Toelichting TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst
Inhoudsopgave
Toelichting
2
3
Inhoudsopgave (concept)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst
Toelichting
Toelichting (concept)
3
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Status: Concept Juni 2024
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst
Plannaam: IMRO-code: Status: Datum:
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West Oost 49 en Zuidweg 9a te Staphorst NL.IMRO.0190.TAMOPH22-ON01 Ontwerp Juni 2024
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ...................................................................................... 6 1.1 1.2
AANLEIDING .......................................................................................................................................... 6 TAM-OMGEVINGSPLAN ........................................................................................................................... 8
HOOFDSTUK 2 HUIDIGE EN NIEUWE SITUATIE ............................................................ 9 2.1 2.2 2.3 2.4
HUIDIGE SITUATIE ................................................................................................................................... 9 NIEUWE SITUATIE ................................................................................................................................. 11 STRIJDIGHEID ...................................................................................................................................... 14 RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF .................................................................................................. 17
HOOFDSTUK 3 TOETSING AAN BELEID .................................................................... 18 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5
TOETSING AAN RIJKSBELEID ..................................................................................................................... 18 TOETSING PROVINCIAAL BELEID/PROVINCIALE VERORDENING ........................................................................... 21 TOETSING GEMEENTELIJK BELEID .............................................................................................................. 28 WEGING WATERBELANG ........................................................................................................................ 32 CONCLUSIE BELEID ................................................................................................................................ 35
HOOFDSTUK 4 ASPECTEN FYSIEKE LEEFOMGEVING .................................................... 36 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12
BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .......................................................................................................... 36 DUURZAAMHEID EN KLIMAAT .................................................................................................................. 37 BODEMKWALITEIT ................................................................................................................................ 37 GELUID DOOR ACTIVITEITEN .................................................................................................................... 39 LUCHTKWALITEIT .................................................................................................................................. 42 GEUR ................................................................................................................................................ 43 EXTERNE VEILIGHEID ............................................................................................................................. 46 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE ......................................................................................................... 50 FLORA EN FAUNA .................................................................................................................................
51 VERKEER, PARKEREN, IN- EN UITRITTEN ...................................................................................................... 54 VERLICHTING ....................................................................................................................................... 56 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) ..................................................................................................... 56
HOOFDSTUK 5 PARTICIPATIE ............................................................................... 57 5.1 5.2
VOOROVERLEG .................................................................................................................................... 57 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID ..................................................................................................... 57
HOOFDSTUK 6 FINANCIËLE HAALBAARHEID ............................................................. 59 6.1
NADEELCOMPENSATIE ........................................................................................................................... 59
HOOFDSTUK 7 CONCLUSIE EVENWICHTIGE TOEDELING VAN FUNCTIES AAN LOCATIES ........ 60 HOOFDSTUK 8 JURIDISCHE TOELICHTING ................................................................ 61 8.1 8.2 8.3
ALGEMEEN ......................................................................................................................................... 61 OPBOUW REGELS ................................................................................................................................. 61 VERANTWOORDING VAN DE REGELS .......................................................................................................... 63
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ................................................................................. 65 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4
