Staphorst Dorp - Rouveen ph Berkenlaan 1 te Staphorst_Toelichting
Tekst van het document
Staphorst Dorp - Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst
bestemmingsplan Staphorst Dorp - Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst
Inhoudsopgave
Toelichting
2
3
Inhoudsopgave (ontwerp)
bestemmingsplan Staphorst Dorp - Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst
Toelichting
Toelichting (ontwerp)
3
Bestemmingsplan Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst
Februari 2023
Status: Ontwerp
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst NL.IMRO.0180.1102022003-ON01 Bestemmingsplan Ontwerp Februari 2023
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4
AANLEIDING ................................................................................................................................................ 6 PLANGEBIED ................................................................................................................................................ 7 GELDEND BESTEMMINGSPLAN......................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................. 9
HOOFDSTUK 2 PLANBESCHRIJVING...................................................................... 10 2.1 2.2 2.3 2.4
BESTAANDE SITUATIE .................................................................................................................................. 10 NIEUWE SITUATIE ....................................................................................................................................... 12 RANDVOORWAARDEN GEMEENTE .................................................................................................................. 14 VERBETERING FYSIEKE LEEFOMGEVING ............................................................................................................ 15
HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADERS .......................................................................... 16 3.1 3.2 3.3 3.4
RIJKSBELEID............................................................................................................................................... 16 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 19 REGIONAAL BELEID ..................................................................................................................................... 28 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 29
HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSASPECTEN ................................................................. 34 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16
MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .......................................................................................................................... 34 DUURZAAMHEID EN KLIMAAT ....................................................................................................................... 35 BODEM .................................................................................................................................................... 35 GELUID .................................................................................................................................................... 36 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 37 GEUR ....................................................................................................................................................... 38 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING .................................................................................................................... 40 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 43 WATER ....................................................................................................................................................
46 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 49 FLORA EN FAUNA ....................................................................................................................................... 50 VERKEER, PARKEREN, IN- EN UITRITTEN ........................................................................................................... 54 BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 57 VERLICHTING ............................................................................................................................................. 57 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) ......................................................................................................... 57 RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 57
HOOFDSTUK 5 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 58 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 58 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 58 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 58 INSPRAAK EN VOOROVERLEG......................................................................................................................... 58 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 59 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 59 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 59 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 59
HOOFDSTUK 6 JURIDISCHE TOELICHTING............................................................... 60 6.1 6.2 6.3
ALGEMEEN................................................................................................................................................ 60 OPBOUW REGELS ....................................................................................................................................... 60 BOUW- EN GEBRUIKSREGELS......................................................................................................................... 61
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp 6.4
VOORWAARDELIJKE VERPLICHTINGEN ............................................................................................................. 63
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 64 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6 BIJLAGE 7 BIJLAGE 8 BIJLAGE 9
STEDENBOUWKUNDIG PLAN ................................................................................................................. 64 BEELDKWALITEITSPLAN ........................................................................................................................ 65 AERIUS-BEREKENING ......................................................................................................................... 66 AANMELDNOTITIE VORMVRIJE M.E.R.-BEOORDELING ................................................................................. 67 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 68 AKOESTISCH ONDERZOEK WEG- EN RAILVERKEERSLAWAAI ........................................................................... 69 STANDAARD WATERPARAGRAAF ............................................................................................................ 70 QUICKSCAN WET NATUURBESCHERMING ................................................................................................ 71 VLEERMUISONDERZOEK ....................................................................................................................... 72
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 1 1.1
Aanleiding
1.1.1
Algemeen
INLEIDING
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op de herontwikkeling van de voormalige schoollocatie aan de Berkenlaan 1 in Staphorst (hierna: plangebied). Ter plaatse is reeds geen school meer aanwezig, maar huisvest wel het gemeentelijk dienstencentrum met verschillende maatschappelijke organisaties en verenigingen. Het huidige voormalige schoolgebouw voldoet niet meer aan de hedendaagse (duurzaamheids)eisen en wensen. Het is daarom gewenst om het plangebied te herontwikkelen. Het voornemen is om het schoolgebouw en bijbehorende bebouwing te slopen en ter plaatse 23 sociale huurappartementen (woningstichting VechtHorst) en ruimte voor een dienstencentrum te realiseren. Concreet ziet het voornemen toe op het realiseren van drie gebouwen waarbij op de begane grond van één van de gebouwen het dienstencentrum wordt gerealiseerd. Hierbij wordt opgemerkt dat voorliggend bestemmingsplan voorziet in de mogelijkheid om het dienstencentrum om te vormen naar zes extra appartementen. Benadrukt wordt dat de zes extra appartementen slechts zijn toegestaan indien het dienstencentrum niet (meer) aanwezig is. Op het voornemen heeft de omgevingskamer van de gemeente Staphorst (d.d. 18 juli 2022) onder voorwaarden een positief advies gegeven, waarna het college onder voorwaarden een positief standpunt heeft ingenomen.
