CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

toelichting bestemmingsplan.pdf

Raadsvergadering 12 april 2022, gemeente StaphorstBij agendapunt: Opiniërend: Vaststelling bestemmingsplan buitengebied partiële herziening Westerstouwe 31-33 en Kastanjelaan 2a16.663 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

COLOFON TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN Buitengebied, partiele herziening Westerstouwe 31,33 en Kastanjelaan 2F Staphorst

IBAN: NL84 RABO 0308 1446 51 Btw-id.: NL001665107B28 KvK nr. : 65329732 P/A Korenbloemstraat 30 8012 XS Zwolle

Opdrachtgever Opdrachtnemer

BiedtRuimte Bureau voor Planvorming & Advies | Zwolle

Opgesteld door Datum

T. Melenhorst Maart 2022

Versie Imro

definitief NL.IMRO.0180.5102021002-ON01

Inhoud 1. Inleiding .......................................................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding (beschrijving initiatief)............................................................................................ 5 1.2 Plangebied ................................................................................................................................ 5 1.3 Vigerende planologische situatie ............................................................................................. 6 1.4 Strijdigheid met vigerend bestemmingsplan ........................................................................... 8 2. Historisch-geografische beschrijving plangebied en omgeving ..................................................... 9 2.1 Bestaande situatie .................................................................................................................... 9 2.2 Ontstaansgeschiedenis ........................................................................................................... 10 2.3 Hydrologie .............................................................................................................................. 11 2.4 Landschaps- en natuurwaarden .............................................................................................

12 2.5 Archeologie en cultuurhistorie ............................................................................................... 12 2.6 Stedenbouwkundige waarden ............................................................................................... 13 3. Door gemeente meegegeven randvoorwaarden aan initiatief.................................................... 14 3.1 Beeldkwaliteitseisen............................................................................................................... 14 3.2 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing ............................................................................. 14 3.3 Doorvertaling in het plan ....................................................................................................... 14 3.4 Conclusie ................................................................................................................................ 20 4. Wat is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het initiatief?)...................... 21 4.1 Gebruikswaarde ..................................................................................................................... 21 4.2 Belevingswaarde ....................................................................................................................

21 4.3 Toekomstwaarde .................................................................................................................... 21 5. Beleidskader ................................................................................................................................. 22 5.1 Rijksbeleid .............................................................................................................................. 22 5.2 Provinciaal beleid ................................................................................................................... 23 5.3 Gemeentelijk beleid ............................................................................................................... 32 5.4 Conclusie ................................................................................................................................ 35 6. Toets initiatief aan omgevingsaspecten ....................................................................................... 36 6.1 Brandveiligheid ....................................................................................................................... 36 6.2 Milieueffectrapportage ..........................................................................................................

36 6.3 Duurzaamheid ........................................................................................................................ 37 6.4 Bodem .................................................................................................................................... 37 6.5 Geluid ..................................................................................................................................... 39 2

6.6 Luchtkwaliteit ......................................................................................................................... 40 6.7 Geur ........................................................................................................................................ 40 6.8 Bedrijven en milieuzonering................................................................................................... 42 6.9 Externe veiligheid ................................................................................................................... 43 6.10 Water .................................................................................................................................... 44 6.11 Klimaatadaptatie .................................................................................................................. 48 6.12 Archeologie en cultuurhistorie ............................................................................................. 48 6.13 Flora en fauna....................................................................................................................... 50 6.14 Verkeer .................................................................................................................................

51 6.15 Parkeren ............................................................................................................................... 51 6.16 In- en uitritten ...................................................................................................................... 52 6.17 Verlichting ............................................................................................................................ 52 6.18 Gezondheid .......................................................................................................................... 52 6.19 Relatie met andere toestemmingsvereisten ........................................................................ 52 7. Sociale component ....................................................................................................................... 53 7.1 Sociale veiligheid .................................................................................................................... 53 7.2 Zorg......................................................................................................................................... 53 7.3 Maatschappelijke functies (sociaal – cultureel) ..................................................................... 53 7.4 Sociale woningbouw...............................................................................................................

53 7.5 Overig ..................................................................................................................................... 53 8. Uitvoerbaarheid ........................................................................................................................... 54 8.1 Economische uitvoerbaarheid................................................................................................ 54 8.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ........................................................................................ 54 8.3 Burgerparticipatie .................................................................................................................. 54 8.4 Inspraak en vooroverleg ......................................................................................................... 54 8.5 Recht van overpad.................................................................................................................. 54 8.6 Kabels en leidingen................................................................................................................. 54 8.7 Bereikbaarheid (hulpdiensten)............................................................................................... 54 8.8 Tijdelijke opslag grond............................................................................................................ 54 9.

Juridische aspecten planregels ..................................................................................................... 55 9.1 Algemeen................................................................................................................................ 55 9.1 Opbouw regels ....................................................................................................................... 55 9.3 Bouwregels ............................................................................................................................. 57 9.4 Gebruiksregels ........................................................................................................................ 57 3

9.5 Voorwaardelijke verplichtingen ............................................................................................. 57 10. Handhaafbaarheid ...................................................................................................................... 58 10.1 Wijze van handhaafbaarheid regels ..................................................................................... 58 Bijlagen ............................................................................................................................................. 59

4

1. Inleiding 1.1 Aanleiding (beschrijving initiatief) Dit plan omvat de gecombineerde herontwikkeling van de locatie Westerstouwe 31 en 33 en de Kastanjelaan 2f in het noorden van Staphorst. Het bedrijfsgebouw en woonhuis aan Westerstouwe 31 en 33 te Staphorst zijn in particulier eigendom. Op de locatie is een bedrijf gevestigd dat is gespecialiseerd in duurzame technieken in de installatietechniek (koelen en verwarmen). Het bedrijfsgebouw wordt ook gebruikt voor detailhandel, waarbij rond de jaarwisseling vuurwerk wordt verkocht. Ten slotte wordt een deel van het gebouw gebruikt door een rijwielhandel voor de opslag van fietsen. De eigenaar van de bedrijfsgebouwen woont in het woonhuis op hetzelfde adres. De staat van het bedrijfsgebouw en woonhuis zijn echter slecht. Daarmee samenhangend is het energieverbruik hoog (G-label of lager). Het eerste deel van het gebouw is in de jaren ‘60 gebouwd. In de loop van de jaren is het gebouw uitgebouwd tot het huidige pand van 4.511 m³. Vanwege de staat van het gebouw, de energetische prestaties en de (on)mogelijkheid om dit op een goed niveau te brengen, is ervoor gekozen om de locatie te herontwikkelen. Het plan is om de bedrijfslocatie inclusief de woning te saneren en op deze plaats zes energiezuinige woningen te ontwikkelen.