ERFINRICHTINGSPLAN KLAAS KLOOSTERWEG WEST 49 ........................................................................... 66 ERFINRICHTINGSPLAN PERCEEL TUSSEN ZUIDWEG 9A EN 11 ..................................................................... 67 WATERTOETS KLAAS KLOOSTERWEG WEST 49 ..................................................................................... 68 WATERTOETS PERCEEL TUSSEN ZUIDWEG 9A EN 11 ............................................................................... 69 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9 BIJLAGE 10 BIJLAGE 11
BODEMONDERZOEK KLAAS KLOOSTERWEG WEST 49 ............................................................................. 70 BODEMONDERZOEK PERCEEL TUSSEN ZUIDWEG 9A EN 11 ....................................................................... 71 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEER .............................................................................................. 72 ONDERZOEK EXTERNE VEILIGHEID ...................................................................................................... 73 STIKSTOFBEREKENING PERCEEL TUSSEN ZUIDWEG 9A EN 11 ..................................................................... 74 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA .......................................................................................................... 75 BURGERPARTICIPATIE ..................................................................................................................... 76
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
HOOFDSTUK 1 1.1
Aanleiding
1.1.1
Algemeen
INLEIDING
Voorliggend TAM-omgevingsplan heeft betrekking op het perceel aan de Klaas Kloosterweg West 49 en het perceel tussen de Zuidweg 9 en 11 te Staphorst (hierna: plangebied). Ter plaatse van de Klaas Kloosterweg West 49 zijn enkele opstallen behorende bij een voormalig agrarisch bedrijf gesloopt. Het voornemen is dit perceel in gebruik te nemen ten behoeve van reguliere bewoning. Vervolgens is het plan om de gesloopte meters, op basis van het Rood voor Rood beleid van de gemeente Staphorst, in te zetten voor de bouw van een nieuwe woning op perceel tussen de Zuidweg 9 en 11. Op basis van het geldende omgevingsplan van de gemeente Staphorst is reguliere bewoning binnen het plangebied niet toegestaan, aangezien beide percelen zijn voorzien van een agrarische functie. Om het voornemen mogelijk te maken, moet het omgevingsplan van de gemeente Staphorst worden gewijzigd. Dit TAM-omgevingsplan zorgt voor de gewenste planologische kaders en toont aan dat het voornemen in overeenstemming is met een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
1.1.2
Ligging
Het plangebied bestaat uit de slooplocatie aan de Klaas Kloosterweg West 49 en de bouwlocatie aan de Zuidweg, tussen nummer 9 en 11 te Staphorst. De slooplocatie staat kadastraal bekend als gemeente Staphorst, sectie AQ en perceelnummer 2358 en de bouwlocatie als gemeente Staphorst, sectie AQ en perceelnummer 2607. Hierna is de ligging van de locaties ten opzichte van elkaar en de omgeving weergegeven. Vervolgens is de ligging van de locaties tot de directe omgeving afzonderlijk weergegeven. De rode omlijning geeft het plangebied indicatief weer.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
Afbeelding 1.1
Ligging van de locaties ten opzichte van elkaar en de kern Staphorst (Bron: Plattekaart.nl)
Afbeelding 1.2
Ligging van de slooplocatie Klaas Kloosterweg West 49 (links) en de bouwlocatie aan de Zuidweg, tussen nummer 9 en 11 (rechts) (Bron: Plattekaart.nl)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
1.2
TAM-omgevingsplan
1.2.1
Toelichting op TAM-omgevingsplan
Het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) ondersteunt bij het werken volgens de Omgevingswet. Er zijn tijdelijke alternatieve maatregelen (TAMs) voor organisaties die bij de voorbereiding en inwerkingtreding van de wet nog geen gebruik kunnen maken van lokale of landelijke onderdelen van het DSO. Deze vangnetten zorgen ervoor dat deze organisaties de belangrijkste uitvoeringsprocessen kunnen blijven uitvoeren, totdat ze het DSO wel kunnen gebruiken. Een van de tijdelijke alternatieve maatregelen is de TAM-IMRO ofwel het TAMOmgevingsplan. Kort gezegd houdt TAM-IMRO in dat de huidige techniek voor planvorming tijdelijk kan worden gebruikt onder de Omgevingswet. Deze techniek betreft de bestaande uitwisselingsstandaard IMRO (Informatiemodel Ruimtelijke Ordening) en de bestaande voorziening Ruimtelijke Plannen. IMRO is een bekende en functionerende techniek. De TAM-IMRO vraagt niet om alternatieve software. Het gaat meer om langduriger gebruik van de bestaande systemen en koppelingen.
1.2.2
De bij het plan behorende stukken
Het “TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 PM Staphorst” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0190.TAMOPH22PM-ON01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het TAM-omgevingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
HOOFDSTUK 2
HUIDIGE EN NIEUWE SITUATIE
2.1
Huidige situatie
2.1.1
Slooplocatie (Klaas Kloosterweg West 49)
De slooplocatie ligt aan de Klaas Kloosterweg West 49 in het buitengebied van Staphorst. De ruimtelijkfunctionele structuur bestaat voornamelijk uit infrastructuur, enkele bedrijven, verspreid liggende agrarische bedrijfspercelen, verspreid liggende woonpercelen en agrarische cultuurgronden. De slooplocatie wordt aan de zuidzijde begrensd door de Klaas Kloosterweg West. Aan de overige zijden wordt de slooplocatie omsloten door agrarische gronden. Het perceel betreft een voormalig agrarisch bedrijf. Eerder is 790 m2 aan voormalige agrarische bedrijfsgebouwen gesloopt. In de huidige situatie bestaat de slooplocatie uit een (bedrijfs)woning en een bijgebouw. In afbeelding 2.1 is een luchtfoto uit 2023 van de slooplocatie opgenomen. De slooplocatie wordt hierop indicatief aangeduid met de rode omlijning.
