CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Programma Grondbeleid en Kostenverhaal

Raadsvergadering 18 november 2025, gemeente StaphorstBij agendapunt: Opiniërend: Programma Grondbeleid en kostenverhaal (alleen opiniërend)10.535 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

31

4.2.3.

4.2.3.1.

Niet commercieel

Maatschappelijke voorzieningen zonder winstoogmerk

Het betreft ideële of publieke functies zonder winstoogmerk, zoals overheidsvoorzieningen (brandweerkazerne, politie), onderwijsvoorzieningen (basisschool, middelbare school, peuterspeelzalen), welzijnsvoorzieningen, (para)medische voorzieningen (ziekenhuis non profit) en religieuze voorzieningen (kerken). Afhankelijk van de specifieke invulling kunnen zorgwoningen hier ook onder vallen. Bij de uitgifte van grond ten behoeve van maatschappelijke voorzieningen zonder winstoogmerk hanteren we bij de uitgifte een vaste m2 prijs. 4.2.3.2.

Sport en recreatie zonder winstoogmerk

Onder deze categorie vallen onder andere voorzieningen zoals gronden met een sportbestemming, kinderboerderij, scouting, speeltuin etc. Het betreft voorzieningen zonder winstoogmerk. Deze gronden worden uitgegeven met een recht van opstal. We hanteren een jaarlijkse vergoeding voor dit recht van opstal. De jaarlijkse vergoedingen per m2 zijn minimaal kostendekkend en worden altijd geïndexeerd op basis van het CPI indexcijfer voor alle bestedingen van het CBS.

4.2.4.

Voorzieningen

4.2.4.1.

Nutsvoorzieningen

Bij de verkoop van gronden ten behoeve van nutsvoorzieningen, zoals een verdeelstation of wijkcentrale, hanteren wij een vaste kavelprijs per m2. De transactieprijs moet minimaal kostendekkend zijn. 4.2.4.2.

Zendmasten en telecommunicatie

Voor het plaatsen van een zendmast en telecommunicatievoorzieningen (popstations ten behoeve van glasvezel of zendmasten) op gemeentegrond wordt een recht van opstal gevestigd. We hanteren een jaarlijkse vergoeding voor dit recht van opstal die op basis van een taxatie wordt vastgesteld. De taxateur wordt ingeschakeld door de gemeente. Daarbij is er een verschil tussen zendmasten voor commercieel gebruik en voor niet commercieel gebruik. De jaarlijkse vergoedingen worden geïndexeerd op basis van het CPI indexcijfer voor alle bestedingen van het CBS. 4.2.4.3.

Duurzame energievoorzieningen

Voor gronden voor duurzame energievoorzieningen, zoals voor zonnehubs en windmolens, wordt een recht van opstal gevestigd. Hiervoor hanteren wij een vaste kavelprijs per m2. De transactieprijs moet minimaal kostendekkend zijn. 4.2.4.4.

Laadpalen

Voor de realisatie van laadpalen geven wij gronden niet uit, maar vestigen we een recht van opstal. We respecteren de afspraken uit de huidige concessieovereenkomst. In nieuwe situaties hanteert de gemeente een vaste kavelprijs per m2. De transactieprijs moet minimaal kostendekkend zijn.

4.2.5.

4.2.5.1.

Overige bestemmingen Openbaar groen

Het uitgangspunt bij openbaar groen is dat deze grond niet wordt verkocht in verband met de opgaven waar de gemeente voor staat, zoals klimaatadaptatie, nutsvoorzieningen etc. Er geldt een aantal uitgangspunten wanneer openbaar groen sowieso niet wordt verkocht of verhuurd:  Wanneer het openbaar groen onderdeel is van de hoofdgroenstructuur; 

Wanneer er opgaves liggen in de omgeving op het gebied van klimaatadaptatie of netcongestie;

In de eerste 10 jaar na een nieuwbouwontwikkeling.

