Toelichting.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst Ontwerp
Opdrachtgever: Rapportnummer: Datum vrijgave: Opsteller: Goedkeuring:
RB 20.141 April 2021 Dhr. M. Beek Dhr. H. de Roo
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 2 van 79 April 2021 Versie 01
Inhoudsopgave .......................................................................................................................................... 1 1 1.1 1.2 1.3 1.4
HOOFDSTUK 1 INLEIDING................................................................................... 5 Aanleiding ............................................................................................................... 5 Plangebied .............................................................................................................. 6 Vigerende planologische situatie ............................................................................ 7 Strijdigheid met het bestemmingsplan ................................................................... 8
2 HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ....................................................................................... 9 2.1 Bestaande situatie .................................................................................................. 9 2.2 Ontstaansgeschiedenis .......................................................................................... 9 2.3 Hydrologie............................................................................................................. 10 2.4 Landschaps- en natuurwaarden ........................................................................... 10 2.5 Archeologie en cultuurhistorie .............................................................................. 10 2.6 Stedenbouwkundige waarden .............................................................................. 10 3 3.1 3.2 3.3
HOOFDSTUK 3 RANDVOORWAARDEN VANUIT GEMEENTE ....................... 12 Beeldkwaliteitseisen ............................................................................................. 12 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing ........................................................... 12 Doorvertaling naar initiatief ................................................................................... 13
4 4.1 4.2 4.3 4.4
HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ........................... 14 Bestaande kwaliteit ............................................................................................... 14 Belevingswaarde .................................................................................................. 15 Toekomstwaarde .................................................................................................. 15 Conclusie .............................................................................................................. 16
5 5.1
HOOFDSTUK 5 TOETS INITIATIEF AAN BELEIDSKADER ............................. 22 Rijksbeleid ............................................................................................................ 22 5.1.1 Ruimtelijk – Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte ................................. 22 5.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking ...................................................... 23 Provinciaal beleid ................................................................................................. 23 5.2.1 Omgevingsvisie en verordening Overijssel ............................................... 23 5.2.2 Generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel ......................................... 24 5.2.3 Ontwikkelingsperspectieven ...................................................................... 25 5.2.4 Gebiedskenmerken ................................................................................... 26 Regionaal beleid ................................................................................................... 32 5.3.1 Regionale woonvisie West-Overijssel ....................................................... 32 Gemeentelijk beleid .............................................................................................. 33 5.4.1 Wijzigingsbevoegdheid bestemmingsplan ..........................................
33 5.4.2 Staphorst een eigen wereld ...................................................................... 35 5.4.3 Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’. ................................................... 39 5.4.4 Woonvisie 2020 - 2024 ............................................................................. 40 5.4.5 Transformatiebeleid Staphorst .................................................................. 41 5.4.6 Nota Belvedère: Staphorst een eigen wereld ........................................... 42 5.4.7 Beleidsnotitie Open plekken ...................................................................... 43 5.4.8 Transformatielocaties aan De Streek ........................................................ 46 5.4.9 Conclusie ................................................................................................... 47
5.2
5.3 5.4
6
HOOFDSTUK 6 TOETS AAN OMGEVINGSASPECTEN ................................... 48
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 3 van 79 April 2021 Versie 01
6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9
6.14 6.15 6.16 6.17 6.18 6.19
Brandveiligheid ..................................................................................................... 48 Milieu-effectrapportage ......................................................................................... 48 Duurzaamheid ...................................................................................................... 49 Bodem .................................................................................................................. 50 Geluid ................................................................................................................... 51 Luchtkwaliteit ........................................................................................................ 52 Geur ...................................................................................................................... 52 Bedrijven en Milieuzonering ................................................................................. 53 Externe veiligheid ................................................................................................. 55 6.9.2 Conclusie ................................................................................................. 56 Water ....................................................................................................................
56 6.10.1 Vigerend beleid........................................................................................ 56 6.10.2 Waterparagraaf........................................................................................ 57 Klimaatadaptatie ................................................................................................... 60 Archeologie en cultuurhistorie .............................................................................. 60 6.12.1 Archeologie.............................................................................................. 60 6.12.2 Cultuurhistorie ......................................................................................... 61 Wet natuurbescherming en stikstof ...................................................................... 62 6.13.1 Gebiedsbescherming .............................................................................. 63 6.13.2 Soortenbescherming ............................................................................... 63 6.13.3 Stikstofdepositie ...................................................................................... 64 Verkeer ................................................................................................................. 65 Parkeren ...............................................................................................................
