CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

TOE Bestemmingsplan Buitengebied partiele herziening Heerenweg 57 IJhorst.pdf

Raadsvergadering 21 september 2021, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Bestemmingsplan Heerenweg 5723.154 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestemmingsplan

Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst

Juni 2021

Status: Ontwerp

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Bestemmingsplan “Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst”

Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:

Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst NL.IMRO.0180.5102021005-ON01 Bestemmingsplan Ontwerp Juni 2021

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Toelichting

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

BESCHRIJVING INITIATIEF................................................................................................................................ 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ........................................................................................................................ 8 HUIDIGE PLANOLOGISCHE SITUATIE .................................................................................................................. 9 VOLLEDIGE BESCHRIJVING STRIJDIGHEDEN MET VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ....................................................... 11 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 11

HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ..... 12 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

BESTAANDE SITUATIE .................................................................................................................................. 12 ONTSTAANSGESCHIEDENIS ........................................................................................................................... 14 HYDROLOGIE ............................................................................................................................................. 15 LANDSCHAPS- EN NATUURWAARDEN .............................................................................................................. 16 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 17 STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN ................................................................................................................. 18

HOOFDSTUK 3 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF..................... 20 3.1 3.2 3.3 3.4

BEELDKWALITEITSEISEN ............................................................................................................................... 20 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN ........................................................................................................... 20 RUIMTELIJKE EN LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ................................................................................................ 21 DOORVERTALING RANDVOORWAARDEN NAAR INITIATIEF .................................................................................... 21

HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF ..... 22 4.1 4.2 4.3 4.4

GEBRUIKSWAARDE ..................................................................................................................................... 22 BELEVINGSWAARDE .................................................................................................................................... 22 TOEKOMSTWAARDE (DUURZAAMHEID) ........................................................................................................... 22 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 22

HOOFDSTUK 5 BELEIDSKADER ............................................................................ 23 5.1 5.2 5.3

RIJKSBELEID............................................................................................................................................... 23 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 25 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 34

HOOFDSTUK 6 TOETS INITIATIEF AAN OMGEVINGSASPECTEN ...................................... 43 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16

BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 43 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ............................................................................................................... 43 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 45 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 45 GELUID .................................................................................................................................................... 46 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 47 GEUR ....................................................................................................................................................... 49 MILIEUZONERING ....................................................................................................................................... 50 EXTERNE VEILIGHEID ...................................................................................................................................

52 WATERASPECTEN ....................................................................................................................................... 54 KLIMAATADAPTIE ....................................................................................................................................... 56 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 56 ECOLOGIE ................................................................................................................................................. 58 VERKEER................................................................................................................................................... 60 PARKEREN ................................................................................................................................................ 60 IN- EN UITRITTEN ........................................................................................................................................ 60

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp 6.17 6.18 6.19

VERLICHTING ............................................................................................................................................. 60 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) ......................................................................................................... 60 RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 60

HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .................................................................. 61 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

SOCIALE VEILIGHEID (INRICHTING OPENBARE RUIMTE)........................................................................................ 61 ZORG ....................................................................................................................................................... 61 MAATSCHAPPELIJK ..................................................................................................................................... 61 SOCIALE WONINGBOUW .............................................................................................................................. 61 OVERIG .................................................................................................................................................... 61

HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 62 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 62 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 62 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 62 INSPRAAK EN VOOROVERLEG ........................................................................................................................ 62 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 63 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 63 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 63 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 63

HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 64 9.1 9.2 9.3

INLEIDING ................................................................................................................................................. 64 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................. 64 VERANTWOORDING VAN DE REGELS ............................................................................................................... 65

HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ................................................................... 67 10.1

WIJZE VAN HANDHAAFBAARHEID REGELS ........................................................................................................ 67

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 68 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4

RUIMTELIJK KWALITEITSPLAN ................................................................................................................ 69 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 70 WATERTOETS .................................................................................................................................... 71 QUICKSCAN ECOLOGIE ......................................................................................................................... 72

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

HOOFDSTUK 1

INLEIDING

1.1

Beschrijving initiatief

1.1.1

Aanleiding

Aan de Heerenweg 57 in IJhorst, in het buitengebied van de gemeente Staphorst, bevindt zich een karakteristieke woonboerderij met een aangebouwde dwarsschuur en enkele bijgebouwen. Initiatiefnemer is voornemens ter plaatse van de aangebouwde dwarsschuur appartementen te realiseren. De bestaande gebintenindeling biedt ruimte voor drie appartementen. Hierbij blijft de oorspronkelijke gebintindeling het leidraad voor de verdeling van de appartementen. Het voornemen gaat uit van verhuur van de appartementen. Het geheel zal tot slot landschappelijk worden ingepast Op het voornemen heeft de omgevingskamer van de gemeente Staphorst (d.d. 22 september 2020) een positief advies gegeven, waarna het college op 9 oktober 2020 een positief principebesluit heeft genomen. De gewenste ontwikkeling is niet in overeenstemming met de geldende bestemmingsplannen “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” en “Veegplan Buitengebied” van de gemeente Staphorst. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.

