TOE Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst (9-11-2021).pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst
November 2021
Status: Vastgesteld
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Bestemmingsplan “Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst NL.IMRO.0180.5102021001-VS01 Bestemmingsplan Vastgesteld November 2021
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
BESCHRIJVING INITIATIEF................................................................................................................................ 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ........................................................................................................................ 8 HUIDIGE PLANOLOGISCHE SITUATIE .................................................................................................................. 9 VOLLEDIGE BESCHRIJVING STRIJDIGHEDEN MET VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ....................................................... 11 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 11
HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ..... 12 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
BESTAANDE SITUATIE .................................................................................................................................. 12 ONTSTAANSGESCHIEDENIS ........................................................................................................................... 13 HYDROLOGIE ............................................................................................................................................. 14 LANDSCHAPS- EN NATUURWAARDEN .............................................................................................................. 14 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 15 STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN ................................................................................................................. 15
HOOFDSTUK 3 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF..................... 16 3.1 3.2 3.3
BEELDKWALITEITSEISEN ............................................................................................................................... 16 RUIMTELIJKE EN LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ................................................................................................ 16 DOORVERTALING NAAR INITIATIEF ................................................................................................................. 16
HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF ..... 18 4.1 4.2 4.3 4.4
GEBRUIKSWAARDE ..................................................................................................................................... 18 BELEVINGSWAARDE .................................................................................................................................... 18 TOEKOMSTWAARDE (DUURZAAMHEID) ........................................................................................................... 18 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 18
HOOFDSTUK 5 BELEIDSKADER............................................................................ 19 5.1 5.2 5.3
RIJKSBELEID............................................................................................................................................... 19 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 22 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 31
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
HOOFDSTUK 6 TOETS INITIATIEF AAN OMGEVINGSASPECTEN ...................................... 39 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16 6.17 6.18 6.19
BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 39 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ............................................................................................................... 39 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 40 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 41 GELUID .................................................................................................................................................... 41 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 42 GEUR ....................................................................................................................................................... 44 MILIEUZONERING ....................................................................................................................................... 45 EXTERNE VEILIGHEID ...................................................................................................................................
47 WATERASPECTEN ....................................................................................................................................... 49 KLIMAATADAPTIE ....................................................................................................................................... 51 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE............................................................................................................... 51 ECOLOGIE ................................................................................................................................................. 53 VERKEER................................................................................................................................................... 55 PARKEREN ................................................................................................................................................ 55 IN- EN UITRITTEN........................................................................................................................................ 55 VERLICHTING ............................................................................................................................................. 56 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) .........................................................................................................
56 RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 56
HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .................................................................. 57 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
SOCIALE VEILIGHEID (INRICHTING OPENBARE RUIMTE)........................................................................................ 57 ZORG ....................................................................................................................................................... 57 MAATSCHAPPELIJK ..................................................................................................................................... 57 SOCIALE WONINGBOUW .............................................................................................................................. 57 OVERIG .................................................................................................................................................... 57
HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 58 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 58 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 58 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 58 INSPRAAK EN VOOROVERLEG......................................................................................................................... 58 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 59 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 59 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 59 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 59
HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 60 9.1 9.2 9.3
INLEIDING ................................................................................................................................................. 60 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................. 60 VERANTWOORDING VAN DE REGELS ............................................................................................................... 61
HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ................................................................... 63 10.1
WIJZE VAN HANDHAAFBAARHEID REGELS ........................................................................................................ 63
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 64 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4
VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 65 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI....................................................................................... 66 UITGANGSPUNTENNOTITIE ................................................................................................................... 67 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA ............................................................................................................... 68
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
HOOFDSTUK 1
INLEIDING
1.1
Beschrijving initiatief
1.1.1
Aanleiding
Aan de Schapendijk 27 in Punthorst, in het buitengebied van de gemeente Staphorst, bevindt zich een agrarisch erf met een bedrijfswoning en agrarische bedrijfsbebouwing. Initiatiefnemer is voornemens de agrarische bedrijfsvoering ter plaatse te beëindigen. Er is geen geschikte vervolgfunctie voor de aanwezige agrarische bedrijfsbebouwing. De wens bestaat de landschapontsierende agrarische bedrijfsbebouwing in het kader van de gemeentelijke rood voor rood regeling te slopen en ter compensatie hiervoor een tweede woning op het perceel te realiseren. Op basis van het gemeentelijke rood voor rood beleid dient hiervoor 750 m 2 aan voormalige agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt te worden. In totaal wordt er ruim 700 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt en daarnaast wordt verharding gesaneerd. Om het kleine tekort aan sloopmeters te compenseren worden aan de noordzijde van het agrarisch perceel, in het kader van de Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving (KGO), aanvullend natuur ontwikkeld en een openbaar rustpunt gerealiseerd. Daarnaast wordt langs de Schapendijk een bomenrij aangeplant. Op het voornemen heeft de omgevingskamer van de gemeente Staphorst (d.d. 26 augustus 2020) een positief advies gegeven, waarna het college op 9 september 2020 een positief principebesluit heeft genomen.