Het voornemen is niet in overeenstemming met de geldende gebruiks- en bouwmogelijkheden van het bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” van de gemeente Staphorst, aangezien het plangebied geheel is voorzien van de bestemming ‘Maatschappelijk’. Binnen deze bestemming is het realiseren en bewonen van reguliere woningen niet toegestaan. Tevens past de beoogde nieuwbouw niet geheel binnen het ter plaatse geldende bouwvlak. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om realisatie van voorliggende ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening van de bestemming in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.1.2
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.1102022003-ON01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
1.2
Plangebied
1.2.1
Ligging
Het plangebied ligt aan de Berkenlaan 1, in de kern Staphorst. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Staphorst, sectie AG, perceelnummer 1657 en deels perceelnummer 2868. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied weergegeven in de kern Staphorst (rode ster) en ten opzichte van de directe omgeving (rode omlijning). De rode omlijning geeft het plangebied indicatief weer.
Afbeelding 1.1
Ligging van het plangebied in de kern Staphorst en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: PDOK)
1.3
Geldend bestemmingsplan
1.3.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan "Staphorst Dorp – Rouveen 2016". Dit bestemmingsplan is op 26 januari 2016 door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld. Daarnaast geldt het bestemmingsplan “Kleinschalige windturbines” (vastgesteld op 23 juni 2020). Het bestemmingsplan 'Kleinschalige windturbines' voorziet in een regeling dat bij omgevingsvergunning windturbines met een maximale ashoogte van 25 meter kunnen worden toegestaan, uitsluitend voor de eigen energievoorziening. Het plangebied heeft op basis van het geldende bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” de enkelbestemming ‘Maatschappelijk’ met twee bouwvlakken. Met maatvoeringsaanduidingen is de maximum toegestane bouw- en/of goothoogte vastgelegd. Verder geldt over het gehele plangebied de gebiedsaanduiding ‘wetgevingszone – wijzigingsplangebied’. Op afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij het geldend bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief weergegeven met de rode contour.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
Afbeelding 1.2
1.3.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Beschrijving bestemmingen en aanduiding
Enkelbestemming ‘Maatschappelijk’ De voor ‘Maatschappelijk’ aangewezen gronden zijn hoofdzakelijk bestemd voor maatschappelijke voorzieningen, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen, nutsvoorzieningen, voet- en fietspaden en water. In de bouwregels is onder meer bepaald dat gebouwen uitsluitend binnen bouwvlak mogen worden gebouwd, met uitzondering van nutsvoorzieningen. Met maatvoeringsaanduidingen op de verbeelding is de maximum toegestane bouw- en/of goothoogte vastgelegd. Gebiedsaanduiding ‘wetgevingszone – wijzigingsgebied’ Binnen het gehele plangebied is binnen de bestemming ‘Maatschappelijk’ de gebiedsaanduiding ‘wetgevingszone – wijzigingsgebied’ opgenomen. Deze aanduiding is gerelateerd aan een in de regels opgenomen wijzigingsbevoegdheid op basis waarvan Burgemeester van wethouders het binnen het plangebied opgenomen bouwvlak kunnen vergroten. Omdat de voorgenomen ontwikkeling niet mogelijk kan worden gemaakt op basis van de betreffende wijzigingsbevoegdheid, wordt hier niet nader op ingegaan.
