Gemeente Staphorst - Jaarrekening 2023 (inclusief was getekende controleverklaring)
Tekst van het document
Financieel belang gemeente
432 aandelen. Nominale waarde per aandeel: € 0,01. Totale waarde aandelen: € 1,00. Publiek belang: Afhandeling van alle rechten en plichten die zijn voortgekomen uit de verkoop van Essent. (namens de verkopende aandeelhouders Essent).
Openbaar belang/ doelstelling
Ondanks dat het General Escrow fonds in juni 2016 is geliquideerd, dient de vennootschap als gevolg van contractuele verplichtingen met betrekking tot het Convenant Borging Publiek Belang Kerncentrale Borssele uit 2009 nog in stand gehouden te worden. Het bestuur van de vennootschap is in overleg met de andere contractuele partijen om na te gaan of deze contractuele verplichtingen voortijdig kunnen worden beëindigd en de vennootschap vervolgens kan worden ontbonden. Het doel is dat de vennootschap in 2023 zal kunnen worden opgeheven en de resterende liquide middelen kunnen worden uitgekeerd aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbelang. Bedragen (x € 1.000)
Begin van het jaar 2022
Eind van het jaar 2022
Eigen vermogen
1.532
1.480
Vreemd vermogen
6,9
9,9
Financieel resultaat
2021: -/- 37
2022: -/- 52
Financiële kengetallen
Risico's
Het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeelhouders is relatief gering en beperkt tot de hoogte van het gestort aandelenkapitaal en het resterend werkkapitaal in deze vennootschap.
4 | Bestaande verbonden partijen - Stichtingen en verenigingen Stichting dagelijks beheer MCR te Rouveen
Bestuurlijk belang
- pagina 67 van 186
Via stemrecht in dagelijks bestuur van de MCR. Andere partijen in de stichting: basisschool de Triangel en basisschool de Levensboom.
Financieel belang gemeente
De exploitatiebijdrage van € 48.848 aan de stichting voor de kosten van de sportzalen en peuterspeelzaal. De gemeente geeft het publieksbelang en de behartiging hiervan vorm via de privaatrechtelijke weg door:
De wettelijke zorgplicht voor het aanbieden van een ruimte voor gymlessen;
Het initiëren en te faciliteren van het multifunctionele karakter van de MCR vorm en inhoud te geven;
Ruimte te bieden aan het peuterspeelzaalwerk;
De openbare bibliotheek een uitleenruimte ter beschikking te stellen.
Openbaar belang/ doelstelling
Door deze constructie worden basisschool de Triangel en basisschool de Levensboom hierbij betrokken Bedragen (x €)
Begin van het jaar 2023
Einde van het jaar 2023
Eigen vermogen
103.143
42.564
Vreemd vermogen
135.625
118.470
2022: -/- 5.169
2023: -/- 60.579
Financiële kengetallen
Resultaat
Risico's
- pagina 68 van 186
Doordat de exploitatie en beheer van de bijzondere scholen wettelijk op afstand zijn gezet, is er geen sprake van volledige betrokkenheid. De gemeente heeft een (gering) aandeel van 27% in deze stichting op basis van het vloeroppervlakte.
Paragraaf 6 - Grondbeleid Inleiding op de paragraaf Algemeen Deze paragraaf beschrijft de gemeentelijke visie op het grondbeleid en de wijze van uitvoering en de ontwikkelingen. In de jaarrekening wordt een actuele prognose van de te verwachten resultaten, de onderbouwing van de geraamde winstnemingen, de beleidsuitgangspunten en de bestaande risico’s binnen de grondexploitatie voor de omvang van de reserve opgenomen. Onder grondbeleid verstaan we het gehele instrumentarium dat de gemeente ter beschikking staat om de vastgestelde ruimtelijke, en deels ook economische doelstellingen te realiseren. Het grondbeleid is opgenomen in de omgevingsvisie 'Staphorst voor elkaar' welke is vastgesteld door de gemeenteraad op 9 januari 2018.
In exploitatie zijnde gronden Voor het totaal van in exploitatie zijnde complexen kunnen de volgende uitkomsten worden gegeven: Bedragen x €1.000
2023
2022
2021
2020
Boekwaarde 01-01
1.219
-186
474
461
Vermeerderingen in het jaar
970
5.894
844
227
Nog te maken kosten
171
Winstneming
415
2.147
179
583
Verminderingen in het jaar
-1.404
-6.636
-1.682
-967
Boekwaarde per 31-12
1.200
1.219
-186
474
01-01-2024
01-01-2023
01-01-2022
01-01-2021
Nog te maken kosten: (bedragen x €1.000) Per complex B.p. Rouveen-West 4
50
B.p. de Esch 3
121
B.p. Bullingerslag
1.755
1.870
1.893
1.530
B.p. Poeleweg IJhorst
257
334
410
B.p. De Esch IV Gemeentelijk
230
230
1.641
B.p. Rouveen-Zuid
2.837
3.967
Totaal
5.079
6.401
3.944
1.701
01-01-2024
01-01-2023
01-01-2022
01-01-2021
B.p. Bullingerslag
0
322
2.141
3.648
B.p. Poeleweg IJhorst
733
1.043
1.468
B.p. De Esch IV Gemeentelijk
0
402
3.566
Nog te ontvangen opbrengsten: (bedragen x €1.000) Per complex
- pagina 69 van 186
B.p. Rouveen-Zuid
7.159
8.013
Totaal
7.892
9.780
7.175
3.648
Het geraamde eindresultaat: (bedragen x €1.000) 01-01-2024
01-01-2023
01-01-2022
01-01-2021
1.613
2.160
3.416
1.630
Strategische gronden De strategische gronden bestaan uit: Het toekomstig industrieterrein De Esch 0. 01-01-2024
01-01-2023
54.260
54.260
Boekwaarde van deze gronden
388
296
De gemiddelde boekwaarde per m²
7,15
5,46
Complex
2023
2022
B.p. Bullingerslag
127
325
B.p. Poeleweg IJhorst
75
90
B.p. De Esch IV Gemeentelijk
157
1.732
B.p. Rouveen-Zuid
56
Totaal
415
Aantal m² in eigendom zijnde gronden, die nog niet in exploitatie zijn
Tussentijdse winstnemingen
2.147
(bedragen x € 1.000)
Risico's | Reserve Grondbeleid gaat gepaard met (grote) financiële kansen en risico’s. Als algemene risico’s in de grondexploitatie kunnen worden genoemd: A. Conjunctuur- en renterisico's Hierdoor kan vraag naar bouwgrond inzakken en renteverliezen ontstaan. B. Verwerving Het niet tijdig kunnen verwerven van gronden en het stijgen van aankoopprijzen. C. Milieurisico's De zogenaamde schone grond verklaring wordt niet afgegeven wegens aangetroffen milieuvervuiling, bijvoorbeeld bodem. D. Planschadeclaims Omwonenden die zich gedupeerd voelen kunnen op grond van afdeling 6.1 Wro om een schadevergoeding vragen bij de initiatiefnemer. E. Gevolgen economische crisis Stagnatie in de woningbouw en industrie en daardoor vertraging in de uitgifte van grond.
Reserve voor grondexploitatie Reserve voor grondexploitatie In de nota reserves en voorzieningen 2021 is bepaald dat, gelet op het bedrijfsrisico, een reserve gebaseerd op ± 30 % van de boekwaarde van de nog niet in exploitatie genomen gronden als voldoende kan worden beschouwd:
- pagina 70 van 186
Bedragen x €1.000
01-01-2024
01-01-2023
01-01-2022
01-01-2021
Reserve
6.939
6.429
3.084
2.839
Boekwaarde niet in exploitatie genomen gronden
2.962
2.845
3.406
3.072
Percentage van de boekwaarde
234%
226%
91%
92%
De stand van de reserve is ruim voldoende. Hiermee wordt voldaan aan de hierboven genoemde beleidsbepaling.
Ontwikkelingen en grondexploitaties Grondexploitatie Bullingerslag (Oosterparallelweg) Alle bedrijfskavels zijn verkocht en overgedragen. Er moet alleen nog een afronding plaatsvinden van de laatste woonrijpmaak werkzaamheden (groen aanplant / aanleg wandelvoorziening), uit te voeren in 2024. De Esch 0 Voor dit nieuw te ontwikkelen kleinschalige bedrijventerrein is in het vierde kwartaal van 2023 het ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd, gericht op een vastgesteld bestemmingsplan in het tweede kwartaal van 2024. Facilitaire grondexploitatie De Esch IV In 2023 zijn de bouwrijpmaak werkzaamheden afgerond en zijn meerdere ondernemers gestart met het uitvoeren van hun bouwplannen. Gemeentelijke grondexploitatie De Esch IV In 2023 zijn de bouwrijpmaak werkzaamheden afgerond en zijn meerdere ondernemers gestart met het uitvoeren van hun bouwplannen. IJhorst- West (Ywehof) Dit betreft een grondexploitatie die voor rekening en risico van een externe partij wordt gevoerd. Het nog resterende deel van dit woningbouw plangebied wordt ontwikkeld en uitgegeven door een lokale aannemer (voorheen plangebied van projectontwikkelaar Megahome). Grondexploitatie IJhorst- West (Poeleweg) De verkoop van de eerste fase (13 vrije kavels en 7 rijwoningen) is op één nog over te dragen kavel nagenoeg afgerond.
