Presentatie RMV Staphorst
Tekst van het document
Presentatie rechtmatigheidsverantwoording MT en organisatie
Agenda • • • •
De rechtmatigheidsverantwoording? Waarom, scope, wat? Hoe hebben we ons hierop voorbereid? Wat moeten we nog doen? Vragen?
De rechtmatigheidsverantwoording? A. Waarom? B. Scope? C. Wat gaat er veranderen?
Waarom wordt de RMV ingevoerd? Aanleiding invoering:
Commissie Depla (2014) advies om de rechtmatigheidsverklaring van de accountant te vervangen voor een rechtmatigheidsverantwoording van het College.
Doelen invoering RMV: College verantwoordelijk voor een rechtmatige uitvoering van de begroting
Het is daarom aan het college om hier verantwoording over af te leggen
Doel: heeft een kwaliteit verhogend effect de financiële bedrijfsvoering bij gemeenten. Een expliciete rechtmatigheid verantwoording door het College onderstreept de politieke aanspreekbaarheid van het College van B&W.
Scope rechtmatigheidsverantwoording? • Rechtmatig handelen is handelen overeenkomstig de externe en interne regelgeving! • Rechtmatigheidscontrole ingevoerd in 2004 bij invoering BBV. Naleving rechtmatig handelen op basis van financiële geldstromen (financiële rechtmatigheid) • Er is onderscheid te maken tussen financiële rechtmatigheid en niet financiële rechtmatigheid • Scope rechtmatigheidsverantwoording 2023 is alleen financiële rechtmatigheid! Dit veranderd dus niet!
Scope rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidscriteria Financiële transacties / beheer handelingen Begrotingscriterium
Voorwaardencriterium
M&O criterium
• Overschrijdingen begroting • Onderbouwen of ze passen binnen het gemeentelijk beleid • Toelichten in jaarrekening
• Voldoen aan geldende wet- en regelgeving • Extern een interne regelgeving • Doelgroep, termijnen, grondslagen, normen • Recht, hoogte en duur!
• Misbruik en oneigenlijk gebruik • M&O Kader • Frauderisico-analyse • Borging in processen (met name subsidies, sociaal domein)
Wat gaat er veranderen? Jaarverslag en jaarrekening:
• Rechtmatigheidsverantwoording (geen verklaring!) onderdeel van de jaarrekening. Accountant controleert deze op getrouwheid. • Toelichting in paragraaf bedrijfsvoering als verantwoordingsmiddel (eventueel in aparte paragraaf rechtmatigheid)
Paragraaf bedrijfsvoering
Rechtmatigheidsverantwoording
Wat gaat er veranderen?
Wat gaat er veranderen? Essentie wijziging: verschuiving inhoudelijke verantwoording van accountant naar College. Rol college van B&W • Gehele College integraal verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording • Bedrijfsvoering en kwaliteit interne beheersing komt meer op de agenda te staan. Dit is de eerste stap, mogelijk is het vervolg een breder in control statement (doelmatigheid en doeltreffendheid) Rol organisatie • Versterken kwaliteit interne beheersing en VIC • Proceseigenaarschap goed borgen. Basisvoorwaarde interne beheersing! • Sturen op samenspel 1e lijn (primaire proces), 2e lijn (control) en 3e lijn (VIC). Rol accountant: • Controle jaarrekening inclusief rechtmatigheidsverantwoording. Deze laatste wordt onderdeel van de jaarrekening. • Accountant toetst of de rechtmatigheidsverantwoording getrouw tot stand gekomen is (eens met conclusie, juiste controles uitgevoerd, dossier? De organisatie is dus zelf aan zet!)
De rechtmatigheidsverantwoording: Oud vs Nieuw? Oude situatie: • Gesprek vooral tussen Raad & accountant. Indirect verantwoording afleggen door College B&W over rechtmatigheid; • Accountant toetst financiële beheershandelingen zelf aan het normenkader; • Oordeel over de rechtmatigheid is mede van invloed op de strekking van de controleverklaring; • Vooral achteruit kijken.
Nieuwe situatie: • Gesprek vooral tussen Raad & College van B&W. Direct verantwoording afleggen door College B&W over rechtmatigheid; • College van B&W staat aan de lat voor oordeel over rechtmatigheid, maar de accountant geeft wel aan dat de verantwoording ‘juist en volledig is’; • Als het wel een rechtmatigheidsfout is maar geen getrouwheidsfout, is deze fout niet van invloed op de strekking van de controleverklaring; • Ook vooruit kijken, verbetering interne beheersing .
Hoe hebben we ons hierop voorbereid? Rol organisatie • Versterken kwaliteit interne beheersing en VIC • Proceseigenaarschap goed borgen. Basisvoorwaarde interne beheersing! • Sturen op samenspel 1e lijn (primaire proces), 2e lijn (control) en 3e lijn (VIC).
