Eindrapportage onderzoek beheer openbare ruimte Staphorst
Tekst van het document
28/52
II.IV Wordt het beleid uitgevoerd conform de verwachtingen van de raad? (deelvraag 6) •
•
•
[vul in]
De algemene indruk van de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte binnen de raad is goed, zo bleek tijdens het raadsgesprek met een afvaardiging van de raad. Het beheer van de openbare ruimte zou conform vastgesteld beleid zijn. De tijdens het gesprek aanwezigen raadsleden zijn positief gestemd over het groenbeheer, het beheer van het riool en het beheer van de wegen. Al is de kwaliteit van het riool moeilijk te beoordelen omdat raadsleden dit zelf niet kunnen zien. Ondanks de tevredenheid over het beheer van de openbare ruimte, zijn er altijd verbeterpunten volgens respondenten: in het bijzonder ten aanzien van wegen. Raadsleden stelden dat de uitvoering van beleid niet altijd gelijk op gaat met de beleidskeuzes die gemaakt worden. Dat wil zeggen: de uitvoering van beleid loopt soms achter op gemaakte beleidskeuzes. Een voorbeeld hiervan is het maaien van ecologische bermen vlak nadat de beleidskeuze was gemaakt om met ecologische bermen te werken, terwijl dit niet gemaaid had mogen worden. Iets wat voor ophef zorgde bij inwoners die zelf actief betrokken waren bij dit initiatief (van onderop) en vervolgens ook bij de raad en daarmee een negatieve impact had op de ervaren kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte.
Tijdens het gesprek met raadsleden werd ten aanzien van de beoordeling van de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte wel een kanttekening gemaakt, namelijk: dat het voor raadsleden moeilijk is om deze scherp te beoordelen omdat zij hier niet uitvoerig over geïnformeerd worden. Het accent in de informatievoorziening over de realisatie van het beleid ligt namelijk
primair op financiën. Het helpt bij het beoordelen van het beheer van de openbare ruimte niet dat kwalitatieve evaluaties (van delen) van het beheer van de openbare ruimte ontbreken en/of worden uitgesteld en deze informatie ook niet met de raad kan worden gedeeld. •
Tijdens het gesprek met raadsleden werd opgemerkt dat zij niet altijd een goed beeld hebben van de precieze betekenis van beleidskeuzes voor de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte op het moment dat zij dit beleid vaststellen. De raad wordt volgens respondenten weliswaar goed meegenomen door de ambtelijke organisatie in de keuzemogelijkheden, maar dat wil niet zeggen dat deze keuzes ook meteen helemaal doorleefd zijn. Pas wanneer er uitvoering wordt gegeven aan het beleid wordt tastbaar wat dit precies betekent. Raadsleden stellen het daarom op prijs (volgens één van de respondenten) dat zij door de ambtelijke organisatie eerder werden uitgenodigd om op locatie het beheer van de openbare ruimte te aanschouwen. Op die manier konden zij de beleidskeuze en de betekenis voor de uitvoering daarvan beter doorleven.
•
Raadsleden gaven aan dat recentelijk de kosten van het beheer van de openbare ruimte werden verhoogd. Een deel van deze kostenstijging wordt als onvermijdelijk gezien door de raad als gevolg van de sterke inflatie. Maar deze verhoging kwam voor de raad wel onverwachts. Deze kostenstijging in combinatie met een gebrek aan inzicht in de hoogte van reserves in het beheer van de openbare ruimte (met name ten aanzien van riolering) én de keuze voor een hoog kwaliteitsniveau op sommige aspecten in het beheer van de openbare ruimte, maakt dat sommige raadsleden vragen stellen over de verhouding tussen kosten en kwaliteit. De vraag die
29/52
in het bijzonder gesteld wordt, is of het kwaliteitsniveau van sommige aspecten niet ‘te hoog’ is (aldus één van de respondenten tijdens het groepsgesprek met een vertegenwoordiging van de raad).
bos/recreatiegebied (Boswachterij Staphorst met de recreatievijver de Zwarte Dennen). Dit laatste als gevolg van onduidelijkheid over wie precies de verantwoordelijkheid draagt over dit gebied. In het bijzonder werd geconstateerd dat de kern Punthorst veelal als laatste onderhouden en beheerd wordt in vergelijking met de andere dorpen/wijken. Dit omdat deze kern officieel door de gemeente als buitengebied zou zijn bestempeld en ook volgens die categorie beheerd wordt (laag). Dit leidt tot ontevredenheid bij (een deel van) de inwoners in deze kern volgens deze respondent.