De verkoop van de tweede fase (11 vrije kavels en 5 rijwoningen) is in het eerste kwartaal 2023 gestart, waarbij ook meerdere kavels zijn overgedragen. De verwachting is dat in 2024 de laatste kavels worden overgedragen. Rouveen- West 4 De laatste woonrijpmaak werkzaamheden zijn uitgevoerd. In 2023 is er een plan gemaakt om ten behoeve van dit plangebied, langs het Scholenland een voetpad aan te leggen. Rouveen- Zuid (fase 1) In de eerste helft van 2023 is gestart met het bouwrijpmaken van de locatie. De bouwrijpmaak werkzaamheden worden in het eerste kwartaal van 2024 afgerond. De verkoop van de kavels (28 vrijstaande woningen, 34 tweeonder-één kap woningen en 18 rijwoningen) is in het eerste kwartaal 2023 gestart. De eerste kaveloverdrachten hebben ook in 2023 plaatsgevonden. Rouveen- Zuid (Fase 2) In het tweede kwartaal van 2023 is er gestart met de procedure om 17 flex-woonlocaties met een meer permanent karakter in deze planfase mogelijk te maken. De Slagen Dit betreft een grondexploitatie die voor rekening en risico van een externe partij wordt gevoerd (Staphorst Ontwikkeling BV, bestaande uit meerdere lokale aannemers).
- pagina 71 van 186
Paragraaf 7 - Lokale heffingen Inleiding op de paragraaf Algemeen In deze paragraaf worden de belastingen die de gemeente heeft ontvangen toegelicht. Er wordt gekeken naar de ontvangsten in relatie tot het verleden en de actuele begroting. De methodiek voor het toerekenen van overhead aan de kostprijs van rechten en heffingen is opgenomen in de vastgestelde financiële verordening 2023 en bedraagt 93,93% voor 2023. Belastingen De uitvoeringsbepalingen van de lokale lasten is vastgesteld in de diverse belastingverordeningen. Voor de beleidsuitgangspunten die ten grondslag liggen aan de berekening van de totale heffingen en hoe deze bij de tariefstelling worden gehanteerd, wordt verwezen naar nota Lokale Heffingen 2021. Leges Daarnaast ontvangt de gemeente nog diverse leges, zoals leges omgevingsvergunning, leges bestemmingsplannen en leges burgerzaken. Deze zijn door de gemeenteraad gelegitimeerd middels door de raad vastgestelde verordeningen.
1 | Onroerende zaakbelasting Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ worden ter zake van binnen de gemeente gelegen onroerende zaken een eigenaren- en gebruikersbelasting geheven. Soort heffing (bedragen x € 1.000)
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
OZB eigenaar niet woningen
1.304
1.305
1.121
OZB eigenaar woningen
2.221
2.220
1.965
839
840
745
4.364
4.364
3.831
OZB gebruiker niet woningen Totalen
2 | Afvalstoffenheffing I. Vast-recht afvalstoffenheffingen Op grond van artikel 10.21 en 10.22 van de Wet Milieubeheer heeft de gemeente een verplichting tot inzameling van huishoudelijke afvalstoffen. Degene die feitelijk gebruik maakt van een perceel waar huishoudelijke afvalstoffen kunnen ontstaan is belastingplichtig. Het vast-recht is in 2023 gelijk gebleven aan 2022, € 197. II. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing is budgetneutraal waarbij rekening gehouden wordt met het btw voordeel (BCF) en de kosten voor straatvegen tot 25% zijn meegenomen. Kosten voor kwijtschelding afvalstoffenheffing zijn ingecalculeerd. Het voordeel in de afvalstoffenheffing komt ten gunste van de voorziening matiging tarief afvalstoffenheffing. Afvalstoffenheffing:
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Kosten ophalen huisvuil (incl. automatiseringskosten)
1.186
1.213
Kosten straatvegen (25%)
12
19
BTW
225
240
Kwijtschelding
32
29
Personeelskosten
93
88
Overhead
87
85
Baten afvalstoffenheffing
-1.404
-1.397
Overige baten (onder andere dividend)
-274
-310
- pagina 72 van 186
Saldo
-42
-33
Toevoeging aan voorziening
42
33
Saldo van de voorziening
75
33
Onttrekking uit reserve
n.v.t.
n.v.t.
Saldo van de reserve
378
378
Kostendekkendheid
100%
100%
(bedragen x € 1.000)
3 | Rioolheffing/- aansluitbijdrage Rioolheffing bekostigt de taken voor de inzameling en het beheer van huishoudelijk afvalwater, regenwater en grondwater. Het tarief is in 2023 gelijk gebleven aan 2022, € 208. Rioolheffing
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Rioleringskosten (incl. automatiseringskosten)
1.043
1.078
Kosten straatvegen (25%)
12
19
BTW
150
135
Kwijtschelding
28
25
Directe personeelskosten
182
171
Overhead
171
166
Opbrengst rioolheffing
-1.493
-1.479
Saldo
94
115
Mutatie voorziening
n.v.t.
n.v.t
Saldo voorziening
411
411
Onttrekking uit de reserve
-94
-115
Saldo reserve
3.033
3.127
Kostendekkendheid
100%
100%
(bedragen x €1.000)
De kosten en opbrengsten voor riool zijn redelijk in lijn met 2022. De btw is wellicht de meest opvallende post. In juli 2022 werd de btw op energie tijdelijk verlaagd naar 9%. Dit was ter compensatie van de hard gestegen energieprijzen. In 2023 is de btw op energie weer teruggezet naar 21%. Riool aansluitbijdrage
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Rioleringskosten
206
68
BTW
43
14
Personeelskosten
20
19
- pagina 73 van 186
Overhead
19
18
Opbrengst rioolaansluitbijdrage
-251
-64
Saldo
37
56
Kostendekkendheid
87%
54%
(bedragen x € 1.000) De opbrengsten voor rioolaansluitrechten kunnen jaarlijks behoorlijk schommelen. In 2023 zijn de aansluitbijdragen voor project Kastanjelaan opgelegd, dit maakt een groot onderdeel uit van de hoge opbrengsten in 2023. De rioleringskosten 2023 zijn hierdoor ook hoger.