Afbeelding 2.1
2.1.2
Luchtfoto slooplocatie (Bron: PDOK)
Bouwlocatie (perceel tussen Zuidweg 9 en 11)
De bouwlocatie ligt aan de Zuidweg in Staphorst, tussen de kernen Meppel en Staphorst. De ruimtelijkfunctionele structuur bestaat voornamelijk uit infrastructuren, woonpercelen, verspreid liggende (agrarische) bedrijfspercelen en agrarische cultuurgronden. De bouwlocatie grenst aan de oostzijde aan de Zuidweg. Aan de overige zijden grenst het plangebied aan agrarische gronden. Aan de overkant van de Zuidweg, en zowel ten noorden als ten zuiden van de aangrenzende agrarische gebieden, bevinden zich woonpercelen. Aan de westzijde van de bouwlocatie bevindt
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept zich op circa 39 meter afstand de snelweg A32. Ten oosten van het plangebied ligt de snelweg A28 en de spoorlijn Staphorst-Meppel. De bouwlocatie bestaat in de huidige situatie uit onbebouwde agrarische grond met een sloot in het midden van het perceel. Op het terrein zijn hekken aanwezig om de agrarische grond op te delen in afzonderlijke weilanden. In afbeelding 2.2 is een luchtfoto opgenomen van de huidige situatie van de bouwlocatie. De bouwlocatie wordt hierop indicatief aangeduid met de rode omlijning. In afbeelding 2.3 is een straatbeeld opgenomen van de bouwlocatie.
Afbeelding 2.2
Luchtfoto huidige situatie bouwlocatie (Bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
Afbeelding 2.3
Straatbeeld huidige situatie bouwlocatie (Bron: Google Maps)
2.2
Nieuwe situatie
2.2.1
Slooplocatie (Klaas Kloosterweg West 49)
Ter plaatse van de Klaas Kloosterweg West 49 is voor 790 m² aan agrarische opstallen gesloopt. Dit aangezien de activiteiten behorende bij de voormalige intensieve veehouderij zijn beëindigd. Het voornemen is om het perceel in gebruik te nemen ten behoeve van reguliere bewoning. De bestaande agrarische functie moet hier worden omgezet naar een woonfunctie. In de gewenste situatie wijzigt er, vanuit fysiek oogpunt, vooralsnog niets ten opzichte van de huidige situatie. De ontwikkeling bestaat uitsluitend uit een (planologische) functiewijziging. In het kader van de gewenste functiewijziging is een erfinrichtingsplan opgesteld, om zo tot een goede landschappelijke inpassing te komen. In afbeelding 2.4 is een uitsnede van het erfinrichtingsplan opgenomen. Het volledige plan is opgenomen in bijlage 1 van deze toelichting.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
Afbeelding 2.4
Erfinrichtingsplan slooplocatie (Bron: Hulsplan)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept 2.2.1
Bouwlocatie (perceel tussen Zuidweg 9a en 11)
Het voornemen bestaat om de verkregen 790 m2 aan slooprechten van de Klaas Kloosterweg West 49 in te zetten voor een (compensatie) woning op het perceel tussen de Zuidweg 9a en de Zuidweg 11. In voorliggend geval wordt het bouwvolume van de woning, inclusief de bijgebouwen maximaal 1.100 m 3. De woning wordt gebouwd aansluitend aan bestaande bebouwing. Daarnaast wordt de bebouwing haaks op de weg gesitueerd, om aan de sluiten bij de bestaande verkaveling van de omgeving. Het aandeel verharding dat wordt toegevoegd is minimaal. Daar waar verharding wordt toegevoegd wordt gebruik gemaakt van halfverharding, in de vorm van grastegels. Het plan dient een bijdrage te leveren aan de ruimtelijke kwaliteit, daarom is een erfinrichtingsplan opgesteld. In afbeelding 2.5 is een uitsnede van het erfinrichtingsplan opgenomen. Het volledige plan is opgenomen in bijlage 2 van deze toelichting.
Afbeelding 2.5
Erfinrichtingsplan bouwlocatie (Bron: Hulsplan)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
2.3
Strijdigheid
2.3.1
Geldend omgevingsplan
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het omgevingsplan van de gemeente Staphorst. Ter plaatse van het plangebied is sprake van het tijdelijke omgevingsplan zoals deze in werking is getreden op 1 januari 2024. Het tijdelijke omgevingsplan bestaat uit de volgende documenten: • • • •
Omgevingsplan gemeente Staphorst (in werking vanaf 1 januari 2024); Kleinschalige windturbines (vastgesteld op 23 juni 2020); Veegplan Buitengebied (vastgesteld op 9 juli 2019); Buitengebied Staphorst (vastgesteld op 25 juni 2013).
2.3.1.1 Klaas Kloosterweg West 49 Voor de duiding van het planologische regime van de slooplocatie aan de Klaas Kloosterweg West 49 is met name het bestemmingsplan “Veegplan Buitengebied” relevant. In afbeelding 2.6 is een uitsnede van de verbeelding behorende bij dat bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied wordt op deze afbeelding aangeduid met de rode omlijning.