De gewenste ontwikkeling is niet in overeenstemming met de geldende bestemmingsplannen “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” en “Veegplan Buitengebied” van de gemeente Staphorst. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.1.2
Ruimtelijke ontwikkeling
1.1.2.1 Algemeen Zoals aangegeven is het voornemen de agrarische bedrijfsvoering aan de Schapendijk 27 te beëindigen en de aanwezige agrarische bedrijfsbebouwing te slopen, aangezien hier geen geschikte vervolgfunctie voor is. In totaal wordt er circa 705 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt. Daarnaast wordt verharding gesaneerd. Initiatiefnemer wenst een compensatiewoning aan de Schapendijk te realiseren ter compensatie van de sloop van de agrarische bedrijfsgebouwen. Op basis van het gemeentelijke rood voor rood beleid dient hiervoor 750 m2 aan agrarische bedrijfsgebouwen gesloopt te worden. Om het kleine tekort aan sloopmeters te compenseren worden aanvullende maatregelen in het kader van KGO genomen. Deze maatregelen bestaan uit: • •
het realiseren van natuur in combinatie met een rustpunt aan de noordzijde van het plangebied; het aanleggen van een bomenrij langs de Schapendijk, waarmee de wegbeplanting wordt versterkt.
De combinatie van de sloop van de agrarische bedrijfsbebouwing en de maatregelen in het kader van KGO leveren een voldoende verbetering van de ruimtelijke kwaliteit op om het realiseren van een compensatiewoning te rechtvaardigen. De bestaande bedrijfswoning blijft op het erf behouden en wordt omgezet naar een reguliere woning.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld 1.1.2.2 Sloopopgave In totaal wordt circa 705 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt. Daarnaast wordt een mestkelder van circa 42 m2 gesaneerd en worden een maisplaat en alle overtollige erfverharding verwijderd. Ook worden struiken en bomen verwijderd. In afbeelding 1.1 is de sloopopgave weergegeven.
Afbeelding 1.1 Sloopopgave Schapendijk 27 (Bron: Huls Architecten)
1.1.2.3 Landschappelijke inpassing Vervolgens wordt een nieuw erf gerealiseerd, dat landschappelijk wordt ingepast conform de ter plaatse geldende gebiedskenmerken. Concreet bestaat de landschappelijke inpassing uit: • • •
het realiseren van een houtsingel aan de oostzijde van het nieuwe woonperceel; de aanleg van een bomenrij aan de noordzijde van het nieuwe woonperceel; de aanleg van een boomgaard ten westen van de compensatiewoning;
In afbeelding 1.2 is de landschappelijke inpassing weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Afbeelding 1.2 Landschappelijke inpassing Schapendijk 27 (Bron: Huls Architecten)
1.1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.5102021001-VS01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.2
Ligging van het plangebied
Het plangebied ligt aan de Schapendijk 27 te Punthorst, in het buitengebied van de gemeente Staphorst. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Staphorst, sectie V, nummers 7897 en 8113 (gedeeltelijk). De ligging van het plangebied ten opzichte van het buurtschap De Meele en de directe omgeving is in afbeelding 1.2 weergegeven. Het plangebied is hierin indicatief met rode cirkel en rode lijn aangeduid. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt naar de verbeelding verwezen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Afbeelding 1.3 Ligging plangebied ten opzichte van De Meele en de directe omgeving (Bron: Atlas van Overijssel)
1.3
Huidige planologische situatie
1.3.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” en bestemmingsplan “Veegplan Buitengebied” van de gemeente Staphorst. Ten aanzien van de verbeelding is “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” leidend. De geldende bouw- en gebruiksregels zijn in “Veegplan Buitengebied” opgenomen. De bestemmingsplannen zijn op respectievelijk 25 juni 2013 en 9 juli 2019 door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld. In afbeelding 1.4 is een uitsnede van de verbeelding van “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” weergegeven. Het plangebied is indicatief met rode lijn aangeduid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Afbeelding 1.4 Uitsnede verbeelding “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” (Bron: Ruimtelijke plannen)
1.3.2
Beschrijving bestemmingen
