CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

De Streek partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen toelichting met bijlagen.pdf

Raadsvergadering 21 september 2021, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Gewijzigde vaststelling Bestemmingsplan Oude Rijksweg 325 Rouveen31.294 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Bestemmingsplan De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen

September 2021

Vastgesteld

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

Bestemmingsplan “De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen

Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:

De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen NL.IMRO.0180.2102020005-VS01 Bestemmingsplan Vastgesteld September 2021

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

2

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

Toelichting

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

3

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

BESCHRIJVING INITIATIEF................................................................................................................................ 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ........................................................................................................................ 9 VIGERENDE PLANOLOGISCHE SITUATIE .............................................................................................................. 9 VOLLEDIGE BESCHRIJVING STRIJDIGHEDEN MET VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ....................................................... 11 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 11

HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ..... 12 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6

BESTAANDE SITUATIE .................................................................................................................................. 12 ONTSTAANSGESCHIEDENIS (DE STREEK).......................................................................................................... 13 HYDROLOGIE ............................................................................................................................................. 14 LANDSCHAPS- EN NATUURWAARDEN .............................................................................................................. 15 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 15 STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN ................................................................................................................. 15

HOOFDSTUK 3 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF..................... 16 3.1 3.2 3.3

BEELDKWALITEITSEISEN ............................................................................................................................... 16 RUIMTELIJKE EN LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ................................................................................................ 17 DOORVERTALING NAAR INITIATIEF ................................................................................................................. 19

HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF ..... 21 4.1 4.2 4.3 4.4

GEBRUIKSWAARDE ..................................................................................................................................... 21 BELEVINGSWAARDE .................................................................................................................................... 21 TOEKOMSTWAARDE (DUURZAAMHEID) ........................................................................................................... 21 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 21

HOOFDSTUK 5 BELEIDSKADER............................................................................ 22 5.1 5.2 5.3

RIJKSBELEID............................................................................................................................................... 22 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 24 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 32

HOOFDSTUK 6 TOETS INITIATIEF AAN OMGEVINGSASPECTEN ...................................... 42 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16 6.17 6.18

BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 42 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ............................................................................................................... 42 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 44 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 44 GELUID .................................................................................................................................................... 45 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 46 GEUR ....................................................................................................................................................... 48 MILIEUZONERING ....................................................................................................................................... 49 EXTERNE VEILIGHEID ...................................................................................................................................

51 WATERASPECTEN ....................................................................................................................................... 52 KLIMAATADAPTIE ....................................................................................................................................... 54 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE............................................................................................................... 54 ECOLOGIE ................................................................................................................................................. 55 VERKEER................................................................................................................................................... 57 PARKEREN ................................................................................................................................................ 58 IN- EN UITRITTEN........................................................................................................................................ 58 VERLICHTING ............................................................................................................................................. 58 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) ......................................................................................................... 58

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

4

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld 6.19

RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 58

HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .................................................................. 59 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

SOCIALE VEILIGHEID (INRICHTING OPENBARE RUIMTE)........................................................................................ 59 ZORG ....................................................................................................................................................... 59 MAATSCHAPPELIJK ..................................................................................................................................... 59 SOCIALE WONINGBOUW .............................................................................................................................. 59 OVERIG .................................................................................................................................................... 59

HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 60 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8

ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 60 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 60 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 60 INSPRAAK, VOOROVERLEG EN ZIENSWIJZEN ...................................................................................................... 60 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 61 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 61 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 61 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 61

HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 62 9.1 9.2 9.3

INLEIDING ................................................................................................................................................. 62 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................. 62 VERANTWOORDING VAN DE REGELS ............................................................................................................... 64

HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ................................................................... 66 10.1

WIJZE VAN HANDHAAFBAARHEID REGELS ........................................................................................................ 66

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 67 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5

RUIMTELIJK KWALITEITSPLAN ................................................................................................................ 68 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 69 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI....................................................................................... 70 QUICKSCAN ECOLOGIE......................................................................................................................... 71 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK ............................................................................................................... 72

