Presentatie Ontwikkeling naar robuuste OD IJsselland - Staphorst
Tekst van het document
ONTWIKKELING NAAR ROBUUSTE OMGEVINGSDIENST IJSSELLAND Gemeenteraad Staphorst, 6 mei 2025
WAT SPEELT ER IN DE GEMEENTE STAPHORST? Bedrijvigheid
• Klimaatadaptie
• Kenmerkende sectoren
• Energie-neutrale status in 2050, met tussendoelen
• Bedrijfsvestigingen
voor 2030
• Met milieubelastende activiteiten
• Maatwerk bij agrarische ontwikkelingen
• Vergunningplichtige bedrijven
• Ontwikkeling nieuwe bedrijventerreinen met
• Zeer complexe bedrijven (IPPC)
aandacht voor duurzaamheid, nieuwe energie, circulariteit en klimaatadaptatie
Relevante thema´s
• Versterking van Recreatie & Toerisme
• Natuurgebieden zoals het Staphorsterbos, het Reestdal en Natura 2000-gebied De Olde Maten &
Milieusituatie
Veerslootslanden
• Stikstofemissies
• Rijke culturele erfgoed
• Fijnstofemissies
BEDRIJVIGHEID IN IJSSELLAND
15 agrarische bedrijven 9 agrarische bedrijven en 1 industrieel bedrijf
en 9 industrieel
309 agrarische bedrijven in Staphorst
Stikstofemissie in Overijssel
Fijnstofemissie in Overijssel Hardenberg
BELANG VAN EEN ROBUUSTE UITVOERING & ORGANISATIE VAN VERGUNNINGVERLENING, TOEZICHT EN HANDHAVING
WAAROM EEN ROBUUSTE OD IJSSELLAND? •
Robuuste vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuregels is de stille kracht achter een gezonde, veilige en duurzame fysieke leefomgeving in IJsselland.
•
Aanleiding voor robuustheidsopgave is het landelijk programma ‘Versterking VTH-stelsel’ en daarmee voldoen aan de landelijke eisen
•
Maar de echte reden is dat we als gemeenten en provincie onvoldoende middelen beschikbaar stellen om tot robuuste taakuitvoering te komen
•
Doel is om OD IJsselland in staat te stellen om adequaat uitvoering te geven aan de regionale en maatschappelijke opgaven in de fysieke leefomgeving.
•
Uitvoering van plan van aanpak: toekomstscenario’s voor en ontwikkelroute naar een robuuste organisatie
Robuuste omgevingsdienst? Voldoende mensen, middelen en mogelijkheden voor daadkrachtige en gerichte uitvoering in samenhang met maatschappelijke opgaven en complexiteit werkgebied
SITUATIE IN IJSSELLAND Omgevingsdiensten in Beeld
•
Wettelijke verplichting voor stelselverantwoordelijke (Ministerie van IenW)
•
Tweejaarlijks onderzoek naar de kwaliteit van de uitvoering van de vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH)-taken
•
Omgevingsdiensten in beeld 2023 (peiljaar 2022)
•
Foto van 29 omgevingsdiensten (inmiddels 28 door fusie OD Veluwe)
•
Rapportage op basis van data van omgevingsdiensten
OMVANG & COMPLEXITEIT BEDRIJVENBESTAND IJsselland
•
Een (zeer) groot bedrijvenbestand
•
Aanzienlijk aandeel complexe bedrijven
BESCHIKBARE MIDDELEN VOOR VTH-UITVOERING IJsselland
•
Beperkte capaciteit voor VTH-taken
•
Minste capaciteit en middelen van alle OD’s
•
Behoort tot één van de kleinste OD’s
Twente
•
Gegevens 2022, Twente ‘been bijgetrokken in 2024’
•
Vergunningen: 31,4 fte
•
Toezicht: 56,2 fte
•
Handhaving: 5,2 fte
•
Advies: 12,8 fte
•
Projecten: 17,1 fte
•
Overhead: 26,9 fte
GEGEVENS OVER UITVOERING VTH-TAKEN IJsselland
•
Feitelijk geen uitvoering van actualisatie vergunningen (geen capaciteit)
•
Minste toezicht van alle OD’s
•
Overall relatief lage prestaties tov andere OD’s en tov omvang bedrijvenbestand
PROCES NAAR EEN ROBUUSTE OD IJSSELLAND Uitgangspunten
•
OD is nog onvoldoende toegerust en ‘been bijtrekken’ is nodig
Proces
•
Zorgvuldig ontwikkelproces met alle bestuurlijke en ambtelijke betrokkenen
•
Wat maatschappelijk nodig is en wat landelijk wordt gevraagd
•
Uitzending voor raads-/statenleden op 27 november 2024
Uitvoering van plan van aanpak
•
Veel scherper beeld van het centrale probleem
•
Besluit over ontwikkelroute in AB van 19 december 2024
•
Onderscheid in twee sporen
•
Effectuering in Kaderbrief en Ontwerpbegroting 2026 OD
•
Blauwe spoor: voldoen aan wettelijk minimumniveau
•
Rode spoor: voldoen aan landelijk robuustheidsniveau
IJsselland
• •
Inzetten op slimme allianties, fuseren met een andere OD of inbrengen van extra taken gaan het centrale probleem i.c. capaciteitstekort niet oplossen.