1.3.3
Volledige beschrijving strijdigheden met geldend bestemmingsplan
De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het slopen van de binnen het plangebied aanwezige bebouwing behorende bij de voormalige schoollocatie. Hiervoor in de plaats worden drie woongebouwen gerealiseerd met ruimte voor 23 appartementen. Verder wordt in één van de gebouwen op de begane grond een dienstencentrum mogelijk gemaakt. Dit dienstencentrum is momenteel reeds gevestigd in het voormalige schoolgebouw. Hierbij wordt opgemerkt dat voorliggend bestemmingsplan voorziet in de mogelijkheid om het beoogde dienstencentrum in de toekomst om te vormen naar zes extra appartementen. Benadrukt wordt dat de zes extra appartementen slechts zijn toegestaan indien het dienstencentrum niet (meer) aanwezig is. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp Het voornemen is niet in overeenstemming met de geldende gebruiks- en bouwmogelijkheden van het bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” van de gemeente Staphorst, aangezien binnen de bestemming ‘Maatschappelijk’ geen woningbouw is toegestaan. Bovendien passen de beoogde gebouwen niet geheel binnen het ter plaatse geldende bouwvlak. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
1.4
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de bestaande en nieuwe situatie van het plangebied, inclusief de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief en de verbetering van de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 4 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. In de hoofdstukken 5 en 6 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 2
PLANBESCHRIJVING
2.1
Bestaande situatie
2.1.1
Beschrijving plangebied en omgeving
Het plangebied ligt aan de Berkenlaan 1, ten noorden van het karakteristieke bebouwingslint De Streek in Staphorst en maakt onderdeel uit van de uitbreidingswijk Staphorst-Noord. De functionele structuur van de directe omgeving bestaat voornamelijk uit woonpercelen, maatschappelijke voorzieningen en centrumvoorzieningen. Belangrijke ruimtelijke structuurdragers vormen de Ebbinge Wubbenlaan en op enige afstand gelegen Gemeenteweg en snelweg A28. Het plangebied ligt aan de zuidoost-, noordoost- en zuidwestzijde aan respectievelijk de Berkenlaan, Boslaan en Ebbinge Wubbenlaan. Ten noordwesten van het plangebied is een woonzorgvoorziening aanwezig (Berghorst). Het plangebied zelf betreft een voormalige schoollocatie waar momenteel het gemeentelijk dienstencentrum is gehuisvest. Binnen het plangebied bevindt zich verouderde bebouwing behorend bij de voormalige school, met bijhorend schoolplein, parkeervoorziening en overige verharding. Daarnaast is een deel van het plangebied onverhard en ingericht als grasveld. Het plangebied wordt aan de Berkenlaan en Ebbinge Wubbenlaan ontsloten. Daarnaast is aan de Boslaan een ontsluiting voor langzaam verkeer (voetgangers en fietsers). De ligging en begrenzing van het plangebied wordt weergegeven in afbeelding 2.1. Het plangebied is hierbij indicatief weergegeven met de rode omlijning.
Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding. In afbeelding 2.2 en 2.3 zijn (straat)beelden van de huidige situatie van het plangebied opgenomen.
Afbeelding 2.1
Huidige situatie ter plaatse van het plangebied (Bron: PDOK)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
Afbeelding 2.2 2022)
Straatbeeld huidige situatie plangebied, gezien vanaf de Ebbinge Wubbenlaan (Bron: Google Streetview – maart
Afbeelding 2.3
Straatbeeld huidige situatie plangebied, gezien vanaf de Berkenlaan (Bron: Google Streetview – juli 2021)
2.1.2
Ontstaansgeschiedenis
De kern Staphorst en de kern Rouveen worden beschreven als een langgerekt streekdorp met een karakteristiek bebouwingsbeeld. Het is een reeks van in totaal ruim duizend boerderijen aan weerszijden van de bijna 12 kilometer lange straatweg. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. Het huidige Rouveen is zuidelijker ontstaan als verdichting rondom de kerk van Rouveen. Beide dorpen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker. De ontginning van het hoogveengebied geschiedde vanuit de beekdalen. Vanuit de beekdalen verdeelde men het hoogveengebied in een aantal ontginningsblokken of slagen, vier slagen voor Staphorst en vier voor Rouveen. Inklinking en oxidatie leidden tot maaiveldverlaging, waardoor men het dorp moest verplaatsen. Omstreeks 1600 ontstond de huidige situatie met de Nieuwe Dijk (thans de Oude Rijksweg-Gemeenteweg) als bebouwingsas.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp Staphorst Noord wordt begrensd door de Klaas Kloosterweg Oost aan de noordzijde en de spoorlijn ZwolleMeppel aan de oostzijde. De bebouwing ten noorden van de Gemeenteweg in het centrum van de kern Staphorst behorende tot de Streek begrenst het gebied aan de zuidzijde, terwijl de A28 het gebied aan de westzijde begrenst. Het gebied vormt de eerste planmatige uitbreiding van Staphorst en is grotendeels ontwikkeld in de jaren ´50, ´60 en ´70. De eerste woningbouw vond plaats aan de Ebbinge Wubbenlaan en de Meesterweg. Het gebied bestaat overwegend uit rijenwoningen, twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen. Het woongebied kent een snelheidsregime van 30 km/uur. De Ebbinge Wubbenlaan kent vanuit het centrum een 30 km/uur-regime dat in noordelijke richting overgaat in een 50 km/uur-regime. In het woongebied komen ook functies voor als een zorginstelling, een adviesbureau, detailhandel, nutsvoorzieningen et cetera. Aan de noordzijde van het woongebied liggen andere voorzieningen zoals een sportpark en een evenemententerrein met onder andere een skeelerbaan, trekkertrekbaan, grasbaancircuit en accommodatie. Aan de westzijde van het woongebied, tussen de A28 en de Ebbinge Wubbenlaan, is een locatie waar een aantal woonwagens is gesitueerd. Ook liggen in deze zone weilandjes en volkstuintjes.
