De Streek partiele herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen Toelichting.pdf
Tekst van het document
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
Inleiding Aanleiding Plangebied Vigerende planologische situatie Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan EPOS Leeswijzer
3 3 3 5 6 6 7
Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
Historisch-geografische beschrijving plangebied en omgeving Bestaande situatie Ontstaansgeschiedenis Landschaps- en natuurwaarden Archeologie en cultuurhistorie Stedenbouwkundige waarden
8 8 8 10 11 12
Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3
Door gemeente meegegeven randvoorwaarden aan initiatief Beeldkwaliteitseisen Ruimtelijke en landschappelijke inpassing Doorvertaling naar initiatief
13 13 13 14
Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4
Wat is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het initiatief?) Gebruikswaarde Belevingswaarde Toekomstwaarde (duurzaamheid) Conclusie
15 15 15 15 15
Hoofdstuk 5 5.1 5.2 5.3 5.4
Toets initiatief aan beleidskaders Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Conclusie beleid m.b.t. initiatief
16 16 17 24 28
Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16 6.17 6.18 6.19
Toets initiatief aan omgevingsaspecten Brandveiligheid Milieueffectrapportage Duurzaamheid Bodem Geluid (wegverkeer, railverkeer en/of industrie) Luchtkwaliteit Geur Bedrijven en milieuzonering (VNG uitgave) Externe veiligheid Water (kwaliteit en kwantiteit, overstromingsparagraaf) Klimaatadaptatie Archeologie en cultuurhistorie Flora en fauna Verkeer Parkeren In- en uitritten Verlichting Gezondheid (denk aan ‘straling’ en ‘Q-koorts’) Relatie met andere toestemmingsvereisten (zoals activiteitenbesluit)
29 29 29 30 31 32 33 35 36 38 40 42 43 43 45 45 46 46 46 46
Hoofdstuk 7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
Sociale component Sociale veiligheid (inrichting openbare ruimte) Zorg (o.a. mantelzorg, kwetsbare groepen) Maatschappelijke functies (sociaal – cultureel) Sociale woningbouw Overig
47 47 47 47 47 47
Hoofdstuk 8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8
Uitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Burgerparticipatie Inspraak en vooroverleg Recht van overpad Kabels en leidingen Bereikbaarheid (hulpdiensten, huisvuildiensten, tijdens bouw) Tijdelijke opslag grond
48 48 48 48 48 49 49 49 49
Hoofdstuk 9 9.1 9.2 9.3 9.4 9.5
Juridische aspecten planregels Algemeen Opbouw regels Bouwregels Gebruiksregels Voorwaardelijke verplichtingen
50 50 50 50 50 50
Hoofdstuk 10 10.1
Handhaafbaarheid Wijze van handhaafbaarheid regels
51 51
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1
Stikstofdepositieberekening
Bijlage 2
Watertoets
Bijlage 3
Erfinrichtingsplan
Bijlage 4
Verkennend bodemonderzoek
2
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
De initiatiefnemer is voornemens een woning te realiseren op het perceel aan de Oude Rijksweg 468a te Rouveen (vanaf hier: het plangebied). In de huidige situatie is het plangebied in gebruik als (onbebouwde) agrarische gronden, conform de agrarische bestemming dat op het plangebied rust vanuit het vigerend bestemmingsplan 'Veegplan de Streek'. De voormalige agrarische bedrijfswoning blijft behouden en wordt een reguliere woning. Er wordt aan de noord-oostzijde van de bestaande voormalige boerderij een nieuwe vrijstaande woning gerealiseerd (zie navolgende afbeelding 1.1).
Afbeelding 1.1: gewenste situatie Op basis van het geldende bestemmingsplan is dit mogelijk. Om dit alsnog mogelijk te maken is dit bestemmingsplan opgesteld.
1.2
Plangebied
Het plangebied is gelegen in het karakteristieke Rouveense lint Oude Rijksweg op nummer 468a en staat kadastraal bekend als gemeente Staphorst, sectie AN, nummers 426, 1043 en 1044. De ligging van het plangebied in Rouveen en de directe omgeving is weergegeven in afbeelding 1.2
3
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Afbeelding 1.2: Ligging van het plangebied aan de Oude Rijksweg 468a in Rouveen (Bron: Google)
4
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
1.3
Vigerende planologische situatie
1.3.1
Algemeen
Ter plaatse van het plangebied vigeert het bestemmingsplan "Veegplan de Streek" (vastgesteld op 9 juli 2019 door de gemeenteraad van Staphorst). In het bestemmingsplan heeft het plangebied de volgende (dubbel) bestemmingen en aanduidingen: enkelbestemming 'Agrarisch met waarden'; dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie 5'; dubbelbestemming 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht'; functieaanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - kleinschalig'; bouwaanduiding: 'bouwvlak' (gedeeltelijk);
In afbeelding 1.3 is een uitsnede van de verbeelding van het bestemmingsplan "Veegplan de Streek" opgenomen. Het plangebied is daarbij globaal weergegeven met de rode omlijning. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 1.3: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan "Veegplan de Streek' (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
5
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
1.3.2
Beschrijving bestemmingen en aanduidingen
Hier wordt een beschrijving van de in het plangebied vigerende bestemmingen en aanduidingen gegeven. Bestemming ‘Agrarisch met waarden’ De voor 'Agrarisch met waarden' aangewezen gronden zijn onder meer bestemd voor agrarische bedrijven, ter plaatse van de aanduiding 'specifieke vorm van agrarisch - kleinschalig' al dan niet in combinatie met nevenactiviteiten in de vorm van bed and breakfast en sociale, culturele, maatschappelijke en/of educatieve functies. Naast agrarische bedrijven zijn de aangewezen gronden bestemd voor: landschappelijke waarden en cultuurgrond; water en watervoorzieningen; groenvoorzieningen; dagrecreatief medegebruik; bestaand aantal agrarische bedrijven en bedrijfswoningen per bouwperceel; verkeer en verblijfsdoeleinden; bestaande tuinen binnen het agrarisch bouwvlak; openbare nutsvoorzieningen; Voor gebouwen binnen de bestemming 'Agrarisch met waarden' geldt dat deze binnen het bouwvlak moeten worden gerealiseerd en het aantal bedrijfswoningen niet meer mag bedragen dan één bedrijfswoning per agrarisch bedrijf tenzij anders aangeduid. Voor de realisatie van een gebouwen binnen deze bestemming geldt een goot- en bouwhoogte van respectievelijk 3 en 10 meter. Voor de bouw van een bedrijfswoning geldt daarnaast een minimale inhoud van 400 m3 en een maximale inhoud van 1000 m3.
Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 5’ De voor 'Waarde - Archeologie 5' aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van eventueel in de bodem voorkomende archeologische resten. Dit aspect is in paragraaf 6.12 nader uitgewerkt. Dubbelbestemming ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ De voor ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ aangewezen gronden zijn, naast de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud, herstel en versterking van het karakteristieke dorpsgezicht (De Streek), zoals dat is verwoord in de aanwijzing dorpsgezicht d.d. 18 oktober 1993 en het document 'Staphorst een eigen wereld' van 31 mei 2005. Dit aspect wordt nader gemotiveerd in paragraaf 6.12.
1.4
Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan
Ter plaatse van het plangebied geldt de bestemming 'Agrarisch met waarden' op basis waarvan het realiseren van de woning niet is toegestaan omdat er maar één bedrijfswoning per agrarisch bedrijf is toegestaan en er al een bedrijfswoning aanwezig is. Daarnaast valt de nieuwe woning niet in zijn geheel binnen het bouwvlak. Om de ontwikkeling mogelijk te maken moet het vigerend bestemmingsplan “Veegplan de Streek”, partieel worden herzien.. Voorliggend plan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
1.5
EPOS
Voorliggend bestemmingsplan is opgesteld conform de werkwijze van de gemeente Staphorst, zoals die is vastgelegd in het handboek EPOS (Efficiënte Procesinrichting Omgevingsrecht Staphorst). Met deze nieuwe werkwijze beoogt de gemeente een efficiënter proces voor het aanvragen van een omgevingsvergunning of een bestemmingswijziging voor alle bouwplannen die (nog) niet in het huidige bestemmingsplan passen. Hiervoor is een Collectief van Professionals Omgevingsrecht Staphorst (CPOS) opgericht, waar professionals lid van kunnen worden. Professionals zijn adviesbureaus, architecten, ontwikkelaars, bouwers en stedenbouwkundige en/of planologische adviseurs met verstand van het omgevingsrecht. Deze professionals hebben een centrale rol in het proces en zijn verantwoordelijk voor het indienen van een goede aanvraag, zoals een omgevingsvergunning, wijzigingsplan of een bestemmingsplanherziening. Wanneer de professional zich voldoende bewezen heeft zal de gemeente steeds meer een stap terug nemen in de controlerende rol en een faciliterende rol aannemen. Hiermee zullen aanvragen een snellere doorlooptijd en lagere leges lasten kennen dan professionals die niet lid zijn van de CPOS.
6
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Lycens BV is een van de professionals waarmee de gemeente een overeenkomst is aangegaan als lid van het CPOS. Voor voorliggend wijzigingsplan is gebruik gemaakt van de informatiehuizen uit het omgevingsplein die voor het EPOS is samengesteld. In het omgevingsplein staat alle informatie over de onderwerpen die nodig zijn voor een correcte aanvraag voor een omgevingsvergunning, wijzigingsplan of bestemmingsplanherziening.
1.6
Leeswijzer
De toelichting van dit wijzigingsplan is opgebouwd uit tien hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk volgt hoofdstuk 2 waarbij ingegaan wordt op de bestaande en historische situatie ter plaatse van het plangebied. Hoofdstuk 3 geeft een beschrijving van de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief. In hoofdstuk 5 worden beleidskaders beschreven waarbinnen het initiatief valt. Hierbij wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 6 wordt de relevante milieu- en omgevingsaspecten zoals geluid, externe veiligheid, luchtkwaliteit, flora en fauna beschreven. Hoofdstuk 7 bevat het sociale component van het plan. In hoofdstukken 8 en 9 wordt ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten van het plan. Hoofdstuk 10 gaat over de handhaafbaarheid van het plan.
7
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Hoofdstuk 2 omgeving 2.1
Historisch-geografische beschrijving plangebied en
Bestaande situatie
Het plangebied is gelegen in het karakteristieke Rouveense lint Oude Rijksweg op nummer 468a, ten zuiden van Rouveen. Het plangebied wordt begrensd door de naastgelegen woonpercelen, de Oude Rijksweg, de Stadsweg en het achtergelegen agrarische perceel. Het plangebied is bestemd als 'Agrarisch met waarden' omdat op deze locatie een agrarisch bedrijf zat, echter is dit bedrijf niet meer in functie. Op de voorzijde van het perceel staat een woning met aangebouwde schuur met daarachter een moestuin, een vrijstaande schuur en daarachter landbouwgrond. De begrenzing van het plangebied is in afbeelding 2.1 indicatief weergegeven.
Afbeelding 2.1: begrenzing plangebied
2.2
Ontstaansgeschiedenis
Het plangebied ligt in een gebied dat De Streek wordt genoemd. De Streek is een bebouwingslint van circa 12 kilometer. Het lint kent een bijzondere ruimtelijke karakteristiek en bebouwingskarakteristiek waarvan de oorsprong in de ontginning van het gebied ligt. Het lint ligt tussen Lichtmis en Halfweg. Staphorst en Rouveen zijn als gevolg van de ontginning van het gebied ontstaan en maken voor een deel onderdeel uit van het lint. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. Het huidige Rouveen is zuidelijker ontstaan als verdichting rondom de kerk in Rouveen. Beide dorpen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker.
8
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Het huidige lint wordt in de volksmond ook wel 'De Diek' of 'De Streek' genoemd. Kenmerkend voor het lint is de boogvorm; een directe afgeleide van de vorm van de ontginningsbasis zoals hiervoor beschreven. Opvallend is de verdraaiing van de perceelsrichting ten opzichte van de weg: in Staphorst staat deze vrijwel haaks op de weg terwijl verder naar het zuiden, in Rouveen, de verkavelingsrichting onder een scherpe hoek staat met de weg. Ook de boerderijen staan hier niet haaks op de weg maar volgen de richting van de percelen. Een verklaring hiervoor kan zijn dat de Staphorster kolonisten al verder veeninwaarts waren dan de Rouveners. Vanuit de ontginningsbasis (De Wijk) is te zien dat de vier slagen van Staphorst in vrijwel een rechte lijn naar het zuidoosten lopen. De slagen van Rouveen daarentegen worden, door de beperkte ruimte naar achter toe, gedwongen hun perceelsrichting keer op keer bij te stellen.