I.V Hoe ervaren de inwoners de kwaliteit van de openbare ruimte? (deelvraag 9) •
Tijdens het gesprek met leden van wijk- en dorpsraden als vertegenwoordigers van de inwoners in de gemeente Staphorst kwam een beeld naar voren van inwoners die in algemene zin tevreden zijn met de kwaliteit van hun fysieke leefomgeving. Inwoners zouden de gemeente Staphorst over het algemeen schoon, veilig en heel vinden. Vooral wanneer dit wordt afgezet tegen de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte van aangrenzende buurgemeenten. Dit contrast tussen de gemeenten wordt zichtbaar als je van de gemeente Staphorst een andere aangrenzende gemeenten binnenrijdt (of andersom). Eén van de respondenten merkte in dit verband op dat sommige inwoners van Staphorst deze kwaliteit wellicht wel té hoog vinden: “de gemeente ligt er wel heel keurig bij. Het beheer zou ook wel een tandje minder zou mogen”. Zeker tegen de achtergrond van de ervaren (hoge) kosten die die beheer van de openbare ruimte met zich meebrengt.
•
Bij de gemeente is er beperkt structureel inzicht in de wijze waarop inwoners de kwaliteit van het beheer van de openbare ruimte ervaren. Er wordt niet structureel informatie hierover opgehaald door de gemeente en/of derden. Niet middels bewonersschouwen en ook niet het via het landelijke platform ‘Waar staat je gemeente nu’ waaraan veel Nederlandse gemeenten meedoen: onder meer om beelden op te halen over het beheer van de openbare ruimte.
•
De gemeente Staphorst heeft geen inzicht in de meningen van inwoners over het beheer van de openbare ruimte als geheel. Op onderdelen heeft de gemeente wel zicht op beelden die leven onder inwoners over de openbare ruimte. Deze informatie betreft vooral klachten en meldingen over de openbare ruimte die wordt ingewonnen door middel van: o
•
[vul in]
Dat er in algemene zin tevredenheid is over het beheer van de openbare ruimte wil niet zeggen dat er geen plekken zijn die voor verbetering vatbaar zijn. Tijdens het gesprek met inwoners werd onder meer gesproken over het gebrek aan veiligheid aan de Oude Rijksweg en de ongewenste verloedering van het
o o
De beelden die de individuele ambtenaren en collegeleden ophalen bij en/of ontvangen van inwoners; De klachten en meldingen die inwoners doen over de woonen leefomgeving in de gemeente Staphorst via Fixi (online) Incidentele onderzoeken die worden uitgevoerd onder inwoners (bijvoorbeeld ten aanzien van projecten of het
30/52
groenbeheer in de aanloop naar de vaststelling van het Groenbeleidsplan).