4 | Forensenbelasting Forensenbelasting wordt geheven van natuurlijke personen, die zonder in de gemeente hoofdverblijf te hebben, er gedurende het belastingjaar op meer dan negentig dagen van het jaar voor zich of hun gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houden. De totale opbrengst bedroeg: (bedragen x € 1.000)
Begroot 2023
Forensenbelasting
Werkelijk 2023 84
Werkelijk 2022 95
88
5 | Toeristenbelasting Toeristenbelasting wordt geheven voor het houden van verblijf met overnachting binnen onze gemeente tegen een vergoeding in welke vorm dan ook door personen die niet als ingezetene met een adres in onze basisregistratie personen zijn ingeschreven. De totale opbrengst bedroeg: (bedragen x € 1.000)
Begroot 2023
Toeristenbelasting
Werkelijk 2023 126
Werkelijk 2022 91
111
6 | Marktgelden/ standplaatsvergunningen Er worden marktgelden geheven voor het innemen van standplaatsen op de weekmarkt. De opbrengsten bedroegen: (bedragen x € 1.000)
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Opbrengsten
32
32
33
Kosten
32
34
49
(bedragen in €)
7 | Begraafrechten Op basis van de verordening lijkbezorgingsrechten worden rechten geheven voor het gebruik van de gemeentelijke begraafplaats en voor het door of vanwege de gemeente verlenen van diensten in verband met de algemene begraafplaats. De opbrengsten en kosten bedragen: Begraafplaatsen
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Totale kosten
387
428
407
Overhead
239
256
253
Opbrengst begraafplaatsen
-356
-309
-371
Saldo
270
375
289
Kostendekkendheid
57%
45%
56%
(bedragen x € 1.000)
- pagina 74 van 186
8 | Hondenbelasting Er wordt een belasting geheven van houders van honden. De opbrengst bedroeg: (bedragen x € 1.000)
Begroot 2023
Hondenbelasting
Werkelijk 2023 62
Werkelijk 2022 62
64
Legesverordening Onder de naam ‘leges’ worden een aantal verschillende rechten geheven. Deze heffing wordt opgelegd doordat de gemeente diensten verstrekt. De volgende leges geven als opbrengsten en kosten: Omgevingsvergunningen
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Totale kosten
1.476
1.492
1.397
Overhead
1.273
1.273
1.208
Opbrengst omgevingsvergunningen
-764
-985
-1.096
Saldo
1.985
1.780
1.509
Kostendekkendheid
28%
36%
42%
Burgerzaken
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Totale kosten
574
572
520
Overhead en automatisering
312
312
300
Opbrengst burgerzaken
-222
-229
-193
Saldo
626
655
627
Kostendekkendheid
25%
26%
24%
(bedragen x € 1.000)
(bedragen x € 1.000)
Gemeentelijke accommodaties De gemeente Staphorst beschikt over een aantal accommodaties die elk jaar een huur of gebruikersvergoeding genereren. De tarieven worden elk jaar geïndexeerd en vastgesteld door het college. Soort (bedragen x €1.000)
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Dienstencentrum
39
41
54
Gymzalen
23
23
21
Sporthal
61
61
63
Voetbalaccommodaties
46
47
45
Totaal
169
172
182
Kwijtschelding Voor inwoners voor wie het buitengewoon bezwaarlijk is om de aanslag te voldoen, kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding. Dit wordt getoetst aan de hand van een vermogens- en inkomenstoets. Kwijtschelding is aan te vragen voor OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Begroot 2023
- pagina 75 van 186
Werkelijk 2023
Werkelijk 2022
Afgewezen
31
26
32
Toegekend
125
126
124
Gedeeltelijk toegekend
3
0
2
Totaal
159
152
158
(bedragen x € 1.000)
Begroot 2022
Kwijtschelding
Werkelijk 2022 -49
Werkelijk 2021 -54
-54
Lastendruk Onderstaand wordt aangegeven hoe de belastingdruk over 2023 en voorgaand jaar bedroeg. In deze berekening zijn alleen die belastingen betrokken die nagenoeg voor iedereen van toepassing zijn. Uitgangspunt: een eigenaar en bewoner van een ‘standaardwoning’ met een gemiddelde waarde die door meer dan één persoon wordt bewoond (bron Coelo). De gemiddelde WOZ waarde in 2023 is € 350.000 (waarderingskamer.nl). Soort
2023
2022
Landelijk gemiddelde 2023
Afvalstoffenheffing (vast recht + variabel)
237
237
329
Rioolheffing
208
208
213
OZB
375
338
402
Totaal
820
783
944
Samenvatting verhoging belastingen en retributies In 2023 zijn de volgende verhogingen doorgevoerd ten opzichte van 2022 naast de compensatie voor de inflatiecorrectie :
OZB-opbrengst +10%
Voor de afvalstoffenheffing vast recht, rioolheffing, forensen-, toeristen-, hondenbelastingen, marktgelden en leges zijn geen verhogingen doorgevoerd.
- pagina 76 van 186
Paragraaf 8 - Openbaarheidsparagraaf (WOO) Inleiding op de paragraaf Algemeen De Wet open overheid (Woo) geldt sinds 1 mei 2022 en vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De Woo beoogt een open en transparante overheid met als uitgangspunt dat iedereen recht heeft op toegang tot publieke informatie en dat alle overheidsinformatie in beginsel openbaar is. Een belangrijk verschil met de Wob is dat de Woo naast informatieverstrekking op verzoek, ook verplicht is zelf informatie openbaar te maken. Deze paragraaf beschrijft de beleidsverantwoording inzake de uitvoering van de Woo.
Wet open overheid In 2023 stond de implementatie van een aantal nieuwe wetten zoals Woo (Wet open overheid), de Wmebv (Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer), Wep (Wet elektronische publicaties) en de nieuwe Archiefwet op de planning. De Woo heeft vanwege impact op de gehele organisatie en juridische belangen prioriteit gekregen. Er wordt hierbij met verschillende disciplines samengewerkt, zoals JZ, en communicatie. De Wet open overheid is in 2022 ingevoerd. Hoewel actieve openbaarmaking van de elf informatiecategorieën bij uitblijven van een Koninklijk Besluit nog steeds valt onder de inspanningsverplichting, voldoet gemeente Staphorst al grotendeels aan tranches 0 en 1. Naar aanleiding van het landelijke Adviescollege ICT-toetsing zijn bestuursorganen opgeroepen op een eigen website documenten openbaar te gaan maken in plaats van aansluiting op het eerder beoogde landelijke PLOOIplatform. Een gemeentelijke Woo-website is daarom in ontwikkeling en er is aangesloten op de landelijke Wooindex. Verder is in 2023 de informatie rondom de wet verbeterd op de gemeentelijke website. In het aantal Wooverzoeken is in Staphorst een toename te zien. Aantal ingediende Woo-verzoeken: 2022
2023
4
13
Realisatie Woo budgetten: Structureel budget
Incidenteel budget
Begroot
€ 42.000
€ 96.000
Werkelijk
€ 16.677
€ 1.250
De werkelijk aanwending van de structurele middelen voor een bedrag van €16.677 is toe te rekenen aan de inzet van een Woo-coördinator/Woo-contactpersoon.
- pagina 77 van 186
Paragraaf 9 - Vluchtelingen Inleiding op de paragraaf Algemeen De Russische invasie in Oekraïne heeft een grote stroom aan vluchtelingen te weeg gebracht. Eind 2023 verblijven er in Nederland 105.000 vluchtelingen uit Oekraïne. Gezien de aanhoudende instroom van Oekraïense ontheemden heeft het Rijk in september 2023 de veiligheidsregio’s en gemeenten opgeroepen het aantal gemeentelijke opvangplekken uit te breiden naar 97.000 plekken per 1 februari 2024. De gemeentelijke opvanglocatie in Staphorst is in april 2023 uitgebreid naar 126 plekken en in oktober 2023 uitgebreid naar 196 plekken. Begin 2024 is de opvanglocatie uitgebreid naar 214 plekken, waardoor we voldoen aan de gemeentelijke opgave van 212 pekken. Naast de gemeentelijke opvanglocatie verblijven er ook circa 45 Oekraïense vluchtelingen in de particuliere opvang in onze gemeente. Een groot compliment aan alle huishoudens en vrijwilligers die betrokken zijn bij de particuliere opvang van Oekraïense vluchtelingen in onze gemeente. In 2023 kwamen er 48.500 asielzoekers en nareizigers naar Nederland. De hogere instroom, het tekort aan structurele opvangplekken en een beperkte doorstroom van statushouders naar woningen leidden ook in 2023 tot problemen in de asielketen zoals bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. In Staphorst zijn tot op heden nog geen asielzoekers opgevangen.
De Spreidingswet – in werking getreden 1 februari 2024 – geeft gemeenten vanaf 2025 een nieuwe wettelijk taak. In de periode mei 2023 tot september 2023 zijn er wel 25 evacuees uit Soedan opgevangen op een vakantiepark in IJhorst (georganiseerd door het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Binnenlandse Zaken). Indien een asielzoeker een verblijfsgunning krijgt, wordt hij/zij een statushouder. Statushouders worden gekoppeld aan gemeenten. Gemeenten hebben de taak om te zorgen voor passende woonruimte. Het Rijk bepaalt elk half jaar hoeveel statushouders een gemeente moet huisvesten. De taakstelling eerste helft 2023 bedroeg 21 statushouders en de taakstelling tweede helft 2023 bedroeg 18 statushouders. Inclusief de opgelopen achterstand in 2022 (huisvesting van 8 statushouders) bedroeg de opgave 2023 het huisvesten van 47 statushouders. Sinds april 2023 maken we gebruik van voormalig hotel Waanders als tussenvoorziening voor statushouders. Deze tussenvoorziening biedt plek aan circa 40 statushouders. Om de druk op AZC’s te verlichten, stimuleert het Ministerie van Justitie en Veiligheid dergelijke Hotel- en Accommodatievoorzieningen voor statushouders. Daarnaast is in zomer van 2023 de Regionale Opvanglocatie (ROL) in Zwolle geopend.
Deze opvanglocatie biedt onderdak aan 300 statushouders die gekoppeld zijn aan de gemeente Zwolle, Dalfsen, Steenwijkerland, Staphorst en Zwartewaterland. Vanuit de ROL kunnen statushouders een start maken met hun inburgering in de regio.