Afbeelding 2.3: De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
9
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
De belangrijkste structurele kenmerken van De Streek zijn gelegen in de reeds uit de zestiende eeuw daterende combinatie van een patroon van vrijwel parallelle langgerekte perceelsgrenzen met een enigszins gebogen, enkele kilometers lange bebouwingsas (Oude Rijksweg). Hierdoor voegen de ontsluitingswegen naar het achterliggende agrarische gebied zich in deze ruimtelijke hoofdstructuur. De lintbebouwing, waarbij boerderijen vlak naast en achter elkaar aan de bebouwingsas liggen in de richting van de percelering is daarbij eveneens een belangrijke karakteristiek. Aangrenzende erven worden ontsloten door een gemeenschappelijke toegangsweg (stegen). De hoge beeldkwaliteit van de agrarische bebouwing, waar 70% een beschermd monument is levert een belangrijke bijdrage aan het cultuurhistorisch waardevolle karakter van De Streek. Het ruimtelijk beeld wordt behalve door de bebouwing in belangrijke mate bepaald door de erfbeplanting en de houtsingels op de perceelsgrenzen tussen en direct achter de bebouwing waardoor een ruimtelijke beslotenheid is ontstaan die waar het bebouwingslint plaatselijk transparant of onderbroken is, markante contrasten oplevert met het open agrarisch gebied. In de kern Rouveen en Staphorst is de historische samenhang met het achterliggende landschap plaatselijk verdwenen door naoorlogse nieuwbouw en wegaanleg.
De Streek is aangewezen als een beschermd dorpsgezicht. De waarden die beschermd dienen te worden zijn vastgelegd in het gemeentelijk ruimtelijk beleid (zie paragraaf 3.3). De waarde van het beschermd dorpsgezicht komt tot uiting door: a. het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; b. de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; c. de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; d. de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg; e. de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; f. de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied. Deze waarden zijn tevens vastgelegd in de dubbelbestemming 'Waarde- Beschermd dorpsgezicht' die voor het gehele gebied De Streek van toepassing is.
2.3
Landschaps- en natuurwaarden
De natuur Het plangebied behoort niet tot een Natura 2000 of EHS gebied. De dichtstbijzijnde natuurwaarden (Olde Maten & Veerslootslanden en Uiterwaarden Zwarte water en Vecht) liggen respectievelijk op 3,52 en 6,17 kilometer van het plangebied.
2.3.1
Staphorst een eigen wereld
Het landschap van Staphorst is een begrip. Het is een voor Nederland uniek landschap, rijk aan specifieke, gebiedsgebonden cultuurhistorische waarden. Het is een karakteristiek landschap, met een sterk onderscheidende ruimtelijke identiteit. Derhalve is het landschap van Staphorst aangewezen als Belvedèregebied. In de Nota Belvedère is het rijksbeleid neergelegd over de relatie tussen cultuurhistorie en ruimtelijke inrichting. Centrale doelstelling van de nota is dat de cultuurhistorische identiteit sterker richtinggevend wordt voor de inrichting van de ruimte in ons land. In het kader van de Nota Belvedère zijn de cultuurhistorisch meest waardevolle gebieden en steden in Nederland op kaart gezet. Staphorst is één van deze gebieden. Om de ruimtelijke karakteristiek van Staphorst te kunnen duiden is in “Staphorst een eigen wereld” uitgegaan van verschillende schaalniveaus: het schaalniveau van het landschap (direct grenzend aan het lint); het schaalniveau van De Streek en het schaalniveau van de afzonderlijke boerderijen met hun bijhorende tuin- en erfinrichting. De samenhang van deze schaalniveaus bepaalt het karakteristieke beeld van Staphorst. (zie 5.3).
10
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
2.4
Archeologie en cultuurhistorie
Archeologie Het plangebied ligt in het bebouwingslint De Streek. Het lint ligt op een langgerekte zandrug, die later nog deels is opgehoogd tot leidijk. In het bestemmingsplan “Veegplan de Streek” ligt het plangebied in een zone met een dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 5’. Dit houdt in dat archeologisch onderzoek is vereist bij bodemingrepen groter dan 3.000 m² en dieper dan 40 cm. In dit plan is er sprake van bodemverstoring en zal dus een noodzaak zijn om archeologisch onderzoek te verrichten. In paragraaf 6.12 wordt dit aspect uitgebreid gemotiveerd.
Cultuurhistorie Het lint Oude Rijksweg is aangewezen als beschermd dorpsgebied. Ontwikkelingen die het aanzicht en de te behouden waarden in dit dorpsgebied schaden zijn niet toegestaan. In het onderhavige plan worden deze structuren niet aangetast. De karakteristieke perceleringen en zijtakken c.q. stegen van de Oude Rijksweg blijven intact. In paragraaf 6.12 Archeologie en cultuurhistorie wordt dit aspect uitgebreid gemotiveerd.
11
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
2.5
Stedenbouwkundige waarden
Voor het plangebied gelden stedenbouwkundige waarden op basis van de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst. Op basis van de welstandskaart (afbeelding 2.5) valt het plangebied onder een bijzonder welstandsregime. Dit bijzondere regime is een streng regime dat niet alleen naar het gebouw kijkt als zelfstandig object maar ook naar de details en de esthetische benadering van het gebouw kijkt.
Afbeelding 2.5: Welstandskaart (Bron: Gemeente Staphorst)
12
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Hoofdstuk 3 initiatief 3.1
Door gemeente meegegeven randvoorwaarden aan
Beeldkwaliteitseisen
Het karakteristieke bebouwingspartoon van 'De Streek' is een combinatie van landschappelijke en sociaal-culturele omstandigheden. De lintbebouwing is ontstaan vanuit de ontginning van het omliggende landschap. Het landelijke bebouwingslint van Rouveen is nog steeds de basis voor de ruimtelijke ontwikkeling van het dorp. Anders dan in Staphorst zijn hier historische structuurlijnen als route en randen van de uitbreiding gekozen. Door vast te houden aan de lintbebouwing en de zijdelingse 'stegen' blijft de karakteristieke uitstraling van 'De Streek' en het bijbehorende landschap ook in de toekomst behouden. Binnen de 'De Streek' heerst van oudsher een sterke gemeenschapszin met een honkvast karakter. Wanneer de bevolking groeit worden kavels gesplitst en verdeeld. Nieuwe woningen worden veelal tussen bestaande bebouwing gebouwd aan het lint in plaats van het lint uit te breiden. Elders in Nederland is in zulke situaties vaak besloten tot het stichten van een nieuwe nederzetting elders maar niet in de gemeente Staphorst: hier worden de nieuwe woningen direct naast of achter de bestaande gebouwd waardoor de karakteristieke uitstraling behouden blijft. Om het behoud van de karakteristieke uitstraling te garanderen geldt voor 'De Streek' dat een bijzonder welstandsregime. Dit regime blijft voornamelijk beperkt tot de meest karakteristieke delen van de bebouwde kommen.