Afbeelding 2.6
Uitsnede van het bestemmingsplan “Veegplan Buitengebied” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Het plangebied heeft op basis van het bestemmingsplan “Veegplan Buitengebied” de enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden - Landschap’ met bouwvlak en functieaanduiding ‘intensieve veehouderij’. Daarnaast geldt de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’. Hieronder wordt ingegaan op de bestemmingen en aanduidingen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept Enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschap’ De voor 'agrarisch met waarden - landschap' aangewezen gronden zijn bestemd voor het behoud, het herstel en de versterking van de landschappelijke waarden, agrarische cultuurgrond, een grondgebonden agrarisch bedrijf, al dan niet met een neventak intensieve veehouderij, en niet-grondgebonden agrarisch bedrijf in de vorm van een intensief veehouderijbedrijf, uitsluitend ter plaatse van de aanduiding 'intensieve veehouderij' en dagrecreatief medegebruik. Daaraan ondergeschikt is onder andere het wonen in een bedrijfswoning ten behoeve van agrarische bedrijfsvoering toegestaan, waarbij het aantal bedrijfswoningen per agrarisch bedrijf ten hoogste één zal bedragen, dan wel het bestaande aantal bedrijfswoningen. Ter plaatse mogen uitsluitend gebouwen, waaronder overkappingen, ten behoeve van agrarische bedrijven met bijbehorende functies worden gebouwd, met dien verstande dat het bouwen van kassen niet is toegestaan. Gebouwen en overkappingen worden binnen het bouwvlak gebouwd, dan wel overeenkomstig de bestaande situering en afmetingen.
Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’ De voor 'Waarde - Archeologie 6' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van lage archeologische verwachtingswaarden. Op deze gronden mogen geen bouwwerken worden gebouwd, waarbij de bodem dieper dan 40 cm beneden het maaiveld wordt geroerd, met uitzondering van: a. b.
bouwwerken ter vervanging van bestaande bouwwerken, waarbij de bestaande oppervlakte met niet meer dan 1,5 ha wordt uitgebreid; bouwwerken met een oppervlakte kleiner dan 1,5 ha ten behoeve van andere, voor deze gronden geldende bestemmingen.
2.3.1.2 Perceel tussen de Zuidweg 9 en 11 Voor de duiding van het planologische regime van de bouwlocatie (perceel tussen de Zuidweg 9 en 11) is met name het bestemmingsplan “Buitengebied Staphorst” relevant. In afbeelding 2.7 is een uitsnede van de verbeelding behorende bij dat bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied wordt op deze afbeelding aangeduid met de rode omlijning.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
Afbeelding 2.7
Uitsnede van het bestemmingsplan “ Buitengebied Staphorst” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Het plangebied heeft op basis van het bestemmingsplan “Buitengebied Staphorst” de enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden - Landschap’ en de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’. Hieronder wordt ingegaan op de bestemmingen en aanduidingen. Enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden – Landschap’ De voor 'agrarisch met waarden - landschap' aangewezen gronden zijn bestemd voor het behoud, het herstel en de versterking van de landschappelijke waarden, agrarische cultuurgrond, een grondgebonden agrarisch bedrijf, al dan niet met een neventak intensieve veehouderij en dagrecreatief medegebruik. Daaraan ondergeschikt is onder andere het wonen ten behoeve van agrarische bedrijfsvoering toegestaan. Daarnaast zijn daarbij behorende bedrijfswoningen toegestaan. Ter plaatse mogen uitsluitend gebouwen, waaronder overkappingen, ten behoeve van agrarische bedrijven met bijbehorende functies worden gebouwd, met dien verstande dat het bouwen van kassen niet is toegestaan. Gebouwen en overkappingen worden binnen het bouwvlak gebouwd, dan wel overeenkomstig de bestaande situering en afmetingen. Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’ De voor 'waarde - archeologie 6' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van lage archeologische verwachtingswaarden.
Op deze gronden mogen geen bouwwerken worden gebouwd, waarbij de bodem dieper dan 40 cm beneden het maaiveld wordt geroerd, met uitzondering van: a. b.
bouwwerken ter vervanging van bestaande bouwwerken, waarbij de bestaande oppervlakte met niet meer dan 1,5 ha wordt uitgebreid; bouwwerken met een oppervlakte kleiner dan 1,5 ha ten behoeve van andere, voor deze gronden geldende bestemmingen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept 2.3.2
Opheffen strijdigheid
Op basis van het vigerende tijdelijke omgevingsplan is reguliere bewoning niet toegestaan ter plaatse van het plangebied. Ter plaatse van de Klaas Kloosterweg West 49 mag de bedrijfswoning uitsluitend worden bewoond ten behoeve van de agrarische bedrijfsvoering. De agrarische bedrijfsactiviteiten zijn inmiddels beëindigd en het ligt niet in de lijn der verwachting dat het perceel in de toekomst weer een functie gaat krijgen voor een ter plaatse aanwezig agrarisch bedrijf. De wens bestaat om het perceel in gebruik te nemen ten behoeve van reguliere bewoning. Ter plaatse van de bouwlocatie (perceel tussen de Zuidweg 9 en 11) ontbreken de bouw- en gebruiksregels voor een nieuwe reguliere woning. Voorliggend TAM-omgevingsplan voorziet in het gewenste juridische planologisch kader om de voorgenomen ontwikkeling te kunnen realiseren.