Middelen gerelateerd aan de vluchtelingen Het opvangen van vluchtelingen en huisvesten van statushouders vergt transitiemiddelen, uitvoeringsmiddelen en ambtelijke inzet. De Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne (BooO) voorziet in het vergoeden van gemeentelijke kosten die zijn gemaakt ten behoeve van het realiseren en exploiteren van de opvang en verstrekkingen aan ontheemden uit Oekraïne. Voor het realiseren en het uitbreiden van de opvanglocatie heeft de gemeente een vergoeding voor transitiekosten ontvangen. Voor de uitvoeringskosten ontvangt de gemeente een vast bedrag per dag per gerealiseerd bed. In 2023 was dit € 83 per dag per bed. Dit bedrag is vanaf 2024 verlaagd naar € 61 per dag per bed (exclusief kosten leefgeld) . De Hotel- en Accommodatieregeling (HAR) vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid voorziet deels in het vergoeden van de kosten ten behoeve van de tijdelijke huisvesting van de statushouders in voormalig hotel Waanders. De HAR biedt gemeenten de mogelijkheid om statushouders voor maximaal zes maanden tijdelijk onderdak te bieden. De statushouder ontvangt gedurende deze periode een vergoeding voor leefgeld van het COA. Indien de gemeente na 6 maanden nog geen definitieve huisvesting heeft gevonden, stopt het COA de verstrekkingen aan de statushouder.
Daarna neemt de gemeente de financiële verantwoordelijkheid over van het COA, dit betekent dat de statushouder – indien hij of zij geen inkomen heeft - recht heeft op een bijstandsuitkering en wordt er huur in rekening gebracht. Gemeenten die betrokken zijn geweest bij de tijdelijke opvang van evacuees uit Soedan, hebben via de decembercirculaire een vergoeding ontvangen voor de gemaakte kosten (met name ambtelijke inzet). Met de vergoeding van € 30 per evacuee per dag zijn we ruim uitgekomen. Bestemmingsreserve Conform raadsbesluit decemberwijziging 2023 is de bestemmingsreserve vluchtelingen, statushouders en opvang van Oekraïners ingesteld. Deze bestemmingsreserve wordt – waar nodig – de komende jaren gebruikt om op een goede manier invulling te kunnen geven aan de gemeentelijke opgaven betreft opvang Oekraïense ontheemden, huisvesting en inburgering statushouders en opvang asielzoekers. In het jaar 2023 is een bedrag ad. € 1.301.949 toegevoegd aan de bestemmingsreserve. Het overschot van het jaar 2022 ad. € 693.488 is overgeheveld van de algemene reserve naar de bestemmingsreserve. Het totaal van deze reserve bedraagt per 31 december 2023: € 1.995.437.
- pagina 78 van 186
Financieel overzicht m.b.t. vluchtelingen
Baten 2023
Lasten 2023
Resultaat
Opvang ontheemden Oekraïne t/m unit 3
€ 4.349.273
€ 3.105.654
€ 1.243.619
Opvang statushouders locatie Waanders
€ 524.893
€ 524.710
€ 183
Opvang evacuees Soedan
€ 81.990
€ 34.757
€ 47.233
€ 4.956.156
€ 3.665.121
€ 1.291.035
Totaal
In onderstaand overzicht zijn de kosten Oekraïne nader gespecificeerd. Verantwoording uitgaven m.b.t. opvang ontheemden Oekraïne
Begroot 2023
Werkelijk 2023
SPUK onderwijshuisvesting Oekraïense leerlingen
€ 165.510
Lasten bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne: Transitiekosten
€ 165.000
€ 287.588
Verstrekkingen leefgeld en wooncomponent particuliere opvang
€ 100.000
€ 139.245
€ 3.311.500
€ 2.446.719
€ 3.576.500
€ 2.873.552
Normbedrag gemeentelijke opvang
Kosten GGD / gezondheidszorg
€ 32.523
Leerlingenvervoer, volwassenonderwijs
€ 34.069
Totaal lasten:
€ 3.576.500
SPUK onderwijshuisvesting Oekraïense leerlingen
€ 3.105.654 € 165.510
Baten bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne: Transitiekosten
€ 289.455
€ 287.588
Verstrekkingen leefgeld en wooncomponent particuliere opvang
€ 100.000
€ 139.245
Uitvoeringskosten particuliere opvang
€ 75.600
€ 64.260
Normbedrag gemeentelijke opvang
€ 4.296.229
€ 3.692.670
Totaal baten:
€ 4.761.284
€ 4.349.273
Verantwoording uitgaven m.b.t. opvang statushouder locatie Waanders
Begroot 2023
Werkelijk 2023
Lasten: Verbouw en inrichting eenmalig
€ 195.000
Overige kosten Huur
€ 218.311 € 10.467
€ 283.500
Noodopvang elders
€ 283.500 € 12.432
Totaal lasten:
€ 478.500
€ 524.710
Hotel- en Accommodatieregeling
€ 331.200
€ 510.400
Opbrengsten huur, gas, water en electra
€ 33.000
€ 14.493
- pagina 79 van 186
Totaal baten:
€ 364.200
€ 524.893
Verantwoording m.b.t. opvang evacuees Soedan
Werkelijk 2023
Uitgaven opvang evacuees Soedan
Lasten 2023
Zorg en welzijn
€ 3.180
Vervoerskosten
€ 4.942
Uren
€ 25.076
Dagbesteding en diverse kosten
€ 1.560
Totaal lasten
€ 34.758
Ontvangen tegemoetkoming (algemene uitkering) bedraagt: normbedrag van € 30 per evacuee
Baten 2023
Decentrale uitkering gemeentefonds
€ 81.990
Totaal baten
€ 81.990
- pagina 80 van 186
Samenvatting financiële positie Totaal overzicht reservepositie Hieronder ziet u het verloop van de algemene reserves en bestemmingsreserves. Mutaties
Algemene reserves (x € 1.000)
Saldo 31-122022
Resultaat Saldo voorgaand 31-12Reserves/voorzieningen Toevoegingen Onttrekkingen jaar 2023
Algemene reserve
3.500
3.500
Reserve zonder bestemming
10.418
-693
32
2.839
5.207
12.124
Totaal algemene reserves
13.918
-693
32
2.839
5.207
15.624
Mutaties
Bestemmingsreserves (x € 1.000) Reserve grondexploitatie Reserve grondexploitatie met bestemming Reserve afschrijving investering openbare ruimte met maatschappelijk nut Reserve onderhoud Conradsweg (zandput Hooidijk) Reserve rioolbeheer
Saldo 31-122022
Resultaat Saldo voorgaand 31-12Reserves/voorzieningen Toevoegingen Onttrekkingen jaar 2023
6.429
510
6.939
577
577
6.901
144
308
33
3.127
Reserve matiging afvalstoffenheffing
378
Reserve met bestemming
14
Reserve wegenbeheer - betonwegen
4.000
Reserve wegenbeheer - asfalt - en klinkerwegen
1.097
177 94
3.033 378
12
2 4.000
1.463
1.388
Reserve wegen Reserve verkeersontsluiting
6.593
1.172 0
464
4
460
Reserve afschrijving gemeentelijke gebouwen
10.143
673
9.470
Reserve afschrijving vervoermiddelen
507
123
384
Reserve duurzaamheid
663
150
1.465
344
Reserve beschermd wonen
- pagina 81 van 186
812 44
1.765
Reserve vluchtelingen, statushouders en Oekraïners
693
1.337
35
1.995
Totaal bestemmingsreserves
35.909
693
3.836
2.681
0
37.758
Totaal reserves
49.827
0
3.868
5.520
5.207
53.382
Analyse uitkomst t.o.v. begroting Saldo van baten en lasten reserves
€ - 1.652.000
Resultaat jaar 2022
€ 5.207.000
Toevoeging aan reserves (excl. resultaat 2023)
€ 3.555.000
Nog toe te voegen resultaat 2023
€ 2.177.000 Toename reserves € 5.732.000
Toelichting Onttrekking en toevoeging reserves Af: onttrekkingen uit de reserves Nota burgerkracht
€ 13.000