Aan de Kastanjelaan (tussen nummer 2 en 4) wordt ter compensatie van de sloop van de bedrijfswoning van de eigenaar van de locatie een vrijstaande woning gerealiseerd op basis van een goede landschappelijke inpassing. Het gaat om een demo-woning op het gebied van energie, isolatie en water. Uitgegaan wordt van de best beschikbare technieken. De locatie aan de Kastanjelaan bestaat uit onbebouwd agrarisch gebied met een landschappelijke waarde. Het perceel ligt tussen twee bestaande woningen. Ter plaatse is een vrijstaande woning voorzien die wordt ontsloten aan de Kastanjelaan en in lijn wordt gerealiseerd met de naastgelegen woningen.

1.2 Plangebied Onderliggend bestemmingsplan heeft betrekking op twee locaties: Westerstouwe 31 en 33 (kadastrale percelen Staphorst Z 1413 en Staphorst Z 1414) de gronden tussen de Kastanjelaan 2 en 4 (kadastrale percelen Staphorst Z 1635 en Staphorst Z 1638). De locaties liggen op korte afstand van elkaar in het noorden van Staphorst. Op de volgende afbeeldingen is dit weergegeven.

5

Westerstouwe 31 en 33

Kastanjelaan

Ligging plangebieden binnen Staphorst ten opzichte van elkaar.

Plangebieden ingezoomd. Links Westerstouwe 31 en 33, rechts locatie Kastanjelaan.

1.3 Vigerende planologische situatie Westerstouwe Ter plaatse van het plangebied aan de Westerstouwe geldt het bestemmingsplan ‘Veegplan Buitengebied Staphorst’. Voor de verbeelding moet het bestemmingsplan ‘Buitengebied Staphorst’ geraadpleegd worden. Binnen dit bestemmingsplan kent de locatie een woonbestemming met een functieaanduiding detailhandel. tevens geldt een archeologische dubbelbestemming en een vrijwaringszone-laagvliegroute. Op de volgende verbeelding afbeelding is een uitsnede uit het bestemmingsplan weergegeven. 6

Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ter plaatse van Westerstouwe 31 en 33. Bron ruimtelijkeplannen.nl.

Kastanjelaan Ter plaatse van het plangebied aan de Kastanjelaan geldt het bestemmingsplan ‘Buitengebied Staphorst’ (2013). Binnen dit bestemmingsplan kent de locatie de bestemming ‘Agrarisch met waarden-Landschap’. Tevens geldt hier een archeologische dubbelbestemming en een vrijwaringszone-laagvliegroute. Op onderstaande afbeelding is een uitsnede uit het bestemmingsplan weergegeven.

Uitsnede verbeelding ruimtelijkeplannen.nl.

bestemmingsplan

ter

plaatse

van

de

Kastanjelaan.

Bron

7

1.4 Strijdigheid met vigerend bestemmingsplan Westerstouwe De woonbestemming wordt gehandhaafd. De aanduiding detailhandel komt te vervallen. Binnen het bouwvlak worden 6 aaneengesloten (rij) woningen worden gerealiseerd, terwijl op basis van het geldende bestemmingsplan twee woningen gerealiseerd mogen worden. Kastanjelaan De bestemming agrarisch met waarden- landschap, wordt gewijzigd in wonen, zodanig dat hier een vrijstaande woning kan worden gerealiseerd. De gecombineerde ontwikkeling is onderbouwd op basis van het KGO-beleid. Dat betekent dat er ten behoeve van de landschappelijke inpassing een landschapsplan is opgesteld die als voorwaardelijke verplichting aan de regels van het bestemmingsplan is gekoppeld. Een deel van het plangebied wordt, in navolging van de landschappelijke waarden, als natuur bestemd.

8

2. Historisch-geografische beschrijving plangebied en omgeving 2.1 Bestaande situatie Westerstouwe De Westerstouwe is een rustige weg die westelijk van het plangebied dood loopt voor gemotoriseerd verkeer. Voor langzaam verkeer is er een verbinding in westelijke richting door middel van een fietstunnel onder de Europalaan. Tegenover het plangebied bevindt zich een fietspad dat de Westerstouwe verbindt met de noordelijk gelegen woonwijken van Meppel. Deze woonwijk is niet gericht op de Westerstouwe en is afgescheiden van de weg middels een groenstrook. De bebouwing aan de Westerstouwe bestaat ter hoogte van het plangebied uit vrijstaande woningen, een enkel bedrijf en open gebieden met een landelijk karakter. Ten westen van het plangebied bevindt zich een rijwielhandel, ten oosten een vrijstaande woning. Het plangebied bestaat uit bedrijfsmatige bebouwing en een bedrijfswoning het gezamenlijk oppervlakte van ruim 650 m². Op de volgende afbeelding is de bestaande bebouwing weergegeven.

Bestaande bebouwing aan de Westerstouwe 31 en 33. Rechts de rijwielhandel. Bron: Google maps.

Kastanjelaan De Kastanjelaan verbindt de Westerstouwe en de Berggiersweg met elkaar. De weg loopt door (voormalig) agrarisch gebied. Aan weerszijden van de weg bevinden zich vrijstaande woningen en (voormalige) agrarische panden. Het gebied heeft de uitstraling van een landelijk woongebied. De locatie waar de woning is voorzien bevindt betreft een agrarisch percee dat zich tussen twee vrijstaande woningen bevindt. Op de volgende afbeelding is een impressie gegeven van de bestaande situatie ter hoogte van het plangebied.

9

Impressie Kastanjelaan. Links het plangebied, rechts bestaande woningen. Bron: Google maps.

2.2 Ontstaansgeschiedenis Het plangebied ligt in het slagenlandschap. Het slagenlandschap is typisch voor de omgeving van Staphorst en is ontstaan door de ontginning van veen. Het gebied is lange tijd als zodanig in gebruik geweest. De Westerstouwe liep lange tijd niet door zoals dat nu het geval is en was de Kastanjelaan niet aanwezig. Pas midden jaren ’50 van de vorige eeuw is de eerste (agrarische) bebouwing gerealiseerd, is de Westerstouwe doorgelegd en is de Kastanjelaan aangelegd. Op onderstaande afbeeldingen is dat weergegeven.

Situatie in 1900 (links) en in 1954 (rechts).

10

In de loop der jaren is de bebouwing aan de Kastanjelaan en de Westerstouwe toegenomen en is dit deel van Staphorst als het ware tegen Meppel aangegroeid. Op de volgende afbeeldingen is dat weergegeven.