Tevens bevinden zich hier een kerk, een postduivenvereniging en is er een locatie waar bijen worden gehouden. Iets zuidelijker is woningbouw en een dierenweide gesitueerd tussen de Ebbinge Wubbenlaan en de (oprit van de) A28.
2.2
Nieuwe situatie
2.2.1
Algemeen
De in voorliggend bestemmingsplan besloten ontwikkeling gaat uit van de herontwikkeling van de voormalige schoollocatie aan de Berkenlaan 1 te Staphorst. Ter plaatse is reeds geen school meer aanwezig, maar huisvest wel het gemeentelijk dienstencentrum met verschillende maatschappelijke organisaties en verenigingen. Gelet op de staat, leeftijd en gedeeltelijke leegstand van de bebouwing binnen het plangebied is het gewenst om het plangebied te herontwikkelen. Het voornemen is om de bestaande bebouwing te slopen en overtollige erfverharding te saneren. Hiervoor in de plaats worden drie gebouwen gerealiseerd met ruimte voor maximaal 29 sociale huurappartementen en maatschappelijke voorzieningen (het dienstencentrum). Hierbij wordt opgemerkt dat de beoogde gebouwen in beginsel ruimte bieden voor maximaal 23 appartementen en circa 420 m2 bvo voor het dienstencentrum. Het gebouw waar het dienstencentrum wordt gerealiseerd wordt echter zodanig ingericht dat het dienstencentrum bij een eventuele verhuizing of beëindiging in de toekomst eenvoudig verbouwd kan worden ten behoeve van 6 extra appartementen. In het voorliggende bestemmingsplan worden beide situaties (23 appartementen en 420 m2 dienstencentrum of 29 appartementen zonder dienstencentrum) bij recht toegestaan.
Zodoende is voor het verbouwen van het dienstencentrum naar 6 appartementen geen (nieuw) bestemmingsplan, wijzigingsplan of omgevingsvergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan benodigd. De appartementen zijn geschikt voor een brede doelgroep van 1 tot 2 persoonshuishoudens. Hierbij kan gedacht worden aan ouderen en starters. Het realiseren van deze sociale huurappartementen sluit naadloos aan op de prestatieafspraken die zijn gemaakt tussen woningstichting VechtHorst en de gemeente Staphorst.
2.2.2
Stedenbouwkundig plan
In het kader van voorgenomen ontwikkeling is door KAW een stedenbouwkundig plan opgesteld. Het volledige stedenbouwkundig plan is opgenomen in bijlage 1 bij deze toelichting. Hierna wordt hier nader op ingaan. De nieuwe invulling van Berkenlaan 1 volgt de rooilijnen van de bebouwing in de omgeving. Het nieuwe programma is opgedeeld in drie volumes die U-vormig zijn gegroepeerd (zie afbeelding 2.4). Een hoofdgebouw (blok 1), gericht op de Ebbinge Wubbenlaan, van twee bouwlagen met kap. De overige twee volumes zijn
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp parallel aan de Berkenlaan (blok 2) en haaks op het hoofdvolume (blok 3) geplaatst. Deze zijn lager, namelijk één laag met kap en sluiten door de geringere hoogte goed aan op de omliggende bebouwing. De blokken omsluiten de parkeerplaatsen welke nodig zijn voor de ontwikkeling. Deze worden vrijwel aan het zicht onttrokken. Blok 2, het blok waarin op de begane grond het Dienstencentrum gepositioneerd is, is iets verderop aan de Berkenlaan geplaatst zodat er op de hoek ruimte ontstaat voor spelen en ontmoeten. Alle benodigde bergruimte wordt inpandig opgelost. De trafo, welke nu midden op het perceel staat, wordt verplaatst naar de achterzijde van het perceel. Blok 1 en 2 zijn gericht op de straat, blok 3 richt zich op één van de vleugels van de Berghorst en kijkt uit op de tussengelegen groene ruimte.