65 In- en uitritten........................................................................................................ 66 Verlichting ............................................................................................................. 66 Gezondheid .......................................................................................................... 66 Relatie met andere toestemmingsvereisten ......................................................... 66
7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .......................................................... 67 Sociale veiligheid .................................................................................................. 67 Zorg ...................................................................................................................... 67 Maatschappelijke functies .................................................................................... 67 Sociale woningbouw ............................................................................................. 67 Overig ................................................................................................................... 67
8 8.1 8.2 8.3 8.4
8.5 8.6 8.7 8.8
HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ................................................................ 68 Economische uitvoerbaarheid .............................................................................. 68 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ........................................................................ 68 Burgerparticipatie ................................................................................................. 68 Inspraak en overleg .............................................................................................. 68 8.4.1 Vooroverleg ............................................................................................. 68 8.4.2 Inspraak.................................................................................................... 69 8.4.3 Zienswijzen ................................................................................................ 69 Recht van overpad ............................................................................................... 69 Kabels en leidingen .............................................................................................. 69 Bereikbaarheid ..................................................................................................... 69 Tijdelijke opslag grond .......................................................................................... 69
9 9.1 9.2
HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN PLANREGELS .............................. 70 Algemeen.............................................................................................................. 70 Opbouw regels ..................................................................................................... 70
6.10
6.11 6.12
6.13
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 4 van 79 April 2021 Versie 01
9.3
Voorwaardelijke verplichtingen ........................................................................ 73
10
HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ......................................................... 74
11 HOOFDSTUK 11 BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ........................................ 75 Bijlage 1 Ecologische quickscan..................................................................................... 75 Bijlage 2 Verkennend bodemonderzoek ......................................................................... 76 Bijlage 3 Watertoets ........................................................................................................ 77 Bijlage 4 Advies Het Oversticht (Welstand) .................................................................... 78
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 5 van 79 April 2021 Versie 01
1
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1
Aanleiding Op het perceel Oude Rijksweg 182b te Staphorst staat een oude en deels vervallen schuur. Deze schuur heeft een oppervlakte van circa 260 m2. Het plan is om de bestaande schuur te gaan slopen en hier een nieuwe vrijstaande woning in de vorm van een schuurwoning voor terug te bouwen. Hierna volgt een foto van de bestaande te slopen schuur gevolgd een weergave van de beoogde inrichting na uitvoering van de werkzaamheden.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 6 van 79 April 2021 Versie 01
1.2
Plangebied Het plangebied ligt aan de Oude Rijksweg 182b in Staphorst. De ligging van het plangebied in Staphorst en ten opzichte van de directe omgeving is weergegeven in onderstaande afbeelding. Het perceel staat kadastraal bekend Gemeente Staphorst, sectie AG nummer 380.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 7 van 79 April 2021 Versie 01
1.3
Vigerende planologische situatie Het plangebied is gelegen in het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan”, vastgesteld 9 juli 2019. Het perceel heeft hierin een enkelbestemming “Wonen - 1”. En een dubbelbestemming “Waarde - Beschermd dorpsgezicht”. Het noordelijke deel van het beoogde plangebied is bestemd als ‘Agrarisch met waarden’. Hieronder de weergave van de bestemmingsplanverbeelding.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 8 van 79 April 2021 Versie 01
1.4
Strijdigheid met het bestemmingsplan Binnen de agrarische bestemming is de bouw van een woning niet toegestaan. Ook binnen de aanwezige woonbestemming is de bouw van de woning niet toegestaan omdat een woning binnen een bouwvlak dient te worden gebouwd. Ter plaatse van de locatie waar nu nog de schuur aanwezig is, is geen sprake van een bouwvlak. Om de bouw van de woning toe te kunnen staan dient er een bouwvlak te worden aangebracht op het perceel. Tevens zal een gedeelte van de agrarische bestemming bij de woonbestemming worden aangetrokken waardoor deze gronden dan kunnen worden gebruikt als tuin en erf bij de beoogde nieuw te bouwen woning. Wijzigingsbevoegdheid open plekken In artikel 36 van het geldende bestemmingsplan is de volgende wijzigingsbevoegdheid opgenomen: Artikel 36 Algemene wijzigingsregels a. Burgemeester en wethouders kunnen het plan wijzigen in die zin dat: 1. nieuwbouw is toegestaan op open plekken zoals bedoeld in de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging ' zoals opgenomen in de bijlage binnen het gebied dat mede is bestemd als 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht', onder de volgende voorwaarden: a. per open plek mag maximaal 1 woongebouw per aanvraag worden gebouwd in de vorm van een Staphorsterboerderij; b. de breedte van het woongebouw bedraagt tussen 8 en 15 m en de lengte van het pand is minimaal tweemaal de breedte; c.
ter plekke van de nieuwbouw moet sprake zijn van een voldoende acceptabel woon- en leefklimaat; d. de hoofdgebouwen worden gebouwd binnen een bouwvlak; e. de bestemming Wonen - 1 van toepassing wordt verklaard; f. de nieuwbouw is uitsluitend toegestaan indien de nieuwbouw en het erf landschappelijk en stedenbouwkundig kunnen worden ingepast in de omgeving, bij de inpassing wordt rekening gehouden met de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging'; g. Burgemeester en wethouders gaan uitsluitend over tot wijzigen als de uitvoering van het erfinrichtingsplan is gegarandeerd. Aan de wijziging kunnen voorwaarden worden verbonden ten aanzien van sloop, erfinrichting, beplanting en realisatie parkeerplekken; h. wijziging is uitsluitend mogelijk indien er geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan omliggende bestemmingen en de bedrijfsvoering en ontwikkelingsmogelijkheden van naast- en nabijgelegen (agrarische) bedrijven. Voor dit bouwvoornemen geldt dat medewerking niet geheel mogelijk is via een wijziging van het bestemmingsplan omdat er een schuurwoning wordt gebouwd en geen Staphorsterboerderij. Om die reden wordt gekozen voor een bestemmingsplan in plaats van een wijzigingsplan.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 9 van 79 April 2021 Versie 01
2
Hoofdstuk 2 Historisch-geografische beschrijving plangebied en omgeving
2.1
Bestaande situatie Het perceel Oude Rijksweg 182b bevindt zich in Staphorst, in de gemeente Staphorst. In de bestaande situatie is hier sprake van een voormalige agrarische schuur. Deze schuur is aan verpaupering onderhevig zo laat onderstaande foto zien. De schuur heeft een oppervlakte van circa 260 m2. De schuur is voorzien van een eigen huisnummer.
