CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Presentatie Netcongestie Raadsinformatieavond

Informerende raadsbijeenkomst 16 september 2025, gemeente StaphorstBij agendapunt: 19:30 uur Impactanalyse netcongestie (Parallelsessie Plein) 45 min1.264 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Doel bijeenkomst: • Introductie: wat is netcongestie? • Presentatie TenneT • Presentatie Enexis • Netcongestie in Staphorst: impactanalyse

Vraag: • In 2010 verbruikten we ongeveer 120TWh aan elektriciteit in Nederland. De energietransitie is pas net gestart en we gebruikten in 2024 ongeveer: A. 113 TWh B. 140 TWh C. 220 TWh D. 1243 TWh

..oorzaak?

Wat is netcongestie

• Overbelasting van componenten in het elektriciteitsnet.

• Een transportprobleem: er is geen gebrek aan stroom

5

Presentatie TenneT

Onderwerpen

7

1.

Wat zijn de taken van TenneT?

2.

Wat is netcongestie?

3.

Waarom congestiemanagement onderzoeken?

4.

Netcongestie West Overijssel

16 september 2025

Wat zijn de taken van TenneT TSO?

Europese netbeheerder (TSO= Transmission System Operator) Transporteren elektriciteit

Faciliteren markt

Zorgen voor robuust en efficiënt hoogspanningsnet

Evenwicht tussen vraag en aanbod op verschillende markten

Handhaven balans 24/7 Evenwicht tussen vraag en aanbod, 24/7

8

De energietransitie maakt ongekende versnelling door Sneller dan uitbreiding netten Hogere klimaatdoelstellingen Naar 55 tot 60% in 2030

Gigantische versnelling zonPV 50% groei per jaar

60-70% Elektriciteitsvraag

Grote ambities woningbouw 1.000.000 nieuwe woningen zonder aardgas 20% Elektriciteitsvraag

Meer elektrisch vervoer 1,6 miljoen elektrische auto's in 2030

9

Datacenters Tot 2030: vervijfvoudiging elektriciteitsvraag

Verduurzaming industrie Elektrificatie en (groene) waterstof Vandaag

2050

Hoogspanningsnetwerk TenneT 380.000 / 220.000 / 150.000 / 110.000 volt

De ultieme uitdaging Betrouwbaar

Betaalbaar

Duurzaam

Verbonden met het Europese netwerk 10

Volle netten in alle regio’s  netcongestie De volgende fase in de energietransitie brengt toenemende netbeperkingen als gevolg van toenemend elektriciteitsverbruik, naast toenemende invoeding van hernieuwbare opwek. We bouwen aan een versterkt net waarbij congestie voorlopig zal blijven. Sep 2020

Apr 2021

Dec 2021

Sep 2022

Feb 2023

Sep 2023

Feb 2024

opwek

afname

11

Bron: Capaciteitskaart Nederland

vandaag

Wat is exact netcongestie?

12

Waarom congestiemanagement onderzoeken? •

Onvoldoende netcapaciteit beschikbaar om de toenemende elektriciteitsvraag van (nieuwe) klanten te faciliteren, er zijn wachtlijsten ontstaan

•

Netbeheerders zijn verplicht congestiemanagement onderzoeken uit te voeren om beperkte transportcapaciteit optimaal te benutten en overbelasting te voorkomen.

Doel van het onderzoek

• Analyseren van de netsituatie, omvang, frequentie en impact van de congestie • Beschikbare ruimte beter verdelen door het sturen van vraag en aanbod. In beeld brengen wat de beschikbare flexibiliteit bij grootverbruikers is, steeds vaker een verplichting om dit aan te bieden Strak regelgevend kader van ACM, vanwege maatschappelijke dynamiek veel wijzigingen i​ n korte tijd, zoals maatschappelijk prioriteren, alternatieve transportrechten Soorten onderzoeken > Opwek/productie en afname > Regionale netbeheerders en TenneT 13

Uitkomst congestieonderzoek opwek (okt 2024)

Herijking onderzoek Q4 2025

14

Inrichting netwerk in sub-deelnetten ● Wat is een sub-deelnet?