Afbeelding links de situatie in 1976. Op de rechter afbeelding de situatie in 2019.

2.3 Hydrologie De bodemkundige en waterhuishoudkundige situatie zijn in belangrijke mate bepalend voor het karakter van een gebied. De abiotische kenmerken (de ondergrond) hebben allereerst invloed op de natuurlijke vegetatie die ergens voorkomt. Verder heeft de mens als gevolg van de abiotische kenmerken een gebied op verschillende manieren in gebruik genomen. Hierdoor is een bepaald landschap ontstaan. De bodem en de waterhuishouding bepalen ook de geschiktheid van een gebied voor verschillende functies en de wijze van inrichten. De afwatering van het oppervlaktewater in de gemeente Staphorst vindt plaats via verschillende watergangen. In het noorden van de gemeente, waar het plangebied onderdeel van uit maakt, vindt de afwatering via sloten plaats richting de Reest, de Hoogeveensche Vaart naar het Meppelerdiep. In paragraaf 6.10 wordt nader ingegaan op het aspect ‘water’.

11

2.4 Landschaps- en natuurwaarden De locatie aan de Westerstouwe kent gezien de stedelijke ligging vrijwel geen landschappelijke waarden. De locatie Kastanjelaan bevindt zich in het jonge heide- en broekontginningslandschap en op de rand van het laagveenontginningslandschap. Het gebied heeft aanmerkelijk meer de kenmerken van het laagveenontginningslandschap. Ruimtelijke kenmerken van deze landschapstypering zijn: -

open, laag en nat landschap occupatie door vervening/ontwatering boerderijen langs vaarten en wegen kleinschalig slagenlandschap langgerekte uitwaaierende kavels en houtwallen (els, berk, eik) typering nederzetting: wegdorpen (oftewel lintstructuur) beplantingen: els, berk, eik, divers struweel

(bron: catalogus gebiedskenmerken Overijssel). Het perceel ligt tussen twee bestaande woningen. Ter plaatse is een vrijstaande woning voorzien die wordt ontsloten aan de Kastanjelaan en in lijn wordt gerealiseerd met de naastgelegen woningen. Het slagenlandschap is typisch voor de omgeving van Staphorst en is ontstaan door de ontginning van veen. De oorspronkelijke sloten tussen de slagen groeiden dicht met struweel en bos: de kenmerkende elzensingels. Deze basis is teruggebracht in het inrichtingsplan waarover meer in de volgende hoofdstukken. Beide locaties liggen in het gebied Slingerberg, op de grens met de bebouwde kom van Meppen en de grens van de provincies Overijssel en Drenthe. Dit gebeid kan gezien worden als kernrandzone. Hoewel deze locatie in gemeentelijk en provinciaal beleid als platteland wordt aangemerkt, zijn in dit gebied alle kenmerken van een kernrandzone merkbaar. Zo is de bebouwingsdichtheid zodanig dat dit een overgang tussen stedelijk gebied en platteland vormt en zijn er verschillende stedelijke functies (bedrijfskavels, detailhandel en woningbouw in verschillende dichtheden) in dit gebied te vinden. Beleid van verschillende provincies op kernrandzones geeft aan dat deze gebieden het visitekaartje voor een dorp of stad moeten vormen. Via deze gebieden benader je het stedelijke gebied. Het zijn dan ook gebieden met een hoge dynamiek.

Functies volgen elkaar in een relatief hoog tempo op. Ook deze ruimtelijke veranderingen zijn merkbaar in Slingenberg. De gecombineerde ontwikkeling van de locaties Westerstouwe en Kastanjelaan, past dan ook in de dynamiek en de functies van een kernrandzone. Het toevoegen van een vrijstaande woning aan de Kastanjelaan draagt bij aan de overgang tussen stedelijk en landelijk gebied. De 6 rijwoningen passen bij het meer stedelijk beeld aan de Westerstouwe. Hier wordt aangesloten op het stedelijke gebied van Meppel.

2.5 Archeologie en cultuurhistorie Binnen het plangebied is geen sprake van cultuurhistorische waarden, anders dan de landschappelijke waarden zoals hiervoor beschreven. De gemeente heeft in dat kader de archeologische verwachtings- en beleidskaart opgesteld. Op de volgende afbeelding een uitsnede met daarbinnen het plangebied. 12

Uitsneden archeologische verwachtings- en waardenkaart met daarbinnen de globale ligging van de plangebieden.

In paragraaf 6.12 wordt nader op de aspecten cultuurhistorie en archeologie ingegaan.

2.6 Stedenbouwkundige waarden Het plangebied aan de Westerstouwe betreft bebouwd gebied. Op de locatie is een bedrijf gevestigd dat is gespecialiseerd in duurzame technieken in de installatietechniek (koelen en verwarmen). Het bedrijfsgebouw wordt ook gebruikt voor detailhandel, waarbij rond de jaarwisseling vuurwerk wordt verkocht. Ten slotte wordt een deel van het gebouw gebruikt door een rijwielhandel voor de opslag van fietsen. Van landschappelijke waarden is geen sprake. De ontwikkeling van de Westerstouwe betekent vooral een kwaliteitsverbetering door een sterke afname van het bebouwde oppervlak. Het stedelijke beeld dat deze locatie nu al kenmerkt zal vrijwel niet veranderen.

13

3. Door gemeente meegegeven randvoorwaarden aan initiatief 3.1 Beeldkwaliteitseisen Ten aanzien van het plan is ten aanzien van beeldkwaliteit de eis gesteld dat de architectuur, vormgeving en inpassing worden afgestemd op de omgeving. In de volgende paragrafen wordt daar nader op ingegaan.

3.2 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing Ten aanzien van de ruimtelijke inpassing van de woningen aan de Westerstouwe dient aansluiting gevonden te worden op de bestaande bebouwing in de omgeving. Ten aanzien van de bebouwing aan de Kastanjelaan dient de woning aansluiting te vinden op de naastgelegen bebouwing en op de landschappelijke waarden van het omliggende gebied. De Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving is daarbij van toepassing. In de volgende paragraaf wordt weergegeven op welke wijze deze uitgangspunten in het plan zijn door vertaald.

