RKC Staphorst - Instrumenten gemeenteraad Staphorst.pdf
Tekst van het document
Om het nut van de (individuele) informerende raadsvergaderingen te optimaliseren doet de raad er goed aan om vooraf te inventariseren welke informatiewensen de raad heeft ten aanzien van het onderwerp en dit tijdig mee te geven aan het college.
Instrumenten gemeenteraad Staphorst
24 van 27
A
Geraadpleegde bronnen
A.1
Interviews
Functie Waarnemend burgemeester Staphorst Griffier Staphorst Medewerker sociaal domein Medewerker ruimtelijke ordening Medewerker ruimtelijke ordening 13 Raadsleden gemeenteraad Staphorst
A.2
Documenten
Document De kaderstellende rol van de gemeenteraad De verleiding van de korte lijn Rollen en samenspel in de gemeente Gemeenteraden positioneren Om de controle door de raad Visitatiecommissie financiële beheersbaarheid sociaal domein Visie regionale jeugdzorg 2016 – 2020 Documenten van diverse raadsvergaderingen op het gebied van jeugdhulp en de Woonvisie Diverse lijsten met toezeggingen Lijst met moties en amendementen
Instrumenten gemeenteraad Staphorst
Bron Rekenkamer Staphorst (2016) Rekenkamer Staphorst (2018) Memo griffier Staphorst (18 jan. 2018) Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (2019) Stichting Decentraalbestuur.nl (2019) VNG (2019) RSJ IJsselland (2016) iBabs gemeenteraad Staphorst iBabs gemeenteraad Staphorst iBabs gemeenteraad Staphorst
25 van 27
B
Theorie van effectieve raadsculturen
De posities en de cultuur binnen gemeenteraden komt naar voren in een essay geschreven door de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) in opdracht van de Nederlandse Vereniging voor Raadsleden11. De NSOB concludeert dat gemeenteraden van elkaar verschillen. Waar de ene gemeenteraad het politieke spel graag opzoekt en de verschillen tussen partijen benadrukt, daar trekt de andere gemeenteraad veelal gezamenlijk op en benadrukken zij het algemene belang voor de samenleving. In het stuk classificeren de auteurs gemeenteraden op twee dimensies, te weten: Convergerende kracht: gedefinieerd als ‘het zijn van een gezamenlijk bestuursorgaan’; Divergerende kracht: gedefinieerd als ‘de strijd om de (politieke) verschillen’. Een combinatie van die krachten leidt tot vier culturen van de raad: de terughoudende raad, de saamhorige raad, de reflexieve raad en de strijdlustige raad. Uit het essay blijkt dat gemeenteraden die beide krachten in balans weten in te zetten, het meest effectief zijn. De divergerende kracht is de kern van het politieke binnen de gemeenteraad. Het gaat om het benadrukken van verschillen, bijvoorbeeld om de gunst van de kiezer te winnen of de eigen standpunten in beleid te verankeren.
Deze ‘strijd om het verschil’ staat haaks op de convergerende kracht, namelijk dat onder aan de streep de gemeenteraad het hoogste bestuursorgaan in de gemeente is en ‘men er met zijn allen uit moet komen’, wat betekent dat de strijd om het verschil begrenst is. Wanneer deze twee krachten op een as worden geplaatst, ontstaan er vier typeringen van gemeenteraden, zoals weergegeven in de volgende figuur. Figuur B.2 Typeringen van gemeenteraden
11
Via: https://kennisopenbaarbestuur.nl/rapporten-publicaties/gemeenteraden-positioneren/
Instrumenten gemeenteraad Staphorst
26 van 27
De raad kan nooit als één type raad worden gedefinieerd. Het is een fluïde concept. De opdracht volgens de auteurs is dat gemeenteraden ‘beide krachten steeds in het oog houden … soms past het om saamhorig te zijn, maar voor een hoog ideaal mag men tot het uiterste gaan.’ Een raad die in balans is, weet zich volgens de auteurs in iedere situatie de juiste houding aan te meten. Voorbeelden van handelingen die duidelijk divergerend dan wel convergerend zijn staan hieronder opgenomen in onderstaande figuur. Deze kunnen gebruikt worden om de manier waarop politiek wordt bedreven te interpreteren. Figuur B.3 Voorbeelden van convergerende en divergerende politiek
Instrumenten gemeenteraad Staphorst
27 van 27