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

5

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

HOOFDSTUK 1

INLEIDING

1.1

Beschrijving initiatief

1.1.1

Aanleiding

Aan de Oude Rijksweg 325, binnen de bebouwde kom van Rouveen, is een voormalige boerderij aanwezig. De boerderij is niet meer als zodanig in gebruik. De nog aanwezige stallen hebben daarom geen functie meer. De boerderij is reeds voorzien van een passende woonbestemming. Initiatiefnemer is voornemens het perceel te herontwikkelen met woningbouw, waarbij de (landschapsontsierende) stallen worden gesloopt en nieuwe wooneenheden gerealiseerd worden. Op het voornemen heeft de omgevingskamer van de gemeente Staphorst (d.d. 29 april 2020) een positief advies gegeven, waarna het college van burgemeester en wethouders een positief principebesluit heeft genomen. Het voornemen is niet in overeenstemming met de geldende gebruiks- en bouwmogelijkheden van het bestemmingsplan “De Streek” van de gemeente Staphorst, aangezien binnen het woonperceel maximaal één woning is toegestaan. Tevens is de nieuw te realiseren vrijstaande woning buiten het bouwvlak gelegen. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening van de bestemming in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.

1.1.2

Ruimtelijke ontwikkeling

Initiatiefnemer is voornemens het erf te transformeren naar een woonerf met meerdere wooneenheden. Concreet bestaat de ontwikkeling uit de volgende onderdelen: • • • • •

Het splitsen van de bestaande woonboerderij in twee zelfstandige woningen; Het bouwen van één nieuwe woning in de vorm van een hooiberg in het achtererf; Het slopen van twee landschapsontsierende stallen; Het bouwen van één nieuw bijgebouw tussen de woonboerderij en de nieuwe woning, waarin ruimte komt voor de bijgebouwen van de drie wooneenheden; Het landschappelijk inpassen van het vernieuwde erf.

In het kader van voorliggend initiatief heeft VBT een erfinrichtingsplan opgesteld van de gewenste situatie. Deze is opgenomen in afbeelding 1.1. Tevens is dit erfinrichtingsplan opgenomen als bijlage 1 van deze toelichting.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

6

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

Afbeelding 1.1

Gewenste situatie Oude Rijksweg 325 Bron: VBT)

Het bestaande gebouw betreft een langgerekte boerderij op een smal perceel. De boerderij is circa 44 meter lang en heeft een inhoud van 1.670 m3. De huidige boerderij is zowel qua lengte als inhoud van voldoende omvang om deze te splitsen in twee woningen. Voor de bereikbaarheid van de woningen wordt gebruik gemaakt van de bestaande en te verlengen steeg. Achter de woning komt, op de plaats van een van de te slopen schuren, een nieuwe schuur waarin bergingsruimte komt voor de drie woningen. Dit gezamenlijke bijgebouw wordt uitgevoerd in de vorm van een kapschuur. Op deze manier wordt voorkomen dat er individuele bijgebouwen ontstaan, wat niet passend zou zijn binnen de Streek. De bestaande karakteristiek van een langgerekte boerderij met daarbij een karakteristieke erfindeling wordt versterkt door de sloop van landschapsontsierende gebouwen en de bouwen van nieuwe gebouwen aansluitend op deze karakteristiek. Tot slot is het gewenst om een extra, vrijstaande woning te bouwen. Deze woning wordt mogelijk gemaakt op basis van het zogenaamde ‘Open plekken beleid’ van de gemeente Staphorst. Deze woning bevindt zich achter op het erf en wordt uitgevoerd in de vorm van een kapschuur. Uitgangspunt is dat de woning een versterking moet zijn voor de bebouwingsstructuur. Aan de randvoorwaarden zoals gesteld in het Open plekken beleid wordt niet volledig voldaan.