In zeldzame gevallen wordt openbaar groen tot maximaal 100 m2 verhuurd. Het gaat hierbij uitsluitend om restgroen. Dit perceel blijft groen en er zijn geen bebouwingsmogelijkheden. Zie voor meer informatie over het Groenbeleidsplan Staphorst 2019-2030. Er wordt per m2 een vaste prijs van 5% van de grondprijs per m2 32

per jaar in rekening gebracht met een minimumbedrag zoals vastgesteld in de grondprijzenbrief ter dekking van administratiekosten. 4.2.5.2.

Parkeren

Het uitgangspunt is dat parkeren op eigen terrein wordt opgelost. Ook bij de uitgifte van bouwrijpe kavels. Wanneer dit niet mogelijk is, kan er maatwerk geleverd worden. De te hanteren grondprijs voor parkeren hangt samen met de betreffende functie / bestemming:  Bij wonen wordt de grondprijs gelijkgesteld aan de vastgestelde m2 grondprijs voor de betreffende wooncategorie; 

Bij bedrijventerreinen wordt de grondprijs gelijkgesteld aan de vastgestelde m 2 grondprijs voor de betreffende categorie bedrijfsgronden;

Bij kantoren, winkels en commerciële recreatieve en toeristische voorzieningen wordt de grondprijs bepaald op basis van de taxatie voor de gehele ontwikkeling;

Bij maatschappelijke voorzieningen wordt de grondprijs gelijkgesteld aan de vastgestelde m 2 grondprijs voor het type maatschappelijke voorzieningen (commercieel / non commercieel);

Bij bestaande bebouwing wordt de grondprijs gelijkgesteld aan de vastgestelde of getaxeerde m 2 prijs van de gehele ontwikkeling passend bij de functie / bestemming en is mede afhankelijk van de exploitatievorm van het parkeren.

Wanneer de gronden voor parkeren niet worden verkocht en de gronden in eigendom van de gemeente blijven, hanteert de gemeente een eenmalige vergoeding voor de aanleg van de parkeerplaats en de afkoop van het beheer en onderhoud ervan (ten behoeve van de Algemene Dienst). De afkoopsommen zijn beperkte budgetten die niet de voortdurende beheer- en onderhoudslasten afdekken. De daadwerkelijke middelen benodigd voor beheer en onderhoud (van eventuele areaaluitbreiding) worden meegenomen in de actualisatie van de beheerplannen. 4.2.5.3.

Huur- en pachtgronden

Bouwgrond wordt bij voorkeur verkocht. Voor verhuur of pacht van gronden wordt gekozen wanneer grip op de herbestemming of ontwikkeling van de locatie wenselijk is of omdat het vanuit andere overwegingen noodzakelijk is om de grond in eigendom te houden (zoals onder andere ook beschreven onder 3.2.5.1. bij openbaar groen). Voor pachtovereenkomsten die zijn ingegaan op of na 1 september 2007 geldt de maximale pachtprijs van de Grondkamer Oost als maximaal te betalen pachtprijs. Deze prijzen worden ieder jaar geactualiseerd en verwerkt in de gemeentelijke grondprijzenbrief. Voor pachtovereenkomsten die zijn ingegaan vóór 1 september 2007 wordt de pachtprijs van rechtswege gewijzigd met een regionaal veranderpercentage. In de gevallen dat de pachter en verpachter vrij zijn om de pachtprijs te bepalen, zoals bij de pacht van geringe oppervlakten, teeltpacht en geliberaliseerde pacht voor los land (6 jaar of korter) wordt voor de vergoeding aangesloten bij de regionorm zoals die jaarlijks wordt bepaald door de Rijksoverheid. Deze regeling geldt ook voor gronden die bestemd zijn voor een ontwikkeling en tijdelijk worden verhuurd of verpacht.

33

4.3.