Afbeelding 2.4
Beoogde situatie plangebied (Bron: KAW)
In de basis bestaat het programma uit sociale huurwoningen met 2 slaapkamers, geschikt voor 1- en 2persoonshuishoudens of kleine gezinnen. Een groot gedeelte van de woningen is ook zorggeschikt (gelijkvloers). Enkele woningen zijn wat kleiner en hebben één slaapkamer. De woningen boven het Dienstencentum zijn specifiek voor jongeren of starters gezien het te overbruggen niveauverschil in de galerij. Er is een duidelijk onderscheid in openbaar en privé groen. De private tuinen worden omgeven door een groene haag. Het groen op de hoek van de Ebbinge Wubbenlaan en Berkenlaan is openbaar toegankelijk en dient als speelen ontmoetingsplek voor omwonenden, bewoners en gebruikers van het Dienstencentrum. Hier zal een jeu de boules-baan worden aangelegd en voorzien worden in zitgelegenheid. Parkeren wordt waar mogelijk uit het zicht onttrokken. Zo krijgt de auto een minder prominente plek in het straatbeeld en is er meer ruimte voor wonen en groen. Op maaiveldniveau wordt daarom voorzien in een collectieve parkeervoorziening tussen bouwblokken binnen de U. Daarnaast zijn er ten behoeve van het Dienstencentrum parkeerplekken aan de Berkenlaan opgenomen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
Afbeelding 2.5
2.2.3
Vogelvluchtimpressies beoogde situatie plangebied (Bron: KAW)
Beeldkwaliteit
Om de toekomstige bouwplannen in dit bestemmingsplan op de gewenste beeldkwaliteit te kunnen toetsen is door KAW een beeldkwaliteitsplan opgesteld. Het volledige beeldkwaliteitsplan is opgenomen in bijlage 2 van deze toelichting. Paragraaf 3.2 van dit beeldkwaliteitsplan wordt door de gemeenteraad vastgesteld als toevoeging van de Welstandsnota. Bouwplannen worden door de Dorpsbouwmeester beoordeeld en getoetst aan de hand van de beeldkwaliteitsrichtlijnen.
2.3
Randvoorwaarden gemeente
Op 22 juni 2021 is door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst een positief besluit genomen voor de herontwikkeling van het plangebied. Voor de verdere uitwerking zijn door de gemeenteraad een aantal kaders meegegeven: • • • •
Op deze locatie mogen maximaal 36 appartementen gerealiseerd worden; o Dit is inclusief de oppervlakte van 6 appartementen die nodig is voor het dienstencentrum. Het bouwvolume mag maximaal 3 verdiepingen zijn, waarvan de bovenste verdieping een kapvorm heeft; Er moet op het perceel ruimte zijn voor ontmoeten en spel; Parkeren is een aandachtspunt.
Op 3 februari 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders een positief standpunt ingenomen op de voorgenomen herontwikkeling. Hierbij bestond het plan uit het realiseren van 25 appartementen met een oppervlakte van 70 m2 en daarnaast een dienstencentrum met een oppervlakte van 420 m2 (gelijk aan de oppervlakte voor 6 appartementen). In totaal ging het voornemen dus uit van maximaal 31 appartementen. Hierbij heeft het college de raad in een raadsvoorstel onder andere voorgesteld om te besluiten tot het verder uitwerken van het stedenbouwkundig schetsontwerp conform de hiervoor benoemde uitgangspunten. Op 15 februari 2022 is gedurende de raadsvergadering besloten dit onderwerp als besluitvormend bespreekstuk te agenderen voor de raadsvergadering van 8 maart 2022. Tijdens de raadsvergadering van 8
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp maart is besloten om de vaststelling van het (globaal) stedenbouwkundig schetsontwerp uit te stellen tot de eerst volgende raadsvergadering. Op 12 april 2022 heeft de gemeenteraad besloten tot het verder uitwerken van het stedenbouwkundig schetsontwerp waarbij de volgende uitgangspunten gelden en wat overeen komt met het stedenbouwkundig plan zoals opgenomen in bijlage 1 van deze toelichting: • • •
23 sociale huurappartementen; 6 beuken dienstencentrum (420 m2 bvo); 48 parkeerplaatsen.
