01a bijlage 2021 Q1 Nieuwsbrief Invoering Omgevingswet SB

Nieuwsbrief Implementatie Omgevingswet

Met nog een half tot een jaar te gaan, totdat de Omgevingswet van kracht wordt, komt het programma implementatie Omgevingswet SED in zijn laatste fase. We werken aan drie opgaven. We leggen het fundament door na te denken over onze ambities en hoe wij de wet gaan benutten voor onze lokale opgaven. We richten onze processen en werkwijze zo in dat we voldoen aan wat de wet letterlijk van ons vraagt. En we gaan bedenken hoe we tussen 2022-2029 de puntjes op i gaan zetten om volledig te voldoen ook aan de geest van de wet. Binnen het programma hebben we -in overleg met de bestuurlijke en ambtelijke stuurgroep en het management- keuzes gemaakt. Niet alles kan en niet alles kan tegelijkertijd.

We focussen dit jaar op de minimaal noodzakelijke acties. We volgen daarin de “roadmap” van de VNG. Binnen Stede Broec, Enkhuizen en Drechterland gaan we beleidsneutraal over. Voor een groot deel ontwikkelen we een gezamenlijke basis met voldoende ruimte voor maatwerk per gemeente. Wat betreft de gezamenlijke basis denk aan het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet), vergunningverlening en dienstverlening. Wat betreft maatwerk denk aan delen van de omgevingsvisie en aan participatie. We willen de dienstverlening op minimaal het huidige niveau behouden en liefst verbeteren. Maar we moeten reëel blijven, niet alles zal vanaf het eerste moment goed gaan. In deze laatste fase gaan we in het programma van vier naar drie projecten, namelijk het project omgevingsvisie, project omgevingsvergunning en –omgevingsplan en project DSO. Overige onderdelen worden in deze drie projecten ondergebracht. Het programma wordt in september/oktober 2021 afgerond. De laatste maanden van het jaar staan in het teken van de overdracht naar de organisatie.  Voor meer informatie over het programma lees het Programmaplan 2021.

Project Omgevingsvisie Een omgevingsvisie moet wettelijk pas in 2024 klaar zijn. Wij gaan in september 2021 aan elke raad de eigen Omgevingsvisie 1.0 voorleggen. Deze gaan we daarna samen vertalen, door-ontwikkelen naar een volgende versie en uitvoeren. Binnen het programma is de ontwikkeling van de omgevingsvisie het vlaggenschip. We zeilen mee met de energie die daar ontstaat. De omgevingsvisie wordt integraal ontwikkeld, is ontwerpgericht en gebiedsgericht. De focus ligt op actuele en relevante thema’s. We maken de verbinding met: Wonen en inclusieve samenleving, Vitale agrarische sector, Brede economische structuurversterking en centra, Duurzaamheid en gezondheid, Recreatie, toerisme en cultuurhistorie, Mobiliteit. In het eerste kwartaal is gebiedsgericht gewerkt aan de bouwstenen voor de omgevingsvisie. Dat deden we in samenwerking met bureau Urhahn en met participatie van professionele stakeholders en ambtenaren. Daar is een werkdocument uitgekomen met samengevat het ambitiekader (bestaat uit eerder vastgesteld beleid en regionale akkoorden), de kernkwaliteiten van de gebieden, de kansen per gebied om opgaven te realiseren en kernkwaliteiten te versterken. Ook geeft het

rapport met verkenningen (scenario’s) richting aan de manier waarop de grotere opgaven in de toekomst opgepakt kunnen worden. Denk aan woningbouw, economie en verduurzaming. Met de colleges en raden zijn in april de uitkomst op hoofdlijnen besproken. Ook is nagedacht over de onderwerpen voor publieksparticipatie Daar gaan we nu mee aan de slag. De bedoeling is om te checken of onze beelden en analyses worden gedeeld. Zien onze inwoners en ondernemers die ook, hebben ze aanvullingen en leggen ze wellicht andere accenten? De participatie zal digitaal plaatsvinden via een speciaal platform.