2.4
Randvoorwaarden aan het initiatief
De gemeente Staphorst is terughoudend met het toekennen van nieuwe woonpercelen in het buitengebied. Een goede motivering en kwaliteitsimpuls is daarom van belang om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. De Omgevingskamer is positief over het plan om een woning op het perceel tussen Zuidweg 9 en Zuidweg 11 te Staphorst te realiseren. Het plan voldoet aan de uitgangspunten van het Rood voor Rood beleid. Hieronder worden de randvoorwaarden omtrent het plan verder toegelicht. Uitgangspunten Omgevingskamer: •
•
•
De woning is, ten opzichte van het eerdere plan, een stuk verschoven in zuidelijke richting. Hierdoor wordt qua bebouwingsstructuur voldaan aan het uitgangspunt dat met nieuwe bebouwing aan dient te worden gesloten bij bestaande bebouwing in de omgeving. Bovendien wordt de bebouwing haaks op de weg geplaatst om aan te sluiten bij de bestaande verkaveling van de omgeving. In voorliggend plan wordt het bouwvolume van de woning, inclusief de bijgebouwen, maximaal 1.100m3. Er hoeft daarom geen extra KGO inspanning plaats te vinden. Wel dient het plan een bijdrage te leveren aan de ruimtelijke kwaliteit, omdat het plangebied in de huidige situatie onbebouwd is. Het aandeel verharding dat wordt toegevoegd is minimaal. Daar waar verharding wordt toegevoegd wordt gebruik gemaakt van halfverharding, in de vorm van grastegels. Het erf wordt in beperkte vorm ingericht met een siertuin en begrenst met streekeigen beplanting. De Kamer vindt de bijdrage aan ruimtelijke kwaliteit om bovenstaande redenen voldoende. Aangetoond dient te worden dat er sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
HOOFDSTUK 3
TOETSING AAN BELEID
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal-, regionaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
3.1
Toetsing aan rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.
2.
Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.
3.
Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.
4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
3.1.2
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
Instructieregels Rijk (Amvb’s)
Het omgevingsplan bevat op basis van artikel 4.2 van de Omgevingswet voor het gehele grondgebied van de gemeente in ieder geval de regels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. In afdeling 5.1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn de instructieregels opgenomen voor het stellen van regels in het omgevingsplan. Hieronder zijn de hoofdonderwerpen opgesomd waarvoor het Bkl instructieregels bevat: • • • • • •
•
waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2) beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3) beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid en geur en bodemkwaliteit; beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking; het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden; het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7), waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes, aanwijzing van woningbouwcategorieën; het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8).
Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoorwegen en rijkswegen. In heel bijzondere gevallen kunnen B&W de Minister vragen om een ontheffing van bepaalde instructieregels te verlenen. Dit volgt uit afdeling 5.3 van het Bkl. Zie stap 11f van hoofdstuk 3. In de onderbouwing moet worden ingegaan op de bovengenoemde onderwerpen, wanneer deze relevant zijn voor de betreffende ontwikkeling. Per onderwerp dient een toetsing plaats te vinden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept 3.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
3.1.3.1 Algemeen De Ladder is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen wordt beoordeeld of er echt behoefte aan is en of de ontwikkeling binnen het stedelijk gebied kan. De instructieregel in artikel 5.129g Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de Ladder is vereist. Artikel 8.0b Bkl regelt dat deze instructieregel ook geldt voor een omgevingsvergunning buitenplanse omgevingsplanactiviteit. De Ladder wordt toegepast bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij de toetsing aan de ladder worden beide onderdelen van de Ladder meegenomen: • •
de behoefte aan de stedelijke ontwikkeling; bij een ontwikkeling buiten stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen het bestaande stedelijk gebied in de behoefte te voorzien zijn verkend.
Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en een ‘stedelijke ontwikkeling’. bestaand stedelijk gebied betreft het bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. Een stedelijke ontwikkeling is de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is. Artikel 5.129g Bkl legt geen grens vast wat voldoende substantieel is. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn wel lijnen uitgezet. Er is een overzichtsuitspraak (ECLI:NL:RVS:2017:1724) over de Ladder. De Afdeling geeft hierin geen harde ondergrenzen, maar stelt wel 'in beginsel' grenzen. Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).
3.1.3.2 Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Voor het realiseren van woningen is de uitspraak ABRvS 16 september 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2921 van toepassing. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i Bro. In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking dan ook niet van toepassing, aangezien er sprake is van de toevoeging van één (compensatie) woning en de functiewijziging van een bedrijfswoning naar een reguliere woning.