I.VI Hoe verhouden de kosten van het beheer zich tot de kosten in vergelijkbare gemeenten? o Kostenontwikkeling beheer openbare ruimte gemeente Staphorst •
In de jaarstukken van de gemeente Staphorst zijn de geraamde budgetten en de gemaakte kosten in het beheer van de openbare ruimte beschreven. Uit de analyse van deze jaarstukken en aanvullende specificaties zoals ontvangen van de afzonderlijke taakvelden (zie bijlage D) van deze budgetten en gerealiseerde kosten vallen enkele zaken op: o
o
[vul in]
Overall ontstaat er een beeld van een gemeente die overzicht heeft van de kosten in het beheer van de openbare ruimte (budget en gemaakte kosten). De gemeente nutte de voorbij 5 jaar vrijwel op alle onderdelen jaarlijks het geraamde budget niet uit. Met uitzondering van begraafplaatsen in 2021 en alle taakvelden in 2022. Verklaring voor het niet uitnutten van het budget kan verklaard worden door het ontbreken van capaciteit en lange levertijden van materieel. Maar ook door corona en extreme weersomstandigheden waardoor werkzaamheden werden doorgeschoven. Doordat niet alle werkzaamheden in het voorziene jaar konden worden uitgevoerd werden deze naar het volgende kalenderjaar doorgeschoven; De kosten en het geraamde budget van het riool is redelijk stabiel gebleven en elkaar ook niet veel ontlopen in de periode 2018 – 2021. In deze periode waren de gemaakte kosten minder dan de geraamde kosten. Na 2021 is een kentering te
o
zien in deze balans en stijgen de rioolkosten ten opzichte van het vrijwel gelijkblijvende budget. Deze stijging wordt in de jaarstukken gelinkt aan gestegen rioleringskosten (door stijging energieprijzen, reiniging en inspectie onderdelen druk riolering units) en een terugval van het aansluitingen dat in 2021 nog hoog was; Ook voor de wegen geldt dat de geraamde en de gerealiseerde kosten in de periode 2018 – 2021 een lange tijd redelijk gelijk bleven en dat de gerealiseerde kosten lager uitvielen dan de geraamde cijfers. Echter dat in 2022 een forse stijging in de kosten heeft plaatsgevonden met als resultaat dat de gemeente Staphorst budget tekortkwam (en de kwaliteitsambities niet helemaal behaald werden zo blijkt uit Beleidsplan wegen en bermen 2022-2026). Dit tegenover een kostendaling in 2020. De kostenstijging zou het gevolg zijn van onverwachte prijsstijgingen en schade door droogte. En in 2020 werd er juist minder uitgegeven als resultaat van corona-maatregelen en extreme weersomstandigheden; De ontwikkeling van de kosten van het taakveld groen kent een andere ontwikkeling. Hiervoor werd in 2019 verhoudingsgewijs veel budget vrijgemaakt. Een budget dat daarvoor lager was én in de daaropvolgende jaren is afgebouwd in lijn met de beleidskeuze voor een meer sober groenbeheer.
Ondanks een versobering van het groenbeheer zijn de kosten de voorbije vijf jaar gestegen en werd incidenteel extra budget toegekend (in 2020 en 2022). Uit de evaluatie van het groenbeheer in 2020 bleek dat het kwaliteitsniveau van het groen als positief werd ervaren. Ook in schouwen van het groen komt een beeld naar voren van een gemeente waarin de openbare ruimte redelijk/ goed is en vrijwel altijd wordt voldaan aan vooraf bepaalde eisen. Incidenteel zijn er aandachtspunten.
31/52
Benchmark vergelijkbare gemeenten Het is mogelijk om een relatief scherpe indicatie te geven van hoe de kosten van Staphorst voor het beheer en onderhoud in de openbare ruimte zich verhouden ten opzichte van andere, vergelijkbare gemeenten. Hiervoor gebruiken wij IV3-gegevens (informatie voor derden). De IV3 is een database met financiële begrotings- en realisatiecijfers van gemeenten en andere overheden die uniform door de gemeenten aangeleverd dienen te worden. Door deze uniforme dataregistratie is het mogelijk om gefundeerde uitspraken te doen over hoe de kosten van het beheer en onderhoud van Staphorst zich verhouden tot andere vergelijkbare gemeenten. Om zo goed mogelijk ‘appels met appels’ te vergelijken in een benchmark is het belangrijk om met gemeenten te vergelijken die een grotendeels soortgelijk profiel hebben als de gemeente Staphorst. De referentiegemeenten zijn geselecteerd op de volgende facetten om tot een zo sterk mogelijke vergelijking op het gebied van kosten te komen: • • • • •