2.2
Ontstaansgeschiedenis Staphorst ligt in een gebied waar in het begin van de middeleeuwen nog een metersdiep pakket hoogveen lag. De ontginning hiervan, die een aantal eeuwen heeft geduurd, bepaalt vandaag de dag het landschap. Het veen werd in een aantal slagen, die weer waren opgedeeld in ontginningshoeven met een vaste perceelsbreedte van ongeveer 125 meter, ontgonnen. Dit bepaalt nog steeds het verkavelingspatroon ter hoogte van Staphorst, hier staan de percelen schuin op de Oude Rijksweg. Doordat steeds nieuwe stukken veen werden ontgonnen verplaatsten de boerderijen mee. Het verplaatsen van deze boerderijen stopte eind 16e eeuw. Eind 16e eeuw heeft het bebouwingslint zijn huidige vorm gekregen. Dit bebouwingslint wordt “De Streek” genoemd en omvat de kernen Staphorst en Rouveen. De Streek ligt in een gebogen lijn die ter hoogte van Staphorst haaks op de ontginningspercelen ligt. Ter hoogte van Rouveen staat de verkavelingsrichting in een scherpe hoek op de straat. Ook de boerderijen volgen deze verkavelingsrichting. De karakteristieke boerderijen in De Streek zijn niet alleen naast elkaar op smalle kavels gesitueerd, maar ook achter elkaar. De bewoners hadden een sterke gemeenschapszin, waardoor kavels werden gesplitst en boerderijen steeds dichter
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 10 van 79 April 2021 Versie 01
naast elkaar kwamen te staan. Als hier geen ruimte meer was, werden de boerderijen ook achter elkaar gebouwd, meestal door de kinderen uit het voorgaande huis. De laatste jaren zijn steeds meer boeren vertrokken om elders een nieuw agrarisch bedrijf op te richten, met als gevolg veel leegstand aan De Streek. Als oplossing voor het tegengaan van leegstand en verval zijn meerdere boerderijen al opgesplitst in verschillende wooneenheden. 2.3
Hydrologie In het plangebied zelf is geen oppervlaktewater aanwezig, wel bevindt zich aan de noordwestzijde van de bestaande schuur een greppel die kan zorgdragen voor de afvoer van water. Het maaiveld bevindt zich op circa 5 meter boven NAP.
2.4
Landschaps- en natuurwaarden Het plangebied ligt in De Streek. In het plangebied en de directe omgeving zijn geen gronden gelegen die onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) of van Natura 2000-gebieden. Wel zijn er bijzondere landschappelijke kenmerken aanwezig. Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst.
2.5
Archeologie en cultuurhistorie Het plangebied is gelegen in het cultuurhistorische bebouwingslint van ‘De Streek’. In paragraaf 6.12.2 is uitgebreid op de cultuurhistorische kenmerken van De Streek lint ingegaan. Voor het plangebied geldt geen archeologische dubbelbestemming.
2.6
Stedenbouwkundige waarden Het plangebied ligt binnen De Streek. Het gebied kent bijzondere stedenbouwkundige waarden. De Streek kent grotendeels een dichte bebouwingsstructuur van monumentale boerderijen die een sterke architectonische verwantschap hebben. De streek omvat samengevat de volgende kenmerkende waarden: • het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; • de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; • de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; • de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg;
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 11 van 79 April 2021 Versie 01
• •
de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 12 van 79 April 2021 Versie 01
3
Hoofdstuk 3 Randvoorwaarden vanuit gemeente
3.1
Beeldkwaliteitseisen Vanuit de gemeente zijn vanuit de beoordeling van het verzoek tot vooroverleg enkele randvoorwaarden meegegeven over de te volgen vervolgprocedure. Deze randvoorwaarden zijn als volgt te formuleren: •
•
3.2
Met het oog op het schuurkarakter wordt geadviseerd om in de topgevel van de linkerzijgevel uit te gaan van een hierbij passend kozijn, waarbij een referentie aan een hooiluik passend wordt geacht; Verder wordt gevraagd om bij de definitieve uitwerking foto’s van de beoogde materialen en kleuren bij te voegen. Als aandachtspunt wordt meegegeven om uit te gaan van niet al te gemêleerd metselwerk.
Ruimtelijke en landschappelijke inpassing Voor transformatielocaties in De Streek gelden eisen ten aanzien van ruimtelijke en landschappelijke inpassing. Het landschap Het landschap en de Streek zijn nauw met elkaar verbonden. Op het schaalniveau van het landschap spelen de volgende zaken: • het versterken en verbeteren van de karakteristieke beplantingsstructuur; • het versterken van de recreatieve betekenis; • het leesbaar maken en houden van de geschiedenis van het landschap.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 13 van 79 April 2021 Versie 01
De Streek De bijzondere bebouwingsstructuur in ‘De Streek’ moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zou zijn. Wanneer nieuwe ontwikkelingen zodanig worden ingepast dat zij zich voegen naar de kenmerkende structuur kunnen zij juist een verrijking en versterking van deze kwaliteit betekenen. Binnen de Streek wordt, in beperkte mate, ruimte gezien voor het ontwikkelen van nieuwe woningen. Daarmee is niet iedere ‘open’ locatie automatisch een ‘bouwlocatie’. De nieuwbouw dient zich echter nadrukkelijk te voegen binnen het bestaande ensemble. Hiervoor gelden specifieke ‘spelregels’.
Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst. 3.3
Doorvertaling naar initiatief Het erf zal op een verantwoorde wijze worden vormgegeven waarbij rekening is gehouden met de historische context van het bebouwingslint. Bij de uitwerking de planontwikkeling is rekening gehouden met het waardevolle karakter van de Streek en ook met het gegeven Welstandsadvies. Zowel qua positionering van de bebouwing, de landschappelijke inpassing als het stedenbouwkundige ontwerp (materialisering, kleurstelling en dergelijke) wordt voldaan aan het beleidsdocument “Staphorst een eigen wereld”.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 14 van 79 April 2021 Versie 01
4
Hoofdstuk 4 Verbetering ruimtelijke kwaliteit In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de voorgestelde verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Belangrijke vraag daarin is hoe het begrip ‘ruimtelijke kwaliteit’ valt te omschrijven. Immers zonder te weten wat de bestaande ruimtelijke kwaliteit is ter plaatse kan ook niet worden bepaald of er sprake is van een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. In de Omgevingsverordening Overijssel staat de volgende uitleg genoemd. Ruimtelijke kwaliteit : het leggen van nieuwe verbindingen tussen bestaande gebiedskwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen waarbij bestaande kwaliteiten worden benut en waar mogelijk nieuwe kwaliteiten worden toegevoegd; kwaliteitsontwikkeling: is het proces waarbij elk project/elke ontwikkeling bijdraagt aan versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving. Als een ruimtelijk plan leidt tot het resultaat dat deze bijdraagt aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving en waar mogelijk nieuwe kwaliteiten worden toegevoegd dan kan worden gesteld dat er sprake is van een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.
4.1
Bestaande kwaliteit In de bestaande situatie is sprake van een voormalig agrarisch erf waar nog de bebouwing op staat als ook de erfverharding die toebehoorde aan een in het verleden aanwezig agrarische bedrijfsvoering. De verouderde schuur heeft een oppervlakte van circa 260 m2. Onderstaande foto’s geven een indruk van het bestaande terrein en bebouwing.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 15 van 79 April 2021 Versie 01
De bestaande bebouwing is sterk verouderd en aan verpaupering onderhevig. Daarmee heeft deze bebouwing een landschapsontsierend effect. 4.2
Belevingswaarde Deze meerwaarde wordt gevormd door het slopen van de verouderde bebouwing en het bouwen van een nieuwe woning. De bebouwing zal qua vorm, maatvoering en uitstraling aansluiten bij de kenmerken van De Streek. Hierdoor worden de cultuurhistorische aspecten opnieuw zichtbaar en herkenbaar gemaakt. De belevingswaarde neemt met voorliggende ontwikkeling dan ook zeker toe.
4.3
Toekomstwaarde Na sloop van de bebouwing komt hier een nieuwe woonboerderij met daarbij behorende bijbehorende bouwwerken, gebouwd in een stijl die past bij De Streek. Verder is ten behoeve van een goede landschappelijke inpassing een erfinrichtingsplan opgesteld. Hierna volgt een weergave van de bebouwing en de landschappelijke inpassing, gevolgd door een uiteenzetting van de beoordeling van het bouwplan en de landschappelijke inpassing vanuit het aspect Welstand. Er zal een vrijstaande woning worden gebouwd met een oppervlakte van circa 154 m2 (8 m x 19,25 m – zie ook onderstaande tekening waar die maatvoering zichtbaar is). De goot- en bouwhoogte zullen respectievelijk 2,5 meter en 8,0 meter gaan bedragen.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 16 van 79 April 2021 Versie 01
4.4
Conclusie Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied fors verbeterd. In totaliteit wordt gesteld dat de ontwikkeling een kwaliteitsslag geeft aan De Streek.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 17 van 79 April 2021 Versie 01
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 18 van 79 April 2021 Versie 01
Beoordeling bebouwing vanuit welstand Voor de woning wordt uitgegaan van de typologie van een schuurwoning, hetgeen passend wordt geacht op deze locatie en past binnen de uitgangspunten van het welstandsbeleid. In grote lijnen kan dan ook ingestemd worden met de woning. Met het oog op het schuurkarakter wordt nog geadviseerd om in de topgevel van de linkerzijgevel uit te gaan van een hierbij passend kozijn, waarbij een referentie aan een hooiluik passend wordt geacht. Verder wordt gevraagd om bij de definitieve uitwerking foto’s van de beoogde materialen en kleuren bij te voegen. Als aandachtspunt wordt meegegeven om uit te gaan van niet al te gemêleerd metselwerk. Bij de definitieve aanvraag om omgevingsvergunning zal met deze aanbevelingen rekening worden gehouden.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 19 van 79 April 2021 Versie 01
Bestaande erfinrichting
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 20 van 79 April 2021 Versie 01
Nieuwe erfinrichting
Beoordeling erfinrichtingsplan vanuit welstand Het erfinrichtingsplan zet in op de versterking van de kenmerken van de structuur van De Streek. De steeg wordt doorgetrokken in lijn met de bestaande steeg en loopt vrijwel tegen de gevel van de (schuur)woning aan. Direct tegen de gevel zal grind/split komen om spatten tegen te gaan. Geadviseerd wordt de kleur van het grind/de split af te stemmen op de kleur van de gebakken klinker. In het verlengde van de steeg wordt een houten hekwerk voorgesteld, hetgeen passend is. De verharding van de steeg wordt doorgetrokken tot aan het hekwerk. Voor een geleidelijke overgang naar het landschap wordt geadviseerd de verharding tot aan de achtergevel van de woning door te trekken en tot aan het hek uit te gaan van een halfverharding, bijvoorbeeld in de vorm van een karrespoor. Aan de zijde van het perceel wordt de structuur van de verkaveling versterkt door de aanplant van een rij met elzen. In de Streek komt deze aanplant voor. (In Staphorst overwegend met eiken, in Rouveen overwegend met elzen.) Geadviseerd wordt om onder de rij bomen uit te gaan van een eenvoudige afrastering met palen en draad. Het achtererf blijft open, waardoor er goed zicht is op het achterliggende landschap. Op het achtererf is een reservering voor een kleine schuur aangegeven. Deze past als volume in de structuur. Bij de schuur een invulling met een nutsgedeelte.