1.1.2

Ruimtelijke ontwikkeling

1.1.2.1 Algemeen Op het perceel aan Heerenweg 57 in IJhorst is een karakteristieke woonboerderij aanwezig met voormalige loopstal. Zoals hiervoor beschreven is de initiatiefnemer voornemens om in de aangebouwde dwarsschuur drie huurappartementen te realiseren. Op basis van het VAB beleid kan een bestaande woonboerderij worden gesplitst in meer dan drie wooneenheden. De woonboerderij bestaat uit een voorhuis met aangebouwd bijgebouw (achterhuis) en een aangebouwde dwarsschuur en heeft een aanduiding ‘Karakteristiek’. Het voorhuis is door de initiatiefnemer reeds volledig gerestaureerd. Het voornemen is om ook het achterhuis en dwarsschuur te restaureren. Om geld te genereren is de initiatiefnemer voornemens drie huurappartementen te realiseren in de dwarsschuur. Met de inkomsten van de verhuur wil de initiatiefnemer de overige restauratiewerkzaamheden laten uitvoeren. Het voornemen is om het achterhuis als bijgebouw te behouden. De dwarsschuur heeft nog een karakteristieke gebintenwerk. Op basis van de gebintenindeling kunnen er drie appartementen worden gerealiseerd. Hierbij blijft het karakteristieke gebintenwerk behouden. De gevels van de dwarsschuur worden weer in oude ere hersteld door middel van potdekselwerk. De dakbedekking bestaat in de huidige situatie uit golfplaten maar worden vervangen door deels dakpannen en een rietenkap.

Tot slot wordt het gehele perceel landschappelijk ingepast. De verkaveling structuur met kenmerkende houtwallen wordt zoveel mogelijk hersteld. Hiermee wordt het beeld vanaf de Heerenweg richting het achterliggende landschap weer teruggebracht naar het oorspronkelijke beeld. Aan de oostzijde van het perceel worden deze zichtlijnen belemmerd door de voormalige agrarische loopstal. De huidige staat van de loopstal verkeerd in slechte staat. Daarom zal een deel van de loopstal worden gesloopt waarmee zichtlijnen naar het achterliggende landschap worden hersteld. Het te handhaven deel kan worden voorzien van een nieuw dak (nu nog asbest) en nieuw potdekselwerk. Hiermee ontstaat een harmonie in gevelafwerking van de gebouwen op het perceel. Het te handhaven deel van de loopstal zal worden gebruikt voor landschapsonderhoud en het stallen van machines voor het onderhoud van aangrenzende gronden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp Het voornemen is in lijn met het gemeentelijke VAB beleid. Het VAB beleid staat splitsing in meerdere woningen toe bij karakteristieke / monumentale voormalige boerderijen. Zoals beschreven heeft de dwarsschuur een aanduiding ‘karakteristiek’. Daarnaast wordt aansluiting gezocht bij KGO om voldoende kwaliteitsimpuls te bieden voor de omgeving om zodoende de extra appartementen te kunnen realiseren.

1.1.2.3 Landschappelijke inpassing en KGO Zoals hiervoor is beschreven wordt het voorgenomen initiatief mogelijk gemaakt door het VAB beleid in combinatie met KGO. Voor het vergroten van woningen in het buitengebied heeft de gemeente Staphorst een notitie opgesteld, namelijk “Notitie Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Gemeente Staphorst”. De provincie biedt in de Omgevingsvisie ontwikkelingsruimte in het landelijk gebied. Leidend begrip hierbij is de ruimtelijke kwaliteit. De notitie biedt de mogelijkheid om de inhoud van woningen in het buitengebied te verruimen tot 1.500m³ onder voorwaarden. De voorgenomen ontwikkeling voorziet niet in het vergroten van het bouwvolume op het perceel aan de Heerenweg 57 in IJhorst. Het initiatief gaat dan ook niet uit van het realiseren van extra bebouwing. Wel is er sprake van een toename van gebruik van reeds bestaand volume ten behoeve van wonen. De appartementen zullen worden gerealiseerd in een bestaande aangebouwde dwarsschuur. Bij een indeling van 3 appartementen in de achterste helft van de dwarsschuur betreft dit een oppervlakte van 164m² met een gemiddelde hoogte van 3,55m¹. Samen maakt dit een inhoud van 164x3,55=582m³. Onder voorwaarden wordt toegestaan om de inhoud van woningen in het buitengebied te verruimen tot 1.500 m3. Het berekeningsmodel KGO van de gemeente Staphorst is als volgt: 1. 2.