Ondersteuning K80
€ 55.000
Regionale veiligheidsdag
€ 15.000
Afschrijvingen brandweerkazerne
€ 8.000
Projectgelden aanjaagteam A28
€ 38.000
Onderzoek ontsluiting Rouveen
€ 4.000
Inspectie kunstwerken
€ 4.000
Onderzoek op- en afritten A28
€ 4.000
Reservering uitvoering wegenbeheersplan
€ 1.388.000
Afschrijvingen wegen, kunstwerken, openbare verlichting, straatmeubilair, parkeren
€ 292.000
Afschrijvingen middelen gladheidsbestrijding
€ 32.000
Leader III- lokale projectbijdragen
€ 42.000
Agrarische coaching
€ 29.000
Opstellen Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)
€ 15.000
Ontwikkelbudget MFA IJhorst
€ 18.000
Afschrijvingen schoolgebouwen
€ 443.000
Gebiedsontwikkeling en kwaliteitsslag
€ 30.000
Routenetwerk fiets- & wandelpaden
€ 60.000
Bijdrage AMBC
€ 17.000
- pagina 82 van 186
Meerjarig impuls recreatie en toerisme
€ 8.000
Particulier bomenbeleid
€ 13.000
Langjarig beheer landschapsplan
€ 31.000
Fauna- en florawet
€ 32.000
Snoeien en rooien bomen
€ 45.000
Groot onderhoud openbaar groen
€ 29.000
Ommetjes speelplaatsen
€ 36.000
Boombeheer binnen beb. kom
€ 11.000
Boombeheer buiten beb. kom
€ 41.000
Opstellen beleidsplan spelen en bewegen
€ 16.000
Projectplan permanente bewoning/revitalisering recreatiewoningen
€ 84.000
Investeringsvergoeding opengestelde schoolpleinen
€ 52.000
Toekomstbestendig maken bibliotheek
€ 24.000
Breedtesport
€ 12.000
Afschrijvingen gymzalen
€ 87.000
Afschrijvingen sportaccommodaties voetbal
€ 108.000
Afschrijvingen speeltoestellen
€ 16.000
De Herberg Zwolle
€ 10.000
Bijdrage regio Zwolle Human Capital Agenda
€ 32.000
Projectplan dienstencentrum
€ 26.000
Tijdelijke opvang gebruikers dienstencentrum
€ 35.000
Steunmaatregel energie
€ 16.000
Indeling en inrichting dienstencentrum
€ 6.000
Middelen energietoeslag 2023
€ 235.000
Vluchtelingen 2023 (zie paragraaf vluchtelingen)
€ 35.000
Beschermd wonen/Kansrijk wonen
€ 44.000
E&K budgetten
€ 572.000
Permanent meetsysteem Wiede Gat
€ 13.000
Grondfrees
€ 4.000
Kostendekkendheid riolering 2023
€ 94.000
Implementatie nieuwe omgevingswet
€ 78.000
Geovisie landelijke voorziening
€ 44.000
Omgevingsplan
€ 192.000
Project woonwagenkamp
€ 81.000
- pagina 83 van 186
Voorbereidingskrediet flexwoningen
€ 32.000
Uitvoering programma dienstverlening
€ 3.000
Doorontwikkeling buitendienst
€ 30.000
Koppeling IJVI/DECOS
€ 39.000
Informatiemanagement
€ 233.000
Doorontwikkeling organisatie/onderhoud organisatiecultuur
€ 40.000
Zij-klepelmaaier sloten
€ 5.000
Rolbezem sneeuwploeg
€ 7.000
Hogedrukreiniger
€ 4.000
Onderzoek kapitaalgoederen
€ 13.000
Invoering Wet Open Overheid
€ 43.000
Vergoeding ambtelijke uren vluchtelingen
€ 284.000
Afschrijvingen gemeentehuis
€ 27.000
Afschrijvingen vervoersmiddelen
€ 91.000 Totaal onttrekkingen € 5.520.000
Bij: toevoegingen aan de reserves Verschuldigde VPB grondexploitatie
€ 1.000
Decembercirculaire 2023 - meerkosten Oekraïne sociaal domein
€ 32.000
Decembercirculaire 2023 - Nederlands-Soedanese repatrianten
€ 82.000
Reservering uitvoering wegenbeheersplan
€ 1.408.000
Opbrengsten degeneratiekosten
€ 25.000
Reservering zandput Hooidijk
€ 33.000
Winst De Esch IV
€ 157.000
Winst Bullingerslag
€ 127.000
Vluchtelingen 2023 (zie paragraaf vluchtelingen)
€ 1.223.000
Beschermd wonen/Kansrijk wonen
€ 344.000
E&K budgetten
€ 150.000
Exploitatiebijdragen De Slagen
€ 120.000
Verkoop perceel Burgemeester Janssenstraat
€ 35.000
Winst Poeleweg
€ 75.000
Winst Rouveen-Zuid fase 1
€ 56.000 Totaal toevoegingen € 3.868.000
Per saldo Verschil tussen totaal onttrekking en toevoeging aan de reserves
- pagina 84 van 186
€ - 1.652.000
Toevoeging jaarresultaat 2022 (niet in baten jaarrekening 2022)
€ 5.207.000
Toename reserve eind 2023 t.o.v. eind 2022 (exclusief resultaat boekjaar)
€ 3.555.000
Financiële kengetallen De financiële positie van de gemeente kan ook uitgedrukt worden in financiële kengetallen. De commissie BBV heeft een aantal kengetallen voorgeschreven, om hiermee beter inzicht te verkrijgen in de financiële positie van de gemeenten. De kengetallen van de gemeente Staphorst zijn goed, met name schuldquote en de solvabiliteit. In de paragraaf weerstandsvermogen worden de kengetallen verder toegelicht. Werkelijk
Begroting
2021
2022
2023
2023
2024
2025
2026
2027
Netto schuldquote
-47%
-48%
-42%
-20%
-6%
-2%
0%
-1%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
-51%
-50%
-44%
-22%
-7%
-4%
-2%
-3%
Solvabiliteitsrisico
85%
83%
84%
82%
87%
88%
87%
86%
Grondexploitatie
8%
8%
8%
6%
12%
11%
9%
7%
Structurele exploitatieruimte
0%
8%
4%
0%
3%
3%
-2%
-3%
Belastingcapaciteit
93%
87%
87%
89%
87%
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente is uitstekend. Dit blijkt uit de paragraaf weerstandsvermogen, die in dit jaarverslag is opgenomen. De beschikbare weerstandscapaciteit is de aanwezige vrije reserves plus de onbenutte belastingcapaciteit, ten opzichte van de mogelijke risico's. Bedragen x €1.000
Begroting 2023
Rekening 2023
Begroting 2024
Weerstandscapaciteit
16.661
27.785
21.318
Risico's
1.220
1.169
1.169
Weerstandsvermogen
13.7
23.8
18.2
- pagina 85 van 186
Jaarrekening: Overzicht baten en lasten 2023 Voor een gespecificeerd overzicht van de algemene dekkingsmiddelen wordt verwezen naar het onderdeel algemene dekkingsmiddelen in de jaarrekening. Programm a
Begroting 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Lasten Baten Storti Onttrekk Saldo Lasten Baten Storti Onttrekk Saldo Lasten Baten Storti Onttrekk Saldo ngen ingen ngen ingen ngen ingen
0 Bestuur en ondersteu ning
- 33.327 4.417. .201 816
0
31.370 28.940 - 35.437 .755 2.636. .406 304
0 118.000 32.919 - 36.148 .102 2.601. .505 115.3 606 79
68.667 33.500 .187
1 Veiligheid
- 58.715 1.508. 058
0
28.182
0
23.182
2 Verkeer, vervoer & waterstaat
- 108.70 - 1.479.35 - 129.70 - 1.900.01 - 587.89 - 1.761.97 3.133. 1 1.095. 3 2.640. 3.775. 1 1.428. 0 3.173. 4.036. 1 1.465. 2 3.152. 252 000 198 348 000 637 790 606 533
3 Economie
- 9.340. 9.341. 541 162
0
4 Onderwijs
- 392.77 1.744. 7 063
0 442.822
- 420.50 908.46 1.877. 4 4 250
0 482.951
5 Sport, cultuur & recreatie
- 201.99 3.945. 0 663
0 439.507
- 275.61 3.304. 4.774. 7 166 123
6 Sociaal domein
- 2.467. 13.157 304 .957
0 140.491
- 8.069. - 1.784.79 - 8.089. - 439.883 10.550 20.040 313 1.074. 1 11.260 18.524 259 1.566. 11.561 .162 .140 784 .820 .140 343 .342
7 Volksgezo ndheid & milieu
- 3.605. 5.654. 745 407
0 775.533
- 4.035. 1.273. 6.193. 479 129 416
0 810.683
- 4.054. - 682.000 1.347. 6.019. 305 149.5 1.433. 254 930 34 159
8 - 3.269. Volkshuis 4.229. 134 vesting & 813 Ruimt.ord.
