01 Raadsbrief Aanpak van Eenzaamheid 2020 def

Raadsbrief Aanpak van Eenzaamheid Informerend Zaaknummer: 826054 Bijlage: Raadsbrief Aanpak van Eenzaamheid 10 december 2019 + Procesplan

Geachte raad, Met deze raadsbrief informeren wij u over de laatste stand van zaken met betrekking tot de aanpak van eenzaamheid in de gemeente Stede Broec. Aanleiding Op dit moment zijn in Nederland 1,3 miljoen mensen ouder dan 75 jaar. Meer dan helft van deze groep zegt zich eenzaam te voelen. De verwachting is dat er 2,1 miljoen mensen ouder dan 75 jaar zijn in 2030. Ook in Stede Broec zal het aantal ouderen toenemen, dus ook het aantal inwoners met gevoelens van eenzaamheid. Het coronavirus helpt hierin niet mee. Om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, probeert iedereen zich zo goed mogelijk aan de RIVM-regels te houden, waaronder de 1,5 meter afstand en ‘geen bezoek, tenzij’. Dit heeft er voor gezorgd dat Nederlanders zich eenzamer voelen dan voor de crisis. In coronatijd is de groep eenzame ouderen verdubbeld, heeft SCP (8 september 2020) berekend. Er is geen informatie beschikbaar dat aantoont dat de groep eenzame ouderen in Stede Broec is verdubbeld, aannemelijk is wel dat de groep eenzame ouderen is gegroeid. Tijdens de afgelopen periode heeft Ons Stede Broec proactief ingezet op het bereiken van onze inwoners. Bellen naar inwoners en mantelzorgers, het koppelen van vrijwilligers, een boodschapje doen of een praatje te maken zijn voorbeelden van acties die worden ingezet om eenzaamheid terug te dringen en onze inwoners te ondersteunen.

In deze moeilijke coronatijd is het extra belangrijk om zichtbaar en vindbaar te zijn. Opdracht eenzaamheid Het bestrijden van eenzaamheid is dus noodzakelijker dan ooit. In het college uitvoeringsprogramma 2018-2022 is de ambitie geformuleerd om eenzaamheid tegen te gaan. Bij deze ambitie staat de volgende doelstelling: In samenwerking met Ons Stede Broec wordt een strategie uitgewerkt om eenzaamheid in de gemeente Stede Broec te beperken. De uitwerking van deze strategie wordt beschreven in een uitvoeringsplan. In deze opdracht leggen we de focus op eenzaamheid bij de doelgroep van 75 jaar en ouder. In het plan wordt een beeld geschetst van het huidige aanbod en waarin het bestaande aanbod wellicht nog niet (voldoende) in de behoefte voorziet. Eind 2019 heeft u een raadsinformatiebrief en procesplan ontvangen over de ontwikkeling van de aanpak van eenzaamheid. Deze stukken hebben we nogmaals toegevoegd. Hierin stond beschreven dat wij de stappen volgen uit de handreiking Lokale aanpak van eenzaamheid door Coalitie Erbij om tot een uitvoeringsplan te komen. De Coalitie Erbij is inmiddels onderdeel geworden van de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Met de Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid slaan bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheidsinstellingen de handen ineen om eenzaamheid onder ouderen te verminderen.

Deze coalitie voert initiatieven uit onder de noemer Een tegen Eenzaamheid. De handreiking Lokale aanpak eenzaamheid beschrijft 6 stappen voor het opzetten van een integraal uitvoeringsplan. In de bijgevoegde raadsinformatiebrief staan “stap 1: het initiatief nemen” en “stap 2: het in kaart brengen van cijfers en feiten over eenzaamheid” beschreven. In deze raadsbrief wordt informatie verstrekt over “stap 3: beginnen met organiseren” en “stap 4: plan maken”. Deze raadsinformatiebrief beschrijft welke acties er in de stappen 3 en 4 zijn uitgevoerd en wat deze acties hebben opgeleverd. Tot slot beschrijven we in de paragraaf “Vervolg” hoe we invulling gaan geven aan de realisatie van de stappen 5 en 6.