Wat bessenstruiken zoals voorgesteld zijn passend.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 21 van 79 April 2021 Versie 01
De zuidzijde blijft open voor zicht en bezonning. Geen hoge bomen, maar enkele streekeigen struiken als meidoorn aan de zijde. De tuin omhaagd met beuk en qua invulling met name gras. Toepassing van een enkele (fruit)boom is zeker denkbaar. Met deze adviezen is rekening gehouden in het erfinrichtingsplan zoals die is weergegeven boven het onderdeel ‘beoordeling erfinrichtingsplan vanuit welstand’ op de vorige bladzijde, hier zijn de diverse aanbevelingen in opgevolgd en aan de tekening toegevoegd.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 22 van 79 April 2021 Versie 01
5
Hoofdstuk 5 Toets initiatief aan beleidskader Binnen het ruimtelijk werkveld is door de verschillende overheidslagen veel beleid opgesteld. Middels dit beleid is getracht richting te geven aan de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Getoetst is of het plan past binnen het ruimtelijk beleid van de verschillende overheidslagen. In dit hoofdstuk staat een overzicht van het van toepassing zijnde beleid in relatie tot de gewenste ontwikkelingen van de initiatiefnemer.
5.1
Rijksbeleid
5.1.1
Ruimtelijk – Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een nieuw, integraal kader voor het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. De visie is vernieuwend in de zin dat ruimtelijke ontwikkelingen en infrastructuur sterker dan voorheen met elkaar verbonden worden. De structuurvisie schetst de rijksambities tot 2040 en formuleert doelen, belangen en opgaven tot 2028. De structuurvisie vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak, de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving en de ruimtelijke doelen en uitspraken in de PKB Tweede structuurschema Militaire terreinen, de Agenda Landschap, de Agenda Vitaal Platteland en Pieken in de Delta. De Structuurvisie Nationaal Waterplan blijft in zijn huidige vorm als uitwerking van de SVIR bestaan. De leidende gedachte in de SVIR is ruimte maken voor groei en beweging. De SVIR is de eerste rijksnota die de onderwerpen infrastructuur en ruimte integraal behandelt. In de SVIR richt het rijk zich vooral op decentralisatie. De verantwoordelijkheid wordt verplaatst van rijksniveau naar provinciaal en gemeentelijk niveau. Door urbanisatie, individualisering, vergrijzing en ontgroening nemen de ruimtelijke verschillen toe. Vanaf 2035 groeit de bevolking niet meer.
De samenstelling van de bevolking, en daarmee de samenstelling van huishoudens, verandert. Ambities tot 2040 zijn onder andere het aansluiten van woon- en werklocaties op de (kwalitatieve) vraag en het zoveel mogelijk benutten van locaties voor transformatie en herstructurering. Ook wil het rijk ervoor zorgen dat in 2040 een veilige en gezonde leefomgeving met een goede milieukwaliteit wordt geboden. Dit moet voor zowel het landelijk als het stedelijk gebied gelden. In de SVIR is verder vastgelegd dat provincies en (samenwerkende) gemeenten verantwoordelijk zijn voor programmering van verstedelijking. (Samenwerkende) gemeenten zorgen voor (boven) lokale afstemming van woningbouwprogrammering die past binnen de provinciale kaders. Ook zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de woningbouwprogramma's. Ter versterking van het vestigingsklimaat in de stedelijke regio's rondom de main-, brain- en greenports geldt een gebiedsgerichte, programmatische urgentieaanpak. In krimpregio's wordt het interbestuurlijke programma bevolkingsdaling doorgezet. Voor het plangebied zijn in de SVIR geen onderwerpen opgenomen die aangemerkt worden als nationaal belang waarmee rekening gehouden dient te worden.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 23 van 79 April 2021 Versie 01
5.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking Op 1 oktober 2012 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd, en is ‘de ladder voor duurzame verstedelijking’ daaraan toegevoegd (nationaal belang 13). De ladder ondersteunt gemeenten en provincies in vraaggerichte programmering van hun grondgebied, het voorkomen van overprogrammering en de keuzes die daaruit volgen. De Minister van Infrastructuur en Milieu heeft een handreiking beschikbaar gesteld als hulpmiddel bij de toepassing van de ladder. In het gewijzigde Bro, van kracht sinds 1 juli 2017, is artikel 3.1.6, lid 2 gewijzigd in: “De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied“. De ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de ladder vraaggerichte programmering bevorderen.
De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Nieuwe stedelijke ontwikkeling Allereerst komen we dan toe aan de vraag of deze ontwikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Uit jurisprudentie is inmiddels gebleken dat de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is voor kleinschalige ontwikkelingen. Als algemene lijn wordt genatreerd dat een woningbouwproject van 12 en meer woningen wordt gezien als een ‘nieuwe steddelijke ontwikkeling’. Onderhavig plan betreft de realisatie van één extra woning en is daarmee kleinschaliger dan de genoemde drempel van 12 of meer woningen. Het plan is niet ladderplichtig.
5.2
Provinciaal beleid Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste betreffen de ‘Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken kleur’ en de Omgevingsverordening Overijssel 2017.