[vul in]
Oppervlakte Woningvoorraad Aantal bomen per inwoner Aantal inwoners Omvang recreatieterrein en agrarisch terrein
Gemeente
Aantal Woningen Aantal Aantal Bebouwd Recreatieterrein km2 per km2 bomen inwoners terrein in in ha per ha inwoner Staphorst 135,7 46 10,7 17.628 486 114 Olst-Wijhe 118,4 70 8 18.682 388 87 Voorst 126,5 89 7,3 25.215 676 310 Nunspeet 129,5 89 26 28.731 612 457 Tubbergen 147,4 60 9,9 21.408 463 152 Steenbergen 159,1 73 7,4 24.610 661 121 Hierbij is het belangrijk op te merken dat een benchmark slechts een eerste inzicht geeft. Zorgvuldige interpretatie is nodig omdat er mogelijk onderliggende verklarende factoren zijn voor verschillen in kosten die niet uit de benchmark blijken, waaronder: • • •
De financiële positie van de gemeente (hoeveel middelen zijn beschikbaar) Gemaakte beleidskeuzes De wijze van registratie van (open) data en financiële verantwoording
Gemeente
Staphorst
Aantal km2 Woningen per km2 Bomen per inwoner Inwoners Bebouwd terrein in ha Recreatieterrein in ha
135,7 46 10,7 17.628 486 114
Gemiddelde referentiegemeenten 136,2 76,2 11,7 23.728 560,0 225,4
32/52
In de vergelijking met het gemiddelde van de referentiegemeenten valt het volgende op voor wat betreft ‘gemeenteprofiel’. De oppervlakte van de gemeente Staphorst en aantal bomen per persoon is vrijwel gelijk aan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Op de andere componenten wijken Staphorst en het gemiddelde van de referentiegroep wel enigszins af. Zo is de gemiddelde woningvoorraad in Staphorst lager dan het gemiddelde van de referentiegemeenten. Dit geldt ook voor het aantal inwoners en oppervlakte bebouwd en recreatieterrein (in hectare). De budgetten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zijn voor het overgrote deel ondergebracht onder de volgende taakvelden in de begrotingen: • Openbaar groen en openlucht recreatie • Begraafplaatsen en crematoria • Riolering • Verkeer en Vervoer Omdat een vergelijking van de uitgaven op basis van een gemiddeld aantal inwoners relatief weinig recht doet aan de benodigde uitgaven in de openbare ruimte, kijken wij naar de uitgaven per vierkante kilometer.
Wanneer wij de lasten voor deze taakvelden meerjarig per vierkante kilometer afzetten tegen die van het gemiddelde van de referentiegemeenten ontstaat het volgende beeld: Hierbij zijn de begrote uitgaven per vierkante kilometer op de taakvelden die samen primair het beheer en onderhoud beslaan aanzienlijk lager In Staphorst dan gemiddeld. Het jaarlijkse verschil tussen Staphorst en de referentiegroep is ieder jaar tussen de grofweg EUR 4.000,- en EUR 7.000,per vierkante kilometer. Wanneer we dit afzetten tegen de gerealiseerde lasten uit de jaarrekening zien we het beeld van onderbesteding in Staphorst ten opzichte van de begroting in de laatste jaren duidelijk terug. Met uitzondering van 2022, waarbij wel meer wordt uitgegeven in deze taakvelden dan begroot. De gerealiseerde uitgaven in Staphorst blijven ook deze jaren onder het gemiddelde van de benchmark. Waarbij 2022 wel op grofweg hetzelfde niveau ligt. Realisatie lasten taakvelden beheer en onderhoud openbare ruimte per km2 € 60.000
Begrote lasten taakvelden beheer en onderhoud openbare ruimte per km2
€ 50.000 € 40.000 € 30.000