3.1.4
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het Rijksbeleid
Het Rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke (kleinschalige) ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Nationale Omgevingsvisie. Wel draagt het bij aan de ambitie te komen tot sterke en toekomstbestendige woonlocaties.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing, aangezien er sprake is van de toevoeging van één (compensatie) woning en de functiewijziging van een bedrijfswoning naar een reguliere woning. In de volgende hoofdstukken wordt aangegeven hoe het plan rekening houdt met de hoofdonderwerpen waarvoor het Bkl instructieregels bevat. Hoofdstuk 3 en 4 zijn reeds ingegaan op de instructieregels zoals vervat in paragraaf 5.1.5, 5.1.7 en 5.1.8 van het Bkl.
3.2
Toetsing provinciaal beleid/provinciale verordening
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • • •
3.2.2
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
3.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten:
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
3.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
3.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
3.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 3.1 geeft dit schematisch weer.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept
Afbeelding 3.1
3.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
3.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een woningbouwontwikkeling. Hierdoor zijn met name artikel 4.8 en artikel 4.14 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen.
Artikel 4.8:
Ontwikkelen met ruimtelijke kwaliteit
In omgevingsplannen worden alleen nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt die de ruimtelijke kwaliteit versterken. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.8 Voorliggende ontwikkeling draagt met de uitvoering van de erfinrichtingsplannen (zie bijlage 1 en 2 bij deze toelichting) bij aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de ter plaatse geldende gebiedskenmerken. Later in deze paragraaf wordt conform de omgevingsvisie van de provincie Overijssel inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het Uitvoeringsmodel en wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het geldende ontwikkelingsperspectief.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept Artikel 4.14:
Woonafspraken
Omgevingsplannen staan alleen toe dat nieuwe woningen worden gerealiseerd als de bouw van deze woningen past binnen de geldende woonafspraken, zoals deze zijn gemaakt door de regio en vastgelegd in bestuurlijke afspraken tussen provincie en gemeenten. Toetsing van het initiatief aan artikel 4.14 Voorliggend plan omvat het realiseren van een compensatiewoning en een functiewijziging van een agrarisch bedrijfsperceel naar een woonperceel. Opgemerkt wordt dat de woningen zijn bedoeld voor de lokale (eigen) behoefte. In paragraaf 3.3.2 wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling passend is binnen het door de provincie goedgekeurde gemeentelijke woonbeleid. De voorgenomen ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met artikel 4.14 van de Omgevingsverordening Overijssel.
3.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven De bouw- en slooplocaties zijn allebei gelegen in het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’. In onderstaande afbeelding is dit weergegeven, waarbij de bouwlocatie links is weergegeven en de slooplocatie rechts.
Afbeelding 3.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’ Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Het voornemen ziet toe op de realisatie van een compensatiewoning aangrenzend aan bestaande bebouwing en de functiewijziging van een agrarische bedrijfsperceel naar een regulier woonperceel.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept Ter plaatse van de slooplocatie gaat het slechts om een functiewijziging en wordt geen nieuwe woning toegevoegd. De omgeving rondom de bouwlocatie bestaat uit een menging van meerdere functies. De functie 'agrarisch' is niet de hoofdfunctie, wat maakt dat een nuancering ter zake van de begrenzing van het ontwikkelingsperspectief noodzakelijk is. De ontwikkelingsperspectieven zijn dan ook niet normstellend maar richtinggevend. Afwijkingen van de ontwikkelingsperspectieven zijn mogelijk, mits de ruimtelijke kwaliteit conform de gebiedskenmerken wordt versterkt en er voor de beoogde ontwikkeling geen sprake is van een m.e.r-plicht. In voorliggend geval is sprake van een ontwikkeling die aansluit bij de ruimtelijk-functionele structuur van de omgeving in combinatie met een versterking van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse. In deze wijziging van het omgevingsplan zal daarnaast worden aangetoond dat de nieuwe functies geen belemmeringen met zich meebrengen ten aanzien van nabijgelegen functies. Geconcludeerd wordt dat het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalige landschap’ zich niet verzet tegen de voorgenomen herontwikkeling.
3.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Daarnaast gelden er vanuit de ‘Stedelijke laag’ geen kenmerken in het plangebied. De vorenstaande laag wordt daarom ook buiten beschouwing gelaten. De “Natuurlijke laag” Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Natuurlijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Laagveengebieden (in cultuur gebracht) en ‘Dekzandvlakte en ruggen’. In onderstaande afbeelding is per locatie aangegeven welke gebiedstype op basis van de gebiedskenmerkenkaart van de 'Natuurlijke laag' van toepassing is.
Afbeelding 3.3
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Natuurlijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Dekzandvlakte en ruggen’ De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk - door de wind gevormd - zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat gebied. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn tevens uitgangspunt bij (her)inrichting. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt. ‘Laagveengebieden (in cultuur gebracht)’ Laagveengebieden beslaan grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water rietmoeras –opgaand moerasbos. Het semi-natuurlijk laagveenrestant van de Weerribben en de Wieden bestaat uit relicten van dit gebiedstype met een hoge waterkwaliteit en natuurkwaliteit. Het landschap is samengesteld uit rietland op een pakket veenlagen (kraggen) en vaarten, afgewisseld met bos en is ontstaan door turfwinning, rietteelt en extensieve veehouderij. Ook in de overige veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen.