De extra woning valt alleen te rechtvaardigen als het plan een duidelijke meerwaarde oplevert. Meerwaarde wordt daarnaast gevonden in de sloop van oude, ontsierende bebouwing, in een verbetering van het doorzicht naar het achtergelegen slagenlandschap en in de verbetering van de erfstructuur (door situering, maatvoering en onderlinge afstand van de bouwwerken, de aankleding door middel van groenstructuren en de inpassing van het parkeren). Hierdoor ontstaat een passend erfensemble van boerderij, schuur en hooiberg. Deze meerwaarde wordt tevens gevonden in de realisatie van een historisch passende hooibergwoning. Het gaat om een woning in de vorm van een historische hooiberg. Zowel qua vormgeving als materiaalgebruik wordt gerefereerd aan de oude Staphorster hooiberg. Het Oversticht heeft op dit ontwerp (d.d. 19 januari 2021) een positief advies gegeven, hieronder weergegeven: Het plan voor de realisatie van een nieuwe woning achter Oude Rijksweg 325, is eerder besproken bij de Omgevingskamer. De woning refereert aan een hooiberg, die in deze omgeving meer voorkomt. In het positieve principebesluit van de Omgevingskamer is een voorwaarde ten aanzien van de architectuur gesteld, zodat er een overtuigende ‘hooibergwoning’ zal ontstaan. De woning bestaat uit een hoger deel in twee lagen, met een vierkante basis, voorzien van een piramidekap en vier roedes op de hoeken.

Tegen de linker- en achtergevel bevindt zich een aangekapte, éénlaagse uitbouw. Voor de daken worden antraciete pannen voorgesteld; de gevels zijn voorzien van donkere houten geveldelen, waarbij voor de verdiepingslaag lichte houten lamellen zijn toegevoegd waarmee een relatie met hooi (dat gebruikelijk op dit niveau ligt) wordt gelegd. Aan de zichtzijde hebben de gevels een vrij gesloten uitstraling (passend bij hooibergen); de achtergevel van de uitbouw heeft een meer open karakter. De raam- en deurkozijnen zijn gerelateerd aan die van hooibergen.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

7

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld Het ontwerp voor de nieuwe woning is in grote lijnen goed gerelateerd aan de karakteristiek van streekeigen hooibergen. Aandacht wordt nog gevraagd voor de uitwerking van de gevels van de eerste verdieping. Deze is nog onvoldoende verbijzonderd en gerelateerd aan het beoogde beeld van hooi. Voorkomen zou moeten worden dat het beeld ontstaat van lichte houten lamellen die voor een donkere houten gevel zijn aangebracht. Meer verbijzondering en abstractie is gewenst, waarbij ook aandacht wordt besteed aan de detaillering, waaronder die van de kozijnen, en een teruglegging ten opzichte van de onderbouw. Concluderend kan worden gesteld dat het ontwerp in grote lijnen denkbaar is, maar dat op dit onderdeel nog een aanpassing nodig is. Conclusie: Het ingediende plan is in dit stadium van de planontwikkeling niet in strijd met redelijke eisen van welstand, onder voorwaarden van een planaanpassing op genoemd onderdeel. Zoals hiervoor aangegeven is bij de nadere planuitwerking een extra detaillering benodigd voor de bovenbouw van de hooiberg. In een later stadium wordt dit bij de aanvraag omgevingsvergunning uitgewerkt. Om dit te borgen, is in de regels van het bestemmingsplan de volgende voorwaardelijke verplichting opgenomen.

Tot een met de bestemming strijdig gebruik wordt in elk geval gerekend het gebruik van en het in gebruik laten nemen van gronden en bouwwerken overeenkomstig de in lid 3.1 opgenomen bestemmingsomschrijving zonder de aanleg en instandhouding van het in Bijlage 2 opgenomen Erfinrichtingsplan. Hieronder wordt ook verstaan het in zijn algemeenheid uitvoeren van de gevelaanzichten van een hoofdgebouw, zoals weergegeven in Bijlage 3. In afbeelding 1.2 zijn visualisaties van de beoogde hooibergwoning opgenomen.

Afbeelding 1.2

Visualisatie hooibergwoning (Bron: VBT)

Voor het bereiken van de achterste woningen zal gebruik worden gemaakt van het recht van overpad. Met het inrichten van het plangebied zal rekening gehouden worden met de bebouwingskenmerken van bouwwerken in de directe omgeving. Wat betreft de bouwmogelijkheden van de woning wordt er, voor zover mogelijk, aangesloten bij de bestemming “Wonen-1” zoals opgenomen in het geldende bestemmingsplan “De Streek” van de gemeente Staphorst. Dit zorgt ervoor dat de te realiseren gebouwen wat betreft massa en schaal passen bij de bebouwingskenmerken van de omgeving.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

8

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld 1.1.3

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan “De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.2102020005-VS01) en een renvooi; regels.

Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.2

Ligging van het plangebied

1.2.1

Ligging

Het plangebied ligt aan Oude Rijksweg 325 binnen de bebouwde kom van de kern Rouveen. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Staphorst, sectie AP, nummers 256. In afbeelding 1.3 is de ligging van het plangebied weergegeven ten opzichte van de directe omgeving. De rode omlijning/ster geeft het plangebied indicatief weer.

Afbeelding 1.3

Ligging van het plangebied in de kern Staphorst en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: Provincie Overijssel)

1.3

Vigerende planologische situatie

1.3.1

Algemeen

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van de bestemmingsplannen "De Streek" en “De Streek, Veegplan” van de gemeente Staphorst. Deze bestemmingsplannen zijn respectievelijk op 11 juni 2013 en 9 juli 2019 door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld. Tevens geldt binnen het plangebied het bestemmingsplan “Kleinschalige windturbines”. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld op 23 juni 2020.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

9

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld In dit geval is met name het bestemmingsplan “De Streek” relevant. Enkel daar waar relevant wordt op de andere bestemmingsplannen ingegaan. Op afbeelding 1.3 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij het geldend bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief weergegeven met de rode contour.

Afbeelding 1.3

1.3.2

Uitsnede geldend bestemmingsplan “De Streek” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

Beschrijving bestemming en aanduiding

Het plangebied heeft op basis van het geldende bestemmingsplan “De Streek” de enkelbestemmingen ‘Wonen – 1’ en ‘Agrarisch met waarden’. Tevens gelden de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 3’, ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ en ‘Waarde – Steeg’. Ter plaatse van de woonbestemming ligt een bouwvlak met daarop de bouwaanduiding ‘karakteristiek’. Tot slot geldt voor het gehele plangebied de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – laagvliegroute’. Hierna wordt op de geldende bestemmingen en aanduidingen ingegaan. ‘Wonen – 1’ Gronden met deze bestemming zijn met name bestemd voor wonen, al dan niet in combinatie van nevenactiviteiten, hobbymatige agrarische activiteiten, bed and breakfast, aan huis verbonden beroepen, tuinen en erven, groenvoorzieningen, cultuurgrond en water, verkeers- en verblijfsdoeleinden, openbare nutsvoorzieningen en speelvoorzieningen. Ter plaatse van de aanduiding ‘karakteristiek’ geldt dat het behoud van de uitwendige hoofdvorm van gebouwen dient te worden gehandhaafd. Het aantal woningen bedraagt ten hoogste het bestaande aantal, in dit geval één. De woning dient binnen het bouwvlak te worden gebouwd. Voor een hoofdgebouw geldt tot slot een goot- en bouwhoogte van respectievelijk 3 en 10 meter, danwel de bestaande hoogte. ‘Agrarisch met waarden’ Gronden met deze bestemming zijn met name bestemd voor agrarische cultuurgrond en landschappelijke waarden.

Op de gronden mogen geen gebouwen en overkappingen gebouwd worden. ‘Waarde – Archeologie 3’ De voor ‘Waarde – Archeologie 3’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van hoge archeologische verwachtingswaarde. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

10

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ De voor ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud, herstel en versterking van het karakteristieke dorpsgezicht (De Streek) zoals dat is verwoord in de ‘Aanwijzing dorpsgezicht d.d. 18 oktober 1993’ en het document ‘Staphorst een eigen wereld’. ‘Waarde – Steeg’ Gronden met deze bestemmingen zijn, behalve de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor verkeers- en verblijfsdoeleinden ten behoeve van de ontsluiting van aanliggende erven. ‘Vrijwaringszone – Laagvliegroute’ In afwijking van het bepaalde in overige bestemmingen geldt dat op gronden met deze bestemming geen gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, hoger dan 40 m mogen worden gebouwd.