Op 23 augustus 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders een positief standpunt ingenomen op de herontwikkeling en bestemmingsplanherziening van het plangebied overeenkomstig het stedenbouwkundig plan van KAW Architecten zoals opgenomen in bijlage 1 van deze toelichting. Op 4 oktober 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met het collegebesluit van 23 augustus 2022.
2.4
Verbetering fysieke leefomgeving
Ruimtelijke meerwaarde is de mate waarin tegemoet wordt gekomen aan de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde.
2.4.1
Gebruikswaarde
De gebruikswaarde van het perceel wordt ten gevolge van deze bestemmingsplanwijziging fors verbeterd. Deze verbetering komt voort uit het slopen van de verouderde bebouwing behorend bij de in het plangebied aanwezige schoollocatie en het realiseren van drie duurzame appartementengebouwen met ruimte voor het dienstencentrum. Hierdoor krijgt het plangebied nieuwe passende duurzame vervolgfuncties, namelijk wonen en maatschappelijk. De functies wonen en maatschappelijk passen in de omgeving van het plangebied, waar dergelijke functies reeds aanwezig zijn of op basis van het geldend bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” reeds zijn toegestaan.
2.4.2
Belevingswaarde
De belevingswaarde van het plangebied wordt verhoogd door de gewenste ontwikkeling. De verouderde en deels leegstaande bebouwing wordt gesloopt waardoor verdere veroudering van dit gebied en eventuele verdere leegstand wordt voorkomen. Het voornemen gaat uit van het realiseren van drie gebouwen die vanuit ruimtelijk oogpunt goed passen is het bebouwingsbeeld in de omgeving. Gelet op het vorenstaande vindt met voorgenomen ontwikkeling een aanzienlijke ruimtelijke kwaliteitsverbetering plaats.
2.4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
Met voorgenomen herontwikkeling wordt voorzien in een vervolgfunctie met toekomstwaarde. De schoollocatie is reeds niet meer in gebruik als school en huisvest het gemeentelijk dienstencentrum met verschillende maatschappelijke organisaties en verenigingen. Bovendien voldoet het huidige voormalige schoolgebouw niet meer aan de hedendaagse (duurzaamheids)eisen en wensen. De toekomstige functies wonen en maatschappelijk passen in de omgeving van het plangebied. De beoogde nieuwe bebouwing zal aan de hedendaagse duurzaamheidseisen voldoen. De toekomstwaarde van het plangebied stijgt dan ook fors ten opzichte van de huidige situatie.
2.4.4
Conclusie
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied verbeterd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 3
BELEIDSKADERS
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.
2.
Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.
3.
Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.
4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
3.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI In voorliggend geval betreft het een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkeling.
3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
3.1.2.1 Algemeen In de voorloper van de NOVI, de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Om de ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In het Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp 3.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Ten aanzien van de maatschappelijke functies (dienstencentrum) wordt opgemerkt dat deze reeds aanwezig zijn en op basis van het geldend bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” is toegestaan. Bovendien is ten gevolge van voorliggende ontwikkeling sprake van een vermindering van het toegestane oppervlak aan maatschappelijke functies. Geconcludeerd wordt dat er planologisch gezien geen sprake is van uitbreiding of het toevoegen van maatschappelijke functies waardoor een toetsing aan de “Ladder voor duurzame verstedelijking” niet noodzakelijk wordt geacht. Hierna wordt ingegaan op het realiseren van de beoogde appartementen. Hierbij wordt uitgegaan van in totaal 29 appartementen. Immers staat het voorliggend bestemmingsplan toe dat binnen het plangebied 29 appartementen mogen worden gerealiseerd in geval het dienstencentrum niet wordt gerealiseerd of in de toekomst niet meer aanwezig is. Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voor woningbouwlocaties geldt bijvoorbeeld vanaf twaalf woningen dat sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is.
