veel ideeën binnengekomen. Deze input wordt verwerkt in de “bouwstenen omgevingsvisie”.

Ik ga mij nu meer bezighouden met de omgevingsvergunning en hoe wij inwoners en ondernemers het best kunnen informeren over de nieuwe werkwijze en over participatie.”

Financiën en het programmabudget. De begroting voor 2021 bedraagt € 1 miljoen. Overigens zal ook na de invoeringsdatum nog veel moeten gebeuren om echt te gaan werken volgens de Omgevingswet. Zoals in de programmabegroting 2022 is aangegeven zijn we bezig om dat (inhoudelijk en financieel) in kaart te brengen. Uit het meerjarig budget (2019-2021) van het programma is een bedrag gereserveerd van € 500.000 voor de werkzaamheden (mede vanwege het uitstel van de invoeringsdatum van de wet) voor 2022. In de tabel zie u de begroting 2021, de stand van zaken t/m augustus en de prognose tot het einde van dit jaar. Begroting 2021 Uitgaven t/m augustus Prognose t/m december

Programma Project Omgevingsvisie Project Omgevingsplan Project DSO (exl soft- en hardware) Project DSO (soft- en hardware) Project Anders Werken (opleidingen)

200.000 150.000 350.000 200.000 50.000 50.000

93.431 187.720 140.706 58.398 41.724 4.200

55.000 80.000 80.000 30.000 150.000 10.000

1.000.000

526.179

405.000

931.179

Nieuwsbrief kwartaal 3-2021 Bestuurlijke stuurgroep: Ambtelijk opdrachtgever: Programmamanager:

E. Heutink, B. Nootebos en Y. Roos. C. Minnaert P. Georgopoulou (pascale.georgopoulou@sed-wf.nl )

Deze nieuwsbrief is voor de gemeenteraden van Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland. De nieuwsbrief geeft een beeld van de voortgang binnen het programma implementatie Omgevingswet. Voor meer gedetailleerde informatie of om documenten op te vragen kunt u contact opnemen met de programmamanager. Uw suggesties en reacties zijn van harte welkom!

4/4