1.4

Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan

Het plan is op meerdere punten strijdig: Splitsing van de bestaande woning is niet mogelijk, aangezien maximaal het bestaande aantal woningen (één woning) toegestaan is. Hierdoor is tevens de bouw van de nieuwe woning niet mogelijk. Ook is voor de nieuwe vrijstaande woning een hogere goothoogte gewenst om het ontwerp van een hooiberg goed tot zijn recht te laten komen. Tot slot is de nieuwe woning beoogd op gronden met een agrarische bestemming. Hier ontbreken de bouw- en gebruiksmogelijkheden voor een woning. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op historisch geografische beschrijving van het plangebied en zijn omgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief. Concreet wordt ingegaan op de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 6 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 7 bevat de sociale component van het plan. In de hoofdstukken 8 en 9 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project. Hoofdstuk 10 gaat in op de handhaafbaarheid van het plan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

11

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

HOOFDSTUK 2 2.1

HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING

Bestaande situatie

Het plangebied ligt aan de Oude Rijksweg 325 te Rouveen. Het plangebied ligt aan het bestaande karakteristieke bebouwingslint. Globaal ligt het plangebied tussen de kernen van Staphorst en Rouveen in, op circa 1 kilometer ten noorden van de dorpskern van Rouveen. De functionele structuur van de directe omgeving bestaat voornamelijk uit kleinschalige (agrarische) bedrijvigheid en wonen. De Oude Rijksweg vormt de belangrijkste ruimtelijke structuurdrager. Het perceel ligt achter een ander woonperceel. Globaal gezien wordt het perceel begrensd door agrarische cultuurgronden rond het achterste (oostelijk deel) van het perceel en woonpercelen rond het voorste (westelijke deel) van het perceel. Het plangebied zelf betreft een voormalig agrarisch perceel die reeds tot regulier woonerf is bestemd. Op het perceel staan een langgerekte boerderij met daarachter twee oude, vervallen schuren. Aan de zuidzijde van de boerderij tot aan de achterzijde van de boerderij loopt een steeg. Voor de boerderij is een kleine voortuin aanwezig. Het achterterrein is momenteel in gebruik als grasland. De ligging en begrenzing van het plangebied wordt weergegeven in afbeelding 2.1. Het plangebied is hierbij indicatief weergegeven met de rode belijning. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding. De te slopen gebouwen en de te splitsen boerderij zijn genummerd.

In afbeelding 2.2 is een straatbeeld de huidige situatie van het plangebied opgenomen.

Afbeelding 2.1

Huidige situatie ter plaatse van het plangebied (Bron: Provincie Overijssel)

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

12

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

Afbeelding 2.2

2.2

Straatbeeld huidige situatie plangebied, gezien vanaf de Oude Rijksweg (Bron: Google Streetview)

Ontstaansgeschiedenis (De Streek)

De Streek is een bebouwingslint van circa 12 kilometer. Het lint kent een bijzondere ruimtelijke karakteristiek en bebouwingskarakteristiek, waarvan de oorsprong in de ontginning van het gebied ligt. Het lint ligt tussen Lichtmis en Halfweg. Staphorst en Rouveen zijn als gevolg van de ontginning van het gebied ontstaan en maken voor een deel onderdeel uit van het lint. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. Het huidige Rouveen is zuidelijker ontstaan als verdichting rondom de kerk in Rouveen. Beide dorpen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker. Het huidige lint wordt in de volksmond ook wel 'De Diek' of 'De Streek' genoemd. Kenmerkend voor het lint is de boogvorm; een directe afgeleide van de vorm van de ontginningsbasis zoals hiervoor beschreven. Opvallend is de verdraaiing van de perceelsrichting ten opzichte van de weg: in Staphorst staat deze vrijwel haaks op de weg terwijl verder naar het zuiden, in Rouveen, de verkavelingsrichting onder een scherpe hoek staat met de weg. Ook de boerderijen staan hier niet haaks op de weg maar volgen de richting van de percelen. Een verklaring hiervoor kan zijn dat de Staphorster kolonisten al verder veeninwaarts waren dan de Rouveners.