3.3 Doorvertaling in het plan Westerstouwe De ontwikkeling aan de Westerstouwe betekent vooral een kwaliteitsverbetering door een sterke afname van het bebouwde oppervlak met 45%. Het stedelijke beeld dat deze locatie nu al kenmerkt zal vrijwel niet veranderen door de vormgeving van de nieuwbouw. De locatie grenst aan de bebouwde kom van Meppel en vormt daarmee de kernrandzone. De verschijningsvorm van de nieuwbouw sluit aan op Koedijkslanden / Westerstouwe. Wel zal door een zorgvuldige architectuur het aanzicht van deze locatie verbeteren. De woningen worden, net als in de bestaande situatie, in één bouwvolume gerealiseerd. De rooilijn van de nieuwe bebouwing wordt in lijn gebracht met de naastgelegen bedrijfsbebouwing. Op onderstaande afbeelding is een impressie van het plan gegeven.

Impressie van de beoogde starterswoningen aan de Westerstouwe.

14

Het plan voorziet in de sloop van bebouwing met een oppervlakte van 653 m² aan gebouwen met een inhoud van 4.511 m³. Het plan voorziet in de bouw van een rij van 6 starterswoningen waarbij de energetische prestaties hoog zijn (energiezuinig tot -neutraal). Aan de zijde van de weg worden 12 parkeerplaatsen gerealiseerd en bij de berging van de hoekwoningen nog eens 2. Op de onderstaande afbeelding is de nieuwe inrichting weergegeven.

Beoogde inrichting locatie van de rij van 6 starterswoningen met 12 parkeerplaatsen, waarbij het bebouwd oppervlak met 45% afneemt.

Kastanjelaan De locatie aan de Kastanjelaan bestaat uit onbebouwd agrarisch gebied met een landschappelijke waarde. Het perceel ligt tussen twee bestaande woningen. Ter plaatse is een vrijstaande woning voorzien die wordt ontsloten aan de Kastanjelaan en in lijn wordt gerealiseerd met de naastgelegen woningen. De provincie Overijssel hanteert de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, bij ruimtelijke initiatieven in het buitengebied. Daarbij staat centraal dat bij ruimtelijke ontwikkelingen er een impuls moet ontstaan in het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. Deze verbetering voorziet onder andere in de sloop van bebouwing aan de Westerstouwe 31 en 33, maar ook in de wijze waarop op basis van een goede landschappelijke inpassing een woning wordt gebouwd aan de Kastanjelaan. De woning aan de Kastanjelaan is zodanig op de kavel gesitueerd, dat zicht is op de achterliggende weilanden. Deze kwaliteit blijft behouden, door de nieuwe woning zo te plaatsen dat de zichtlijnen vanaf de Kastanjelaan in beide richtingen behouden blijven. Op de volgende afbeelding is dat weergegeven. 15

Impressie van de situering van de woning met de ontsluiting op de Kastanjelaan.

De architectonische en bouwkundige basis voor de woning aan de Kastanjelaan ligt in de techniek en de isolatieschil. Door een groot dakvlak op het zuiden te realiseren ontstaat hier ruimte voor het opwekken van zonne-energie (elektriciteit en warmte). Dit geeft aan de landschapszijde een beeld van een schuurwoning, zoals op onderstaande afbeelding is weergegeven.

Impressie woning aan de Kastanjelaan.

De al aanwezige diversiteit van woningen aan de Kastanjelaan geven aanleiding om de wegzijde een meer stedelijke vorm te geven. Hiermee wordt aansluiting gezocht bij de diverse mix van aanwezige architectuurstijlen, van eenvoudige volumes en minimalistisch (ook een onlangs gebouwde 16

schuurwoning, nummer 6AI) tot groots en rijk gedetailleerd. Deze mix geeft de Kastanjelaan charme en identiteit. Landschappelijke inpassing De provincie Overijssel hanteert de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving, bij ruimtelijke initiatieven in het buitengebied. Daarbij staat centraal dat bij ruimtelijke ontwikkelingen er een impuls moet ontstaan in het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. De ontwikkeling bestaat in de project uit het realiseren van een rij van 6 woningen (400m³ x 6 = 2.400 m³) en een vrijstaande woning (750 m³), met een energielabel A of hoger. Daar tegenover staat de sanering van de woning, een bedrijfspand met energielabel G of lager, met vuurwerkverkoop van in totaal 4.511 m³. Bij de woning aan de Kastanjelaan wordt 1 hectare betrokken voor een natuurlijke / landschappelijke inrichting. Een deel van dit perceel is in eigendom van familie van de initiatiefnemer. Hiermee is een gebruiksovereenkomst afgesloten tussen initiatiefnemer en eigenaar. Hiermee is het beheer van het perceel geborgd. Daarnaast borgt dit bestemmingsplan de duurzame instandhouding en gebruik van dit perceel. Aangezien deze ontwikkeling in de kernrandzone plaatsvindt (en daarmee passend is in deze omgeving, zie onder), er een netto afname is van bebouwingsmassa en beide locaties een passende ruimtelijke inpassing krijgen, is de KGO balans in evenwicht.

De landschappelijke inpassing aan de Kastanjelaan is als volgt. De locatie bevindt zich in het jonge heide- en broekontginningslandschap en op de rand van het laagveenontginningslandschap. Het gebied heeft aanmerkelijk meer de kenmerken van het laagveenontginningslandschap. Ruimtelijke kenmerken van deze landschapstypering zijn: -

open, laag en nat landschap occupatie door vervening/ontwatering boerderijen langs vaarten en wegen kleinschalig slagenlandschap langgerekte uitwaaierende kavels en houtwallen (els, berk, eik) typering nederzetting: wegdorpen (oftewel lintstructuur) schaal erven: relatief klein beplantingen: els, berk, eik, divers struweel

Het slagenlandschap is typisch voor de omgeving van Staphorst en is ontstaan door de ontginning van veen. De oorspronkelijke sloten tussen de slagen groeiden dicht met struweel en bos: de kenmerkende elzensingels. Deze basis is teruggebracht in het inrichtingsplan. Er is gekozen voor de realisatie van een plas-dras gebied direct ten zuiden van de nieuwe woning. Hiermee ontstaat een natte zone waar rietvegetatie zich kan ontwikkelen. De sloot aan de oostzijde van het perceel (nu een greppel) wordt opnieuw gegraven en ernaast wordt een elzensingel gerealiseerd met Els (hoofdsoort) ruwe berk en eik. Tussen de sloot en de singel zorgt een grasstrook voor een openbaar pad en tegelijkertijd voor voldoende afstand naar de aangrenzende agrarische percelen. De verdere percelen blijven ingericht als extensieve weide. Op de volgende afbeelding is de vertaling in de inrichtingsschets weergegeven. Het inrichtingsplan vormt de basis voor het bestemmingsplan ter plaatse. 17

18

Inrichtingsplan Kastanjelaan.