Onder het bijzonder regime vallen de bebouwingslinten van Staphorst en Rouveen. Deze omvatten de oudste delen van beide dorpen waar zich ook de vele rijks- en gemeentelijke monumenten bevinden. Cultuurhistorie is een belangrijke reden om voor een bijzonder regime te kiezen. Het voorliggende bestemmingsplan is opgesteld nadat zowel de omgevingskamer als het college een positief advies had gegeven naar aanleiding van het vooroverleg.
3.2
Ruimtelijke en landschappelijke inpassing
De gemeente Staphorst heeft het 'Landschapsplan Staphorst' opgesteld als beleid voor de ontwikkeling en (her)inrichting van de diverse landschappen binnen de gemeente. Op basis van dit landschapsplan valt het plangebied aan te merken als landschapstype open slagenlandschap. In afbeelding 3.1 zijn de karakteristieken van het open slagenlandschap opgenomen.
13
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Afbeelding 3.1: Kenmerken Open slagenlandschap De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
3.3
Doorvertaling naar initiatief
Het plangebied is gelegen binnen het open slagenlandschap en is onderhevig aan een bijzonder welstandsregime. Het landschapsbeleid en het welstandsbeleid zijn erop gericht om de karakteristieke uitstraling van 'De Streek' te behouden, beschermen en versterken. Het voorliggende bestemmingsplan past binnen dat kader doordat er wordt gekozen voor inbreiding binnen bestaande bebouwing. Het plan behoudt, beschermt en versterkt de landschappelijke waarde en voldoet aan gestelde beeldkwaleitseisen.
14
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Hoofdstuk 4 Wat is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het initiatief?) 4.1
Gebruikswaarde
De gebruikswaarde binnen dit plan focust zich hoofdzakelijk op inbreiding. De realisatie van een extra woning, doormiddel van het open plekken beleid, past binnen het belang om het karakter van 'De Streek' te behouden. De functie 'wonen' is passend binnen de omgeving.
4.2
Belevingswaarde
Voor het plan is een inrichtingsplan opgesteld, zodat de nieuwe woning past in de omgeving, waardoor de belevingswaarde wordt vergroot.
4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
De realisatie van een extra woning draagt bij aan de toekomstwaarde van het gebied. De bestaande en nieuwe woning zijn van verschillend formaat en dragen bij aan een diverser woningaanbod binnen 'De Streek'. De nieuwe woning zal, conform huidige standaard, niet aangesloten worden op aardgas.
4.4
Conclusie
Het initiatief heeft tot gevolg dat de gebruiks- en toekomstwaarde van het plangebied wordt verhoogd.
15
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Hoofdstuk 5
Toets initiatief aan beleidskaders
5.1
Rijksbeleid
5.1.1
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte
De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 13 maart 2012 vastgesteld. In deze visie schetst het Rijk de ambities tot 2040 en de doelen, belangen en opgaven tot 2028. Daarmee moet Nederland concurrerend, bereikbaar en veilig worden. Om dit te kunnen bewerkstelligen laat het Rijk de ruimtelijke ordening meer over aan de decentrale overheden (provincie en gemeenten) en komt de gebruiker centraal te staan. Het Rijk kiest voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Voor die belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Het Rijk kiest drie doelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): 1. Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk-economische structuur van Nederland. 2. Het verbeteren en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat. 3. Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Uit bovenstaande drie doelen zijn de nationale belangen naar voren gekomen.
Voor Oost-Nederland (de provincies Gelderland en Overijssel) zijn de volgende opgaven van nationaal belang: Het waar nodig verbeteren van de internationale achterlandverbindingen (weg, spoor en vaarwegen) die door Oost Nederland lopen. Dit onder andere ten behoeve van de mainports Rotterdam en Schiphol. Het formuleren van een integrale strategie voor het totale rivierengebied van Maas en Rijntakken (Waal, Nederrijn, Lek en de IJssel, deelprogramma rivieren van het Deltaprogramma) en de IJsselvechtdelta (deelprogramma's zoetwater en rivieren) voor waterveiligheid in combinatie met bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, natuur, economische ontwikkeling en woningbouw. Het tot stand brengen en beschermen van het (herijkte) NNN, inclusief de Natura 2000-gebieden (zoals de Veluwe. Het robuust en compleet maken van het hoofdenergienetwerk (380 kV), onder andere door het aanwijzen van het tracé voor aansluiting op het Duitse hoogspanningsnet. Doorwerking plangebied Bij het voorgenomen plan is sprake van een lokale ontwikkeling waarmee geen rijksbelangen zijn gemoeid. Er is geen sprake van strijdigheid met rijksbeleid zoals verwoord in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte.
5.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening
Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. In de SVIR is vastgesteld dat voor een beperkt aantal onderwerpen de bevoegdheid om algemene regels te stellen zou moeten worden ingezet door de Rijksoverheid. Het gaat onder meer om de volgende nationale belangen: Rijksvaarwegen, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Kustfundament, Grote Rivieren, Waddenzee en waddengebied, Defensie, Nederlands Natuurnetwerk, Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, Hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, Buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen, Primaire waterkeringen buiten het kustfundament en IJsselmeergebied. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming.
Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling.
16
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Doorwerking plangebied Dit bestemmingsplan maakt geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk waarmee bovengenoemde nationale belangen gemoeid zijn die juridisch zijn verankerd in het Barro. Het Barro heeft dan ook geen invloed op dit wijzigingsplan.
5.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is het bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling borgen van een zorgvuldige ruimtelijke afweging en een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Op 1 juli 2017 is een wijziging van de Ladder voor duurzame verstedelijking doorgevoerd (artikel 3.1.6 lid 2 – 4 Bro). Voorheen bestond de ladder uit drie treden, dat is nu niet meer het geval. Wel moet de behoefte van de ontwikkeling nog worden beschreven indien er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Als de ontwikkeling is voorzien buiten het bestaand stedelijk gebied, dan moet ook gemotiveerd worden waarom de ontwikkeling niet binnen het bestaand gebied kan worden gerealiseerd. Doorwerking plangebied Uit jurisprudentie volgt dat een woningbouwontwikkeling van maximaal 11 woningen niet wordt gezien als een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, lid 2, Bro en dat om die reden de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is.
Aangezien er bij dit plan één nieuwe woning mogelijk wordt gemaakt, is de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing en hoeft de behoefte van de ontwikkeling niet nader te worden gemotiveerd.