5.2.1
Omgevingsvisie en verordening Overijssel De ‘Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken Kleur’ (hierna: Omgevingsvisie) omschrijft het provinciaal beleid voor de fysieke leefomgeving. Op 26 september 2018 is de actualisatie Omgevingsvisie 2017/2018 vastgesteld. Provinciale Staten schetsen in de omgevingsvisie hun visie op de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van de provincie waarbij het vizier is gericht op 2030. De ambities en doelstellingen van provinciaal belang zijn beschreven. Het provinciaal beleid voor de fysieke leefomgeving staat primair in dienst van de sociaaleconomische ontwikkeling van Overijssel. Dit betekent dat de provincie ruimte
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 24 van 79 April 2021 Versie 01
wil bieden voor de ontwikkeling van werkgelegenheid en hoogwaardige woonmilieus tot stand wil brengen. Daarbij ziet de provincie dynamiek als een kans om de ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid te versterken. Men wil daarvoor inzetten op een evenwichtige afweging van beleidsambities waaronder waterveiligheid, een gezond milieu en goede volksgezondheid. Daarnaast wordt gestuurd op het versterken van de waardevolle en karakteristieke kenmerken van het landschap. De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee de ambities gerealiseerd kunnen worden. Eén van de instrumenten is de Omgevingsverordening Overijssel 2017 (hierna Omgevingsverordening). De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor de onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. Instrumenten De provincie heeft met de Catalogus Gebiedskenmerken, als onderdeel van de provinciale verordening, een krachtig beleidsinstrument in handen om te sturen op ruimtelijke ontwikkelingen en ruimtelijke kwaliteit. De Catalogus Gebiedskenmerken beschrijft voor alle gebiedstypen in Overijssel welke kwaliteiten en kenmerken behouden, versterkt en ontwikkeld moeten worden. 5.2.2
Generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel
5.2.2.1
Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn: • integraliteit • toekomstbestendigheid • concentratiebeleid • (boven)regionale afstemming • zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Deze Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de stappen die gemeenten in de onderbouwing van nieuwe stedelijke ontwikkelingen op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking (artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening) moeten doorlopen (paragraaf 3.1.2). Deze Ladder voor duurzame verstedelijking stelt immers ook eisen aan het onderbouwen van de (regionale) behoefte en de regionale afstemming van stedelijke ontwikkelingen. De Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden.
5.2.2.2
Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik in relatie tot het plangebied Het voorkomen van onnodig ruimtebeslag begint bij de vraag of er wel een maatschappelijke behoefte is aan de beoogde ontwikkeling. Voor de beantwoording van
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 25 van 79 April 2021 Versie 01
de vraag naar nut en noodzaak, gelden voor sommige functies op grond van het provinciale beleid specifieke motiveringseisen. Dit geldt in ieder geval voor wonen, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel. Ter plaatse is een schuur aanwezig. Er komt een woning voor terug die qua oppervlakte minder groot is dan hetgeen er nu staat. Er is in die zin sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. 5.2.3
Ontwikkelingsperspectieven In de visie op de ruimte in Overijssel onderscheidt de provincie zes ontwikkelingsperspectieven: drie voor de Groene Omgeving en drie voor de Stedelijke Omgeving. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden.
5.2.3.1
Ontwikkelingsperspectieven voor de Stedelijke Omgeving Met Stedelijke Omgeving worden de stedelijke netwerken benoemd, steden, dorpen en hoofdinfrastructuur. Voor dit project is het ontwikkelingsperspectief voor Stedelijke Omgeving van toepassing en in het bijzonder “Woon- en werklocatie buiten de stedelijke netwerken”. Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten).
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 26 van 79 April 2021 Versie 01
5.2.4
Gebiedskenmerken Nieuwe ruimtelijke opgaven worden verbonden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. In dit hoofdstuk wordt een toelichting gegeven op de vier lagen die worden onderscheiden en – per laag – een samenvatting van de inzet of ambitie. Catalogus Gebiedskenmerken De gebiedskenmerken met een provinciaal belang zijn opgenomen in de Catalogus Gebiedskenmerken. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is beschreven welke kwaliteiten en kenmerken in de vier lagen behouden, versterkt en ontwikkeld moeten worden. De kwaliteitsopgaven en -voorwaarden in de catalogus zijn integraal, in de zin dat ze aspecten als milieu, water, cultuur, landschap en infrastructuur omvatten voor zover ze te koppelen zijn aan een gebiedstype. De gebiedskenmerken onderscheiden we in vier lagen: 1. de natuurlijke laag 2. de laag van het agrarisch cultuurlandschap 3. de stedelijke laag 4. de laag van de beleving
5.2.4.1
De natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Zo zorgden ijs-, wind- en waterstromen in Overijssel voor het ontstaan van een afwisselend landschap van stuwwallen, dekzandgronden, beekdalen en natte laagtes en bepaalden de stroomsnelheden van IJssel, Vecht, Regge of Dinkel waar het fijne (komgronden) en waar het grovere sediment (oeverwallen) werd afgezet. En ontwikkelde veen zich daar, waar het water maar moeilijk weg kon.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 27 van 79 April 2021 Versie 01
De ruimtelijke kwaliteitsambities in de natuurlijke laag zijn: • natuur als ruggengraat: de ontwikkeling van een robuust, aaneengesloten natuurlijk landschap • een continu en beleefbaar watersysteem als dragende structuur van Overijssel De kaartlaag ‘Natuurlijke Laag’ geeft aan dat ter plaatse sprake is van zogeheten ‘laagveengebieden (in cultuur gebracht).