Toetsing van het initiatief aan de ‘Natuurlijke laag’ De gronden binnen het plangebied zijn grotendeels gecultiveerd. De van oorsprong voorkomende ‘Natuurlijke laag’ is daardoor niet of nauwelijks meer aanwezig en kunnen realistisch gezien ook niet meer worden teruggebracht. Bij het opstellen van het erfinrichtingsplan is rekening gehouden met het reeds aanwezige landschap. De “Laag van het agrarisch cultuurlandschap“ Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ aangeduid met het gebiedstypes ‘Laagveenontginningen’ en ‘Jonge heide- en broekontginningslandschap’. In onderstaande afbeelding is per locatie aangegeven welke gebiedstype op basis van de gebiedskenmerkenkaart van de 'Laag van het agrarisch cultuurlandschap' van toepassing is.
Afbeelding 3.4
Uitsnede Laag van het agrarisch cultuurlandschap (Bron: Provincie Overijssel)
‘’Jong heide- en broekontginningslandschap’’
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept Kenmerkend voor het jonge heide- en broekontginningslandschap waren oorspronkelijk de grote oppervlakte aan – voormalige – natte en droge heidegronden. Deze waren functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. Ten opzichte van omliggend essen- en hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met lange rechtstanden. Vaak zijn het 'inbreidings'landschappen met rommelige driehoekstructuren als resultaat. Als ontwikkelingen plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen. “Laagveenontginningen” Het landschap kenmerkt zich door een open, laag en nat landschap dat is ontstaan door occupatie vanuit de bewoonde hogere randen. Kenmerkende zonering van intensief gebruik langs de bewoonde randen en extensief gebruik naar het achterland.
Staphorst en Rouveen zijn de nationaal bekende iconen van het Overijsselse laagveenontginningslandschap. Het landschap kent diverse verschijningsvormen. Eén daarvan betreft het kleinschalige slagenlandschap van Staphorst en Rouveen met langgerekte uitwaaierende kavels en houtwallen. In het slagenlandschap zijn linten van bebouwing aanwezig, van waaruit de verkaveling zich opstrekt. De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. Toetsing van het initiatief aan de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ Door uitvoering te geven aan de landschapsmaatregelen zoals voorgesteld in de erfinrichtingsplannen, worden de landschappelijke waarden behouden of zelfs versterkt. De gewenste ontwikkeling is in overeenstemming met de gebiedskenmerken van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’. De “Laag van de beleving“ Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de “Laag van de beleving” aangeduid als “IJssellinie inundatieveld”. In afbeelding 3.5 wordt dit weergegeven. De ligging van het plangebied is met de rode omlijning indicatief weergegeven.
Afbeelding 3.5
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Laag van de beleving” (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
27
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept ‘Bakens in de tijd, IJsellinie inundatieveld’ Bakens in de tijd zijn relicten van diverse aard uit verschillende perioden in de geschiedeniswording van Overijsel. Er zijn in de provincie Overijsel geologische monumenten, plaatsen, schansen, verdedigingslinies, kapelletjes, religieuze monumenten, historische wegen tot landschappelijke ensembles zoals De Kolonie. Bakens zijn niet alleen (water)torens en andere hoge, kenmerkende bouwsels, ook patronen als de (ruil)verkavelingsstructuur vormen een baken in de tijd. De essentie van de bakens in de tijd is, dat ze de verhalende laag toevoegen aan het landschap. Het zijn belangrijke ingrediënten in de opbouw van gebiedsidentiteit. Het zijn plekken waar ‘tijds- diepte’ tot intense indrukken leidt. Het behouden van deze karakteristieken identiteit is zeer waardevol. De ambitie is om verbindingen tussen de bakens, het landschap en de bebouwing aan te brengen. Hierdoor zal de culturele historische waarden zich ontwikkelen tot recreatieve routes. Toetsing van het initiatief aan de “Laag van de beleving” Wat betreft de ‘bakens in de tijd’ (IJssellinie inundatieveld en verdedigingslinies) wordt opgemerkt dat het plan geen invloed heeft op de kenmerken en kwaliteiten van deze bakens.
Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de ‘Laag van de beleving’.
3.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd wordt dat de in dit voorliggende TAM-omgevingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
3.3
Toetsing gemeentelijk beleid
Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot de in dit TAM-omgevingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst.
3.3.1
Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’
3.3.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Staphorst is gericht op verbetering van de ‘omgevingskwaliteit’. De visie geeft de kaders voor (particuliere) initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij gaat het niet alleen om ruimtelijke kwaliteit, maar ook om kwaliteitsverbetering op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, ecologie, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en (agrarische) economie. De omgevingsvisie bevat de koers van Staphorst richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon en een doorkijk naar 2050.