3.

Bepalen aantal extra kuubs x € 30 = € bedrag ruimtelijke investering dat als uitgangspunt geldt (A) Ligt het plangebied al dan niet in bebouwingsclusters met meerdere gebouwen (zoals bijvoorbeeld de Halfweg) o Gelegen buiten bebouwingscluster: gevraagde kwaliteitsimpuls 75% van bedrag A o Gelegen binnen bebouwingscluster: gevraagde kwaliteitsimpuls 65% van bedrag A Wordt extra kwaliteit geleverd in rood of bij de inrichting van de huiskavel: o Nee, dan blijven genoemde percentages onder 2 van toepassing o Ja, dan gaat het volgende gelden: ▪ Buiten bebouwingscluster: 65% van de meerwaarde van bedrag A ▪ Binnen bebouwingscluster 55% van de meerwaarde van bedrag A

Op basis van het berekeningsmodel ontstaat het volgende beeld. De compensatie in de ruimtelijke kwaliteit wordt gezocht in de directe omgeving van het plangebied, waarbij voornamelijk wordt geïnvesteerd in landschappelijke groenstructuren. Zoals in beleidsstuk van de gemeente Staphorst wordt beschreven is er op basis van ervaringscijfers de meerwaarde bepaald op € 30,- per kuub. De vergroting van het woonoppervlakte is bepaald op 528 m3. In de notitie wordt gesteld dat een deel van de toegekende meerwaarde niet gecompenseerd hoeft te worden. Dit wordt met name gemotiveerd als beloning voor een goede investering in de ruimtelijke kwaliteit. Op basis van het voorliggende ruimtelijke kwaliteitsplan wordt hier invulling aan gegeven. Bij een toename van 582m³, met een compensatiefactor van 75%, geldt dat de extra investering in de ruimtelijke kwaliteit in voorliggend geval 582 x 30 x 0,75 = € 13.095,- dient te bedragen. In bijlage 1 van de toelichting is het ruimtelijke kwaliteitsplan opgenomen. In het ruimtelijke kwaliteitsplan wordt beschreven hoe het te investeren bedrag wordt ingezet. In afbeelding 1.1 is de erfinrichtingstekening opgenomen waaruit blijkt hoe het nieuwe erf landschappelijk wordt ingepast. Concreet bestaat de landschappelijke inpassing uit: • •

het realiseren van een houtsingel aan de oostzijde van het perceel; de aanleg van een karakteristieke zandweg met greppel.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Afbeelding 1.1 Landschappelijke inpassing Heerenweg 57 (Bron: VBT)

1.1.3

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “Buitengebied, partiele herziening Heerenweg 57 IJhorst” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.5102021005-ON01) en een renvooi; regels.

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt aan de Heerenweg 75 te IJhorst, in het buitengebied van de gemeente Staphorst. Het plangebied staat kadastraal bekend als gemeente Staphorst, sectie C, nummer 3742. De ligging van het plangebied ten opzichte van het buurtschap IJhorst en de directe omgeving is in afbeelding 1.2 weergegeven. Het plangebied is hierin indicatief met rode ster en rode lijn aangeduid. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt naar de verbeelding verwezen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Afbeelding 1.2 Ligging plangebied ten opzichte van IJhorst en de directe omgeving (Bron: Atlas van Overijssel)

1.3

Huidige planologische situatie

1.3.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” en bestemmingsplan “Veegplan Buitengebied” van de gemeente Staphorst. Ten aanzien van de verbeelding is “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” leidend. De geldende bouw- en gebruiksregels zijn in “Veegplan Buitengebied” opgenomen. De bestemmingsplannen zijn op respectievelijk 25 juni 2013 en 9 juli 2019 door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld. In afbeelding 1.3 is een uitsnede van de verbeelding van “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” weergegeven. Het plangebied is indicatief met rode lijn aangeduid.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Afbeelding 1.3 Uitsnede verbeelding “Bestemmingsplan Buitengebied Staphorst” (Bron: Ruimtelijke plannen)