0 160.000
- 3.258. 800.67 4.707. 050 9 087
0 555.210
- 2.600. - 426.599 893.82 3.492. 392 286.8 752.38 7 562 11 2
9 Overhead
0 557.599
- 200.22 7.941. 9.772. 3 075 462
0 1.295.50 - 486.03 9 8.276. 9.773. 3 730 387
- 108.22 8.606. 3 897
- 75.580 1.421. 1.650. 162 661
29.000 28.378
- 9.346. 9.428. 326 538
88.182
- 68.310 1.486. 1.649. 900 292
0 103.076 20.864
0
- 972.47 755.53 4 284.3 9 17
1.557. 801
71.620
4.238
- 580.67 973.79 1.899. 7 5 770
0 475.656
843.43 7
0 1.058.32 - 287.71 8 3.440. 4.597. 2 178 633
0 752.144
3.557. 777
0 818.298
8.469. 055
Gerealisee - 52.880 - 4.083.85 130.10 - 61.248 - 8.196.74 2.086. - 53.875 - 5.520.02 2.176. rd 55.739 .331 1.095. 8 0 64.855 .198 2.502. 1 825 53.350 .557 3.867. 1 939 resultaat .089 000 .330 784 .648 990
- pagina 86 van 186
Toelichting op het overzicht van baten en lasten 2023
- pagina 87 van 186
Programma 0 - Algemeen bestuur en organisatie Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-4.417.816
1.781.512
-2.636.304
-2.601.606
34.698
Baten
33.327.201
2.110.205
35.437.406
36.148.505
711.099
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
28.909.385
3.891.717
32.801.102
33.546.899
745.797
-115.379
Stortingen
0
0
0
-115.379
Onttrekkingen
31.370
86.630
118.000
68.667
-49.333
Mutaties reserves
31.370
86.630
118.000
-46.712
-164.712
28.940.755
3.978.347
32.919.102
33.500.187
581.085
Gerealiseerd resultaat
Belangrijkste verschillen tussen de realisatie en begroting na wijziging (x € 1.000) Taakveld
Omschrijving
Bestuur
Raad en Raadscommissie De overschrijding wordt veroorzaakt door de vergoeding aan raadsleden in verband met het uitbetalen van de vergoeding ao-voorziening voor zowel 2022 als 2023. Deze vergoeding is niet opgenomen in de raming. Daarnaast is er sprake van een overschrijding door het raadsinformatiesysteem in verband met vervanging, aanvulling en updates van het systeem.
Nadeel
Voordeel
57
Onttrekking pensioenvoorziening (voormalig en huidige) wethouders De actuariële waardeberekeningen van de pensioenverplichtingen worden altijd achteraf ontvangen, op basis van deze overzichten wordt de mutatie aan de voorziening bepaald. Er zijn twee externe variabelen die de jaarlijkse toevoeging of onttrekking sterk beïnvloeden. 1.
2.
Burgerzaken
- pagina 88 van 186
Dit betreft onder andere de pensioenstijging. De ABP-pensioenen worden met ingang van 1 januari 2024 verhoogd met 3,03%, deze stijging moet volgens het BBV ook gehanteerd worden als richtlijn voor wethouders. Dit zou (bij een gelijkblijvende rekenrente) moeten leiden tot een toevoeging aan de voorziening.
130
De grootste variabele is de rekenrente. De rekenrente eind 2022 ten opzichte van eind 2023 is met afgerond 0,7% toegenomen. De rekenrente was namelijk ongeveer 2,5% en is nu ongeveer 3,2%. Dit heeft een exponentieel effect op de berekening van het doelvermogen en daarmee de jaarlijkse mutatie in de voorziening. Dit leidt tot een onttrekking aan de voorziening.
Accountantscontrole De overschrijding van € 17.000 is toe te rekenen aan de kosten voor de aanvullende SiSa-werkzaamheden die de accountant heeft uitgevoerd in verband met de vele Spuk-regelingen in de jaarrekening 2022. In de raming van de accountantskosten is geen rekening gehouden met de kosten voor de aanvullende werkzaamheden, omdat die destijds nog niet bekend waren.
17
Verkiezingen en referenda In 2023 hebben drie verkiezingen plaatsgevonden, waarvan twee gecombineerd. In maart waren de verkiezingen voor de leden van het algemeen bestuur van het Waterschap, leden van PS en in november extra verkiezingen voor leden van de Tweede Kamer in verband met de val van het kabinet. De verkiezingen voor de leden van de Tweede Kamer werd niet vergoed vanuit de rijksoverheid. De kosten zijn uit eigen middelen gedekt. Daarentegen zijn de vergoedingen voor leden en tellers bij de laatste verkiezingen verhoogd, er is centraal geteld en de CRAFT-telmethode is aangeschaft. Door alle extra's is er meer uitgegeven dan begroot.
33
Reisdocumenten Het aantal aanvragen van reisdocumenten is hoger dan verwacht. Dit komt doordat een paspoort benodigd is om te kunnen reizen naar het Verenigd Koninkrijk. Hierdoor zijn de opbrengsten en kosten voor de reisdocumenten hoger dan begroot. Dit leidt per saldo tot een voordeel van € 22.000.
17
39
Basisadministratie De verklaring omtrent gedrag (VOG) wordt vaker digitaal aangevraagd. Hierdoor is er sprake van minder opbrengsten dan begroot. Dit leidt tot een nadeel van € 7.000. De lagere kosten leiden tot een voordeel van € 17.000.
7
Burgerlijke stand In het jaar 2023 is de Babsendag georganiseerd in de Gemeente Staphorst. Hierdoor zijn de kosten hoger uitgevallen dan begroot. Dit leidt tot een nadeel van € 15.000.
15
17
Treasury
Rente op schatkistbankieren De ééndagsrente op de schatkist was in januari 2023 ongeveer 1,9%, in de maand maart heeft de rente een sprong gemaakt naar 2,9%. In de zomermaanden is het rentepercentage toegenomen en was eind september het hoogtepunt van 3,9% bereikt. In de laatste maanden van het jaar bleef het percentage schommelen tussen 3,8% en 3,9%. Het saldo op de schatkist over heel 2023 fluctueerde tussen de € 28 miljoen en € 21 miljoen. Over het jaar 2023 is een renteopbrengst van € 896.000 gerealiseerd, terwijl € 730.000 begroot was. Dit leidt tot een voordeel van afgerond € 166.000.
166
OZB woningen
Wet WOZ Zwartewaterland De kosten van het taxatiebureau en de proceskosten vielen hoger uit dan begroot. Deze kosten zijn doorberekend aan de Gemeente Zwartewaterland. Het voordeel van € 29.000 is toe te rekenen aan de meerkosten die zijn doorbelast.
29
Doorbelasting directe kosten Dit betreffen diverse doorbelastingen, waaronder de kosten van software, abonnementen, cursussen en opleidingen. Deze worden doorbelast naar het programma waar deze betrekking op hebben.
Algemene uitkering
19
Decembercirculaire gemeentefonds In de decembercirculaire zijn er extra middelen beschikbaar gesteld voor o.a. invoeringskosten Omgevingswet, energietoeslag 2023 en een uitkering voor zgn. nazorg van evacués uit Soedan en meerkosten Oekraïne. De extra middelen voor evacués uit Soedan en de meerkosten Oekraïne zijn toegevoegd aan de reserve vluchtelingen, statushouders en Oekraïners. Daarnaast is er sprake van een negatieve correctie door actualisatie van de maatstaven, deze heeft gevolgen voor de uitkeringsfactor.
365
165
746
Toevoegingen/onttrekkingen aan reserves Reserve (x € 1.000)
Reserve
Geraamde toevoeging
Geraamde onttrekking
Werkelijke toevoeging
Werkelijke onttrekking
Incidentele budgetten Nota burgerkracht
Zonder bestemming
25
13
Ondersteuning K80
Zonder bestemming
93
55
Overige: Verschuldigde VPB grondexploitatie Grondexploitatie
1
Decembercirculaire 2023 meerkosten Oekraïne sociaal domein
Vluchtelingen, statushouders en Oekraïners
32
Vluchtelingen, Decembercirculaire 2023 statushouders en Nederlands-Soedanese repatrianten Oekraïners
82
Totaal Per saldo
118
115
-118
-47
Incidentele lasten en baten (x € 1.000) Incidentele lasten
- pagina 89 van 186
Realisatie begrotingsjaar
68
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
68
118
Overige: Verschuldigde VPB grondexploitaties
1
Decembercirculaire 2023 - meerkosten Oekraïne sociaal domein
32
Decembercirculaire 2023 - Nederlands-Soedanese repatrianten
82
Totaal incidentele lasten
184
Incidentele baten
Realisatie begrotingsjaar
118
Actuele raming
Incidentele budgetten Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
68
118
Overige: Verschuldigde VPB grondexploitaties
1
Totaal incidentele baten
70
- pagina 90 van 186
118
Programma 1 - Openbare orde en veiligheid Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-1.508.058
-142.603
-1.650.661
-1.649.292
1.369
Baten
58.715
16.865
75.580
68.310
-7.270
-1.449.344
-125.738
-1.575.082
-1.580.983
-5.901
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
28.182
60.000
88.182
23.182
-65.000
Mutaties reserves
28.182
60.000
88.182
23.182
-65.000
-1.421.162
-65.738
-1.486.900
-1.557.801
-70.901
Gerealiseerd resultaat
Belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de begroting na wijziging (x € 1.000) Taakveld
Omschrijving
Openbare Orde en Veiligheid
Integrale veiligheid Er is extra ingezet op veiligheid met cameratoezicht en bewaking. Ook is de raad bijgepraat over het onderwerp polarisatie door een externe partij, hetgeen extra kosten met zich mee heeft gebracht.