Het 110.000 volt-netwerk (zwarte lijnen) vormt een ringstructuur waarbij alles wat zich in de ring bevindt van invloed is op de 110.000 volt verbindingen. Dit houdt in dat om de congestie op te lossen alle knelpunten in het subdeelnet moeten zijn opgelost.

Zwolle West

● Staphorst maakt onderdeel uit van twee deelnetten: - via Station Meppel  Zwolle West - via station Ommen Dante  Zwolle Hessenweg

Zwolle Hessenweg

Belangrijk project om netcongestie op te lossen  Drents Overijsselse Netversterking (DON)

15

Uitkomst onderzoek afname (april 2025) ●

De fasering waarin vermogen beschikbaar komt voor de wachtlijst in de komende jaren.

●

De transportcapaciteit zal in de verschillende fases definitief worden toegekend.

●

TenneT zal zich blijven inspannen om regelbaar vermogen te contracteren om meer transportcapaciteit voor de wachtlijst beschikbaar te krijgen.

●

Voor het congestiegebied zal een deelnameverplichting voor het aanbieden van congestiemanagementdiensten gelden voor aansluitingen vanaf 1MW.

●

Eind 2026  herijking onderzoek afname Let op: De getallen in de afbeelding mogen niet bij elkaar worden opgeteld.

16

Nieuw knelpunt sub-deelnet Zwolle West Verbinding Zwolle Hessenweg – Zwolle Frankhuis (ZLH – ZLW)

● ●

●

17

Waarom knelpunt nu pas in beeld? Nieuw project gedefinieerd (geen onderdeel van DON), in Investeringsplan 2026. Als deze verbinding in bedrijf is, dan congestie in sub-deelnet Zwolle West opgelost. Wat nu doen? > zoektocht naar meer regelbaar vermogen (flexibiliteit) bij grote klanten

Oplossingen voor netcongestie 1 Net sneller bouwen en uitbreiden Doorlooptijden verkorten, procedures versimpelen, aanvoer materiaal versnellen. 700 projecten komende 10 jaar

2 Beter gebruik maken van het bestaande net Congestiemanagement & alternatieve transportrechten, technische oplossingen

18

3 Slimmer werken

Betere informatie en data voor betere beslissingen

Vragen 19

Presentatie Enexis

Netbeheer en netcongestie Informatiebijeenkomst gemeenteraad Staphorst Enexis & Tennet, 9 september 2025

Wat doet Enexis? Wij zorgen ervoor dat ruim 3 miljoen klanten gas en elektriciteit kunnen gebruiken. Nu. En in de toekomst.

§ Onderhoud en aanleg van energienetten § Transport van gas en elektriciteit naar woningen of bedrijven § Oplossen van gas- en stroomstoringen

§ Gereguleerd en non-discriminatoir § ACM als toezichthouder (codes energie)

22

dinsdag 16 september 2025

De opbouw van onze elektriciteitsnetten

23

dinsdag 16 september 2025

De opbouw van onze elektriciteitsnetten

24

dinsdag 16 september 2025

Impact van netverzwaring op een buurt

25

Samenwerken met overheden, Buurtaanpak

Verzwaringsopgave Staphorst in cijfers

Gemeentenaam Staphorst

Aantal inwoners 17282

Aantal aansluitingen Elektriciteit 7074

Aantal 3fase Percentage 3fase aansluitingen aansluitingen Elektriciteit Elektriciteit 4099 57,9

Huidig aantal MS/LS Bij te plaatsen MS/LS Toename aantal MS/LS Huidige LS kabellengte Stations Stations (zoekcirkels) Stations (%) (km) 213 63 29,6 269

LS kabellengte te verzwaren (km) 114

Percentage LS Huidig aantal Aantal te verzwaren Percentage te kabellengte te MS/LS MS/LS verzwaren MS/LS verzwaringen Transformatoren Transformatoren Transformatoren 42,6 216 104 48,1

Kabels en leidingen in de grond

Hoogspanningsstations raken overbelast

Voedingsgebied hoogspanningsstations

§ Meppel

§ Ommen-Dante

Vragen? Enexis & Tennet

Impactanalyse Staphorst Wat kan nog wel en wat niet meer?