Het plangebied is geheel voorzien van de bestemming ‘Agrarisch’. Ter plaatse van het agrarische erf is een bouwvlak opgenomen. Daarnaast geldt voor het gehele plangebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’. Hierna wordt nader op de bestemmingen ingegaan. Agrarisch De voor ‘Agrarisch’ aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarische cultuurgrond, een grondgebonden agrarisch bedrijf, dagrecreatief medegebruik. Daaraan ondergeschikt is wonen in een bedrijfswoning ten behoeve van de agrarische bedrijfsvoering toegestaan, waarbij maximaal één bedrijfswoning is toegestaan. Daarnaast zijn bij de bestemming behorende gebouwen, bouwwerken en overige voorzieningen toegestaan. Gebouwen en overkappingen dienen binnen het bouwvlak gebouwd te worden. Waarde – Archeologie 6 De voor 'Waarde - archeologie 6' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van lage archeologische verwachtingswaarden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
1.4
Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan
Het realiseren van een compensatiewoning in het plangebied is niet mogelijk, aangezien ter plaatse de benodigde bouw- en gebruiksmogelijkheden voor wonen ontbreken. Daarnaast dient de huidige bedrijfswoning naar een reguliere woning te worden omgezet, aangezien er geen sprake meer is van een agrarische bedrijfsvoering ter plaatse en dienen het rustpunt en de natuurontwikkeling planologisch ingepast te worden. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op historisch geografische beschrijving van het plangebied en de omgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief. Concreet wordt ingegaan op de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 6 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 7 bevat de sociale component van het plan. In de hoofdstukken 8 en 9 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project. Hoofdstuk 10 gaat in op de handhaafbaarheid van het plan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
HOOFDSTUK 2 2.1
HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING
Bestaande situatie
Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Staphorst, circa 270 meter ten noorden van het buurschap De Meele. De ruimtelijk-functionele structuur bestaat voornamelijk uit (agrarische) bedrijfspercelen, agrarische cultuurgronden en verspreid liggende woonpercelen. Het plangebied wordt aan de noord- en oostzijde door agrarische cultuurgronden begrensd. Ten zuiden bevinden zich een bedrijfs-, woon- en bosperceel. Ten westen bevindt zich de Schapendijk. In de huidige situatie is het plangebied in gebruik als agrarisch bedrijfsperceel met daarbij behorende agrarische cultuurgronden. Het agrarische erf bevindt zich aan de westzijde van het plangebied. Het erf bestaat onder meer uit vier agrarische opstallen, een mestput, een maisplaats en een bedrijfswoning met aanbouw. Rondom de bebouwing is erfverharding aanwezig. Het erf wordt middels drie in- en uitritten op de Schapendijk ontsloten. De oost- en zuidzijden van het plangebied bestaan uit agrarische cultuurgrond. De huidige situatie van het plangebied is in afbeelding 2.1 indicatief weergegeven. In afbeelding 2.2 zijn straatbeelden van de huidige situatie opgenomen.
Afbeelding 2.1 Huidige situatie plangebied (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Afbeelding 2.2 Straatbeelden plangebied vanaf Schapendijk (Bron: Google Streetview)
2.2
Ontstaansgeschiedenis
De gemeente Staphorst ligt in een gebied waar in het begin van de middeleeuwen nog een metersdiep pakket hoogveen lag. De ontginning hiervan, die een aantal eeuwen heeft geduurd, bepaalt vandaag de dag voor een belangrijk deel het landschap en de karakteristiek in Staphorst. Kenmerkend voor Staphorst is het bebouwingslint dat ook wel ‘De Streek’ genoemd wordt. Dit lint omvat zowel de kern Staphorst als de kern Rouveen en ligt ter hoogte van Staphorst in een gebogen lijn die haaks op de ontginningspercelen ligt. De kern Staphorst is de grootste kern binnen de gemeente met de grootste verscheidenheid aan functies. Van oudsher werd er voornamelijk langs De Streek gewoond en gewerkt. Door middel van planmatige uitbreidingen van de kern Staphorst is de kern in eerste instantie in noordelijke richting ontwikkeld, tussen de A28 en de spoorlijn in. Vervolgens heeft uitbreiding in zuidelijke richting plaatsgevonden; ook in het gebied tussen de A28 en het spoor. Verspreid in het dorp en met name in De Streek komen ook solitaire bedrijven voor. Deze bedrijven variëren in aard en omvang.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld De belangrijkste sectoren van de bedrijvigheid zijn de sectoren landbouw, metaalbewerking, bouwnijverheid en detailhandel. Voor wat betreft detailhandel heeft de kern Staphorst het meeste te bieden van de kern binnen de gemeente. Hierbij is sprake van een belangrijke lokale verzorgingsfunctie in zowel dagelijkse als niet dagelijkse sector. Het plangebied maakt geen onderdeel uit van het bebouwingslint ‘De Streek’, maar ligt circa 3,7 ten oosten van ‘De Streek’.