19

3.4 Conclusie Het totale plan wordt gemotiveerd vanuit de sterke afname van bebouwing aan Westerstouwe 31 en 33. Hier is nu een oppervlakte van 653 m² aan gebouwen aanwezig met een inhoud van 4.511 m³. Gezamenlijk komt hiervoor aan de Westerstouwe 2.400 m³ en aan de Kastanjelaan 750 m³ terug. Voor de bestaande situatie met twee bestemde woningen een bedrijfslocatie met detailhandel en een vuurwerkopslag en verkooppunt, komen een rij van 6 woningen en een vrijstaande woning terug. Ten slotte wordt een perceel van 1 hectare gebruikt voor de nieuwe woning aan de Kastanjelaan, landschapselementen en natuurontwikkeling. De KGO balans is daarmee in evenwicht. Met dit plan wordt een voor de kernrandzone passende functie gerealiseerd op de locatie van het huidige bedrijfspand. Met de zes energiezuinige rijwoningen wordt zowel ruimtelijk als functioneel een goede invulling gegeven aan de locatie. De vrijstaande woning vormt een goede afronding van de rij vrijstaande woningen aan de Kastanjelaan. Met de ontwikkeling van de vrijstaande woning krijgt de kernrandzone Slingenberg een passende functie, waarbij lokaal de landschappelijke overgang tussen stedelijk en landelijk gebied wordt versterkt.

20

4. Wat is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het initiatief?) 4.1 Gebruikswaarde De gebruikswaarde van een ontwikkeling wordt onder andere bepaald door de functionaliteit, bereikbaarheid, toegankelijkheid, nut en noodzaak van een initiatief dat ontwikkeld wordt. In voorliggend geval wordt bestaande ontsierende bebouwing gesloopt en wordt een ongewenste functie weg bestemd. Hiervoor in de plaats worden op basis van een behoefte woningen teruggebouwd. De locatie wordt op deze wijze functioneel hergebruikt. De locatie aan de Westerstouwe wordt zodanig ontwikkeld dat de nieuwe woningen ruimtelijk en functioneel goed worden ingepast in de bestaande situatie. Voor de woning aan de Kastanjelaan geldt dat ook. Hierbij is met name de landschappelijke inpassing van grote meerwaarde. Onderdeel van deze inpassing is een landschapsplan voor ruim 1 ha waarbinnen landschapselementen, natuurontwikkeling en een openbaar toegankelijk wandelpad worden gerealiseerd. Dit perceel is voor de helft in eigendom van de initiatiefnemer en voor de helft van familie in de tweede lijn. De inrichting en instandhouding is met dit bestemmingsplan geborgd. Dit draagt bij aan de gebruikswaarde en toegankelijkheid van het gebied.

4.2 Belevingswaarde De belevingswaarde van een ontwikkeling wordt onder andere bepaald door de beeldkwaliteit, het ‘mooie’, de identiteit van een gebied, het gevoel van (toekomstige) gebruikers en bewoners. Voorliggend plan voorziet zowel aan de Westerstouwe als aan de Kastanjelaan in een goede ruimtelijke inpassing. Zowel architectonisch, stedenbouwkundig als landschappelijk. Het inrichtingsplan dat als voorwaardelijke verplichting aan het bestemmingsplan is gekoppeld draagt bij aan een opwaardering van het landschap en daarmee aan de belevingswaarde. Toekomstige bewoners voelen zich hierdoor op hun plek.

4.3 Toekomstwaarde De toekomstwaarde van een ontwikkeling wordt onder andere bepaald door het vermogen om ruimtelijke gevolgen van veranderende omstandigheden op te vangen (flexibiliteit, beheerbaarheid). Voorliggend plan voorziet in de sloop van voormalige bedrijfsbebouwing die wordt vervangen door een passende en duurzame bebouwing. Hiermee is sprake van het op goede wijze inspelen op veranderende omstandigheden. In combinatie met een goede landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing is er sprake van een toekomstwaarde voor de locatie.

21

5. Beleidskader 5.1 Rijksbeleid Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 vastgesteld en geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau. De SVIR vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de Mobiliteitsaanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (Barro) De juridische borging van de nationale belangen uit de SVIR vindt plaats in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is op 22 augustus 2011 vastgesteld (en aangevuld op 28 augustus 2012) en heeft als doel om vanuit een concreet nationaal belang een goede ruimtelijke ordening te bevorderen. De algemene regels bewerkstelligen dat nationale ruimtelijke belangen doorwerken tot op lokaal niveau. Relatie met initiatief Onderliggend initiatief maakt geen onderdeel uit van de nationale ruimtelijke hoofdstructuur, waardoor de Barro niet van toepassing is.

Besluit ruimtelijke ordening (Bro) Artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro), zoals die geldt vanaf 1 juli 2017, bevat de verplichting om in de toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te geven van de behoefte aan die ontwikkeling. Daarnaast, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, dient een motivering te worden gegeven waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. In artikel 1.1.1 van het Bro is omschreven wat verstaan moet worden onder een stedelijke ontwikkeling. Namelijk een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Volgens de Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM) vallen onder het begrip 'andere stedelijke voorzieningen' onder meer accommodaties voor onderwijs, zorg, cultuur, bestuur en indoor sport en leisure. Bovendien zijn er inmiddels meerdere uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State, waarin het begrip stedelijke ontwikkeling verder is verduidelijkt. Of bij een bovengenoemde voorziening sprake is van een stedelijke ontwikkeling, hangt af van de omvang en de gebruiksmogelijkheden.

In de uitspraak van 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953 is bepaald dat woningbouwplannen met een omvang vanaf 12 woningen als stedelijke ontwikkeling kunnen worden gezien, terwijl in de uitspraak van de Afdeling van 16 september 2015 (ECLI:NBL:RVS:2015:2921) een plan van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling werd gezien vanwege de beperkte omvang.

22

In onderliggend initiatief is sprake van het realiseren van slechts één woning aan de Kastanjelaan en zes woningen aan de Westerstouwe. Het plan is zodoende niet ladderplichtig. Conclusie Rijksbeleid Onderliggend plan maakt geen onderdeel uit van de nationale ruimtelijke hoofdstructuur, waardoor de Barro niet van toepassing is. Daarnaast geldt dat het plan geen nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Het plan is niet ladderplichtig. De totale ontwikkeling is in lijn met Rijksbeleid.