€ 70.000 € 60.000
€ 20.000
€ 50.000
€ 10.000
€ 40.000
€-
€ 30.000
Staphorst
€ 20.000
Gemiddelde
€ 10.000 €0 Staphorst
2019
2020
2021
2022
Staphorst Gemiddelde 2019
2020
2021
2022
Staphorst
€ 38.986
€ 39.259
€ 43.496
€ 55.391
Gemiddelde
€ 52.897
€ 54.040
€ 51.483
€ 55.741
2023
€ 43.437 € 44.653 € 46.039 € 48.036 € 50.136
Gemiddelde € 50.983 € 52.616 € 52.882 € 52.937 € 57.680
[vul in]
33/52
Wanneer wij voor 2023 inzoomen op de begrote uitgaven op de vier relevante taakvelden uit de IV3 is te zien dat de middelen voor ‘begraafplaatsen en crematoria’ van Staphorst ruim boven het niveau van het benchmarkgemiddelde liggen. De lasten voor ‘openbaar groen en openlucht recreatie’, ‘riolering’ en ‘verkeer en vervoer’ liggen daarentegen aanzienlijk lager. Ook procentueel is het verschil in uitgaven per km2 tussen Staphorst en het gemiddelde van de referentiegemeenten aanzienlijk. Uitgaven per km2
Openbaar groen en openlucht recreatie Begraafplaatsen en crematoria Riolering Verkeer en vervoer Totaal
[vul in]
Staphorst
Gemiddelde referentiegemeenten
Verschil (in %)
€ 14.378
€ 15.531
€ -1.153 (-8%)
€ 2.859
€ 1.247
€ 1.612 (56%)
€ 10.133 € 22.765 € 50.136
€ 13.722 € 27.179 € 57.680
€ -3.589 (-35%) € -4.414 (-19%) € -7.544 (-15%)
34/52
Deel 5 Bijlagen
[dubbelklik hier om een foto in te voegen] [vul in]
35/52
A. Normenkader
[vul in]
36/52
[vul in]
37/52
B. Geraadpleegde bronnen • • • •
• • • • • •
[vul in]
Beleidsdocumenten taakvelden groen, wegen en bermen, riolering en verlichting in de periode 2018-2023 College- en raadsvoorstellen/besluiten beleid taakvelden groen, wegen en bermen, riolering en verlichting in de periode 2018-2023 Beleidsdocumenten participatie inwoners gemeente Staphorst Raadsmemo’s, amendementen en moties ten aanzien van het beheer van de openbare ruimte en de afzonderlijke beleidsvelden zoals beschikbaar op iBabs Planningsdocument met (integrale) projecten in het beheer van de openbare ruimte 2023 Evaluaties bestekken groen Documenten P&C cyclus 2018-2023 (Financiële) realisatiecijfers taakvelden groen, wegen en riolering beheer openbare ruimte (2015-2021) Overzicht meldingen openbare ruimte 2018-2023 Waarstaatjegemeente.nl
38/52
C. Respondentenlijst • • •
• •
[vul in]
Verantwoordelijk bestuurder beheer openbare ruimte Coördinator team Openbare Ruimte Vertegenwoordiging vak ambtenaren beheer openbare ruimte: o groen o wegen/ openbare verlichting o riool/ water Vertegenwoordiging raad Vertegenwoordiging wijk- en dorpsraden gemeente Staphorst
39/52
D. Specificatie budget en realisatie zoals ontvangen van
taakvelden groen, wegen en beheer A.1 Taakveld groen Overzicht realisatiecijfers afgezet tegen budget per onderdeel groen
[vul in]
40/52
Overzicht totalen budget – realisatie – verschil taakveld groen Jaartal Budget
Gemaakte kosten Verschil +/-
2018
€ 395.741,00
€ 453.319,13
€ - 57.578,13
2019
€ 701.705,00
€ 547.440,08
€ 154.264,92
2020
€ 525.740,00
€ 569.731,33
€ - 43.991,33
2021
€ 484.284,75
€ 511.656,94
€ - 27.372,19
2022
€ 389.547,66
€ 494.011,72
€ -104.464,06
2023
€ 366.452,38
€ 249.959,33 (t/m 10/7/23)
€ 116.493,05
Ontwikkeling kosten taakveld groen €800.000,00 €700.000,00 €600.000,00 €500.000,00 €400.000,00
€300.000,00 €200.000,00 €100.000,00 €0,00 2018
2019 Budget
[vul in]
2020
2021
2022
2023
Gemaakte kosten
41/52
Overzicht realisatiecijfers afgezet tegen budget per onderdeel
[vul in]
42/52
Overzicht totalen budget – realisatie – verschil taakveld wegen Jaartal Budget
Gemaakte kosten
Verschil +/-
2018
€ 1.538.715,00
€ 1.244.495,96
€ 294.219,04
2019
€ 1.542.415,00
€ 1.340.722,44
€ 201.692,56
2020
€ 1.398.897,00
€ 1.212.355,95
€ 186.541,05
2021
€ 1.611.491,62
€ 944.128,43
€ 667.363,19
2022
€ 1.630.715,55
€ 2.144.366,31
€ -513.650,76
2023
€ 1.595.505,41