2.3
Hydrologie
In het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. De grondwaterspiegel bevindt zich op een diepte van 1,2 – 1,7 m beneden maaiveld. De stroming van het freatische grondwater is regionaal westelijk gericht. De regionale grondwaterstroming in het eerste watervoerende pakket is eveneens westelijk gericht. Het plangebied bevindt zich niet in een waterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied. Er bevinden zich in de omgeving diverse afwateringssloten
2.4
Landschaps- en natuurwaarden
2.4.1
Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000
Binnen het plangebied en in de directe omgeving zijn geen gronden aanwezig die onderdeel uitmaken van NNN-gebieden of Natura 2000-gebieden (zie ook paragraaf 6.13 van deze toelichting).
2.4.2
Landschapstypen
In afbeelding 2.3 is een uitsnede van de landschapskwaliteitkaart van de gemeente Staphorst weergegeven. Het plangebied is hierin met rode ster aangeduid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Afbeelding 2.3 Landschapskwaliteiten Staphorst (Bron: Landschapsplan Staphorst, gemeente Staphorst)
Het plangebied ligt in het deelgebied dekzandgebied met het landschapstype jonge ontginningslandschap. Het jonge ontginningslandschap kenmerkt zich door jonge ontginningen van voormalige hoogveencomplexen. Bebouwing bestaat veelal uit lintbebouwing met tamelijk veel groen. Wegbeplanting zorgt voor grote groene kamers.
2.5
Archeologie en cultuurhistorie
Het plangebied ligt niet in of nabij het cultuurhistorische bebouwingslint van ‘De Streek’. Het plangebied kent zelf geen bijzondere cultuurhistorische waarden en maakt geen onderdeel uit van het beschermd dorpsgezicht De Streek. In de directe nabijheid van het plangebied zijn geen gemeentelijke of rijksmonumenten aanwezig. Het plangebied ligt op gronden waar een lage archeologische verwachting geldt en is voorzien van de archeologische dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’.
2.6
Stedenbouwkundige waarden
Voor het plangebied gelden stedenbouwkundige waarden, deze komen voort uit de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst. Op basis van de hierbij behorende welstandskaart ligt het plangebied in een gebied waar een beperkt regime geldt (zie paragraaf 5.3.5 van deze toelichting) De voorgenomen ontwikkeling wordt bij de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen aan de Ruimtelijke atlas en welstandsnota getoetst.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
HOOFDSTUK 3
3.1
GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF
Beeldkwaliteitseisen
Zoals reeds vermeld geldt voor het plangebied op basis van de welstandskaart van de gemeente het beperkte regime. Bij een beperkt welstandsregime wordt het gebouw of object alleen in relatie tot haar omgeving getoetst, de stedenbouwkundige benadering. Op dit niveau doet het bestemmingsplan in de regel uitspraken over oppervlakte en hoogte van de bebouwing, zonder in te gaan op de ruimtelijke vormgeving. Zo wordt de keuze tussen kappen of platte daken meestal vrijgehouden en is de rooilijn vaak een bebouwingslijn waar niet overheen mag worden gebouwd maar wel erachter. Dat betekent dat de precieze plaatsing van een gebouw op het erf en de eventuele nokrichting nog niet vastliggen. Een beperkt welstandsregime neemt de volgende aspecten mee: • • • • •
het aansluiten bij de ruimtelijke structuur van de omgeving: open, half open of gesloten verkaveling; het reageren op de bebouwing aan laan, straat of plein of in bouwblok: vrijstaand, twee aaneen gebouwd, in rijen, grondgebonden of gestapeld; het handhaven of versterken van de specifieke kenmerken van het gebied: stedelijk, suburbaan, dorpsachtig of landelijk; de vormgeving van de overgang tussen openbaar en privé gebied: haag, hek of muur; de materiaaltoepassing en het kleurgebruik ten opzichte van de omgeving.