Kenmerken Grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water – rietmoeras – opgaand moerasbos. Samengesteld landschap van rietland op een pakket veenlagen (kraggen) en vaarten, afgewisseld met bos. Ontstaan door turfwinning, rietteelt en extensieve veehouderij. Elders verder in cultuur gebracht als veenweidegebied of polder. Ontwikkeling De laagveenmoerassen zijn deels ontwaterd, verveend en in cultuur gebracht als landbouwgrond. In de Weerribben wordt door uitgekiend beheer (fijnregelen van de waterstand, open houden van petgaten) een combinatie-milieu van rietteelt en laagveenmoeras in stand gehouden. Als men de natuur in het kraggenlandschap, z’n gang zou laten gaan, was het door verlanding snel gedaan met het open water. Ambitie In de overige veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen. Sturing Norm • De laagveenrestanten krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de waterkwaliteit en de natuurkwaliteit. • De overige delen van de laagveengebieden krijgen een beschermende
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst
Blad 28 van 79
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
April 2021 Versie 01
bestemmingsregeling, gericht op behoud van het veenpakket en het waterpeil is hier niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is. Richting • Als ontwikkelingen plaats vinden in de laagveenrestanten, dan dragen deze bij aan verhoging van het waterpeil om bodemdaling en verdwijnen van het veenpakket tegen te gaan en, waar mogelijk, aan toename van natuurkwaliteit en het areaal levend laagveen. Inspiratie • In laagveenrestanten gebruik, inrichting en beheer onderling afstemmen op verdere ontwikkeling van de natuurlijke kwaliteiten van (delen van) dit unieke landschap. • Elders: mogelijkheden voor natuurontwikkeling benutten. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling Door middel van het voorliggend bouwplan, waarbij sprake is van de sloop van een landschapsontsierende schuur en waarbij de bouw van een schuurwoning wordt gebouwd en waarbij de herontwikkeling van het erf ondersteund wordt door een erfinrichtingsplan is aangetoond dat de bouw van de woning op zorgvuldige wijze is ingepast in de bestaande karakteristiek van het aanwezige landschap en bebouwingsstructuur. Ook vanuit welstand is aangegeven dat het bouwplan op zorgvuldige wijze is ingepast in samenhang met het erfinrichtingsplan. 5.2.4.2
Laag van het agrarisch cultuurlandschap Het agrarisch cultuurlandschap is bij uitstek een gebruikslandschap. Bij de ontwikkeling ervan hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we het agrarisch cultuurlandschap in de loop van de tijd gaan waarderen. Het heeft als ‘consumptielandschap’ voor bewoners, recreanten en toeristen nieuwe betekenis gekregen. Veel mensen hechten aan de rust, de ruimte, de mogelijkheden om te fietsen, wandelen, etcetera. En aan de kwaliteit: vooral de herkenbaarheid, de contrasten en de afwisseling van verschillende landschapstypen worden gewaardeerd. De landschappelijke structuren zijn belangrijke dragers van de biodiversiteit. De kwaliteit van het agrarisch cultuurlandschap wordt in Overijssel bepaald door de variatie op twee schaalniveaus: provinciaal en regionaal. Binnen de regionale landschappen is er vaak op korte afstand sprake van verschillen.
Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van het agrarisch cultuurlandschap zijn: • De ruimtelijke kwaliteitsambitie in de laag van het agrarisch cultuurlandschap is: Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen; het palet van agrarische cultuurlandschappen versterken en contrasten tussen de landschappen behouden en ontwikkelen Het is de inzet alle ontwikkelingen bij te laten dragen aan de instandhouding en versterking van bestaande en toevoeging van nieuwe kwaliteiten in de laag van het agrarisch cultuurlandschap. Ambitie is daarbij ook het versterken van de samenhang of het creëren van nieuwe samenhang tussen dorp, erf en landschap.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 29 van 79 April 2021 Versie 01
De kaartlaag ‘Laag agrarisch-cultuur landschap” geeft aan dat ter plaatse sprake is van zogeheten ‘Laagveenontginning’.
De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. De grondgebonden landbouw is de drager van deze kwaliteiten, echter een nieuw perspectief op een gebiedsgerichte bedrijfsvoering - eventueel in combinatie met andere functies - is voor de toekomst van deze gebieden zeer wenselijk. Het karakteristieke bebouwingspatroon (voorkant aan de openbare weg; achterkant aan het landschap) vormt vertrekpunt bij herstructurering, verdichting en uitbreiding van de agrarische bebouwing en de woon-/werkmilieus. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling De bouw van de schuurwoning op het perceel Oude Rijksweg 182b draagt bij aan het behoud en versterking van het lint als karakteristieke bebouwingstructuur, immers er is reeds bebouwing aanwezig op deze locatie. De woning wordt ook teruggebouwd in een stijl die past binnen de karakteristiek van De Streek. De voorgenomen ontwikkeling heeft verder geen gevolgen voor de kenmerken van deze laag. 5.2.4.3
Stedelijke laag De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden. De ligging van een stad of dorp in het landschap, op een kruispunt van infrastructuur of in de nabijheid van grondstoffen speelt een belangrijke rol in het functioneren ervan. Efficiëntie en bereikbaarheid zijn belangrijke vestigingsfactoren, maar daarbij wordt de kwaliteit, eigenheid en het onderscheidend vermogen van de regio steeds belangrijker.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 30 van 79 April 2021 Versie 01
De ontstaansgeschiedenis is medebepalend voor de huidige identiteit en terug te vinden in de ruimtelijke opbouw van de kernen, maar ook in de economische en sociale dynamiek. Daarnaast hebben door de tijd heen veranderende ideeën over de ideale vormgeving van de stad invloed gehad op de ruimtelijke opbouw. Cultuurhistorisch of architectonisch waardevolle gebouwen en structuren zijn hierbij vaak bepalend voor de stedelijke identiteit en de belevingswaarde voor bewoners en bezoekers. Zo is in Overijssel een rijk palet ontstaan aan onderscheidende steden en dorpen. Elk met een eigen karakteristieke ruimtelijke, sociale en functionele opbouw en kwaliteit. Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de stedelijke laag zijn: • Brede waaier aan woon-, werk- en mixmilieus: elk buurtschap, dorp en stad zijn eigen kleur • Contrast tussen dynamische en luwe gebieden versterken door het infrastructuurnetwerk Er is in het plangebied sprake van een gebiedskenmerk uit de stedelijke laag, te weten ‘Bebouwingschil 1900-1955’.
