presentatie
Tekst van het document
Evaluatie beheersing Eikenprosessierups (EPR) in de gemeente Staphorst Op zoek naar balans
Beheersing EPR, de route naar de balans
• EPR Wat is dat? • Beheersing Eikenprocessierups, organisatie • Aanpak beheersing 2022 • Resultaat en Evaluatie 2022 • Advies • Aanpak 2023
Eikenprocessierups Wat is dat?
Eikenprocessierups Wat is dat? Ecologie ontwikkelcyclus
Beheersing Eikenprocessierups; Doel 2022 Beheersbare populatie Acceptabele gezondheidsrisico’s
Op naar balans!
Beheersing Eikenprocessierups; organisatie 2022 Draaiboek
• Plan van aanpak • Communicatie (strategie) • Planning • Vastleggen gegevens (GIS) • Omgang met meldingen • Evaluatie; strategie bepalen opvolgend jaar
Beheersing Eikenprocessierups; organisatie 2022 Kennis
• Kenniscentrum eikenprocessierups https://processierups.nu • Provincie Overijssel werkgroep • Aannemer – Evaluatie rapportage – Werkplan
Aanpak beheersing EPR Communicatie 2022 Bewoners Nieuws en persberichten
– Gekoppeld aan jaarcyclus en acties Informatie op de site
– https://www.staphorst.nl/eikenprocessierups Interactieve bestrijdingskaart Gis Overlast melden via Fixi
Interactieve bestrijdingskaart
https://www.staphorst.nl/eikenprocessierups
Aanpak beheersing EPR Maatregelen
Preventief 60%
1. Bespuiten met bacteriën (biologisch middel Xentarie) 2. Monitoring met feromoonvallen 3. Inventarisatie op aanwezigheid EPR (zoekrondes) 4. Bevorderen van natuurlijke vijanden door • Inzet van broedkisten • Leefgebied verbeteren door: • (her)inrichting van bermen • Ecologische beheer van bermen • Gemeente breed inzetten op biodiversiteit Curatief 40% 1. Wegzuigen van nesten
Aanpak beheersing EPR Preventieve maatregelen Bestrijding Bespuiten met bacteriën Xentari
www.staphorst.nl/eikenprocessierups Commicatie
Route zichtbaar voor bewoners op interactieve kaart
Aanpak beheersing EPR Preventieve maatregelen Monitoring Feromoonvallen
Commicatie
nieuwsbericht
Aanpak beheersing EPR Preventieve maatregelen Bevorderen van natuurlijke vijanden Inzet van broedkisten
Commicatie
Nieuwsbericht Ter plaatse
Aanpak beheersing EPR Preventieve maatregelen
Feromoonvallen broekasten
Aanpak beheersing EPR Preventieve maatregelen Monitoring inventarisatie
Aanpak beheersing EPR Preventieve maatregelen Bevorderen van natuurlijke vijanden (her)inrichting van bermen Gemeente breed inzetten op biodiversiteit
Beheersing Eikenprocessierups biodiversiteit! Zonder natuurlijke vijanden geen balans! Richten op beheersbare populatie Acceptabele gezondheidsrisico’s Carcelia iliaca, bron: Nederlands soorten register
Beheersing Eikenprocessierups biodiversiteit! Natuurlijke vijanden Sluipvliegen Sluipwespen Vogels Vleermuizen Voedsel, water, beschutting
Beheersing Eikenprocessierups biodiversiteit! Natuurlijke vijanden Vogels Vleermuizen Woonplekken en voortplantingsplekken
https://youtu.be/5X-88eW0Ggk
Beheersing Eikenprocessierups biodiversiteit! Gemeente breed inzetten op biodiversiteit
Aanpak beheersing EPR Curatieve maatregelen Wegzuigen van nesten
Beheersing EPR 2022 De cijfers Eikenbestand Gemeente Staphorst
15000
stuks
Preventief behandelde met Xentari*
6781
st
Onbehandelde bomen
8219
st
Totaal besmette bomen
4454
st
Totaal bestreden bomen hoog
1038
st
Totaal bestreden bomen laag
826
st
rupsenafval afgevoerd
1300
kg
Broedkisten met geparasiteerde nesten
11
st
feromoonvallen
10
st
Gevangen vlinders
32
st
Bewoners brieven
608
st
Preventieve bestrijding
Curatieve bestrijding
* Van de behandelde eiken zijn er 529 aangetroffen met rupsen 7.8% van het totaal behandelde bomen.