5.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid voor de fysieke leefomgeving is integraal vastgelegd in de Omgevingsvisie- en omgevingsverordening Overijssel. De huidige visie en verordening zijn vastgesteld op 13 november 2019. De provinciale Omgevingsvisie en Omgevingsverordening worden elk jaar bijgewerkt. Dat gebeurt met de jaarlijkse Actualisatie. Het gaat om alle eerder vastgestelde beleidswijzigingen die nog moeten worden doorvertaald in de Omgevingsvisie en de Omgevingsverordening. Op 13 november 2019 is de 'Actualisatie Omgevingsvisie 2018-2019' en 'Actualisatie Omgevingsverordening 2018-2019' vastgesteld. De Actualisatie 2019-2020 staat al in de steigers, en staat in het teken van de nieuwe Omgevingswet. Het planvoornemen is getoetst aan de geconsolideerde Omgevingsvisie vanaf 2017 en de geconsolideerde Omgevingsverordening vanaf 2017.
5.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
In de Omgevingsvisie schetsen Provinciale Staten hun visie op de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van de provincie. Het vizier is daarbij gericht op 2030. Zij geven aan wat volgens hen de ambities en doelstellingen van provinciaal belang zijn en hoe zij Gedeputeerde Staten opdragen deze te realiseren. Het provinciaal beleid voor de fysieke leefomgeving staat primair in dienst van de sociaaleconomische ontwikkeling van Overijssel. Dit betekent dat de provincie ruimte wil bieden voor de ontwikkeling van werkgelegenheid en hoogwaardige woonmilieus tot stand willen brengen. Dynamiek ziet de provincie als een kans om de ruimtelijke kwaliteit en duurzaamheid te versterken. Dit wordt gedaan door in te zetten op een evenwichtige afweging van beleidsambities waaronder waterveiligheid, een gezond milieu en goede volksgezondheid. Daarnaast wordt ook gestuurd op het versterken van de waardevolle en karakteristieke kenmerken van het landschap. Om de omgevingsvisie tot uitvoering te brengen bevat deze een uitvoeringsmodel. In dat model staan de stappen 'of', 'waar' en 'hoe' centraal. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing. Soms is deze sturing normstellend, maar meestal is de sturing richtinggevend of inspirerend.
17
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
5.2.1.1
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, varieert de provinciale sturing. Soms is deze sturing normstellend, maar meestal is de sturing richtinggevend of inspirerend. In afbeelding 6.1 wordt het uitvoeringsmodel weergegeven.
Afbeelding 5.1: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) De betreffende niveaus worden in de onderstaande paragrafen toegelicht waarbij het plan wordt getoetst aan het betreffende niveau uit het uitvoeringsmodel.
5.2.1.2
Generieke beleidskeuzes (of)
Generieke beleidskeuzes vloeien voort uit keuzes van EU, Rijk of provincie. Het zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Als deze beleidskeuzes het gevolg zijn van provinciale keuzes zijn ze verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel. In paragraaf 6.2 Milieueffectrapportage zijn deze generieke beleidskeuzes zoals verankerd in de Omgevingsverordening Overijssel behandeld.
18
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
5.2.1.3
Ontwikkelingsperspectieven (waar)
Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. De ontwikkelingsperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
Afbeelding 5.2: Ontwikkelingsperspectievenkaart Stedelijke Omgeving Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel) Ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap Het ontwikkelingsperspectief Wonen en werken in het kleinschalige mixlandschap richt zich op het in harmonie met elkaar ontwikkelen van de diverse functies in het buitengebied. Aan de ene kant melkveehouderij, akkerbouw en opwekking van hernieuwbare energie als belangrijke vormen van landgebruik. Aan de andere kant gebruik voor natuur, recreatie, wonen en andere bedrijvigheid.
19
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
5.2.1.4
Gebiedskenmerken (hoe)
Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en -opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. De kwaliteitsopgaven en -voorwaarden op basis van gebiedskenmerken kunnen te maken hebben met landschappelijke inpassing, infrastructuur, milieuaspecten, bodemaspecten, cultuurhistorie, toeristische en recreatieve aantrekkingskracht, natuur, water, etc. De gebiedskenmerken zijn over het algemeen richtinggevend of inspirerend. De provincie onderscheidt de volgende vier lagen: 1. Natuurlijke laag. 2. Laag van het agrarisch cultuurlandschap. 3. Stedelijke laag. 4. Laag van beleving. 1.
Natuurlijke laag
Het natuurlijk landschap vormt de basis voor het gehele grondgebied van de provincie. Lange tijd is de natuurlijke laag sturend geweest voor een groot deel van de ruimtelijke ontwikkelingen. Mensen vestigden zich bijvoorbeeld op de droge plekken, wegen werden aangelegd bij goed doorwaadbare plekken in de rivier. Pas de laatste eeuw is door technische mogelijkheden de koppeling tussen ruimtelijke ordening en natuurlijke ondergrond steeds losser geworden en zijn door menselijke ingrepen de kwaliteiten van de natuurlijke laag aangetast. Het beter afstemmen van ruimtelijke ontwikkelingen op de natuurlijke laag, kan dit voorkomen en ervoor zorgen dat de (grote) natuurlijke kwaliteiten van de provincie (weer) mede beeldbepalend worden.
Afbeelding 5.3: Laagveengebieden (in cultuur gebracht) Laagveengebieden (in cultuur gebracht) Zoals op afbeelding 5.3 is te zien, valt het plangebied binnen de natuurlijke laag aangemerkt als 'Laagveengebieden (in cultuur gebracht)'. Grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water – rietmoeras – opgaand moerasbos. Ambitie is de Wieden en Weerribben als grootste laagveenmoeras van Europa, aan elkaar verbinden via een brede overgangszone en ontwikkelen als een groot aaneengesloten (half) natuurlijk vaar- en recreatielandschap, met hoge biodiversiteit, met aanliggende kernen als poorten naar de natuur. Ook in de overige veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen.
20
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Doorwerking plangebied De gronden in het plangebied zijn in cultuur gebracht ten behoeve van de landbouw, als agrarisch weiland. De nieuwe woning wordt in het agrarische gebouwd, maar past door de landschappelijke inrichting in de omgeving. Geconcludeerd wordt dat het plan in overeenstemming is met het gestelde in de 'Natuurlijke laag'. 2.