Uit Afdelingsjurisprudentie blijkt dat de vraag wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling in grote mate casuïstisch wordt beantwoord. Zo heeft de Afdeling uitgemaakt dat de bouw van 11 woningen niet als stedelijke ontwikkeling wordt gezien. De raad is van oordeel dat gelet het aantal woningen dat het plan mogelijk maakt, het plan niet voorziet in een woningbouwlocatie of andere stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1 eerste lid, aanhef en onder i van het Bro. Artikel 3.1.6, tweede lid, van het Bro is dan ook niet van toepassing (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921). De in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling gaat uit van het toevoegen van maximaal 29 woningen. Gelet op het feit dat er meer dan 11 woningen worden toegevoegd, wordt geconcludeerd dat er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte aan de woningen die mogelijk worden gemaakt bevatten. De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de woningbouwontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Het ruimtelijk verzorgingsgebied kan worden beperkt tot de kern Staphorst.
Beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling In de gemeente Staphorst zijn meer woningen nodig. De gemeente gaat de woningproductie aanjagen, zodat er in de toenemende woningbehoefte van huishoudens kan worden voorzien. Het is de verwachting dat het aantal huishoudens in de gemeente Staphorst de komende jaren blijft groeien. In de periode 2019 tot en met 2030 gaat het naar verwachting om een toename met 410 huishoudens en in de periode 2030 tot en met 2040 om 250 huishoudens. In totaal gaat het om 660 huishoudens in de periode 2021 tot en met 2040. Voor de kern Staphorst is er sprake van een tekort in de plancapaciteit van 210 woningen tussen 2021 en 2040. Door het aantrekken van de economie stijgen de prijzen van woningen in Staphorst en neemt de druk op de sociale woningvoorraad toe. Staphorst is een kopersmarkt en de sociale huurwoningvoorraad is relatief klein: 11% bestaat uit sociale huur. VechtHorst is in het sociale huursegment van gemeente Staphorst de primaire partner. Het aantal nieuwe verhuringen van VechtHorst op jaarbasis is klein, terwijl het aantal actief woningzoekenden en het aantal reacties per woning toeneemt. Er is behoefte aan 30 sociale huurwoningen in de periode 2021 tot 2030 en het tekort kan oplopen tot 250 woningen in 2040.
VechtHorst constateert dat de diversiteit naar woningtype in het sociale huursegment in Staphorst te eenzijdig is en wil de sociale woningvoorraad aanpassen: meer appartementen (gestapelde bouw) en minder eengezinswoningen. Als er voldoende appartementen worden gebouwd kan VechtHorst een deel van de goedkope eengezinswoningen verkopen aan starters en daarmee bijdragen aan de oplossing van de woonbehoefte van starters.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp De voorgenomen ontwikkeling gaat uit van het toevoegen van maximaal 29 sociale huurappartementen in de kern Staphorst. Hiermee sluit de ontwikkeling naadloos aan op de kwalitatieve woonbehoefte. Verder draagt de voorgenomen ontwikkeling bij aan het verkleinen van het tekort aan woningen in de gemeente Staphorst. Gelet op het vorenstaande wordt geconcludeerd dat er behoefte is aan de beoogde 29 sociale huurappartementen. Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als de woningbouwontwikkeling voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied dan wordt voldaan aan de Ladder. De herontwikkeling vindt plaats binnen het bestaand stedelijk gebied van de kern Staphorst. Hiermee is sprake van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik, indachtig het doel van de ladder voor duurzame verstedelijking, waarbij wordt gestreefd naar een optimale benutting van de ruimte in stedelijk gebied. Conclusie Gelet op het vorenstaande wordt gesteld dat er sprake is van een behoefte en de ontwikkeling is gelegen binnen bestaand stedelijk gebied. Hiermee voldoet het voornemen aan de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’.
3.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •
•
3.2.2
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
3.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
3.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
3.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp 3.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 3.1 geeft dit schematisch weer.
Afbeelding 3.1
3.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
3.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een binnenstedelijke woningbouwontwikkeling. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.2, lid en artikel 2.2.2, lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Tevens ligt het plangebied in overstroombaar gebied, waardoor artikel 2.14.4 tevens van belang is. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.2, lid 1 1.
Principe van concentratie
Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.2, lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de herontwikkeling van een bestaande (voormalige) schoollocatie. De bestaande bebouwing voldoet niet meer aan de hedendaagse (duurzaamheids)eisen en wensen en een school op deze locatie is niet meer nodig. Daarom wordt de bestaande bebouwing gesloopt en de locatie herontwikkeld naar een locatie voor maximaal 29 appartementen en ruimte voor het aldaar aanwezige dienstencentrum, waarbij de bebouwing voldoet aan de hedendaagse (duurzaamheids)eisen en wensen. In voorliggend geval wordt voorzien in woningbouw ten behoeve van de lokale woningbouwbehoefte. Het toevoegen van de woningen past binnen de lokale woningbehoefte en gemeentelijke woningbouwprogrammering. Hiervoor wordt ook verwezen naar paragraaf 3.4.2. Geconcludeerd wordt dat het project in overeenstemming is met het principe van concentratie zoals bedoeld in artikel 2.1.2 lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2 lid 1: Realisatie nieuwe woningen 1.