Uitwerking Visie op Control 4e lijn Externe auditors Accountant, archief, ENSIA, IBT)
3e lijn
2e Lijn
1e lijn
Raad B&W Directie Concerncontrol Privacy: FG Verbijzonderde interne controle
Financieel Juridisch HRM IM(incl. Privacy en IT)
Kwaliteit en proces Communicatie Inkoopadvies
Primaire werkprocessen binnen afdeling: -Samenleving -Fysieke leefomgeving -Bestuur & managementondersteuning
Raad: kaderstellend en controlerend B&W: bestuurlijk verantwoordelijk Directie: ambtelijk verantwoordelijk
Toetsend, signalerend, adviserend
Ondersteunend en adviserend 1e lijn Brugfunctie tussen 3e en 1e lijn Niet vrijblijvend, samenspel met 1e en 3e lijn.
Primair verantwoordelijk voor, inrichting, sturing en beheersing van de werkprocessen
Wat moeten we nog doen?
Belangrijkste aandachtspunten • Verantwoordingsgrens en rapportagegrens • Verantwoording via paragraaf bedrijfsvoering • Begrotingsrechtmatigheid: naleving begrotingsregels en borgen in P&C Cyclus. Meer aandacht voor realistisch begroten en tussentijdse rapportage • Naleving Europese aanbestedingsregels: betere borging van de naleving in de organisatie. Nu een aandachtspunt! • M&O beleid: opstellen gemeente breed M&O beleid inclusief frauderisicoanalyse en deze borgen in de organisatie.
Stappenplan Mei – juli 2023
Augustus – september 2023
September 2023 – maart 2024
Ambtelijke voorbereiding kaderstelling -Presentatie MT, College en Raad -Aanpassen financiële verordening -Verantwoordingsgrens -Rapportagegrens -Inhoud paragraaf bedrijfsvoering voor rechtmatigheid -Aanpassen normenkader, toetsingskader, VIC plan en werkprogramma’s
Besluitvorming in College en Raad -Nieuwe financiële verordening -Nota rechtmatigheid met de kaders -Controleverordening -Controleprotocol -Normenkader -Nota M&O beleid
Implementatie in organisatie -Uitvoeren controles rechtmatigheid -Rapporteren uitkomsten -Bespreking met accountant -Opstellen rechtmatigheidsverantwoor ding en paragraaf bedrijfsvoering -Bestuurlijke behandeling
Denklijn verantwoordingsgrens • Door de raad vast te stellen • Bandbreedte tussen de 0% en 3% • Huidige grenzen accountant rechtmatigheid: 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden • Denkrichting ambtelijke voorbereiding: 3% waarbij we controleren met een norm van 1% om aansluiting te houden met de getrouwheidsgrens van de accountant • Waarom: geen onderscheid meer tussen fouten en onzekerheden in nieuwe situatie, leertraject. Met 3% hebben we meer marge in het implementatietraject • Eventueel zou de grens na 2 of 3 jaar verlaagd kunnen worden naar 1%
Denklijn rapportagegrens en invulling paragraaf bedrijfsvoering • Rapportagegrens van 100.000. Alle financiële rechtmatigheidsfouten hoger dan 100.000 worden toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering • Huidige rapportagegrens vanuit de accountant is 60.000. Deze staat al jaren vast terwijl de activiteiten wel groeien. Daarom de bijstelling naar 100.000 als voorstel.
Denklijn begrotingsrechtmatigheid Huidige situatie: blijft gelijk • Lasten zijn geautoriseerd door de Raad op programmaniveau • Investeringskredieten zijn geautoriseerd per totaal investeringskrediet • Open-einde regelingen zijn uitgezonderd, mag overschrijding plaatsvinden • Extra lasten mogen goedgemaakt worden door extra baten • Tussentijdse autorisatie overschrijdingen via tussentijdse rapportage Beoordeling begrotingsonrechtmatigheden t.b.v. de rechtmatigheidsverantwoording: • Begrotingsonrechtmatigheden die passen binnen het bestaande beleid van de raad, worden opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording (voor zover de verantwoordingsgrens voor afzonderlijke fouten of onduidelijkheden is overschreden), maar worden niet nader toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting van de programma’s.
Denklijn bestuurlijk traject • Financiële verordening aanpassen op hoofdlijnen • Nota rechtmatigheid opstellen en hierin alle specifieke zaken opnemen en deze voor de raadsperiode laten vaststellen • Normenkader rechtmatigheid: alleen wet- en regelgeving die de financiële rechtmatigheid raken • Toetsingskader om het normenkader te concretiseren en af te grenzen wat onder de rechtmatigheidsverantwoording van het College valt en wat onder de getrouwheidscontrole van de accountant valt.
Vragen?