3.3.1.2 Wonen en leefbaarheid De gemeente Staphorst wil, dat haar (toekomstige) bewoners kunnen kiezen uit verschillende woonmilieus. In De Streek zullen er mogelijkheden blijven voor inbreiding. Vanwege de binding aan Staphorst en Rouveen is het wonen in de Streek bijzonder geliefd. Op enkele plekken in het lint kunnen woningen worden toegevoegd door nieuwbouw of splitsing. Ook kan de ruimte benut worden, die vrijkomt door een vertrekkend bedrijf. Om de cultuurhistorische waarden in dit gebied te waarborgen, is het nodig bij inbreiding zorgvuldig te werk te gaan. De slagenstructuur moet herkenbaar blijven en tegelijkertijd moeten woningen goed ontsloten kunnen worden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
28
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22 Klaas Kloosterweg West 49 en Zuidweg 9a Staphorst Concept 3.3.1.3 Een fantastisch woon- en leefklimaat In de omgevingsvisie worden verschillende thema’s behandeld. In het kader van voorliggende ontwikkeling is met name het thema ‘een fantastisch woon- en leefklimaat’ van belang. Het is goed wonen in Staphorst. De kwaliteit van woningen en de woonomgeving zijn over het algemeen naar tevredenheid van onze inwoners. Dat wil Staphorst graag zo houden. De ambitie is om een goed woon- en leefklimaat aan te blijven bieden, niet alleen in de kern Staphorst, maar ook in de kernen Rouveen en IJhorst. Hierbij wordt gefocust ons hierbij op zowel kwaliteit (groen en prettige leefomgeving) als kwantiteit (meer woningen). Demografische ontwikkelingen In de periode van 2021-2025 zal het aantal huishoudens naar verwachting met 320 toenemen. Tegelijkertijd zal de komende jaren - ook, of zelfs, in Staphorst - de vergrijzing toenemen. Doelgroepen • Staphorst zorgt voor een voldoende ruim woningaanbod, om te voorkomen dat Staphorsters noodgedwongen naar omliggende gemeenten verhuizen. • De demografische ontwikkelingen leiden met name tot een grote vraag naar woningen voor starters. Daarbij vraagt de betaalbaarheid van woningen voor starters en kleine huishoudens de aandacht.
• Er wordt geanticipeerd op de vergrijzing door te zorgen voor levensloopbestendige woningen (zoals nultredenwoningen) en verdichting vindt plaats met name in de nabijheid van voorzieningen. • Er is vraag naar woningen in het duurdere segment. Daarbij gaat het met name om grote kavels in een groen woonmilieu. • Er worden alternatieve (tijdelijke) huisvestingsoplossingen voor vergunninghouders en andere doelgroepen geboden. Hierover worden afspraken gemaakt met de woningcorporatie. Locaties Ten aanzien van de locatie waar wordt gebouwd, houdt Staphorst een zogenaamde drietrapsraket aan. Hierna wordt er uitgebreider op ingegaan: 1.
2.
3.
Allereerst worden de reeds ingezette ontwikkelingen afgerond (stap 1). Hierbij gaat het om inbreidingslocaties, zoals de Triangellocatie en de Levensboomlocatie in Rouveen. Daarbij is wel belangrijk dat de ‘inbreiding’ met woningbouw niet ten koste gaat van de leefbaarheid en het groene, dorpse karakter van Staphorst. Vervolgens worden buitenstedelijke projecten/fasen die in voorbereiding zijn, ontwikkeld (stap 2). Dit gaat om het tweede deel van de Slagen (tot de Kleine Hoogteweg). Om meer ruimte te bieden aan werken aan huis, zoals zzp‘ers doen, en om een soepeler overgang te krijgen naar (zware) bedrijventerreinen ontwikkelt Staphorst de locaties aan de oostzijde van het spoor en ten westen van de Slagen als woon-werklocaties. Alleen als blijkt dat er een kwantitatieve dan wel kwalitatieve behoefte is aan extra ruimte voor nieuwe woningen buiten het bestaand stedelijk gebied, dan komen deze locaties in beeld (stap 3). Ontwikkeling van deze locaties dient gepaard te gaan met een wezenlijke bijdrage aan de drie kernkwaliteiten. In lijn met de Omgevingswet kan worden gedacht aan woningbouw op bestaande kavels en binnen bestaande bebouwing, zowel binnen- als buitenstedelijk. Dit kan door woningsplitsing of hergebruik van bestaande bebouwing.
Bij voorkeur is dit dichtbij één van kernen, om zo te zorgen dat de afstand tot de voorzieningen niet te groot is; dit heeft immers minder verkeersbewegingen tot gevolg en meer bestedingen.