1.3.2

Beschrijving bestemmingen

Het plangebied is geheel voorzien van de bestemming ‘Wonen -1’. Ter plaatse van de woonboerderij is de bouwaanduiding ‘Karakteristiek’ opgenomen. Daarnaast geldt voor het gehele plangebied de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’. Hierna wordt nader op de bestemmingen ingegaan. Wonen -1 Gronden die bestemd zijn als ‘Wonen -1’ zijn bestemd voor wonen, al dan niet in combinatie met een aan huis verbonden beroep of aan huis verbonden bedrijfs- of kantooractiviteiten, bed and breakfast en bestaande bedrijven. In de bouwregel is bepaald dat het bestaande aantal woning per bestemmingsvlak zijn toegestaan. De inhoud van een hoofdgebouw, inclusief aangebouwde of vrijstaande bijgebouwen, bedraagt ten hoogste 1.100 m³, met dien verstande dat de gezamenlijke inhoud van bijgebouwen niet meer mag bedragen dan de inhoud van het bestaande hoofdgebouw. De goot- en bouwhoogte mag niet meer bedragen dan respectievelijk 3 m en 10 m, danwel de bestaande goot- en bouwhoogte indien deze meer bedraagt. Waarde – Archeologie 6 De voor 'Waarde - archeologie 6' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van lage archeologische verwachtingswaarden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

1.4

Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan

Het realiseren van drie appartementen in de bestaande karakteristieke dwarsschuur is vanwege het ontbreken van passende gebruiks- en bouwmogelijkheden, niet in overeenstemming met de geldende bestemming. Ter plaatse van het bestemmingsvlak ‘Wonen -1’ is namelijk het bestaande aantal woningen toegestaan, oftewel één woning. Een herziening van het bestemmingsplan is daarom noodzakelijk om voorliggend initiatief mogelijk te maken. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op historisch geografische beschrijving van het plangebied en de omgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief. Concreet wordt ingegaan op de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 6 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 7 bevat de sociale component van het plan. In de hoofdstukken 8 en 9 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project. Hoofdstuk 10 gaat in op de handhaafbaarheid van het plan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

HOOFDSTUK 2 2.1

HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING

Bestaande situatie

Het plangebied ligt in het buitengebied van de gemeente Staphorst, ten oosten van de kern IJhorst. De ruimtelijk-functionele structuur bestaat voornamelijk uit (agrarische) bedrijfspercelen, agrarische cultuurgronden, natuurgronden en verspreid liggende woonpercelen. Belangrijke ruimtelijke structuurdrager is de Reest ten noorden van het plangebied. Het plangebied wordt aan de noord-,oostzijde en westzijde door agrarische cultuurgronden begrensd. Ten zuiden bevindt zich de Heerenweg. Verder bevindt zich aan de oostzijde en westzijde een agrarisch- en woonperceel. Het perceel aan de Heerenweg 57 betreft een woonperceel met een voormalige woonboerderij, bestaande uit een karakteristiek voor- en achterhuis, en aangebouwde dwarsschuur. De voormalige woonboerderij is aangeduid als karakteristiek. Verder bevindt zich op het perceel een voormalige agrarische loopstal en bijgebouw. Aan de zuidzijde van het perceel zijn de gronden ingericht als tuinen voor het overige is rondom de bebouwing erfverharding aanwezig. De huidige situatie van het plangebied is in afbeelding 2.1 indicatief weergegeven. In afbeelding 2.2 zijn straatbeelden van de huidige situatie opgenomen.

Afbeelding 2.1 Huidige situatie plangebied (Bron: Provincie Overijssel)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Afbeelding 2.2 Straatbeeld plangebied met karakteristieke woonboerderij (Bron: Google Streetview)

Afbeelding 2.3 Straatbeeld plangebied met karakteristieke dwarsschuur op het achtererf (Bron: Google Streetview)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