Het bouwplan zal bij de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen van de compensatiewoning door welstand getoetst worden.
3.2
Ruimtelijke en landschappelijke inpassing
3.2.1
Algemeen
De gemeente Staphorst beschikt over het ‘Landschapsplan Staphorst’: een beleidsplan dat bouwstenen biedt voor ontwikkeling en (her)inrichting van de diverse landschappen in het buitengebied. Daarnaast beschikt de gemeente over het ‘Beeldenboek Landschappen en Erven’, waarin streekeigen landschapskenmerken staan vermeld als inspiratiebron bij ontwikkelingen.
3.2.2
Ligging plangebied
Het plangebied ligt in het dekzandgebied. Het gebied kenmerkt zich door een afwisselend landschap van jonge ontginningen. Voor het dekzandgebied geldt dat de kavelstructuur - de ‘waaier’ waarvan alle lijnen uitkomen in de puntlanden – wordt benut als vormgevend principe voor landschapsversterking. In het dekzandgebied gaat het hierbij vooral om wegbeplanting en perceelgrensbeplanting. De verkaveling is het landschappelijke kader bij ruimtelijke ontwikkelingen, zoals dorpsuitbreidingen en de eventuele inplaatsing van nieuwe agrarische bedrijven in de primaire landbouwgebieden.
3.3
Doorvertaling naar initiatief
In voorliggend bestemmingsplan wordt circa 705 m2 aan landschapontsierende bebouwing aan de Schapendijk 17 gesloopt. Daarnaast worden een mestbak, maisplaats en overtollige erfverharding gesaneerd. Aanvullend hierop wordt aan de noordzijde van het plangebied een stuk natuur met een rustpunt ontwikkeld. Langs de Schapendijk wordt een bomenrij aangelegd, waarmee betaande wegbeplanting wordt doorgetrokken en versterkt. Ter compensatie wordt een compensatiewoning aan de Schapendijk 27 gerealiseerd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Ten behoeve van de voorgenomen ontwikkeling is een erfinrichtingstekening opgesteld in het kader van een goede landschappelijke inpassing. Een uitsneden hiervan is in afbeelding 1.2 opgenomen. In paragraaf 1.1.2 is hierbij beschreven hoe de gewenste ontwikkeling bijdraagt aan een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied van de gemeente Staphorst.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
HOOFDSTUK 4
VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF
Ruimtelijke kwaliteit uit zich in plannen die zijn opgesteld vanuit de belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde van het gebied waarin zich het plan bevindt. De term ‘toekomstwaarde’ is in feite synoniem aan de term ‘duurzaamheid’. De provincie Overijssel en de gemeente Staphorst hebben ruimtelijke kwaliteit tot de pijler van ruimtelijk beleid gemaakt, zie ook de provinciale en gemeentelijke omgevingsvisie (zie paragraaf 5.2.1 en paragraaf 5.3.1 van deze toelichting). In dit hoofdstuk wordt de ruimtelijke kwaliteit binnen voorliggend voornemen beschreven.
4.1
Gebruikswaarde
Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat in dit geval landschapsontsierende bebouwing zonder toekomstfunctie wordt gesloopt. Het erf ondergaat een erftransformatie, zodat deze beter aansluit bij de nieuwe toekomstbestendige functie (wonen) en de gebiedskenmerken. Daarnaast wordt er voorzien in een stuk natuur met een rustpunt en wordt een voor het landschap bepalende bomenrij aangelegd. De gebruikswaarde neemt hiermee aanzienlijk toe.
4.2
Belevingswaarde
De meerwaarde voor de belevingswaarde wordt gevormd door de sloop van de landschapontsierende bebouwing, het realiseren van natuur met een rustpunt, het realiseren van een bomenrij en de landschappelijke inpassing van het nieuwe erf. De nieuwe bebouwing zal qua vorm, maatvoering en uitstraling aansluiten bij de omgeving. De voorgenomen ontwikkeling draagt daarmee bij aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van de gemeente Staphorst. De belevingswaarde van het plangebied neemt met voorliggende ontwikkeling dan ook toe.