WAT K A N E R N U W E L / N I E T ?

Nieuw prioriteringskader ACM: gamechanger per 1 januari? • Wachtrij voor zowel groot- als

kleinverbruik.

• Geen capaciteitsreservering meer voor

woningen / kleinverbruik.

• Meer prioriteit voor functies gekoppeld

aan wonen.

• Geen prioriteit voor laadpalen, alleen

nog ‘non-firm’.

Opzet impactanalyse Staphorst

Opzet impactanalyse Staphorst Focus op de thema’s met een hoge transportvraag voor stroom: • Nieuwbouw van woningen • Maatschappelijke / gemeentelijk vastgoed • Nieuwvestiging, uitbreiding en verduurzaming van bedrijven • Energietransitie: • Verduurzaming van de warmtevoorziening (van het gas af) • Duurzame stroomopwek, zon-PV en windturbines • Personenvervoer en goederentransport

Stoplichtsysteem Kleur

Betekenis Netcongestie heeft geen tot lage impact. In principe kan de activiteit doorgaan. Mogelijk zijn beperkte mitigerende maatregelen nodig Netcongestie heeft middelhoge impact. Het is onzeker of de activiteit kan doorgaan. Mitigerende maatregelen zoals batterijen zijn noodzakelijk. Netcongestie heeft hoge impact. De activiteit kan niet doorgaan, tenzij de stroomvoorziening (deels) onafhankelijk van het netwerk kan worden vormgegeven.

Uitkomst impactanalyse Thema Woningbouw Nieuwbouw maatschappelijk vastgoed Renovatie maatschappelijk vastgoed Bedrijven groot Bedrijven klein Stroomopwek wind Stroomopwek zon op dak en P EV-laadpunten auto EV-laadpunten logistiek

Impact onder huidige regelgeving

Impact onder nieuwe regelgeving per 01-01

Oplossingen NB: allemaal ingewikkeld

Twee oplossingsrichtingen 1. Vergroten transportcapaciteit

-

Uitbreiding netwerk Verbetering bestaand netwerk

2. Verminderen piekbelasting

-

Netbewuste nieuwbouw Energy hubs bedrijventerreinen Collectieve warmteoplossingen Slimme aanstuurbare apparaten Slim EV-laden Lokale regelbare opwek Energiebesparing (altijd goed)

Geen spijt-acties • Nieuwe e-infra HS/MS maximaal

faciliteren (m.n. kabeltracés): • Ruimte reserveren • Snelle planprocedures

• Lokale opwek stimuleren en versnellen,

m.n. wind

• Batterijopslag stimuleren en versnellen,

mits congestieverzachtend.

• Energy hubs stimuleren,

bedrijventerreinen koppelen.

• Maatschappelijk vastgoed, mn scholen,

energie-advies in planfase

Ter overweging • Inzet fossiele brandstoffen

• Stimuleren hybride warmtevoorziening i.p.v. all electric • Plaatsing gasgeneratoren • Stimulering slim stroomgebruik

• Verlaging piekverbruik bedrijven • Slim laden (voorbeeld o.a. Utrecht) • Slimme thuissystemen (voorbeeld NL Flex)

Netcongestie: oplossingen korte/middellange termijn

Maatregelen korte/middellange termijn (tot 2030/’35)

Maatregelen middellange/lange termijn (2030/’35-2050)

LS/MS

HS: Knelpunten sub-deelnet Zwolle West

• Buurtaanpak Enexis • Draaiboek uitval • Uitbreiding Ommen Dante HS: DON-west: nieuwe kabelverbinding

Energievisie provincie

HS: Knelpunten sub-deelnet Zwolle West Nieuwe manier van ontwikkelen: energie als vertrekpunt Lokaal innoveren

Integraal programmeren (pMIEK)

Netcongestie in de fysieke leefomgeving:

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=763ed080-9e71-4ff1-8e12-b6409fd9b04b