2. 3.
4.
5.
6.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.
In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Zoals uit artikel 2.2.2 blijkt mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Er mag tevens enkel worden voorzien van 80% van de behoefte aan nieuwe woningen. Bij bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn mag in een hoger percentage worden voorzien, met een maximum van 100% van de vastgestelde behoefte. Voorliggend plan omvat het toevoegen van in totaal 29 wooneenheden. Het gebied is aan te merken als inbreidingslocatie. Opgemerkt wordt dat de woningen zijn bedoeld voor de lokale (eigen) behoefte en worden toegevoegd in de kern Staphorst. De gemeenteraad heeft op 26 mei 2020 de woonvisie Samen met Elkaar voor de periode 2020-2024 vastgesteld. De woonvisie is een document waarin de koers voor de komende jaren is vastgelegd op het gebied van wonen. De gemeente heeft een actuele woonvisie nodig voor afstemming met buurgemeenten en voor het maken van prestatieafspraken met woningcorporatie VechtHorst. In het voorjaar van 2021 zijn er nieuwe regionale afspraken vastgelegd in Woonagenda West-Overijssel 20212025. Deze is vastgesteld op 16 maart 2021. Deze regionale afspraken vroegen om een actualisatie van de woonvisie.
Daarom is in december 2021 de woonvisie cijfermatig herijkt, zodat de gemeente up to date blijft bij de meest recente ontwikkelingen op de woningmarkt en de regionale afspraken. In paragraaf 3.4.2 wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling passend is binnen het door de provincie goedgekeurde gemeentelijke woonbeleid. Hieruit volgt dat tussen 2021 en 2030 in de kern Staphorst sprake is van een tekort van 150 woningen. Tot 2040 gaat het om een tekort van 210 woningen. Vanuit kwantitatief oogpunt is sprake van (ruim) voldoende behoefte. Vanuit kwantitatief oogpunt wordt als gevolg van voorliggend bestemmingsplan de 80%1 van de behoefte van nieuwe woningen in de kern Staphorst niet overschreden. Verder volgt uit het gemeentelijk woonbeleid dat vanuit kwalitatief oogpunt in de periode 2021 tot 2030 behoefte is aan 30 sociale huurwoningen. Daarbij kan het tekort aan sociale huurwoningen oplopen tot 250 woningen in 2040. De voorgenomen ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel.
Artikel 2.14.4: Overstroombaar gebied 1.
2.
Bestemmingsplannen die betrekking hebben op het overstroombaar gebied als zodanig op de kaart Watergebiedsreserveringen zijn aangegeven, voorzien alleen in nieuwe stedelijke functies binnen deze gebieden als in het desbetreffende bestemmingsplan zodanige voorwaarden worden gesteld dat de veiligheid ook op lange termijn voldoende is gewaarborgd. De toelichting op bestemmingsplannen die betrekking hebben op gebieden als bedoeld in lid 1, is voorzien van een overstromingsrisicoparagraaf die inzicht biedt in: • de risico’s bij overstroming; • de maatregelen en de voorzieningen die worden getroffen om deze risico’s te voorkomen dan wel te beperken.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.14.4 van de Omgevingsverordening Overijssel Het plangebied ligt in overstroombaar gebied. In paragraaf 4.9.3 is de zogenoemde ‘overstromingsrisicoparagraaf’ opgenomen. Kortheidshalve wordt hier naar verwezen. Geconcludeerd wordt dat artikel 2.14.4 van de Omgevingsverordening Overijssel geen belemmering vormt voor de gewenste ontwikkeling. Bij de overige afwegingen in de eerste fase ‘Of - generieke beleidskeuzes’ zijn er verder geen aspecten die bijzondere aandacht verdienen.
1
(150 * 0,8 =) 120 woningen tussen 2021 en 2030 en (210 * 0,8 =) 168 woningen tussen 2021 en 2040
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen, ph Berkenlaan 1 te Staphorst” Ontwerp 3.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 3.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief is ingetekend met de rode omlijning.