4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
Met de voorgenomen ontwikkeling wordt een toekomstbestendige situatie aan de Schapendijk 27 gerealiseerd door de sloop van de aanwezige agrarische bedrijfsbebouwing en het realiseren van een toekomstigbestendige compensatiewoning. De te realiseren compensatiewoning voorziet in lokale behoefte en zal voldoen aan de eisen van deze tijd ten aanzien van duurzaamheid. Dit vertaalt zich onder meer in het feit dat de woning gasloos gebouwd wordt. Daarnaast wordt rekening gehouden met de bestaande aanwezige landschappelijke kenmerken en blijven deze behouden of versterkt. Deze zullen in de toekomst nog aanwezig zijn. De voorgenomen ontwikkeling draagt dan ook bij aan de toekomstwaarde van het plangebied.
4.4
Conclusie
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied fors verbeterd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
HOOFDSTUK 5
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
5.1
Rijksbeleid
5.1.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
5.1.1.1 Algemeen De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte is op 13 maart 2012 vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en vervangt de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de MobiliteitsAanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties.
5.1.1.2 Opgaven van nationaal belang In de SVIR heeft het Rijk drie rijksdoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): • • •
Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijkeconomische structuur van Nederland; Het verbeteren, instandhouden en ruimtelijk zekerstellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn.
Voor de drie rijksdoelen worden de 13 onderwerpen van nationaal belang benoemd. Hiermee geeft het Rijk aan waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. De drie hoofddoelen van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid kennen nationale opgaven die regionaal neerslaan. Opgaven van nationaal belang in Oost-Nederland (de provincies Gelderland en Overijssel) zijn: •
•
• •
Het waar nodig verbeteren van de internationale achterlandverbindingen (weg, spoor en vaarwegen) die door Oost Nederland lopen. Dit onder andere ten behoeve van de mainports Rotterdam en Schiphol; Het formuleren van een integrale strategie voor het totale rivierengebied van Maas en Rijntakken (Waal, Nederrijn, Lek en de IJssel, deelprogramma rivieren van het Deltaprogramma) en de IJsselvechtdelta (deelprogramma’s zoetwater en rivieren) voor waterveiligheid in combinatie met bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, natuur, economische ontwikkeling en woningbouw; Het tot stand brengen en beschermen van de (herijkte) EHS (het NNN), inclusief de Natura 2000 gebieden (zoals de Veluwe); Het robuust en compleet maken van het hoofdenergienetwerk (380 kV), onder andere door het aanwijzen van het tracé voor aansluiting op het Duitse hoogspanningsnet.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld 5.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).
5.1.2
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
5.1.2.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld 5.1.2.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
2.
3.
4.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven.
Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
5.1.2.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
5.1.3
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale conbinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties.
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen, zoals opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en de Nationale Omgevingsvisie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie. Wat de “Ladder voor duurzame verstedelijking” betreft is een uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van belang. Hierin is uitgesproken dat met de realisatie van 11 woningen niet voorzien wordt in een woningbouwlocatie of andere stedelijk ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (ABRS 16 september 2015, 201501297/1/R4). Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het realiseren van één woning. Gelet op de hiervoor genoemde uitspraak van de Afdeling is in voorliggend geval dan ook geen sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. Geconcludeerd wordt dat geen verdere toetsing plaats hoeft te vinden aan de “Ladder voor duurzame verstedelijking” en dat het initiatief voldoet aan het rijksbeleid.
5.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
5.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •
•
5.2.2
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld 5.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
5.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
5.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
5.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 5.1 geeft dit schematisch weer. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Afbeelding 5.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
5.2.4
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
5.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een woningbouwontwikkeling in het kader van de rood voor rood regeling. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3, artikel 2.1.5 lid 1, artikel 2.1.6 lid 1 en artikel 2.2.2 lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
•
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘groene omgeving’ nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘bestaand bebouwd gebied’ nader gedefinieerd als: de gronden die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro/artikel 10 BRO. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel De rood voor rood ontwikkeling gaat uit van de sloop van voormalig agrarische bedrijfsbebouwing aan de Schapendijk 27. Ter compensatie wordt ter plaatse een woning gerealiseerd. Per saldo is geen sprake van extra ruimtebeslag door bouwen en verharden op de groene omgeving, maar juist een afname. Samenvattend wordt geconcludeerd dat in voldoende mate rekening is gehouden met artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.1.5 lid 1: Ruimtelijke kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken.