5.2 Provinciaal beleid Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken kleur. Op 12 april 2017 heeft Overijssel haar nieuwe Omgevingsvisie vastgesteld. De Omgevingsvisie wordt jaarlijks geactualiseerd. Duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit zijn de leidende principes of ‘rode draden’ bij alle initiatieven in de fysieke leefomgeving van de provincie Overijssel. Duurzaamheid De provincie hanteert de volgende definitie van duurzaamheid: ‘duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien.’ De provincie heeft 4 duurzame kwaliteitsambities geformuleerd: 1. Een klimaatbestendig Overijssel Dit betekent dat de provincie er voor wil zorgen dat we – nu en in de toekomst – beschermd zijn tegen overstromingen, droge voeten houden en, ook in perioden van droogte, over voldoende en schoon (drink)water beschikken voor bewoners, natuur en (landbouw)bedrijven. En de provincie wil er voor zorgen dat de stad, zelfs bij extreem heet weer, een fijne en gezonde plek blijft om te wonen. Met andere woorden: dat bijvoorbeeld ook hittestress in de steden wordt beperkt. Toets aan initiatief Onderliggend plangebied ligt op de overgang van landelijk en stedelijk gebied. Er is geen sprake van wateroverlast.

Ten aanzien van hittestress geldt dat de bebouwing aan de Westerstouwe afneemt waardoor eventuele hittestress wordt verminderd. 2. Een duurzame energiehuishouding We ambiëren in Overijssel een duurzame energiehuishouding: hernieuwbare energie voor iedereen beschikbaar en betaalbaar. We zetten in op het vergroten van het aandeel energie uit bronnen als zon, wind, biomassa en ondergrond. Toets aan initiatief De rijwoningen die worden gerealiseerd worden duurzaam ontwikkeld, op basis van een A-label of hoger. Ook de woning aan de Kastanjelaan wordt duurzaam gerealiseerd. BENG is daarbij een minimale eis. Verder worden duurzame maatregelen in de vorm van led-verlichting, isolatie, zonnepanelen en beglazing. Ook zal er sprake zijn van een lage temperatuur verwarming, zoals, vloer-, plint- en/of lage temperatuur radiatoren. Het elektriciteitsverbruik wordt gemonitord. De opslag van regenwater en een grijs water circuit in de woning voor de toilet en wasmachine is ook een mogelijkheid.

23

3. Kringlopen sluiten, ofwel: toegroeien naar een circulaire economie De provincie streeft naar een economie die spaarzaam omgaat met grondstoffen, waar winning, gebruik en hergebruik dicht bij elkaar plaatsvinden en waarin reststoffen maximaal worden hergebruikt. Het sluiten van kringlopen staat hierbij centraal. Dit draagt ook bij aan het borgen van een gezonde leefomgeving door het beperken van schadelijke emissies. Toets aan initiatief Waar mogelijk wordt bij de bouw van de woningen gebruik gemaakt van bestaande grondstoffen en hergebruikte materialen. 4. Beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur De provincie heeft de ambitie om bestaande ruimte, bebouwing en infrastructuur beter en slimmer te benutten. Denk aan multifunctioneel en complementair ruimtegebruik (zowel boven- als ondergronds), hergebruik en herbestemming van vrijkomend vastgoed (in stedelijk en landelijk gebied) en het concentreren van ontwikkelingen rond bestaande infrastructuurknooppunten. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief sluit daar op aan door sloop en vervangende nieuwbouw van verouderde bebouwing. De locatie aan de Westerstouwe wordt daarmee beter benut. De woningen worden levensloopbestendig gebouwd. Ruimtelijke kwaliteit Ruimtelijke kwaliteit wordt door de provincie vooral gezien als functioneel, mooi en toekomstbestendig. Dit is een optelsom van: 5 6 7

gebruikswaarde: functionaliteit, bereikbaarheid, toegankelijkheid, nut en noodzaak van een initiatief dat ontwikkeld wordt belevingswaarde: beeldkwaliteit, het ‘mooie’, de identiteit van een gebied, het gevoel van (toekomstige) gebruikers en bewoners toekomstwaarde: het vermogen om ruimtelijke gevolgen van veranderende omstandigheden op te vangen (flexibiliteit, beheerbaarheid)

Toets aan initiatief Onderliggend initiatief sluit aan op een draagt bij aan voorgaande waarden. De kwaliteit van de bestaande bebouwing is slecht. De kans dat de functionaliteit van de bebouwing daardoor op (korte) termijn onder druk komt te staan is groot. Daarnaast is de noodzaak van bedrijfsmatige bebouwing ter plaatse niet meer noodzakelijk. Daarom wordt bestaande bebouwing gesloopt en wordt op basis van een goede architectonische en functionele invulling een nieuwe invulling aan de locatie gegeven. De toekomstwaarde van de locatie wordt daardoor verbeterd. Ter compensatie van de sloop wordt aan de Kastanjelaan een woning gerealiseerd. De schaal en de beeldkwaliteit van de woning (architectuur) is afgestemd op de kenmerken van omliggende bebouwing en de kwaliteiten van het omliggende landschap. Dit maakt dat de woonfunctie een toekomstwaarde heeft en bijdraagt aan de belevingswaarde van de plek. Sociale kwaliteit Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of ‘goed voelen’ van de mens. Daarbij spelen zaken als gezondheid en vitaliteit een belangrijke rol, maar ook arbeidsparticipatie (mede in relatie tot 24

onderwijs), sociale uitsluiting en armoede. Sociale kwaliteit gaat ook over leefbaarheid in bredere zin, over binding met de buurt en betrokkenheid bij de eigen leefomgeving. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief voorziet in een woonfunctie in aansluiting op omliggende woningen, zowel aan de Westerstouwe als aan de Kastanjelaan. Door deze passende functie wordt aan de Westerstouwe voorkomen dat bestaande bebouwing aan de Westerstouwe op termijn leeg komt te staan en de leefomgeving wordt aangetast. Zoals ook bij de rode draden ‘duurzaamheid’ en ‘ruimtelijke kwaliteit’ is aangegeven draagt het initiatief aan zowel de Westerstouwe als aan de Kastanjelaan op verschillende schaalniveaus bij aan de opwaardering van de leefomgeving. Niet alleen door de locaties een passende functie te geven, maar ook door dit te doen op basis van architectonische en landschappelijke afstemming op de omgeving. Conclusie Onderliggend initiatief sluit aan op de ambities in de Omgevingsvisie. De locaties aan de Westerstouwe en de Kastanjelaan worden getransformeerd naar toekomstbestendige en duurzame bestemmingen op basis van functionaliteit en ruimtelijke kwaliteit, passend in de omgeving en in aansluiting op het landschap.