In het tweede kwartaal bereiden we diverse raadsbesluiten voor. Dat hoort bij de inrichting van het VTH-proces en raakt dus direct de dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers. Denk daarbij aan de gevallen van buitenplanse activiteiten (die dus niet passen in het omgevingsplan), waarvan de raad zijn “adviesrecht met instemming” van toepassing verklaart. Ook kan de raad gevallen van activiteiten aanwijzen waarvoor participatie verplicht is. De uitvoering is vervolgens aan het college. We gaan deze twee besluiten met elkaar combineren. Voorstellen worden in overleg met de raden voorbereid.

Onze stagiair Elwin Lelieveld vertelt:

Project omgevingsvergunning en – plan In het eerste kwartaal lag de nadruk vooral op de stappen die we moeten zetten voor het inregelen van het proces van vergunningverlening. Het onderdeel omgevingsplan hebben we even op pauze gezet. We moeten namelijk eerst zorgen dat we straks de wettelijke termijn van acht weken halen voor vergunningverlening. Dat betekent iets voor digitalisering, maar ook voor onze processen en samenwerking. Zo zijn we aan het oefenen met intaketafels voor initiatieven. Aan de intaketafels komen alle inhoudelijke disciplines tegelijkertijd bij elkaar en straks ook onze ketenpartners (Omgevingsdienst, Veiligheidsregio, GGD). Dat scheelt enorm veel tijd en irritatie, dat je niet langs elk bureau en loket moet gaan met een initiatief. We zullen elkaar beter en sneller moeten vinden om tempo te maken bij de beoordeling van initiatieven. Dat kan leiden tot nieuwe samenwerkingsafspraken.

Ik ben Elwin, 20 jaar, bezig met mijn laatste jaar HBO-Rechten en ik loop stage bij het Programmateam Omgevingswet. Mijn afstudeerstage gaat over het onderwerp ‘participatie bij buitenplanse activiteiten’. Ik zal hier aan het einde van mijn stage een raadsvoorstel over maken. Dit is nog in weinig andere gemeentes geregeld, dus dit kan een hele opgave voor ons worden. Ik kijk er erg naar uit om met jullie samen te werken om een zo goed mogelijk raadsvoorstel te schrijven.

Project DSO SED Het DSO wordt landelijk ontwikkeld. Het bestaat uit het Omgevingsloket met op de achtergrond een aantal informatiesystemen, die ervoor zorgen dat onze gemeentelijke informatie op de juiste plek beschikbaar komt. Met de aansluiting kunnen wij straks onze Omgevingswetbesluiten publiceren, onze vragenbomen met toepasbare regels publiceren, vergunningaanvragen en meldingen ontvangen, begrippen en definities centraal beheren en met ketenpartners (Omgevingsdienst, Veiligheidsregio enz.) onderling en met initiatiefnemers samenwerken. Het is een complexe operatie, waar we als gemeenten maar weinig invloed op hebben. We zijn afhankelijk van de landelijke ontwikkeling en van leveranciers die ons software gaan leveren om aan het DSO te koppelen. We moeten daarvoor VTH-, Plan- en Regelsoftware aanschaffen en implementeren. En vervolgens deze systemen vullen met onze data/informatie. De SED is als eerste (per 01-03-2021) binnen de regionale samenwerking met het nieuwe VTHpakket Squit20/20 ‘live’ gegaan, Opmeer, Koggeland en Medemblik volgen later. Hiermee zijn we vanuit VTH-perspectief (technisch) geheel voorbereid op het DSO. Het is nu zaak, zo veel als mogelijk in regionaal verband, om de