De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde woonwijken die direct aansluiten op historische centra. Kenmerkend is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en de verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. De ambitie is gericht op individueel opdrachtgeverschap. Toevoeging van bebouwing draagt bij aan het behoud, versterking en vernieuwing van individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 31 van 79 April 2021 Versie 01
In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling Er is sprake van een bestaande schuur die wordt gesloopt. De locatie wordt met de bouw van de woning vernieuwd. Met de bouwregels van het bestemmingsplan is rekening gehouden met de ligging van de woning in de bebouwde omgeving van Staphorst. Hoewel voldoende ruimte wordt geboden voor een eigen individuele invulling is er sprake van vormverwantschap met de bebouwing in de directe omgeving. 5.2.4.4
Laag van de beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. De verblijfsrecreatiecomplexen, de attracties, de routes voor wandelen, fietsen en varen zijn een belangrijke economische factor geworden met een vergelijkbaar aandeel in de economie als de agrarische sector. Dit alles verandert het aanzien, de gewenste gebruiksmogelijkheden en betekenis van het buitengebied. Aan het ‘belevingslandschap' ontleent Overijssel zijn tijdsdiepte, maar ook zijn aantrekkingskracht.
Steeds vaker worden de kwaliteiten uit het verleden ingezet in plannen door daar met nieuwe kwaliteiten, gebruiks- en verschijningsvormen op voort te bouwen. Belangrijk in deze laag is het oude en nieuwe ‘erfgoed’ van de provincie. Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van de beleving zijn: • Zichtbaar en beleefbaar mooi landschap • Sterke ruimtelijke identiteiten als merken van Overijssel Op basis van de kaartlaag is hier sprake van zogeheten ‘donkerte’.
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 32 van 79 April 2021 Versie 01
Het contrast tussen lichte en donkere en drukke en stille gebieden is groot. Donkerte wordt een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden, zodat passages van autosnelwegen en regionale wegen niet leiden tot stedelijke ontwikkeling aan eventuele op- en afritten. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling Als gevolg van het bouwplan wordt de beleving van donkerte niet nadelig beïnvloed. Het gaat om de bouw van een schuurwoning in het bestaand lint. Het toevoegen van deze woning zal geen onevenredige negatieve impact hebben voor het gebiedskenmerk ‘donkerte’. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskeuzes en uitgangspunten van de provincie Overijssel. 5.3
Regionaal beleid
5.3.1
Regionale woonvisie West-Overijssel De elf gemeenten in West-Overijssel en de provincie gaan nauwer samenwerken op het terrein van wonen. In een gezamenlijke regionale woonvisie zijn uitgangspunten benoemd en afspraken gemaakt. Belangrijk vertrekpunt is dat het ‘wonen’ in de toekomst vooral plaatsvindt in de woningen die er nu al zijn in de steden, dorpen en buitengebieden. Immers, de groei is eindig. De kern van de visie is: versterking en toekomstbestendig maken van het bestaande gebied in termen van vitaal en duurzaam. Door de crisis en de te verwachten
NL.IMRO.0180.2102021005-ON01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 182b Staphorst
Blad 33 van 79 April 2021 Versie 01
demografische ontwikkelingen in de regio zijn de woonvragen sterk veranderd. Tot voor enkele jaren was groei het uitgangspunt. De komende jaren staan in het teken van minder groei, vergrijzing en uiteindelijk een terugloop van bevolkingsaantallen. Groei vooral in de stedelijke en sterke kernen, krimp vooral in het landelijk gebied. De focus komt te liggen op aanpak van de bestaande bouw. De kern van de regionale woonvisie is dan ook het verbeteren van bestaande woningen en wijken. 5.4
Gemeentelijk beleid
5.4.1
Wijzigingsbevoegdheid bestemmingsplan In het geldende bestemmingsplan 'De Streek, Veegplan' is in artikel 36 de volgende wijzigingsbepaling opgenomen: Artikel 36 Algemene wijzigingsregels a. Burgemeester en wethouders kunnen het plan wijzigen in die zin dat: 1. nieuwbouw is toegestaan op open plekken zoals bedoeld in de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging ' zoals opgenomen in de bijlage binnen het gebied dat mede is bestemd als 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht', onder de volgende voorwaarden: 2. per open plek mag maximaal 1 woongebouw per aanvraag worden gebouwd in de vorm van een Staphorsterboerderij; 3. de breedte van het woongebouw bedraagt tussen 8 en 15 m en de lengte van het pand is minimaal tweemaal de breedte; 4. ter plekke van de nieuwbouw moet sprake zijn van een voldoende acceptabel woon- en leefklimaat; 5. de hoofdgebouwen worden gebouwd binnen een bouwvlak; 6. de bestemming Wonen - 1 van toepassing wordt verklaard; 7. de nieuwbouw is uitsluitend toegestaan indien de nieuwbouw en het erf landschappelijk en stedenbouwkundig kunnen worden ingepast in de omgeving, bij de inpassing wordt rekening gehouden met de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging'; 8. Burgemeester en wethouders gaan uitsluitend over tot wijzigen als de uitvoering van het erfinrichtingsplan is gegarandeerd.