Daarnaast blijven we ook inzetten op eenzaamheid onder jongeren, zeker ook in deze coronaperiode hebben we hier veel aandacht voor. Bijvoorbeeld binnen Inventas van Ons Stede Broec. Het bestrijden van eenzaamheid onder jongeren vergt een andere aanpak. In het gezondheidsbeleid is opgenomen dat er in 2021 een uitvoeringsplan wordt opgesteld voor psychische problemen (waaronder eenzaamheid) onder jongeren. Informatieverstrekking Ons Stede Broec stelt een advies op voor de gemeente Stede Broec met hierin een beeld van het aanbod en de samenwerking tussen lokale organisaties rond de eenzaamheidsthematiek, wat de mogelijkheden zijn om deze samenwerking te versterken en waar het huidige aanbod nog niet in de behoefte voorziet. Ons Stede Broec zal in het advies de stappen 3 en 4 uitwerken. Ons Stede Broec vervult de opdracht door het uitvoeren van 3 acties. De eerste actie betreft het opstellen van een werkgroep. Deze is van belang om het bestaande netwerk in beeld te brengen en de bijeenkomsten voor te bereiden. De werkgroep bestaat uit Ons Stede Broec, een medewerker van de gemeente, Buurtzorg en de Seniorenraad. De werkgroep heeft eerst geduid wat eenzaamheid is, gemerkt wordt dat hierover soms verschillende interpretaties mogelijk zijn. De mate van eenzaamheid en vanuit welke netwerkpartner je ernaar kijkt is bepalende voor de aanpak.

Daarnaast is de eerste bijeenkomst voorbereid met de werkgroep. In de tweede actie heeft Ons Stede Broec het huidige aanbod en netwerkpartners in kaart gebracht. Dit overzicht van de voorzieningen wordt opgenomen in het definitieve uitvoeringsplan. Dit is een belangrijk onderdeel om inzicht te krijgen waar het huidige aanbod volstaat en ook waar nog niet in behoefte wordt voorzien. De laatste actie betreft het opzetten van een bijeenkomst met de netwerkpartners die zich bezig houden met eenzaamheid. In de zomerperiode is het gelukt om, met in achtneming van de coronamaatregelen, een fysieke bijeenkomst te houden. In het Postkantoor kwamen diverse netwerkpartners bijeen. Dit was een constructieve bijeenkomst waarin de volgende speerpunten naar voren kwamen: Het taboe op eenzaamheid verder doorbreken; Kennis over eenzaamheid delen; Samenwerking tussen netwerkpartners versterken. In de aanpak van eenzaamheid is samenwerking essentieel. Ons Stede Broec speelt een belangrijke rol in het coördineren en continueren van deze samenwerking. In het uitvoeringsplan moet naar voren komen hoe de samenwerking tussen lokale organisaties rond de eenzaamheidsthematiek op dit moment gaat en wat de mogelijkheden zijn om deze samenwerking te versterken. Een aanpak rondom eenzaamheid werkt alleen als een netwerk van partners gezamenlijk actie onderneemt om eenzaamheid te bestrijden.

Door als netwerk te opereren in de bestrijding van eenzaamheid, zijn samenwerkingspartners zich meer bewust van de impact die eenzaamheid heeft en hebben professionals en vrijwilligers meer kennis van elkaars expertise, rollen en (on)mogelijkheden. Signalen worden sneller herkend en er wordt gerichter doorverwezen naar elkaar. Op dit moment worden de speerpunten verder uitgewerkt door Ons Stede Broec. Daarna zullen zij de speerpunten koppelen aan oplossingsrichtingen en deze toetsen bij de netwerkpartners. Als er voldoende draagvlak is kan het advies vanuit Ons Stede Broec worden afgerond. Het betrekken van de netwerkpartners in het proces is op dit moment wel extra uitdagend door de coronamaatregelen. De maatregelen vanuit de Rijkoverheid hebben veel invloed op de dagelijkse werkzaamheden van de meeste netwerkpartners. Dit alles heeft ertoe geleid dat het opstellen van het uitvoeringsplan vertraging heeft opgelopen. We trachten het plan in het eerste van kwartaal van 2021 op te leveren. Vervolg Allereerst dient het advies vanuit Ons Stede Broec te worden opgeleverd, waarmee het uitvoeringsplan door de gemeente kan worden opgesteld. Hierin staan de acties die de gemeente gaat inzetten om eenzaamheid te bestrijden. De eventuele financiële consequenties van het uitvoeringsplan zijn op dit moment nog niet bekend.

Wij streven ernaar om deze zoveel mogelijk te bekostigen binnen de bestaande begroting. Na afronding van het uitvoeringsplan wordt er in de commissie een presentatie gegeven over de inhoud van het plan.

Wanneer het uitvoeringsplan is afgerond, zullen de stappen 5 en 6 worden gerealiseerd. Stap 5 betreft het realiseren van het plan en stap 6 het borgen van de uitvoering. Tijdens stap 5 wordt de uitvoering gemonitord en geëvalueerd. Dit levert kennis op voor de doorontwikkeling van de aanpak. Tevens zorgt de monitoring en evaluatie ervoor dat er permanente aandacht blijft voor het onderwerp eenzaamheid. Hierdoor blijven de betrokken samenwerkingspartners gemotiveerd om eenzaamheid terug te dringen.

Bovenkarspel, 1 december 2020 Burgemeester en wethouders van Stede Broec De secretaris, De burgemeester,

A. Huisman

R.A.P. Wortelboer