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel 2017 geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: -

generieke beleidskeuzes; ontwikkelingsperspectieven; gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht. Generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een behoefte aan een bepaalde voorziening. Ook wordt in deze fase de zogenaamde 'SER-ladder' gehanteerd. Deze komt er kort gezegd op neer dat eerst bestaande bebouwing en herstructurering worden benut, voordat er uitbreiding kan plaatsvinden. Andere generieke beleidskeuzes betreffen de reserveringen voor waterveiligheid, randvoorwaarden voor externe veiligheid, grondwaterbeschermingsgebieden, bescherming van de ondergrond (aardkundige en archeologische waarden), landbouwontwikkelingsgebieden voor intensieve veehouderij, begrenzing van Nationale Landschappen, Natura 2000-gebieden, Ecologische Hoofdstructuur en verbindingszones enzovoorts. De generieke beleidskeuzes zijn veelal normstellend.

25

Ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelingsperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent door vertaald in de ontwikkelingsperspectieven. Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en lust- en leisurelaag) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag 'hoe' een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden.

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel 2017 (Bron: Provincie Overijssel).

26

Toets aan uitvoeringsmodel Generieke beleidskeuzes Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door provinciale generieke beleidskeuzes. In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn: 1. 2. 3. 4. 5.

integraliteit toekomstbestendigheid concentratiebeleid (boven)regionale afstemming zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik

Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. 1. Integraliteit De eis van integraliteit houdt in dat alle belangen die bij een ontwikkeling betrokken zijn, zorgvuldig tegen elkaar worden afgewogen. Met deze wettelijke eis uit het Besluit ruimtelijke ordening wordt verzekerd dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Toets aan initiatief Ten aanzien van onderliggend initiatief is een integrale afweging gemaakt ten aanzien van beleid, ruimtelijke kwaliteit, omgeving en behoefte. Dit vertaalt zich in onderliggend bestemmingsplan. De keuze voor een woonfunctie sluit aan op de behoefte aan (starters)woningen. De wijze waarop dit gebeurt is architectonisch en landschappelijk afgestemd op de omgeving, zowel aan de Westerstouwe als aan de Kastanjelaan. 2. Toekomstbestendigheid De eis dat gekozen oplossingen voor maatschappelijke opgaven toekomstbestendig moeten zijn, houdt in dat een initiatief de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te kunnen voorzien niet in gevaar mag brengen. Initiatieven moeten bijdragen aan een duurzame benadering van ontwikkelingen die voorzien in de behoefte van de huidige generatie, maar die opties openhoudt om ook te voorzien in behoeften van toekomstige generaties.

Het gaat dan om een evenwichtige benadering van het welzijn van mensen, economische welvaart en van het beheer van natuurlijke voorraden. Bij toekomstbestendigheid gaat het ook om de effecten van ingrepen op verschillende schaalniveaus (van directe buren tot ver over de grens) en over de vraag of het project over 20 of 30 jaar nog steeds toegevoegde waarde heeft. Toets aan initiatief De duurzame wijze waarop bestaande bebouwing aan de Westerstouwe wordt getransformeerd naar zes rijwoningen voorziet in een toekomstbestendigheid van de locatie. Staphorst heeft een behoefte aan starterswoningen en daar wordt met onderliggend plan invulling aan gegeven. Ter compensatie wordt aan de Kastanjelaan een woning gerealiseerd ter vervanging van de bedrijfswoning. De wijze waarop dit is afgestemd op omliggende (woon)functies, bebouwing en het landschap getuigt van een toekomstbestendige situatie.

27

3. Concentratiebeleid Het concentratiebeleid van de provincie Overijssel houdt in dat stedelijke ontwikkelingen (wonen, werken en voorzieningen) zoveel mogelijk geconcentreerd worden in de stedelijke netwerken Twente (Enschede, Hengelo, Almelo, Oldenzaal en Borne), Zwolle-Kampen en Cleantech regio Deventer. Daar mag gebouwd worden voor de (boven)regionale behoefte. De kernen Hardenberg en Steenwijk kunnen bouwen voor de regionale behoefte mits dit past binnen de regionale programmering. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief ligt niet in een van de concentratiegebieden en is derhalve niet van toepassing. 4. Bovenregionale Afstemming De verplichting tot (boven)regionale afstemming is erop gericht om gemeenten gezamenlijk verantwoordelijkheid te laten nemen voor de regionale programmering van woningbouw, werklocaties en stedelijke voorzieningen. Ook wanneer een gemeente alleen voorziet in haar eigen (lokale) behoefte is onderlinge afstemming gewenst, omdat het aanbod in een gemeente aan woningen, werklocaties en voorzieningen onderdeel uitmaakt van een regionale markt. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief geeft hier invulling aan doordat de voorziene plancapaciteit onderdeel uit maakt van de Regionale Woon Programming West-Overijssel, zoals in paragraaf 4.2.1 beschreven. In dat kader vindt regionale afstemming plaatsgevonden op basis van het ontwerpbestemmingsplan.

5. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik De eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik is erop gericht om onnodig nieuw ruimtebeslag – zowel ondergronds als bovengronds – te voorkomen. De provincie wil het onderscheid tussen het bestaande bebouwde gebied en de onbebouwde groene omgeving scherp houden. Toets aan initiatief Onderliggend initiatief voorziet in sloop en vervangende nieuwbouw. Grotendeels op de dezelfde locatie(Westerstouwe) en deels elders (Kastanjelaan). Daar waar aan de Kastanjelaan een nieuwe woning wordt gerealiseerd is dat op een logische plek in lijn met reeds bestaande woningen. Per saldo neemt de bebouwing ten gevolge van voorliggend plan af. Daarnaast verdwijnt de aanwezige vuurwerkverkoop. Ontwikkelingsperspectieven De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Bij onderliggend initiatief is het ontwikkelingsperspectief ‘Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap’ van toepassing. De doelstelling bij dit ontwikkelingsperspectief is het behouden en versterken van de leefbaarheid en diversiteit van het landelijk gebied. Toets aan initiatief Door de sloop van gedateerde en deels ongewenste (bedrijfs-)bebouwing en de realisatie van woningen, wordt invulling gegeven aan een woningbouwvraagstuk.