Laag van het agrarisch cultuurlandschap
Afbeelding 5.4: Laag van het agrarische cultuurlandschap (Bron: Provincie Overijssel) Laagveenontginningen Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de 'laag van het agrarisch cultuurlandschap' aangeduid met het gebiedstype 'Laagveenontginningen'. In afbeelding 6.4 is dat weergegeven. De laagveenontginningen betreffen een open, laag en nat landschap ontstaan door occupatie vanuit de bewoonde hogere randen. Deels door vervening, deels door alleen ontwatering. Kenmerkende zonering van intensief gebruik langs de bewoonde randen en extensief gebruik naar het achterland. Boerderijen langs vaarten en wegen. De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. De grondgebonden landbouw is de drager van deze kwaliteiten, echter een nieuw perspectief op een gebiedsgerichte bedrijfsvoering - eventueel in combinatie met andere functies - is voor de toekomst van deze gebieden zeer wenselijk. Het karakteristieke bebouwingspatroon (voorkant aan de openbare weg; achterkant aan het landschap en in polder Mastenbroek op terpen) vormt vertrekpunt bij herstructurering, verdichting en uitbreiding van de agrarische bebouwing en de woon-/ werkmilieus.
Doorwerking plangebied Met het planvoornemen vinden geen wijzigingen plaats in het verkavelings-, wegen- en waterpatroon, de stegen, groenstructuren en de situering van gebouwen. Hiermee wordt geen afbreuk gedaan aan de laag van het agrarische cultuurlandschap. 3.
Stedelijke laag
Voor het plangebied is de 'Stedelijke laag' niet van toepassing.
21
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
4.
Laag van de beleving
Afbeelding 5.5: Laag van beleving (Bron: Provincie Overijssel) 'Donkerte' Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de 'laag van de beleving' aangeduid met het gebiedstype 'donkerte'. Lichte gebieden geven een beeld van economische dynamiek; zoals de steden en dorpen, de snelwegen, de kassengebieden, attractieparken en grote bedrijventerreinen. De donkere gebieden geven daarentegen een indicatie van het rustige buitengebied van Overijssel. Het zijn relatief luwe en dunbevolkte gebieden met een lage gebruiksdruk. De ambitie is gericht op het koesteren van donkerte als kwaliteit. Het streven is gericht op het handhaven van de donkerte en, waar mogelijk, de gebieden bij ontwikkelingen nog donkerder te maken. De richting van de sturing is gericht op het minimaal toelaten van kunstlicht. Het vereist het selectief inzetten en 'richten' van kunstlicht en het vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen. De kansen hiervoor doen zich met name voor bij ontwikkelingen die een grote invloed hebben op het aspect donkerte, zoals grotere woon- en werklocaties en wegen. Ook de projectering van passages van auto(snel)wegen en regionale wegen speelt daarbij een grote rol vanwege het feit dat op- en afritten veelal leiden tot stedelijke ontwikkelingen.
Doorwerking plangebied Met de realisatie van het planvoornemen vindt door de realisatie van de woning extra uitstraling van kunstlicht plaats. Dit is echter nihil waardoor het aspect 'donkerte' geen belemmering vormt voor het voornemen.
5.2.2
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie Overijssel te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. De volgende artikelen uit de Omgevingsverordening Overijssel zijn voor het planvoornemen van belang: Artikel 2.1.2, lid 1 (Principe van concentratie) Artikel 2.1.3, lid 2 (Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik) Artikel 2.1.4 (Toekomstbestendigheid) Artikel 2.1.5 lid 1 (Ruimtelijke kwaliteit) Artikel 2.2.2 (Realisatie nieuwe woningen) Artikel 2.11 (Cultureel erfgoed)
22
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Hierna worden deze artikelen behandeld. Artikel 2.1.2 lid 1 (Principe van concentratie) 'Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen'. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.2, lid 1 van de Omgevingsverordening De lokale behoefte is aangetoond bij de toetsing aan artikel 2.2.2., lid 1 van de Omgevingsverordening. Uit deze toetsing is gebleken dat de toevoeging van twee extra woningen wordt gerealiseerd die voorziet in de lokale behoefte. Artikel 2.1.3, lid 2 (Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik) Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpen wanneer aannemelijk is gemaakt: dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3, lid 2 van de Omgevingsverordening In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip 'groene omgeving' nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip 'bestaand bebouwd gebied' nader gedefinieerd als: de gronden die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro/artikel 10 BRO. Het plangebied maakt onderdeel uit van het bebouwingslint Rouveen, welke is te definiëren als het bestaand bebouwd gebied. Artikel 2.1.3, lid 2 is daarom niet van toepassing voor het planvoornemen, waardoor er geen sprake is van het begrip groene omgeving.
Artikel 2.1.4 (Toekomstbestendigheid) In de toelichting op bestemmingsplannen waarin provinciale belangen in geding zijn wordt aannemelijk gemaakt dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt en die niet bedoeld zijn voor tijdelijk gebruik, toekomstbestendig zijn en dus: de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien niet in gevaar brengen; duurzaam en evenwichtig bijdragen aan het welzijn van mensen, economische welvaart en het beheer van natuurlijke voorraden; ook op lange termijn toegevoegde waarde hebben. De versterking van de toekomstbestendigheid zoals in artikel 2.1.5 lid 1 wordt benoemd wordt beschreven in artikel 4.3 zover er sprake is van versterking van de toekomstbestendigheid. Artikel 2.1.5 lid 1 (Ruimtelijke kwaliteit) In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. De versterking van de ruimtelijke kwaliteit zoals in artikel 2.1.5 lid 1 wordt benoemd wordt beschreven in hoofdstuk 4 zover er sprake is van versterking van de ruimtelijke kwaliteit.
Artikel 2.2.2 (Realisatie nieuwe woningen) Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Uit artikel 2.2.2 blijkt dat bestemmingsplannen, wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen enkel mogen voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. De verordening hanteert voor actueel onderzoek woningbouw de volgende begripsbepaling: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Artikel 2.11 (Cultureel erfgoed) In de toelichting op bestemmings- / wijzigingsplannen wordt aangegeven op welke wijze bij de planontwikkeling rekening is gehouden met de aanwezige cultuurhistorische waarden.
23
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Onder ‘cultuurhistorische waarden’ wordt verstaan: het samenspel van historische landschappen, historisch geografische elementen en structuren, cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en bouwwerken en archeologische vindplaatsen die iets vertellen over het verleden. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.11 van de Omgevingsverordening Overijssel Het plangebied bevindt zich binnen de begrenzing van een karakteristiek dorpsgezicht (De Streek) zoals dat is verwoord in de aanwijzing dorpsgezicht d.d. 18 oktober 1993 en het document 'Staphorst een eigen wereld' van 31 mei 2005 en dat met name wordt gekenmerkt door: het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg; de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven
die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied. Zoals in hoofdstuk 2.5 en 4.1 aangegeven wordt met het plan bovenstaande waarden niet aangetast. Door de beoogde uitbreiding op dezelfde wijze vorm te geven als de omgeving wordt aangesloten bij de stedenbouwkundige structuur van de Streek. De ontwikkeling voldoet hiermee aan artikel 2.11 van de Omgevingsverordening. Conclusie Het voorliggende plan omvat de toevoeging van één woning. De toevoeging draagt bij aan de lokale behoefte zoals benoemd in de gemeentelijke Woonvisie 2020-2024, verder toegelicht in paragraaf 5.3.2.