Artikel 2.1.6 lid 1: Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.5 lid 1 en artikel 2.1.6. lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel Het voorliggende plan leidt tot een kwaliteitsimpuls in de groene omgeving van de gemeente Staphorst. Deze meerwaarde vertaalt zich in: • • • • •
de sloop van ruim 700 m2 landschapontsierende bebouwing; het saneren van een mestkelder, maisplaat en overtollige erfverharding; het versterken van de landschappelijke kwaliteit door de sloop- en compensatielocatie landschappelijk in te passen. het realiseren van natuur met een rustpunt in het noorden van het plangebied; het realiseren van een landschappelijk waardevolle bomenrij langs de Schapendijk.
De investeringen in de ruimtelijke kwaliteit staan daarmee in verhouding met de geboden ontwikkelingsmogelijkheden en voorziet in een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. De gewenste ontwikkeling is dan ook in overeenstemming met artikel 2.1.5 en artikel 2.1.6 uit de omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2 lid 1: Realisatie nieuwe woningen 1.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek dat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Zoals uit artikel 2.2.2 blijkt mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Voorliggend plan omvat het realiseren van in één nieuwe woning. Opgemerkt wordt dat de woning is bedoeld voor de lokale behoefte, aangezien deze bewoond gaat worden door de dochter van initiatiefnemer. In paragraaf 5.3.4 wordt aangetoond dat voorliggend plan bijdraagt aan de behoefte naar nieuwe vrijstaande woningen in het buitengebied van de gemeente Staphorst. Bij de overige afwegingen in de eerste fase ‘Of - generieke beleidskeuzes’ zijn er verder geen aspecten die bijzondere aandacht verdienen.
5.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied ligt binnen het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’. In afbeelding 5.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief met rode cirkel is weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld
Afbeelding 5.2 Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’ Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Ter plaatse van het ontwikkelingsperspectief ‘Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap’ geldt dat initiatieven de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw niet mogen beperken. Aan de Schapendijk 27 wordt de agrarische bedrijfsbebouwing gesloopt en wordt een compensatiewoning gerealiseerd. Deze ontwikkeling beperkt de ontwikkelingsmogelijkheden van de landbouw niet, zoals ook uit hoofdstuk 6 zal blijken. De compensatiewoning wordt op een bestaand erf gerealiseerd en sluit daarmee aan bij bestaande bebouwing.
Daarnaast wordt het nieuwe erf landschappelijk ingepast en wordt er een aanvullende KGOinvestering in de ruimtelijke kwaliteit gedaan. Geconcludeerd wordt dat het initiatief past binnen de geldende ontwikkelingsperspectieven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
27
“Buitengebied, partiele herziening Schapendijk 27 te Punthorst” Vastgesteld 5.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie in het buitengebied ligt. Dit betekent dat de 'Stedelijke laag' buiten beschouwing kan blijven. De “Natuurlijke laag“ Het plangebied ligt binnen de gebiedskenmerken ‘Dekzandvlakte en ruggen’ en ‘Beekdalen en natte laagtes’. De feitelijke ontwikkeling (sloop van de agrarische bebouwing en het realiseren van de compensatiewoning) vindt plaats binnen het gebiedskenmerk ‘Dekzandvlakte en ruggen’. In voorliggend geval wordt dan ook alleen aan dit gebiedskenmerk getoetst. Afbeelding 5.3 betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Natuurlijke laag”. Het plangebied is indicatief met de rode cirkel weergegeven.
Afbeelding 5.3 Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Natuurlijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Dekzandvlakte en ruggen’ De dekzandgronden beslaan een groot gedeelte van de oppervlakte van de provincie. Na de ijstijden bleef er in grote delen een reliëfrijk – door de wind gevormd – zandlandschap achter, dat gekenmerkt wordt door relatief grote verschillen tussen hoog/droog en laag/nat gebied. Als ontwikkelingen plaats vinden, dan dragen deze bij aan het beter zichtbaar en beleefbaar maken van de hoogteverschillen en het watersysteem. Beiden zijn tevens uitgangspunt bij (her)inrichting. Bij ontwikkelingen is de (strekkings)richting van het landschap, gevormd door de afwisseling van beekdalen en ruggen, het uitgangspunt.