Bijlage 3: Kostensoortenlijst

A. Kostensoorten bij kostenverhaal met of zonder tijdvak A1 De kosten van het vaststellen van een omgevingsplan of een projectbesluit of het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit, inclusief het daarvoor benodigde onderzoek A2 De waarde van de gronden die worden gebruikt voor de uitvoering van de onder A8 en A9 bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief de waarde van de te slopen opstallen, geraamd overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid A3 De kosten van het vrijmaken van de gronden, bedoeld onder A2, van persoonlijke rechten en lasten, eigendom en bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten A4 Het tijdelijk beheer van de door of vanwege de gemeente, de provincie of de Staat verworven percelen, verminderd met de uit het tijdelijk beheer te verwachten opbrengsten A5 De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en leidingen op de gronden, bedoeld onder A2 A6 De kosten van bodemsanering, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten van grondwerken op de gronden, bedoeld onder A2 A7 De kosten van de noodzakelijke compensatie van in het kostenverhaalsgebied verloren gegane natuurwaarden, groenvoorzieningen en watervoorzieningen A8 De kosten van de aanleg of wijziging van: 1°.

wegen, gebouwde en ongebouwde openbare parkeergelegenheden, pleinen, voet- en rijwielpaden, gebouwde openbare fietsenstallingen, faciliteiten voorondergrondse afvalinzameling, waterpartijen, watergangen, voorzieningen voor de waterhuishouding, bruggen, tunnels, duikers, kades, steigers, en andere rechtstreeks met de aanleg daarvan verband houdende werken en bouwwerken; 2°. infrastructuur voor openbaar-vervoervoorzieningen met bijbehorende werken en bouwwerken; 3°. groenvoorzieningen, natuurvoorzieningen en openbare niet-commerciële sportvoorzieningen; 4°. openbare verlichting en brandkranen met aansluitingen; 5°. straatmeubilair, speeltoestellen, sierende elementen, kunstobjecten en afrasteringen in de openbare ruimte; 6°. distributienetwerken voor elektriciteit, warmte, gas en water, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken; en 7°.

riolering, inclusief bijbehorende werken en bouwwerken A9 De kosten van werken, werkzaamheden en maatregelen die noodzakelijk zijn voor het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgevingen een goede omgevingskwaliteit A10 De kosten van voorbereiding en toezicht op de uitvoering van de onder A3, A5, A6, A8 en A9 bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen, inclusief het daarvoor benodigde onderzoek A11 Nadeelcompensatie aan derden als bedoeld in hoofdstuk 15 van de wet A12 Niet-terugvorderbare BTW, niet-gecompenseerde compensabele BTW of andere nietterugvorderbare belastingen, over de kostenelementen, genoemd onder A1 en A3 tot en met A10 A13 De rente van geïnvesteerde kapitalen en overige lasten, verminderd met renteopbrengsten A14 De kosten van andere door of in opdracht van het bestuursorgaan te verrichten werkzaamheden, voor zover die werkzaamheden rechtstreeks verband houden met de in deze bijlage bedoelde werken, werkzaamheden en maatregelen

34

B. Kostensoorten bij kostenverhaal met tijdvak; in aanvulling op tabel A B1 De waarde van de gronden waar de bouwactiviteiten, bedoeld in artikel 13.11, eerste lid, van de wet, zullen worden verricht, inclusief de waarde van de daaraanwezige, te slopen opstallen, geraamd overeenkomstig artikel 8.17, eerste lid B2 De kosten om de gronden, bedoeld onder B1, vrij te maken van persoonlijke rechten en lasten, eigendom, bezit en beperkte rechten of zakelijke lasten B3 De kosten van het slopen, verwijderen en verplaatsen van opstallen, obstakels, funderingen, kabels en leidingen op de gronden, bedoeld onder B1 B4 De kosten van bodemsaneringswerkzaamheden, het dempen van oppervlaktewateren en het verrichten van grondwerken op de gronden, bedoeld onder B1

35

4.4.

Bijlage 4: Begrippenlijst

Begrip

Definitie

Actief grondbeleid

Een vorm van grondbeleid waarbij de gemeente zelf actief gronden aankoopt, ontwikkelt en uitgeeft om ruimtelijke plannen te realiseren.

Anterieure overeenkomst

Een overeenkomst tussen een initiatiefnemer en de gemeente die vóór het vaststellen van het omgevingsplan of kostenverhaalsbeschikking wordt gesloten, waarin afspraken zijn vastgelegd over bijvoorbeeld kostenverhaal, fasering en realisatie van een bouwplan.