5.3
Gemeentelijk beleid
5.3.1
Omgevingsvisie 'Staphorst voor elkaar'
De omgevingsvisie beschrijft de kaders voor (particuliere) initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit om met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Het hoofddoel van de omgevingsvisie is om een integraal kader te vormen tussen het sociale en ruimtelijke domein. De omgevingsvisie bevat de koers van Staphorst richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon en een doorkijk naar 2050. De gemeente hanteert als leidraad de volgende 3 thema's: Innovatieve plattelandseconomie (economische kwaliteit) Gezonde en dynamische samenleving (sociale kwaliteit) Verantwoord vernieuwen (ruimtelijke kwaliteit) Belangrijk punt van de 3 thema's is dat, ondanks dat de gemeente vooruit kijkt, er altijd vastgehouden wordt aan de huidige dynamiek van de Staphorster samenleving. Dit wil zeggen dat toekomstige ontwikkelingen niet ten kosten mogen gaan van het huidige karakter van Staphorst.
5.3.2
Woonvisie 2020-2024
In de gemeente Staphorst is het goed wonen aldus haar inwoners, over het algemeen zijn de inwoners namelijk tevreden over de kwaliteit van de woningen en van de woonomgeving. Om dit ook zo te houden in de toekomst heeft de gemeente de Woonvisie 2020-2024 opgesteld. in de woonvisie ligt de focus zowel op je jonge als oude inwoners, voor de jonge inwoners zijn er namelijk onvoldoende beschikbare en betaalbare starters woningen. Dit in contrast met de toenemende vergrijzing en het woningaanbod dat niet voorziet in woningen voor deze doelgroep. De prognose van de gemeente is dat de woningbehoefte zal blijven groeien terwijl de tot op heden geplande woningen niet de volledige vraag kunnen voorzien.
24
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Het doel van de visie is om doorstroming op de woningmarkt te bevorderen door de realisatie van een diverser aanbod doormiddel van onder andere herontwikkeling. Daarnaast is duurzaamheid een belangrijk maatschappelijk vraagstuk waar de woonvisie op inspeelt. Door het ondersteunen en voorlichten van particulieren hoopt de gemeente een slag te kunnen slaan op het gebied van duurzaamheid.
5.3.3
Staphorst een eigen wereld
Het landschap van Staphorst is een begrip. Het is een voor Nederland uniek landschap, rijk aan specifieke, gebiedsgebonden cultuurhistorische waarden. Het is een karakteristiek landschap, met een sterk onderscheidende ruimtelijke identiteit. Derhalve is het landschap van Staphorst aangewezen als Belvedèregebied. In de Nota Belvedère is het rijksbeleid neergelegd over de relatie tussen cultuurhistorie en ruimtelijke inrichting. Centrale doelstelling van de nota is dat de cultuurhistorische identiteit sterker richtinggevend wordt voor de inrichting van de ruimte in ons land. In het kader van de Nota Belvedère zijn de cultuurhistorisch meest waardevolle gebieden en steden in Nederland op kaart gezet. Staphorst is één van deze gebieden. Om de ruimtelijke karakteristiek van Staphorst te kunnen duiden is in “Staphorst een eigen wereld” uitgegaan van verschillende schaalniveaus: het schaalniveau van het landschap (direct grenzend aan het lint); het schaalniveau van De Streek en het schaalniveau van de afzonderlijke boerderijen met hun bijhorende tuin- en erfinrichting. De samenhang van deze schaalniveaus bepaalt het karakteristieke beeld van Staphorst. Het landschap Karakteristiek voor het Staphorster landschap zijn de elzensingels. In het verleden is De Streek omgeven door deze kleinschalige wereld. In de huidige situatie zijn delen van het landschap veel opener van karakter.
Met de ruilverkaveling/landinrichting zijn veel singels opgeruimd, om zo tot grotere percelen te komen. Ten noorden van Staphorst is het singellandschap nog zichtbaar, maar vooral in het gebied tussen De Streek en de snelweg zijn de perceelsrandbeplantingen en de smalle verkaveling beeldbepalend. Het landschap en De Streek zijn nauw met elkaar verbonden. Op het schaalniveau van het landschap spelen de volgende zaken: het versterken en verbeteren van de karakteristieke beplantingsstructuur; het versterken van de recreatieve betekenis; het leesbaar maken en houden van de geschiedenis van het landschap
25
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Afbeelding 5.1: Perspectief voor het landschap (Bron: Gemeente Staphorst) De Streek De Streek is het twaalf kilometer lange lint tussen Lichtmis en Halfweg. Het lint heeft een min of recht verloop ter plaatse van Staphorst. Het Rouvener tracé (tussen Dekkersweg en Lichtmis) kent een meer slingerend verloop. Er is sprake van een grote ruimtelijke continuïteit langs het lint. De Streek kent grotendeels een dichte bebouwingsstructuur van monumentale boerderijen die een sterke architectonische verwantschap hebben. Opvallend is de verdraaiing van de perceelsrichting ten opzichte van de weg: in Staphorst staat deze vrijwel haaks op de weg terwijl verder naar het zuiden, in Rouveen, de verkavelingsrichting onder een scherpe hoek staat met de weg. Ook de boerderijen staan hier niet haaks op de weg maar volgen de richting van de percelen. Het karakteristieke patroon van achter elkaar geplaatste boerderijen, waarbij de richting ten opzichte van de weg vaak een hoek vertoont, is het beeldmerk van Staphorst. Het is het resultaat van een langdurig proces van vererving, opsplitsing en nieuwbouw van boerderijen. Deze bijzondere bebouwingsstructuur moet gewaarborgd blijven. De bijzondere bebouwingsstructuur in ‘De Streek’ moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zou zijn.
Binnen De Streek wordt, in beperkte mate, ruimte gezien voor het ontwikkelen van nieuwe woningen. Daarmee is niet iedere ‘open’ locatie automatisch een ‘bouwlocatie’, dit is vertaald in de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst'. De nieuwbouw dient zich echter nadrukkelijk te voegen binnen het bestaande ensemble.