32
Algemene plaatselijke verordening & Drank en Horeca Er zijn een aantal woningontruimingen geweest, waarbij de gemeente Staphorst onkosten heeft moeten maken. Wettelijk is de gemeente verplicht om deze op zich te nemen. De onkosten zijn niet volledig vergoed. Verder zijn rondom de jaarwisseling een tweetal voertuigen afgevoerd en in bewaring genomen. Deze onkosten waren niet begroot.
26
Overige voor- en nadelen
13
Overige
Nadeel
Voordeel
71
0
Toevoeging/onttrekking aan reserves Reserve (x € 1.000)
Reserve
Geraamde toevoeging
Geraamde onttrekking
Werkelijke toevoeging
Werkelijke onttrekking
Incidentele budgetten: Regionale veiligheidsdag
Zonder bestemming
15
Controleren drank- en horecavergunningen
Zonder bestemming
20
Rioolwateranalyse en veiligheidsscan
Zonder bestemming
45
Afschrijvingen gemeentelijke gebouwen
8
8
88
23
15
Overige: Afschrijvingen brandweerkazer ne Totaal Per saldo
-88
-23
Incidentele lasten en baten (x € 1.000) Incidentele lasten
- pagina 91 van 186
Realisatie begrotingsjaar
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
15
80
Totaal incidentele lasten
15
80
Incidentele baten
Realisatie begrotingsjaar
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
15
80
Totaal incidentele baten
15
80
- pagina 92 van 186
Programma 2 - Verkeer en vervoer Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-3.133.252
-642.096
-3.775.348
-4.036.790
-261.442
Baten
108.701
21.000
129.701
587.891
458.190
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
-3.024.551
-621.096
-3.645.647
-3.448.899
196.748
Stortingen
-1.095.000
-333.000
-1.428.000
-1.465.606
-37.606
Onttrekkingen
1.479.353
420.657
1.900.010
1.761.972
-138.037
384.353
87.657
472.010
296.366
-175.644
-2.640.198
-533.439
-3.173.637
-3.152.533
21.104
Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
Belangrijkste verschillen tussen de realisatie en begroting na wijziging (x € 1.000) Taakveld
Omschrijving
Nadeel
Verkeer & Vervoer
Elementenverharding Door de natte weersomstandigheden eind 2023 is er minder (klein) onderhoud uitgevoerd. Betonverharding Meer kosten gemaakt dan begroot door diverse betonspattingen.
Voordeel
17
13
Zandwegen Minder uitgegeven doordat de meeste werkzaamheden met eigen personeel en materieel van de buitendienst is uitgevoerd. Doorbelasting directe kosten Dit betreffen diverse doorbelastingen waaronder de kosten van software, abonnementen, cursussen en opleidingen. Deze worden doorbelast naar het programma waar deze betrekking op hebben.
13
17
Coördinatie kabels en leidingen Conform de algemene verordening ondergrondse infrastructuur ontvangt de gemeente een vergoeding per meter voor aanleg van kabels en leidingen. Vooral nutsbedrijven en telecombedrijven hebben hiervoor een vergoeding betaald. Deze was fors hoger dan begroot.
Overige
75
Bermen, greppels en sloten In verband met veiligheid zijn meer bermen afgeschraapt dan geraamd.
18
Gladheidbestrijding Een gsm kast voor bewaking gladheid is compleet vervangen, verder zijn er overstapkosten geweest naar een andere weerkamer.
14
Openbare verlichting De kosten zijn hoger dan begroot, dit komt met name door het herstellen van schade aan masten.
17
Saldo overige voor- en nadelen
5 84
105
Toevoegingen/onttrekkingen aan reserves Reserve (x € 1.000)
Reserve
Geraamde toevoeging
Geraamde onttrekking
Werkelijke toevoeging
Werkelijke onttrekking
Incidentele budgetten: Fietsoversteek zwembad
Zonder bestemming
25
Projectgelden aanjaagteam A28
Zonder bestemming
50
- pagina 93 van 186
38
Onderzoek ontsluiting Rouveen
Zonder bestemming
10
4
Inspectie kunstwerken
Zonder bestemming
5
4
Onderzoek op- en afritten A28
Verkeersontsluiting
5
4
Onderzoek fietspadenplan
Zonder bestemming
65
Overige: Reservering uitvoering wegenbeheersplan
Wegenbeheer
1.408
Opbrengsten degeneratiekosten
Wegenbeheer
20
Reservering zandput Hooidijk
Zandput Hooidijk
Afschrijvingen wegen, kunstwerken, openbare verlichting, straatmeubilair, parkeren
Afschrijvingen investeringen openbare ruimte met maatschappelijk nut
300
292
Afschrijvingen middelen gladheidsbestrijding
Afschrijvingen vervoermiddelen
32
32
Totaal Per saldo
1.408
1.408
1.388
25 33
1.428
1.900
-472
1.466
1.762
-296
Incidentele lasten en baten (x € 1.000) Incidentele lasten
Realisatie begrotingsjaar
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
50
160
1.408
1.408
Opbrengsten degeneratiekosten
25
20
Reservering zandput Hooidijk
33
Overige: Reservering uitvoering wegenbeheersplan
Totaal incidentele lasten
Incidentele baten
1.516
Realisatie begrotingsjaar
1.588
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
50
160
Reservering uitvoering wegenbeheersplan
1.388
1.408
Totaal incidentele baten
1.438
1.568
Overige:
- pagina 94 van 186
Programma 3 - Economie en ondernemen Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-9.341.162
-87.375
-9.428.538
-755.539
8.672.998
Baten
9.340.541
5.785
9.346.326
972.474
-8.373.852
-622
-81.590
-82.212
216.934
299.146
-284.317
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
-284.317
Onttrekkingen
29.000
74.076
103.076
71.620
-31.456
Mutaties reserves
29.000
74.076
103.076
-212.697
-315.773
Gerealiseerd resultaat
28.378
-7.514
20.864
4.238
-16.626
Belangrijkste verschillen tussen de realisatie en begroting na wijziging (x € 1.000) Taakveld
Omschrijving
Economische promotie
Toeristenbelasting In 2023 zijn er minder overnachtingen van toeristen geweest dan verwacht. Dit heeft geleid tot minder opbrengsten uit de toeristenbelasting met een nadeel van € 35.000 als gevolg.
Overige
Nadeel
Voordeel
35
Forensenbelasting Door stijging van de WOZ-waarden vallen een groot deel van de woningen in een hogere tariefklasse voor de forensenbelasting.
12
Saldo overige voor- en nadelen
6 35
18
Toevoegingen/onttrekkingen aan reserves Reserve (x € 1.000)
Reserve
Geraamde toevoeging
Geraamde onttrekking
Werkelijke toevoeging
Werkelijke onttrekking
Incidentele budgetten: Leader III- lokale projectbijdragen
Zonder bestemming
49
Herziening detailhandelvisie
Zonder bestemming
20
Agrarische coaching
Zonder bestemming
29
42
29
Overige: Winst De Esch IV
Grondexploitatie
157
Winst Bullingerslag
Grondexploitatie
127
Afschrijvingen beveiliging industrieterrein
Grondexploitatie
5
Totaal Per saldo
103 -103
284 213
Incidentele lasten en baten (x € 1.000) Incidentele lasten Incidentele budgetten:
- pagina 95 van 186
Realisatie begrotingsjaar
Actuele raming
71
Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
71
98
Overige: Winsten diverse grondexploitaties (De Esch IV, Bullingerslag)
284
Totaal incidentele lasten
355
Incidentele baten
Realisatie begrotingsjaar
98
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
71
98
Overige: Winsten diverse grondexploitaties (De Esch IV, Bullingerslag)
284
Totaal incidentele baten
355
- pagina 96 van 186
98
Programma 4 - Onderwijs Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-1.744.063
-133.187
-1.877.250
-1.899.770
-22.519
Baten
392.777
27.727
420.504
580.677
160.173
-1.351.286
-105.460
-1.456.746
-1.319.093
137.654
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
442.822
40.129
482.951
475.656
-7.295
Mutaties reserves
442.822
40.129
482.951
475.656
-7.295
Gerealiseerd resultaat
-908.464
-65.331
-973.795
-843.437
130.358
Belangrijkste verschillen tussen de realisatie en de begroting na wijziging (x € 1.000) Taakveld
Omschrijving
Onderwijshuisvesting
Onderwijshuisvesting Met ingang van 2022 zijn de afspraken tussen de gemeente en de peuterspeelzalen gewijzigd. De gemeente ontvangt geen nota meer voor de huur van de peuterspeelzalen, maar het huurbedrag is opgenomen in de subsidie die de gemeente verstrekt. Het huurbedrag stond nog geraamd op het budget onderwijshuisvesting, maar de kosten zijn niet gemaakt. Dit leidt tot een voordeel van € 42.000.