2.2

Ontstaansgeschiedenis

De gemeente Staphorst was vroeger een groot en uitgestrekt hoogveengebied. Ten westen van de huidige dorpen Rouveen en Staphorst lag dit hoogveen op een ondergrond van laagveen, ten oosten hiervan op zand. Door de sterke wind tijdens de laatste ijstijd (Weichselien) ontstonden op verschillende plekken lange dekzandruggen. In de laagten tussen de dekzandruggen kon het regenwater moeilijk weg. Ter plaatse van het plangebied sneed het water een weg door de zandgronden en langs dit riviertje ontstond plantengroei. Zo groeide door de eeuwen heen een dik veenpakket op de oevers van de Reest. Men vestigde zich op de ruggen, ontgon gedeeltelijk het veen en bedreef kleinschalige veeteelt en landbouw. Door de hoogteverschillen en de zwaar beplante randen ontstond een kleinschalig en gevarieerd landschap dat in de loop der eeuwen nauwelijks veranderd is. De boerderijen werden vooral rondom de essen gesitueerd op de hoogste dekzandkoppen aan de randen van het beekdal. De boerenerven bepalen daardoor het beeld van het beekdallandschap, dat ligt ingeklemd tussen wegen op de hoge oevers. Hier ligt ook het dorp IJhorst, voor het eerst genoemd in een akte uit het jaar 1176. Hierin wordt gesproken van vijf hoeven langs de Reste (Reest) en laat de Bisschop van Utrecht weten dat hij de belasting opbrengsten schenkt aan het klooster van Dickninge, westelijk van het dorp.

Uit een akte uit 1217 blijkt dat twee van deze hoeven, Bugenigge (Beugelen) en de Esphorst (de Respers) in het bezit waren van de Ruiner monniken. In die tijd was IJhorst overigens nog niet met Staphorst verenigd omdat het zijn eigen ‘sworen’ (rechters of scholtussen) bezat. In de 14e eeuw wordt er al gesproken over zestien volle erven langs de Reest. Het riviertje vormt sinds eeuwen ook een natuurlijke gemeentegrens.

Afbeelding 2.4 Buitengebied van de gemeente Staphorst rond het jaar 1905 (Bron: Gemeente Staphorst)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp In afbeelding 2.5 is een afbeelding opgenomen die toont hoe het landschap rondom het plangebied en het plangebied zelf (rode omlijning) zich van 1900 tot 2020 heeft ontwikkeld.

Afbeelding 2.5 Geschiedenis van het plangebied door de jaren heen van 1900 tot en met 2020 (Bron: Topotijdreis)

2.3

Hydrologie

In het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig er bevinden zich in de omgeving wel diverse afwateringssloten. De regionale geohydrologische bodemopbouw is weergegeven in afbeelding 2.5. Het plangebied bevindt zich niet in een waterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied. Het plangebied bevindt zich circa 3,5 meter boven NAP. De regionale grondwaterstroming is noordwestelijk.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Afbeelding 2.5 Geologisch opbouw landelijk model DGM v2.2 (Bron: Bodemonderzoek Agriterra business)

2.4

Landschaps- en natuurwaarden

2.4.1

Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000

Binnen het plangebied zijn geen gronden aanwezig die onderdeel uitmaken van NNN-gebieden of Natura 2000gebieden (zie ook paragraaf 6.13 van deze toelichting). Het dichtstbijzijnde Natuurnetwerk Nederland ligt op een afstand van 139 meter van het plangebied. Het dichtstbijzijnde Natura 2000 gebied ligt op circa 11 kilometer afstand van het plangebied.

2.4.2

Landschapstypen

In afbeelding 2.6 is een uitsnede van de landschapskwaliteitkaart van de gemeente Staphorst weergegeven. Het plangebied is hierin met rode ster aangeduid.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Afbeelding 2.6 Landschapskwaliteiten Staphorst (Bron: Landschapsplan Staphorst, gemeente Staphorst)

Op basis van het landschapsplan Staphorst ligt het plangebied binnen het Beekdallandschap Reest. Het beekdallandschap wordt gevormd door relatief laaggelegen gebieden aan weerszijden van beken/riviertjes, en de omringende hogere zandgronden. Dit betreft een tamelijk kleinschalig gebied wat vroeger veelal werd gebruikt als hooiland. Het landschap kenmerkt zich door houtsingels.

2.5

Archeologie en cultuurhistorie

Het plangebied is gelegen in het cultuurhistorische beekdallandschap van het Reestdal. In paragraaf 2.2 is uitgebreid op de cultuurhistorische kenmerken van het omliggende landschap ingegaan. Zoals al eerder is vermeld kent de voormalige woonboerderij de aanduiding ‘karakteristiek’ en is het opgenomen in de lijst met monumenten in de gemeente Staphorst. Bij het aanvragen van een bouwvergunning voor de voorgenomen ontwikkeling zal worden voldaan aan de eisen vanuit Welstand. Opgemerkt wordt dat middels voorliggend initiatief de karakteristieke kenmerken van de voormalige woonboerderij worden hersteld en dat daarmee geen afbreuk wordt gedaan aan de cultuurhistorie ter plaatse. Op basis van de archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart van de gemeente Staphorst is het plangebied gelegen in het archeologische verwachtingsgebied ‘Lage verwachting’. Dit is doorvertaald naar de bestemmingsplannen “Buitengebied Staphorst” en “Veegplan buitengebied” door het gebied te voorzien van een archeologische dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’. In de dubbelbestemming zijn grenswaarden opgenomen wanneer een archeologisch onderzoek benodigd is. Voor de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’ geldt dat bij bouwwerken minder dan 1,5 ha geen archeologisch onderzoek benodigd is. In

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp voorliggend geval wordt deze grenswaarde niet overschreden. In afbeelding 2.7 is een uitsnede van de archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart opgenomen, het plangebied is weergegeven middels rode ster.