Beheersing EPR 2022 resultaten preventieve maatregelen Bespuiten Xentari;
Minder meldingen en klachten!
goede resultaten, duidelijk zichtbaar waar wel en waar niet is gespoten. Alsnog besmette bomen minder dan 8% Monitoring; zoekrondes goed beeld van de plaagdruk, grondnesten. feromoonvallen 1,2,3 leging Bevorderen van natuurlijke vijanden nog geen effecten zichtbaar op over langere termijn. Bermen: ingezaaid en bollen geplant
Beheersing EPR 2022 resultaat curatieve bestrijding Wegzuigen van nesten Van 4454 bomen zijn 1864 van de nesten verwijderd, budget plafond 40% Op locaties waar de overlast en het risico groot zijn 2590 bomen met nesten over.
Beheersing EPR 2022 resultaat curatieve bestrijding Oude nesten Oude nesten zijn een risico voor gezondheid en veiligheid bij;
– Preventieve bestrijding – Snoeiwerkzaamheden – Omwonenden Overgebleven dichte nesten veroorzaken extra plaagdruk opvolgend jaar Tijdig verwijderen van de nesten leidt tot 5x minder rupsen in het daaropvolgend jaar. Advies van S. Hellingman
Beheersing EPR 2022 advies 2023 en verder Advies. De komende jaren de ingeslagen weg vervolgen maar ook - Meer nesten verwijderen - meer budget toekennen aan voor curatieve bestrijding - Ook oude nesten te verwijderen - Te werken aan een verbetering van de biodiversiteit - Meer broedkasten en feromoonvallen inzetten - Grondnesten behandelen met nematoden - Meedoen met pilot lokmiddel schieten
Aanpak beheersing EPR 2023
Preventief 1. Bespuiten met bacteriën (biologisch middel Xentarie) 2. Pilot bestrijden met behulp van grondnematoden* 3. Pilot bestrijden met behulp van een paintball gun* 4. Monitoring d.m.v. feromoonvallen en nesten tellen 5. Bevorderen van natuurlijke vijanden door • Inzet van broedkisten • Leefgebied verbeteren door: • Meer biodiversiteit in bermen en openbaar groen • Ecologische beheer van bermen, verder uitwerken • Gemeente breed inzetten op biodiversiteit – Samenwerken met wegbeheer/bermen – Samenwerken met klimaatadaptatie, operatie steenbreek – Samenwerken met duurzaamheid, groene reststromen – Inwoners inspelen op initiatieven en stimuleren van biodiversiteit (communicatie campagne)
Curatief 1. Wegzuigen van meer nesten!!!
Eikenprocessierups bestrijden met een paintballgeweer, onderzoek
“Kogeltjes gevuld met lokmiddel schieten liefdesleven van mannetjesvlinder aan flarden” uit: DvhN Onderzoekers schieten met een paintballgeweer een lokmiddel in de bomen. Daarin zitten feromonen die de mannetjes van slag maken. Als gevolg daarvan gaan ze als vlinders niet meer paren met de vrouwtjes en komen er geen eitjes en dus geen nieuwe rupsen.
Pilot Eikenprocessierups bestrijden met grond-nematoden Met een lans nematoden in de grond spuiten Werking: insect parasitaire nematoden tasten alleen eikenprocessie rupsen aan. Grondnesten: er zijn (nog) geen andere vlinders bekend die in de grond kruipen. Effect alleen op eikenprocessierups