Vanuit de ontginningsbasis (De Wijk) is te zien dat de vier slagen van Staphorst in vrijwel een rechte lijn naar het zuidoosten lopen. De slagen van Rouveen daarentegen worden, door de beperkte ruimte naar achter toe, gedwongen hun perceelsrichting keer op keer bij te stellen. De belangrijkste structurele kenmerken van De Streek zijn gelegen in de reeds uit de zestiende eeuw daterende combinatie van een patroon van vrijwel parallelle langgerekte perceelsgrenzen met een enigszins gebogen, enkele kilometers lange bebouwingsas (Oude Rijksweg). Hierdoor voegen de ontsluitingswegen naar het achterliggende agrarische gebied zich in deze ruimtelijke hoofdstructuur. De lintbebouwing, waarbij boerderijen vlak naast en achter elkaar aan de bebouwingsas liggen in de richting van de percelering is daarbij eveneens een belangrijke karakteristiek. Aangrenzende erven worden ontsloten door een gemeenschappelijke toegangsweg (stegen). De hoge beeldkwaliteit van de agrarische bebouwing, waaronder meer dan 300 beschermde monumenten levert een belangrijke bijdrage aan het cultuurhistorisch waardevolle karakter van De Streek. Het ruimtelijk beeld wordt behalve door de bebouwing in de belangrijke mate bepaald door de erfbeplanting en de houtsingels op de perceelsgrenzen tussen en direct achter de bebouwing waardoor een

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

13

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld ruimtelijke beslotenheid is ontstaan die waar het bebouwingslint plaatselijk transparant of onderbroken is, markante contrasten oplevert met het open agrarisch gebied. In de kern Rouveen en Staphorst is de historische samenhang met het achterliggende landschap plaatselijk verdwenen door naoorlogse nieuwbouw en wegaanleg. De hiervoor genoemde ruimtelijke kenmerken zijn zichtbaar in afbeelding 2.3.

Afbeelding 2.3

2.3

De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)

Hydrologie

Op basis van literatuurstudie is de onderstaande regionale geohydrologische situatie afgeleid: • •

•

•

• •

Het maaiveld bevindt zich circa 1 meter boven NAP. Het eerste watervoerende pakket bestaat uit zandige afzettingen behorend tot de formaties van Twente, Kreftenheye, Drente, Urk, Enschede en Harderwijk. Tevens komen in dit pakket kleiige afzettingen voor van het Emien en Holsteinien. De dikte van het eerste watervoerende pakket bedraagt circa 20 tot 80 meter. Het doorlatend vermogen bedraagt 1880 m2/dag. Onder het eerste watervoerende pakket bevindt zich een scheidende laag welke in hoofdzaak wordt gevormd door een kleilaag, behorend tot de Formatie van Tegelen. De dikte varieert van enkele meters tot circa 25 meter. Het tweede watervoerend pakket wordt gevormd door fijn zandige, slibhoudende marien pliocene zanden. Tevens bevinden zich grof zandige lagen in het tweede watervoerende pakket. De afzettingen behoren voornamelijk tot de Formaties van Scheemda, Maassluis en Harderwijk. De ondoorlatende basis bevindt zich op circa 200 meter min maaiveld en wordt gevormd door de kleiige afzettingen behorend tot de formatie van Breda. Het freatische grondwater stroomt in westelijke richting. De onderzoekslocatie bevindt zich niet in een waterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied. Er bevinden zich in de omgeving diverse afwateringssloten. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

14

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

2.4

Landschaps- en natuurwaarden

Het plangebied ligt in De Streek. In het plangebied en de directe omgeving zijn geen gronden gelegen die onderdeel uitmaken van het NNN of van Natura 2000-gebieden. Wel zijn er bijzondere landschappelijke kenmerken aanwezig. Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst en Rouveen echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst en Rouveen. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst en Rouveen.

2.5

Archeologie en cultuurhistorie

Het plangebied is gelegen in het cultuurhistorische bebouwingslint van ‘De Streek’. In paragraaf 2.2 is uitgebreid op de cultuurhistorische kenmerken van De Streek lint ingegaan. Ook wordt hier in paragraaf 6.12 verder op ingegaan. Tevens is het plangebied gelegen in een gebied waar een archeologische verwachting geldt. Het plangebied is voorzien van een archeologische dubbelbestemming (Waarde – Archeologie 3). Dit houdt in dat archeologisch onderzoek is vereist bij bodemingrepen groter dan 100 m 2 en dieper van 50 centimeter onder het maaiveld. De omvang van de geplande verstoringen overschrijdt de vrijstellingsgrenzen zoals die in het vigerend bestemmingsplan zijn opgenomen. Ter plaatse is daarom een archeologisch onderzoek uitgevoerd. In paragraaf 6.12 wordt hier uitgebreid op ingegaan.