Implementatieplan 2025-2027
CENTRALE PROBLEEM UITEENGEZET (1 VAN 2)
UITLEG DOOR MAARTEN OFFINGA & RON KÖNIG
WAT GEBEURT ER LANDELIJK? ‘Versterking VTH-stelsel’ als antwoord op commissie Van Aartsen
•
Politieke lijn is dat een OD op 1 april 2026 robuust moet zijn en als dat niet lukt dan is fusie een optie
•
Er komt (wettelijke) borging: AMvB en Samenwerkingsovereenkomst
Wat is IenW-oordeel over OD IJsselland?
•
Kan/zal niet (zelfstandig) robuust zijn in 2026. Focus ligt op ‘omvang’ (te klein)
•
Oordeel is niet nieuw en onverwacht
Zorgen van gemeenten en provincie
•
Pleidooi voor meer realisme (tijd en geld) in het proces naar robuuste OD’s.
•
IJssellandse gemeenten en provincie ondersteunen deze lijn en voeren hier gericht actie op uit. Commissie van Aartsen concludeerde dat onvoldoende resultaat is bereikt:
•
Er is sprake van grote milieuschade (5 miljard).
•
Nog veel fragmentatie en vrijblijvendheid.
•
Omgevingsdiensten kunnen taak niet goed uitvoeren.
WAT ZIEN WE NOG MEER? Position Paper VNO-NCW: Belang van actuele vergunningen
Provinciale toezichtstaak Omgevingsrecht •
Zorg voor een actualiteitstoets van de relevante vergunningen
•
Actualiseer deze indien nodig volgens de wettelijk vastgestelde termijnen
TOEKOMSTSCENARIO’S VOOR EEN ROBUUSTE OD Bestuurlijke risico’s van ‘niets doen’
•
Bevoegd gezag is verantwoordelijk voor taakuitvoering die niet aan de wettelijke verplichtingen en de eigen afspraken voldoet.
•
Niet voldoen aan landelijke robuustheid heeft risico van dwang om de taakuitvoering op een grote schaal te organiseren.
1.
Scenario ‘Zelfstandig robuust in 2026
•
Onrealistische opgave en niet haalbaar als pas in de loop van 2025 zekerheid ontstaat over de aanvullende middelen.
•
Te weinig tijd om alle noodzakelijke stappen ook daadwerkelijk te hebben geïmplementeerd.
2. Scenario ‘Robuust met fusie’ •
Niet zinvol en geen perspectief omdat het voldoen aan het minimum uitvoeringsniveau niet met een fusie kan worden opgelost.
•
Een fusie verschillende andere nadelen en ‘deur staat bij andere OD’s niet open’
3. Scenario ‘Gefaseerde robuustheid’ •
Verstandig en haalbaar groeipad omdat het verantwoord moet en realisatie heeft tijd nodig
•
Ondanks dat het afwijkt van de landelijke eis om in 2026 alle robuustheidscriteria te hebben gerealiseerd
IJSSELLANDSE ONTWIKKELROUTE •
•
Een robuuste OD IJsselland op termijn. Een groeipad naar een gerealiseerde robuuste taakuitvoering in 3 jaar
•
2026: taakuitvoering voldoet aan het minimum uitvoeringsniveau
•
2028: taakuitvoering voldoet aan het landelijke robuustheidsniveau
Een zelfstandige omgevingsdienst IJsselland met strategische allianties vanuit het adagium ‘zelfstandig robuuster door samenwerking’
• Op verschillende niveaus (landelijk, landsdeel, provinciaal, regionaal) en met verschillende partijen (OD’s en IJssellandse GR-en) •
Het advies en AB-besluit om ‘been bij te trekken’ en realisatie te faseren
• Deelnemers stellen benodigde middelen van € 3,3 mln beschikbaar • Financiële middelen komen gefaseerd beschikbaar in de periode 2026-2028. • Minimum uitvoeringsniveau (“blauwe spoor”): Kostenverdeling obv het aantal bedrijven van bevoegd gezag • Landelijk robuustheidsniveau (“rode spoor”). Kostenverdeling obv afspraken over de verdeelsleutel voor begroting • Het voeren van bestuurlijk-strategische gesprekken met Rijk over financiële bijdrage voor ´rode spoor´
FINANCIËLE MEERJARENRAMING EN IMPLICATIES DEELNEMERS
WAAR STAAN WE NU?
• Instemming Algemeen Bestuur OD IJsselland met Ontwikkelroute (december 2024) • Verwerking in kaderbrief en ontwerpbegroting 2026 • Zienswijze op ontwerpbegroting • Vaststelling begroting in september 2025 • Tegelijkertijd werken we door aan het robuuster maken