Nadeel
Voordeel
42
Leerlingenvervoer In de voortgangsrapportage is een toename van het aantal leerlingen en de prijsindexatie opgenomen, bij de jaarrekening is een deel van de kosten ad. € Onderwijsbeleid+leerlingzaken 34.000 toegerekend aan de noodopvang Oekraïne, deze kosten hebben betrekking op het vervoer van de Oekraïense leerlingen. Daarnaast is er ook een hogere eigen bijdrage ontvangen door toename van het aantal leerlingen in het vervoer. Per saldo een voordeel van € 17.000.
17
Onderwijsachterstandenbeleid en peutergroepen De taalklas (oude stijl) in Staphorst is 31 juli 2023 gestopt. Dit is zichtbaar in de realisatie van de begrote kosten. De taalklas is gestopt, omdat we samen met Meppel het nieuwkomersonderwijs (NKO) gaan inrichten. Na de zomer zijn de anderstalige kinderen uit Staphorst al wel in Meppel gestart, maar het onderwijs is nog in ontwikkeling. In 2024 brengt dit voor Staphorst kosten met zich mee in de vorm van een schakelcoördinator.
Daarnaast zijn er middelen begroot om ook Voorschoolse Educatie in de kinderopvang aan te bieden. Dit om het bereik te vergroten en de kwaliteit van kinderopvang te verhogen. Om aanspraak te kunnen maken op deze subsidie moest de kinderopvang aan een aantal eisen voldoen. Dit vroeg scholing voor pedagogisch medewerkers en aanschaf van materialen. Bij één kinderopvang is dit in november 2023 gerealiseerd, bij een andere pas 1 januari 2024. Dit zorgde voor minder uitgaven in 2023.
95
In oktober 2023 is de definitieve beschikking ontvangen voor het onderwijsachterstandenbeleid, deze is € 10.000 hoger dan begroot.
Overige
Nationaal Programma Onderwijs De gemeente heeft vanuit het Rijk middelen ontvangen voor haar rol in voorschoolse educatie, primair en voortgezet onderwijs. De baten en lasten hiervan zijn gelijk aan elkaar.
87
Overige voor- en nadelen
24 111
- pagina 97 van 186
87
241
Toevoeging/onttrekking aan reserves Reserve (x € 1.000)
Geraamde toevoeging
Reserve
Geraamde onttrekking
Werkelijke toevoeging
Werkelijke onttrekking
Incidentele budgetten: Opstellen Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP)
Zonder bestemming
15
15
Ontwikkelbudget MFA IJhorst
Zonder bestemming
25
18
Afschrijvingen gemeentelijke gebouwen
443
443
483
476
Overige: Afschrijvingen schoolgebouwen Totaal Per saldo
-483
-476
Incidentele lasten en baten (x € 1.000) Incidentele lasten
Realisatie begrotingsjaar
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
41
40
Totaal incidentele lasten
41
40
Incidentele baten
Realisatie begrotingsjaar
Actuele raming
Incidentele budgetten: Zoals opgenomen onder toevoeging/onttrekking aan reserves
33
40
Totale incidentele baten
33
40
- pagina 98 van 186
Programma 5 - Sport, cultuur, recreatie en toerisme Exploitatie
Begroting 2023
Wijzigingen 2023
Actuele begroting 2023
Realisatie 2023
Voordeel/Nadeel 2023
Lasten
-3.945.663
-828.460
-4.774.123
-4.597.633
Baten
201.990
73.627
275.617
287.712
12.095
-3.743.673
-754.833
-4.498.506
-4.309.921
188.585
Gerealiseerd saldo van baten en lasten Stortingen
176.490
0
0
0
0
0
Onttrekkingen
439.507
618.821
1.058.328
752.144
-306.184
Mutaties reserves
439.507
618.821
1.058.328
752.144
-306.184
-3.304.166
-136.012
-3.440.178
-3.557.777
-117.599
Gerealiseerd resultaat
Belangrijkste verschillen tussen de realisatie en begroting na wijziging (x € 1.000)
Taakveld
Sportbeleid en activering
Omschrijving
Nadeel
Voordeel
Sportstimulering De buurtsportcoach wordt deels gefinancierd vanuit de Brede SPUK-regeling, deze regeling is beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis.
45
In de jaarrekening 2022 zijn er middelen (€ 18.000) van het sportakkoord overgeheveld naar het jaar 2023.
Sportaccommodaties
Openbaar groen en recreatie
- pagina 99 van 186
Kleedkameraccommodaties Er is minder uitgegeven aan schoonmaakkosten en onderhoud aan installaties. Daarnaast is er sprake van een lagere dotatie aan de voorziening groot onderhoud. Dit heeft te maken met de looptijd die gehanteerd wordt in de bepaling van de dotatie aan de voorziening. In totaal is er sprake van een voordeel van € 20.000.
20
Sportvelden voetbalverenigingen Het nadeel van € 12.000 is toe te rekenen aan hogere onderhoudskosten en het aanschaffen van klein materiaal.
12
Gymnastieklokalen In verband met een legionellabesmetting in de gymzaal Van der Walstraat zijn er extra kosten gemaakt om dit te bestrijden. Dit heeft geleid tot een nadeel van € 23.000.
23
Sporthal Staphorst Door een eenmalige upgrade aan de sporthal Staphorst zijn de onderhoudskosten voor de gebouwen en installaties hoger dan geraamd. Dit heeft geleid tot een nadeel van € 27.000. Daarnaast zijn de gaskosten € 20.000 hoger dan geraamd. Verder is er sprake van een hogere dotatie van € 38.000 aan de voorziening groot onderhoud. Dit heeft te maken met de looptijd die gehanteerd wordt in de bepaling van de dotatie aan de voorziening. Dit leidt in totaal tot een nadeel van € 85.000.
85
Wijkgroen De overschrijding op wijkgroen wordt enerzijds verklaard door extra gemaakte kosten die niet waren voorzien en anderzijds door hogere kosten als gevolg van areaaluitbreiding en prijsstijging. Er zijn bijvoorbeeld extra kosten gemaakt door een extern bureau voor het verwerken van gegevens in ons GBI beheersysteem. De gevolgen van areaaluitbreiding zijn hoger dan ingeschat bij de voortgangsrapportage 2023. Voor wat betreft de areaaluitbreiding moest er extra water gegeven worden
44
in uitbreidingsgebieden en in de Slagen is een ‘nul-beurt’ uitgevoerd, hierbij is het groen op orde gebracht en kan in beheer worden genomen. Groenvoorziening langs wegen Minder uitgegeven door verschillende onvoorziene omstandigheden, zoals slecht weer in het afgelopen najaar. Overige
13
Overige voor- en nadelen
18
Overschrijding incidentele budgetten programma 5 Zie het overzicht "afgeronde incidentele budgetten 2023" in bijlage 4 van de jaarstukken voor de optelsom van de overschrijding van afgerond € 13.000 op programma 5.
13
195
78
Toevoegingen/onttrekkingen aan reserves Reserve (x € 1.000)
Reserve
Geraamde toevoeging
Geraamde onttrekking
Werkelijke toevoeging
Werkelijke onttrekking
Incidentele budgetten: Gebiedsontwikkeling en kwaliteitsslag
Zonder bestemming
77
30
Routenetwerk fiets- & wandelpaden
Zonder bestemming
60
60
Bijdrage AMBC
Zonder bestemming
17
17
Meerjarig impuls recreatie en toerisme
Zonder bestemming
30
8
Particulier bomenbeleid
Zonder bestemming
13
13
Langjarig beheer landschapsplan
Zonder bestemming
50
31
Fauna- en florawet
Zonder bestemming
32
32
Snoeien en rooien bomen
Zonder bestemming
45
45
Groot onderhoud openbaar groen
Zonder bestemming
29
29
Ommetjes speelplaatsen
Zonder bestemming
75
36
Boombeheer binnen beb. kom
Zonder bestemming
11
11
Boombeheer buiten beb. kom
Zonder bestemming
41
41
Opstellen beleidsplan spelen en bewegen
Zonder bestemming
40
16
Beleid ongewenste soorten en invasieve exoten
Zonder bestemming
20
Projectplan permanente bewoning/revitalisering recreatiewoningen
Zonder bestemming
160
84
Investeringsvergoeding opengestelde schoolpleinen
Zonder bestemming
52
52
Groenrenovatie bomen (Kastanjelaan, Staphorst-Zuid/Noord, Rouveen)
Zonder bestemming
50
Toekomstbestendig maken bibliotheek
Zonder bestemming
24
- pagina 100 van 186
24