26
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Afbeelding 5.2: Perspectief voor De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
5.3.4
Beleidsnotitie Open plekken Staphorst
Op basis van de nota 'Staphorst, een eigen wereld' is de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst' opgesteld. De beleidsnotitie wordt ookwel het 'open plekken beleid' genoemd. De beleidsnotitie heeft als doelstelling om duidelijkheid te bieden over welke open plekken en locaties in aanmerking komen voor bebouwing, met als voornaamste uitgangspunt dat nieuwe bebouwing moet bijdragen aan de versterking en bescherming van de bebouwingsstructuur. Vanuit de nota 'Staphorst, een eigen wereld' zijn de volgende punten doorvertaald naar de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst': Maat van ruimte: nieuwbouw is enkel mogelijk indien er voldoende ruimte is tussen de bestaande woningen en de open plek. Einde van de steeg: in bepaalde situaties is het wenselijk om aan het einde van een steeg te bouwen, indien dit past binnen het beeld van de bebouwing is de uitbreiding van een steeg mogelijk. Passen binnen het lint: nieuwbouw dient aan te sluiten bij de stijl van de Staphorster boerderij. Om het karakter van het lint te behouden zijn strenge eisen gesteld aan nieuwbouw en is er enige terughoudendheid gemoeid ten aanzien van afwijkende stijlen. Geleidelijke groei: het lint is door de jaren heen geleidelijk gegroeid waarbij iedere boederij uniek is. Nieuwe ontwikkelingen moeten aansluiten op deze geleidelijkheid, daarom wordt nieuwbouw altijd als individuele aanvulling gezien.
Per nieuwbouw initiatief moet gekeken worden of voldaan wordt aan de hierboven genoemde punten. In de beleidsnotitie staan de afmetingen waaraan de kavel en de nieuwbouw moet voldoen.
5.3.5
Ruimtelijke atlas en welstandsnota
Om de karakteristieke uitstraling van 'De Streek' nu en in de toekomst kunnen behouden heeft de gemeente Staphorst een ruimtelijke atlas en welstandsnota opgesteld. Om het behoud van de karakteristieke uitstraling te garanderen geldt voor 'De Streek' een bijzonder welstandsregime. Dit regime blijft voornamelijk beperkt tot de meest karakteristieke delen van de bebouwde kom. Dit bijzondere regime is een streng regime dat niet alleen naar het gebouw kijkt als zelfstandig object maar ook naar de details en de esthetische benadering van het gebouw. Onder het bijzonder regime vallen ook de bebouwingslinten van Staphorst en Rouveen. Deze omvatten de oudste delen van beide dorpen waar zich ook de vele rijks- en gemeentelijke monumenten bevinden. Cultuurhistorie is een belangrijke reden om voor een bijzonder regime te kiezen.
27
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Afbeelding 5.3: Welstandskaart (Bron: Gemeente Staphorst)
5.4
Conclusie beleid m.b.t. initiatief
Kijkende naar de verschillende beleidsstukken per overheidslaag komt er een rode lijn naar voren, namelijk het passend maken van het initiatief binnen het geldende karakter van Staphorst. De provinciale omgevingsverordening en de gemeentelijke woonvisie gaan in op de woon behoeft en de noodzaak van toelichting van de behoefte. Binnen diezelfde woonvisie staat de behoefte voor nieuwe woningen toegelicht, met daarbij de kanttekening dat de woningen passend moeten zijn binnen zowel het ruimtelijke als het sociale karakter van de omgeving. De ruimtelijke inpassing komt tevens in de omgevingsverordening en het gemeentelijke beleid naar voren. Het initiatief sluit in dat opzicht goed aan bij het gewenste karakter in de zin dat er gekozen is voor inbreiding binnen een bestaand erf ofwel open plek. Door de inbreiding blijft het bestaande beeld intact zoals deze in het geldende bijzondere welstandsregime wordt aangehouden. De inbreiding heeft tevens een positieve invloed op het sociale karakter en bijbehorende aspecten van de woonvisie. Namelijk dat een nieuwe woning wordt toegevoegd aan het woningbestand waarmee voorzien kan worden in de groeiende behoefte zoals die geschetst is in de woonvisie. Kort gezegd draagt het initiatief bij aan de bevordering en diversifiëring van het woningaanbod terwijl het ingepast wordt in het bestaande karakter van Staphorst en De Streek.
28
Partiële herziening De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 468a Rouveen
Hoofdstuk 6 6.1
Toets initiatief aan omgevingsaspecten
Brandveiligheid
De nieuw te realiseren woning die met dit plan mogelijk wordt gemaakt is brandveilig conform de gestelde eisen van het Bouwbesluit. De bestaande woning is eveneens brandveilig conform de gestelde eisen van het Bouwbesluit.
6.2
Milieueffectrapportage
6.2.1
Algemeen
De milieueffectrapportage is een wettelijk instrument met als doel het aspect milieu een volwaardige plaats in deze integrale afweging te geven. Een bestemmingsplan kan op drie manieren met milieueffect-rapportage in aanraking komen: Op basis van artikel 7.2a, lid 1 Wm (als wettelijk plan); Er ontstaat een m.e.r.-plicht wanneer er een passende beoordeling op basis van art. 2.8, lid 1 Wet natuurbescherming nodig is. Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 3); Er ontstaat een m.e.r.-plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 3 (plannen). Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 4); Er ontstaat een m.e.r.-(beoordelings)plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bij-lage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 4 (besluiten). In het Besluit m.e.r. neemt het bestemmingsplan een bijzondere positie in, want het kan namelijk tegelijkertijd opgenomen zijn in zowel kolom 3 als in kolom 4 van het Besluit m.e.r.. Of het bestemmingsplan in deze gevallen voldoet aan de definitie van het plan uit kolom 3 of aan de definitie van het besluit uit kolom 4 is afhankelijk van de wijze waarop de activiteit in het bestemmingsplan wordt bestemd.
Als voor de activiteit eerst één of meerdere uitwerkings- of wijzigingsplannen moeten worden vastgesteld dan is sprake van 'kaderstellend voor' en voldoet het bestemmingsplan aan de definitie van het plan. Is de activiteit geheel of gedeeltelijk als eindbestemming opgenomen voldoet het aan de definitie van het besluit. Een belangrijk element in het Besluit m.e.r. is het (in feite) indicatief maken van de gevalsdefinities (de drempelwaarden in kolom 2 in de D-lijst). In het geval dat een activiteit wel genoemd staat in de D-lijst maar onder de genoemde drempelwaarde blijft, is een vormvrije m.e.r.-beoordeling nodig.
6.2.2
Onderzoek
6.2.2.1
Artikel 2.8 van de Wet natuurbescherming