2/4

Onze communicatiemedewerker Wen Kuilboer vertelt:

processen verder voor te bereiden op de Omgevingswet. Opleidingen en trainingen zijn voor de key-users en beheerders afgerond. Door trainers te trainen worden nu diverse vakafdelingen getraind. Leuk detail is dat we deze opleidingen en trainingen zelf hebben ontwikkeld met inbreng van de leverancier. Pilots en demo’s zijn gehouden door partijen die de afdeling Ruimtelijke Ordening (RO) kunnen helpen met vragenbomen en toepasbare regels binnen het DSO. Regeldienst is een partij die hier goed heeft gescoord en waarbij we nu kijken of we dit binnen de regio kunnen verwerven. We hebben een software-matrix opgesteld van diverse leveranciers om te komen tot een pakketkeuze voor plansoftware. We kijken momenteel naar de technische en financiële details. Offertes zijn binnen en worden momenteel met elkaar vergeleken. De situatie rondom de bemensing bij de afdelingen VTH en RO is niet optimaal, het blijkt ook lastig om bestaande vacatures in te vullen. Mede hierdoor kijken we (nog meer) naar regionale samenwerking en vragen we leveranciers ons hier tijdelijk bij te helpen.

Ik ben in februari als communicatiemedewerker begonnen. Sindsdien zijn er stappen gemaakt op gebied van interne en externe communicatie. Het is belangrijk dat collega’s een duidelijk beeld hebben van hoe de Omgevingswet en het programmateam in elkaar zitten. Daarom is er bijvoorbeeld een “voorjaarssprint” georganiseerd. Dat zijn inloopspreekuren voor collega’s. In een uur nemen we ze mee in het DSO, de omgevingsvisie of vergunningverlening. We hebben ook een logo ontworpen ‘aan de slag met de Omgevingswet binnen SED’ en een organogram gemaakt. Een onderdeel waar veel communicatie bij nodig is, is de omgevingsvisie. Het participatietraject gaat in mei van start, maar we zijn al druk bezig met de voorbereidingen. Er is besloten om een participatietool, Citizenlab, te gebruiken voor het afnemen van enquêtes. Daar gaan we bekendheid aan geven. Als eerste stap naar buiten zijn er pagina’s op de websites gemaakt over de Omgevingswet. Deze informatie zal verder uitgebreid worden. Ook worden er filmpjes gemaakt die via verschillende kanalen worden gedeeld. In dit filmpje vertellen we wat de omgevingsvisie is, welke keuzes er kunnen worden gemaakt. Inwoners, waaronder het burgerpanel, vragen we om mee te denken.

Financiën en het programmabudget. Er zijn veel vragen over de financiën van de Omgevingswet. De VNG heeft een zogenaamd Integraal Financieel beeld gemaakt waar gemeenten op konden reageren. De Omgevingswet zou een besparing kunnen opleveren op de uitvoering van RO en VTH-taken. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het vervallen van de plicht om bestemmingsplannen elke tien jaar te actualiseren. Maar de beperking van de vergunningplicht (door de WKB, wet private kwaliteitsborging, mogelijk ook door deregulering) zal leiden tot verlaging van de inkomsten uit leges. De structurele effecten (capaciteit, financiën enz.) kunnen we lokaal nog niet in kaart brengen. Dat kan pas als er beleidsinhoudelijke keuzes zijn gemaakt. Voor het programma is er een meerjarig budget beschikbaar. Daar moeten we het mee doen. Dat budget is € 2.367.000 verdeeld via de sleutel over de drie gemeenten. Elk jaar (2019-2021) wordt door de gemeenteraden een tranche beschikbaar gesteld. De begroting voor 2021 bedraagt € 1 miljoen. Overigens zal ook na de invoeringsdatum (2022-2029) nog veel moeten gebeuren om echt te gaan werken volgens de Omgevingswet. Daarvoor is alvast een bedrag gereserveerd van € 500.000.

3/4

Voor meer informatie: Bestuurlijke stuurgroep: Ambtelijk opdrachtgever: Programmamanager:

E. Heutink, B. Nootebos en Y. Roos. C. Minnaert P. Georgopoulou (pascale.georgopoulou@sed-wf.nl)

Deze nieuwsbrief geeft een beeld van de voortgang binnen het programma implementatie Omgevingswet. Voor meer gedetailleerde informatie of om documenten op te vragen kunt u contact opnemen met de programmamanager. Uw suggesties en reacties zijn van harte welkom!

4/4