Beschikking bestuurlijke

Een eenzijdige bestuursrechtelijke beschikking waarin de gemeente

geldschuld (ookwel:

het kostenverhaal oplegt aan een initiatiefnemer wanneer geen

kostenverhaalsbeschikking)

anterieure overeenkomst tot stand komt.

Bouwplan

Een ruimtelijk plan waarbij kostenverhaal van toepassing is op basis van afdeling 13.6 van de Omgevingswet. Een overzicht van kostenverhaalsplichtige (bouw-)activiteiten is opgenomen in artikel 8.13 van het Omgevingsbesluit.

Exploitatiegebied

Een exploitatiegebied wordt zo begrensd dat alle onderdelen van een grondexploitatie erin vallen. Deze kan uit verschillende nietaaneengesloten delen bestaan.

Faciliterend grondbeleid

Een vorm van grondbeleid waarbij de gemeente gronden niet zelf aankoopt, maar wel de planologische en juridische kaders meegeeft en haar kosten verhaalt op initiatiefnemers.

Financiële bijdrage

Een bijdrage voor ruimtelijke ingrepen, zoals bedoeld in artikel 13.22 en 13.23 van de Omgevingswet.

Gebiedseigen kosten

De gebiedseigen kosten zijn alle kosten die binnen een kostenverhaalsgebied worden gemaakt om een bouwplan mogelijk te maken. Ze worden begrensd door de kostensoortenlijst (bijlage 3).

Gebiedsoverstijgende kosten

Gebiedsoverstijgende kosten worden begrensd door de kostensoortenlijst (bijlage 3), maar kunnen zowel binnen als buiten een kostenverhaalsgebied worden gemaakt. Aangezien meerdere partijen profijt hebben van deze investeringen, worden de kosten verdeeld op basis van de PPT-criteria.

Kostendragers

De objecten of functies waarop kosten worden verhaald, bijvoorbeeld woningen, kantoren of bedrijfshallen.

Kostenverhaal

Het verhalen van gemeentelijke kosten die worden gemaakt voor de ontwikkeling van ruimtelijke plannen op initiatiefnemers, conform wettelijke regels of via overeenkomsten.

Kostenverhaalsgebied

Het kostenverhaalsgebied is het gebied waarin de kosten worden gemaakt. Het gebied wordt zo begrensd dat alle onderdelen van de ontwikkeling erin vallen.

Kostenverhaalsregels

De regels in het omgevingsplan of andere juridische documenten die bepalen op welke kosten worden verhaald, hoe die kosten over de bouwactiviteiten in het gebied worden verdeeld en hoe en wanneer een eindafrekening plaatsvindt.

Nadeelcompensatie

Een schadevergoeding bij rechtmatig overheidsoptreden.

Plankosten

Kosten die de gemeente maakt voor de voorbereiding, begeleiding en uitvoering van ruimtelijke plannen, waaronder kosten voor personeel, onderzoeken en procedures. 36

PPT-criteria

De drie voorwaarden waaraan kostenverhaal moet voldoen. Er moet sprake zijn van profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid.

Programma

Een beleidsdocument van de gemeente waarin keuzes, kaders en maatregelen zijn uitgewerkt voor een bepaald beleidsthema, zoals grondbeleid of duurzaamheid.

Residueel rekenen

Dit is een methode om de grondwaarde te bepalen, waarbij de verwachte opbrengsten van een vastgoedproject worden verminderd met alle kosten (bouwkosten, winst, risico’s, etc.). Het resultaat (het 'residu') is de maximale prijs die voor de grond betaald kan worden.

Situationeel grondbeleid

Een flexibele vorm van grondbeleid waarbij de gemeente per situatie kiest voor een actieve of faciliterende rol, afhankelijk van de opgave, locatie en marktomstandigheden.

Tabel 8: Begrippenlijst

37

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=f46c6962-8fbf-4fbf-bd51-1b31897ee5b0