Afbeelding 2.7 Archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart (Bron: gemeente Staphorst)

2.6

Stedenbouwkundige waarden

Voor het plangebied gelden stedenbouwkundige waarden, deze komen voort uit de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst. Op basis van de hierbij behorende welstandskaart is het projectgebied gelegen in een gebied waar een bijzonder regime geldt (zie paragraaf 5.3.5 van deze toelichting). Dit regime blijft beperkt tot de meest karakteristieke delen van het buitengebied, het Reestdal aan de noordzijde en De Olde Maten aan de westzijde van de gemeente. In het Reestdal vormt ook de erfbebouwing een kenmerkend onderdeel van het landschap.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp In voorliggend geval worden er geen nieuwe bouwwerken gerealiseerd. Via een bestemmingsplanherziening wordt afgeweken van het bestemmingsplan en wordt het woonoppervlak vergroot waardoor er drie appartementen in een aangebouwde dwarsschuur worden gerealiseerd. Bij het aanvragen van een omgevingsvergunning voor de realisatie van de appartementen wordt getoetst aan de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst.

Afbeelding 2.8 Welstandkaart (Bron: gemeente Staphorst)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

HOOFDSTUK 3

3.1

GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF

Beeldkwaliteitseisen

Zoals reeds vermeld behoort het projectgebied tot een karakteristiek deel van het buitengebied van de gemeente Staphorst, namelijk het Reestdal. Ter plaatse geldt op basis van de welstandskaart van de gemeente een bijzonder regime. Bij een bijzonder welstandsregime wordt het gebouw niet alleen als zelfstandig object maar ook in haar details getoetst, de esthetische benadering. Een bijzonder welstandsregime sluit af met de volgende aspecten: • • • • • •

de keuze tussen continuerend of contrasterend materiaalgebruik: baksteen, beton, hout, metaal of kunststof in delen of platen; de toepassing van kleuren: natuurlijke materiaaltinten of kleur als toegevoegd compositiemiddel; de raamindeling: niet onderverdeelde vlakken, opbouw door stijlen en regels, verdeling in richels en roeden; de detaillering: dakrand en dakgoot, hemelwaterafvoeren en opvangbakken, ramen en kozijnen, hekwerken en bijzondere elementen; de toepassing van ornamenten: sluitstenen, hoekstenen, tegeltableaus, kunstwerken aan de gevel etc.; de materiaaltoepassing en het kleurgebruik van de onderdelen van het object.

Het bouwplan voor de appartementen zal bij de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen door welstand getoetst worden.

3.2

Gemeentelijke randvoorwaarden

Uitgangspunten initiatiefnemer: • • • •

Het realiseren van drie appartementen in een bestaande karakteristieke dwarsschuur; Renovatie van bestaande bouwwerken op het perceel, onder andere achterhuis woonboerderij, aangebouwde dwarsschuur en voormalige loopstal; Sloop van een deel van de voormalige loopstal om zichtlijnen op het achterliggende landschap te herstellen; Het nieuwe erf landschappelijk inpassen waarbij rekening wordt gehouden met het karakteristieke cultuurhistorische landschap van het Reestdal.

Uitgangspunten omgevingskamer: •

Adviseert het college een positief standpunt in te nemen, onder voorwaarde dat een nadere uitwerking voor de landschappelijke inpassing van het erf en bebouwing plaats vindt en tijdens de toekomstige omgevingsvergunningaanvraag met de stadsbouwmeester/monumentencommissie een nadere welstandstoetsing plaats vindt.

Uitgangspunten Gemeente: •

• •

Het college van Burgemeester en wethouders neemt een positief standpunt in en neemt de uitgangspunten en voorwaarden van de Omgevingskamer één op één over (nadere landschappelijke uitwerking van de erfinrichting en creëren van streekeigen verschijningsvorm van de bebouwing bij de aanvraag omgevingsvergunning); Vindt het van belang dat de omwonenden bij het plan worden betrokken; Uit het bestemmingsplan en de benodigde milieuonderzoeken moet blijken dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

3.3

Ruimtelijke en landschappelijke inpassing

3.2.1

Algemeen

De gemeente Staphorst beschikt over het ‘Landschapsplan Staphorst’: een beleidsplan dat bouwstenen biedt voor ontwikkeling en (her)inrichting van de diverse landschappen in het buitengebied. Daarnaast beschikt de gemeente over het ‘Beeldenboek Landschappen en Erven’, waarin streekeigen landschapskenmerken staan vermeld als inspiratiebron bij ontwikkelingen.