Door hier invulling aan te geven in de vorm van zes (starters-)woningen en een vrijstaande woning wordt bijgedragen aan de leefbaarheid van het landelijk gebied. 28

Gebiedskenmerken De provincie wil nieuwe ruimtelijke opgaven verbinden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie onderscheidt de gebiedskenmerken in vier lagen: 1. 2. 3. 4.

de natuurlijke laag de stedelijke laag de laag van de beleving de laag van het agrarisch cultuurlandschap

Voor onderliggend initiatief zijn alleen de natuurlijke en stedelijke laag van belang. Dit vanwege de binnenstedelijke ligging van het plangebied. 1. Natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Toets aan het initiatief Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken van de ‘Dekzandvlakte en ruggen’. De ambitie is de natuurlijke verschillen tussen hoog en laag en tussen droog en nat functioneel meer sturend en beleefbaar te maken. Dit kan bijvoorbeeld door een meer natuurlijk watersysteem en door beplanting met ‘natuurlijke’ soorten. En door de (strekkings-)richting van het landschap te benutten in gebiedsontwerpen. In onderliggend plan wordt hier ter plaatse van de Kastanjelaan middels een inrichtingsplan invulling aan gegeven. In hoofdstuk 3.3 is dit nader onderbouwd en toegelicht. 2. Stedelijke laag De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden.

Toets aan het initiatief Het plangebied ligt gedeeltelijk binnen de gebiedskenmerken van het ‘Informele trage netwerk’. Het informele trage netwerk is het ‘langzame’ netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie, dat delen van het agrarisch cultuurlandschap en het natuurlijke laag toegankelijk en ervaarbaar maakt. Behoudens de aansluiting van het plangebied op fietsverbindingen/routes, wordt binnen beide delen van het plangebied geen invulling gegeven aan de gebiedskenmerken. Het plangebied ligt tevens gedeeltelijk binnen de gebiedskenmerken van de ‘Verspreide bebouwing’. De ambitie hierbij is dat bebouwing afgestemd is op de omgeving. In onderliggend plangebied is aan de Kastanjelaan sprake van bebouwing die is afgestemd op de omgeving. De woning past binnen het beeld van vrijstaande woningen op ruime kavels.

29

Aan de Westerstouwe zijn de rooilijn en bouwhoogte afgestemd op de omgeving waardoor het bouwplan passend is. 3. Laag van de beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis De ambitie is de beleving, betekenis en kwaliteit van de leefomgeving te versterken, samenhang te vergroten en discontinuïteiten in landschappelijke structuren te herstellen. Onderliggend plan geeft hier aan de Kastanjelaan invulling aan door de goede landschappelijke inpassing. Aan de Westerstouwe is er van een landschappelijke inpassing niet direct sprake, maar wel van een goede stedenbouwkundige afstemming binnen het bestaande bebouwde lint.

Binnen de Laag van de beleving geldt voor het plangebied het kenmerk ‘Donkerte’. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Hier kan uitvoering aan gegeven worden door: -

In de donkere gebieden alleen minimaal noodzakelijke toepassing van kunstlicht. Dit vereist het selectief inzetten en ‘richten’ van kunstlicht. Veel aandacht voor vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen in het buitengebied.

In onderliggend plan wordt het gebruik van kunstlicht zoveel mogelijk vermeden en alleen ingezet indien daar nut en noodzaak voor is. 4. Laag van het agrarisch cultuurlandschap De laag van het agrarische cultuurlandschap is het resultaat van de wisselwerking tussen verschillen in de natuurlijke ondergrond en de manier waarop gebieden in cultuur werden – en worden – gebracht. Door de eeuwen heen is een geschakeerd patroon van akkers, weiden, hooiland en bebouwing (hoeven, kernen en dorpen) gegroeid. Vanouds kennen de nederzettingen een sterke ruimtelijke en functionele relatie met het omliggende landschap. De ambitie voor de laag van het agrarische cultuurlandschap is het voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen. Binnen de laag van het agrarische cultuurlandschap ligt het plangebied in het jonge heide- en broekontginningslandschap. De ambitie is de ruimtelijke kwaliteit van deze gebieden een stevige impuls te geven en soms een transformatie wanneer daar aanleiding toe is. De dragende structuren worden gevormd door landschappelijk raamwerken van lanen, bosstroken en waterlopen, die de rechtlijnige ontginningsstructuren versterken. Binnen deze raamwerken is ruimte voor verdere 30

ontwikkeling van bestaande erven en soms de vestiging van nieuwe erven, mits deze een stevige landschappelijke jas krijgen. Ter plaatse van de Kastanjelaan wordt hier op basis van het inrichtingsplan (zie hoofdstuk 3.3) invulling aan gegeven. Omgevingsverordening De omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie er aan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. In artikel 2.1.6 van de verordening is de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving opgenomen. Daarin staat dat bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – kunnen voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene Omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologische en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toets aan onderliggend plan Voorliggend plan bestaat uit het realiseren van een rij van 6 (starters)woningen (400m³ x 6 = 2.400 m³) en een vrijstaande woning (750 m³), met een energielabel A of hoger.

Daar tegenover staat de sanering van de woning (twee woningen bestemd), een bedrijfspand met energielabel G of lager, met vuurwerkverkoop van in totaal 4.511 m³. Per saldo neemt het oppervlak aan bebouwing af. In de volgende tabel is de KGO-balans weergegeven.

In de omgevingsverordening is opgenomen dat in de toelichting op bestemmingsplannen onderbouwd moet worden dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Dat geldt met name voor de locatie aan de Kastanjelaan waar een woning wordt gebouwd in agrarisch gebied met landschappelijke waarden. Deze gebiedskenmerken zijn opgenomen in de Catalogus Gebiedskenmerken. In hoofdstuk 3 is reeds onderbouwd op welke wijze het plan voldoet aan deze gebiedskenmerken. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat voorliggend initiatief in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde, en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid. 31

5.3 Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’ De Omgevingsvisie Staphorst is gericht op verbetering van de ‘omgevingskwaliteit’. De visie geeft de kaders voor (particuliere) initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij gaat het niet alleen om ruimtelijke kwaliteit, maar ook om kwaliteitsverbetering op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, ecologie, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en (agrarische) economie. De omgevingsvisie bevat de koers van Staphorst richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon en een doorkijk naar 2050. De gemeente Staphorst heeft haar ambitie uitgewerkt in verschillende thema’s, waaronder het thema ‘Een fantastisch woon - en leefklimaat’. De gemeente wil zorgen voor een voldoende ruim woningaanbod, om te voorkomen dat Staphorsters noodgedwongen naar omliggende gemeenten verhuizen. De demografische ontwikkelingen leiden met name tot een grote vraag naar woningen voor starters. Daarbij vraagt de betaalbaarheid van woningen voor starters en kleine huishoudens aandacht. De gemeente wil verantwoord vernieuwen en daarom houdt de gemeente bij woningbouwontwikkelingen – groot of klein – oog voor, en maakt de gemeente gebruik van, het cultuurhistorie en het unieke slagenlandschap. Dit is ook in lijn met de Ladder voor Duurzame verstedelijking.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=778dda3e-0410-4a54-b781-51b960fe15fc