€ 1.065.425,67 (t/m 5/7/23)
€ 530.079,74
Ontwikkeling kosten wegen €2.500.000,00
€2.000.000,00 €1.500.000,00 €1.000.000,00 €500.000,00 €0,00 2018
2019 Budget
[vul in]
2020
2021
2022
2023
Gemaakte kosten
43/52
C. Taakveld riool Overzicht realisatiecijfers afgezet tegen budget per onderdeel riool
[vul in]
44/52
Overzicht totalen budget – realisatie – verschil taakveld riool Jaartal Budget
Gemaakte kosten
Verschil +/-
2018
€ 586.875,00
€ 525.698,02
€ 61.176,98
2019
€ 580.107,00
€ 544.436,95
€ 35.670,05
2020
€ 609.757,00
€ 517.226,20
€ 92.530,80
2021
€ 531.478,36
€ 553.776,72
€ - 22.298,36
2022
€ 533.226,52
€ 729.010,88
€ - 195.784,36
2023
€ 628.914,53
€ 299.260,22 (t/m 13/7/23)
€ 329.654,31
Ontwikkeling kosten riool €800.000,00 €700.000,00 €600.000,00 €500.000,00 €400.000,00 €300.000,00 €200.000,00 €100.000,00 €0,00 2018
2019 Budget
[vul in]
2020
2021
2022
2023
Gemaakte kosten
45/52
Deel 6 Bestuurlijke reactie en naschrift Rekenkamer
[vul in]
46/52
Bestuurlijke reactie
[vul in]
48/52
[vul in]
49/52
[vul in]
50/52
Naschrift Rekenkameronderzoek Beheer Openbare Ruimte, april 2024 De rekenkamer heeft de bestuurlijke reactie van het college ontvangen en beoordeeld en wil daar als volgt op reageren. Wij leiden uit de reactie van het college af dat hij van mening is dat de aanbevelingen al, grotendeels, worden nagevolgd. Het college geeft aan dat hij deze werkwijze ook wil doorzetten. Daarin proeft de rekenkamer steun van het college voor de aanbevelingen. Maar de rekenkamer merkt op dat de aanbevelingen zijn gericht aan de gemeenteraad. De raad bepaalt derhalve of en zo ja, hoe hij de aanbevelingen wil opvolgen. Dat kan vanzelfsprekend in een goede dialoog met het college. Het leek de Rekenkamer goed om daar in dit naschrift nog nadrukkelijk op te wijzen. Rekenkamer gemeente Staphorst
[vul in]
51/52
& Van de Laar. Organisatieadviesbureau met denkers én doeners voor de publieke sector. Resultaatgericht, betrokken en met energie. Zo maken wij impact op maatschappelijke opgaven, bestuurlijke ambities en organisatorische uitdagingen. In de rol van adviseur, onderzoeker, procesbegeleider of door tijdelijk ín uw organisatie te stappen, brengen wij beweging. Zo dragen onze ervaren adviseurs en jonge talenten bij aan een weerbare en wendbare publieke sector.
Wij helpen bij het verkennen van toekomstscenario’s voor publieke organisaties. En we begeleiden processen om organisaties te vitaliseren. Samenwerking of fusie tot stand brengen? Wij helpen bij de vorming, evaluatie en doorontwikkeling. Wij doen kwalitatief en kwantitatief onderzoek naar de effecten van beleid en naar de sterke en verbeterpunten in organisaties en samenwerkingsverbanden.
Wij kraken onze hersens op complexe vragen. Daarbij zijn we scherp in onze analyses. En bieden we concreet handelingsperspectief in onze advisering. We steken ook graag onze handen uit de mouwen om samen met u resultaat te boeken.
Onze passie om direct maatschappelijk impact te maken zetten wij in binnen het sociaal domein. Onder andere door het ‘vertalen’ van de Hervormingsagenda Jeugd. Ook helpen wij bij de realisatie van de transities op het gebied van klimaat en energie.
Dat doen we bijvoorbeeld door het ontwerpen van passende organisatiestructuren en sturingsconcepten. Door het versterken van leiderschap en het werken aan gewenst gedrag van medewerkers.
Staat uw vraagstuk er niet tussen? Verras ons. Wij laten ons graag uitdagen op andere thema’s in het publieke domein!
& Van de Laar is in vriendschap verbonden met GNGMKRS, ons label voor interim-bemiddeling, executive search & werving en selectie.
& Van de Laar B.V. Emmasingel 29-11 5611 AZ Eindhoven 085 - 747 06 18
info@en-vdl.nl en-vandelaar.nl
Lid van de Raad van Organisatieadviesbureaus (ROA).
fffd