3.2.2

Ligging plangebied

Het plangebied bevindt zich in het landschapstype Reestdal (Beekdallandschap): een kleinschalig gaaf beekdallandschap met kleine bolvormige essen, beekdalnatuur, hoger gelegen oude bewoningsplaatsen en andere archeologische rijkdom. Het landschapsplan en Beeldboek bieden bouwstenen en aspecten voor het landschapstype Reestdal. Hieronder wordt dit kort beschreven. Voor het Reestdal wordt gestreefd naar behoud en ontwikkeling van het kleinschalige en afwisselende natuuren cultuurlandschap. Daarbij wordt het verschil tussen half open oostelijke deel en het relatief open westelijke deel verder ontwikkeld. De bouwstenen hiervoor zijn graslanden, waardevolle essen, bosjes en perceelgrensbeplanting (oostelijke deel), solitaire bomen en erven met erfbeplanting aan de Lankhorsterweg/Heerenweg.

3.4

Doorvertaling randvoorwaarden naar initiatief

Het voornemen bestaat uit de realisatie van een drietal appartementen in een bestaande dwarsschuur. Het planvoornemen voorziet niet in het vergroten van het bouwvolume. Initiatief is juist gebaseerd op herstel van landschappelijke waarden en het herstellen van de karakteristieke woonboerderij. Onderdeel hiervan is ook het herstellen van het landschap rondom de boerderij, zodat ook daarin de historische verkavelingsstructuur weer helderder wordt. Voor het initiatief wordt aansluiting gezocht bij KGO om voldoende kwaliteitsimpuls te bieden voor de omgeving om zodoende de extra mogelijkheden te kunnen realiseren. Voor het initiatief is een ruimtelijk kwaliteitsplan opgesteld waarin de “Notitie Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Gemeente Staphorst” is verwerkt. In het ruimtelijke kwaliteitsplan is eveneens beschreven hoe wordt gekomen tot een goede landschappelijk inpassing. Een uitsnede van het erfinrichtingsplan is in afbeelding 1.2 opgenomen. In paragraaf 1.1.2.3 is hierbij beschreven hoe de gewenste ontwikkeling bijdraagt aan een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit in het buitengebied van de gemeente Staphorst.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

HOOFDSTUK 4

VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF

Ruimtelijke kwaliteit uit zich in plannen die zijn opgesteld vanuit de belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde van het gebied waarin zich het plan bevindt. De term ‘toekomstwaarde’ is in feite synoniem aan de term ‘duurzaamheid’. De provincie Overijssel en de gemeente Staphorst hebben ruimtelijke kwaliteit tot de pijler van ruimtelijk beleid gemaakt, zie ook de provinciale en gemeentelijke omgevingsvisie (zie paragraaf 5.2.1 en paragraaf 5.3.1 van deze toelichting). In dit hoofdstuk wordt de ruimtelijke kwaliteit binnen voorliggend voornemen beschreven.

4.1

Gebruikswaarde

Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat het woonoppervlak wordt vergroot ten behoeve van de realisatie van drie appartementen in een bestaande dwarsschuur. Verder wordt het perceel met karakteristieke bebouwing landschappelijk ingepast. Door middel van de realisatie van de appartementen wordt een geldstroom gegenereerd, waardoor in het nodige onderhoud en restauratie kan worden voorzien van de karakteristieke bebouwing op het perceel. Dit komt de gebruikswaarde en ruimtelijke kwaliteit van het erf richting de toekomst ten goede. Daarnaast wordt voorzien in de realisatie van groenelementen die het Reestdallandschap kenmerken, hierdoor neemt de gebruikswaarde aanzienlijk toe.

4.2

Belevingswaarde

Voorliggend initiatief brengt geen belemmeringen met zich mee voor de belevingswaarde ter plaatse van het plangebied. De bestaande bebouwing zal niet worden uitgebreid ten behoeve van het voornemen, met uitzondering van de voormalige loopstal. Het erf zal daarnaast landschappelijk worden ingepast conform de geldende gebiedskenmerken. Daarnaast wordt de karakteristieke bebouwing conform de cultuurhistorische kenmerken van het gebied hersteld en gerenoveerd. De belevingswaarde neemt met voorliggende ontwikkeling dan ook toe aangezien het erf landschappelijk wordt ingepast en karakteristieke bebouwing wordt gerenoveerd en een representatief woonperceel wordt gecreëerd.

4.3

Toekomstwaarde (duurzaamheid)

Met het realiseren van de appartementen in de dwarsschuur wordt voorzien in een toekomstbestendige situatie aan de Heerenweg 57 in IJhorst. Door middel van de verhuur van de appartementen kan geld worden gegenereerd waardoor kan worden voorzien in de restauratie van de karakteristieke woonboerderij met bijgebouwen. Middels voorliggend initiatief worden drie extra woningen op het perceel nabij de kern IJhorst toegevoegd, waardoor de toekomstwaarde van de kern IJhorst en omgeving wordt versterkt. De nieuwe appartementen in de bestaande dwarsschuur tast het karakteristieke karakter van het erf niet aan en biedt tegenwicht tegen de leegloop in de omgeving. De appartementen dragen bij aan de diversiteit van het woonklimaat in het buitengebied in Staphorst. Daarnaast wordt rekening gehouden met de bestaande aanwezige landschappelijke kenmerken en blijven deze behouden of versterkt. Deze zullen in de toekomst nog aanwezig zijn. De voorgenomen ontwikkeling draagt dan ook bij aan de toekomstwaarde van het plangebied.

4.4

Conclusie

Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied fors verbeterd.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

HOOFDSTUK 5

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

5.1

Rijksbeleid

5.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

5.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 5.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.

2.

Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.

3.

Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.

4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties.

5.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).

5.1.2

Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid

Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconstateerd is dat de woonfunctie passend is voor deze locatie. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen herontwikkeling. Wat betreft de “Ladder voor duurzame verstedelijking” wordt opgemerkt dat toetsing noodzakelijk is bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp Wat de “Ladder voor duurzame verstedelijking” betreft is een uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van belang. Hierin is uitgesproken dat met de realisatie van 11 woningen niet voorzien wordt in een woningbouwlocatie of andere stedelijk ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (ABRS 16 september 2015, 201501297/1/R4). Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het realiseren van drie woningen in de vorm van appartementen. Opgemerkt wordt dat het hier gaat om een solitair erf in het buitengebied van de gemeente Staphorst, waardoor er geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Gelet op de hiervoor genoemde uitspraak van de Afdeling is in voorliggend geval dan ook geen sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. Geconcludeerd wordt dat geen verdere toetsing plaats hoeft te vinden aan de “Ladder voor duurzame verstedelijking” en dat het initiatief voldoet aan het rijksbeleid.

5.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.

5.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • • •

5.2.2

Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

25

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp 5.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.

Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.

5.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.

Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.

5.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.

5.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 5.1 geeft dit schematisch weer. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

26

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp

Afbeelding 5.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

5.2.4

Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.

5.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een woningbouwontwikkeling in het kader van het gemeentelijk VAB beleid. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3, artikel 2.1.5 lid 1, artikel 2.1.6 lid 1 en artikel 2.2.2 lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: • •

dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘groene omgeving’ nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

27

“Buitengebied, partiële herziening Heerenweg 57 IJhorst” Ontwerp In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘bestaand bebouwd gebied’ nader gedefinieerd als: de gronden die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro/artikel 10 BRO. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel Voorliggend bestemmingsplan voorziet niet in het vergroten van bouwvolume aan de Heerenweg 57 in IJhorst. Het initiatief gaat uit van de realisatie van drie woonappartementen in een bestaande dwarsschuur. Middels voorliggend bestemmingplan wordt wel de gebruiksmogelijkheden voor wonen vergroot. Opgemerkt wordt dat per saldo geen sprake is van extra ruimtebeslag door bouwen en verharden op de groene omgeving, maar juist een lichte afname. Ter compensatie wordt een deel van de voormalige loopstal gesloopt en worden er nieuwe groenelementen aangeplant op het perceel. Hiermee wordt het nieuwe perceel landschappelijk ingepast en de voorgenomen ontwikkeling gecompenseerd.

Artikel 2.1.5 lid 1: Ruimtelijke kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Artikel 2.1.6 lid 1: Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.5 lid 1 en artikel 2.1.6. lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel Het voorliggende plan leidt tot een kwaliteitsimpuls in de groene omgeving van de gemeente Staphorst. Deze meerwaarde vertaalt zich in: • •

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=2025519f-2602-4d5c-a450-05fbb6660d79