2.6

Stedenbouwkundige waarden

Het plangebied ligt binnen De Streek. Het gebied kent bijzondere stedenbouwkundige waarden. De Streek kent grotendeels een dichte bebouwingsstructuur van monumentale boerderijen die een sterke architectonische verwantschap hebben. De streek omvat samengevat de volgende kenmerkende waarden: • • • • • •

het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg; de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

15

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

HOOFDSTUK 3 3.1

GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF

Beeldkwaliteitseisen

Voor het plangebied geldt op basis van de welstandskaart van de gemeente het bijzondere welstandsregime. Dit regime blijft voornamelijk beperkt tot de meest karakteristieke delen van de bebouwde kommen. Onder het bijzonder regime vallen de bebouwingslinten van Staphorst en Rouveen. Deze omvatten de oudste delen van beide dorpen waar zich ook de vele rijks- en gemeentelijke monumenten bevinden. Cultuurhistorie is een belangrijke reden om voor een bijzonder regime te kiezen. Vanwege het bijzondere karakter hebben daarom ook het oorspronkelijke kerkdorp IJhorst en het historische buurtschap Hamingen een bijzonder regime gekregen. Voor transformatielocaties in de Streek gelden specifieke beeldkwaliteitseisen. Deze eisen zijn opgenomen in de beleidsnota Open plekken Staphorst, 5e wijziging. Voorliggend plan voldoet niet volledig aan deze eisen. In paragraaf 1.1. en 3.3 is hier een motivatie voor gegeven. De eisen zijn hierna weergegeven: •

•

•

Afmetingen van het perceel: Nieuwbouw is alleen mogelijk op een plek die voldoende maat heeft waardoor voldoende afstand tot de bestaande bebouwing kan worden verkregen. Afstand tot de weg: Er moet voldoende afstand tot de Oude Rijksweg / Gemeenteweg worden gehouden, waarbij het kenmerkende beeld van een wisselende afstand tot de weg, met soms royale voorterreinen/voortuinen, behouden moet blijven. Voor de afstand tot de weg geldt een richtlijn van 15 meter. De nieuwbouw dient te passen binnen het lint: De nieuw te bouwen panden dienen qua positionering op de kavel, hoofdvorm, nokrichting, goothoogte en gevelindeling aan te sluiten bij de Staphorster boerderij. Voorwaarden voor nieuwbouw zijn: o o o o o o

o o

o

o

o o o

Positionering van de nieuwbouw: zichtlijnen naar achterliggende monumentale boerderijen en het landelijk gebied dienen gehandhaafd te blijven; Bebouwing schuin achter elkaar plaatsen, hierdoor blijft de zichtbaarheid van de verschillende rijen gewaarborgd; Nokrichting in het verlengde van de kavelstructuur; Gevelbreedte tussen de 8 tot 15 meter, voorkeur gaat uit naar een gevelbreedte tussen de 10 en de 12 meter; Gevellengte minimaal twee maal de gevelbreedte; Goothoogte tussen de 2 en 2,5 meter. Bij de deuren kan plaatselijk een hogere goothoogte worden gehanteerd, vanuit cultuurhistorisch oogpunt gaat de voorkeur uit naar een goothoogte van circa 2,1 meter; Nokhoogte tussen de 7 en 8 meter; Oppervlakte aan bijgebouwen dient te worden afgestemd op de inhoudsmaat van de nieuwbouw, maar bedraagt afhankelijk van de inhoud van het hoofdgebouw, maximaal 200 m2 (overeenkomstig het huidige vrijstellingenbeleid van de gemeente voor bijgebouwen bij voormalige boerderijen aan de streek); Middels een inrichtingsplan wordt aangegeven hoe de bijgebouwen worden verdeeld over de woningen.

Ook wordt hierin aangegeven welk gedeelte van het perceel wordt verhard en hoe het parkeren is geregeld; Niet altijd kan het bijgebouw in één bouwmassa / volume met het hoofdgebouw worden ondergebracht; wanneer dit niet mogelijk is dient het bijgebouw qua vorm en materialisering aan te sluiten bij omliggende bebouwing; Verlening van een recht van overpad door eigenaren van de steeg is, voor zover van toepassing, een voorwaarde om medewerking te verlenen; Eventueel dienen er voorzieningen te worden aangelegd om voldoende bluswater te garanderen; Waar nu al meer dan vier boerderijen (gebouwen) achter elkaar aan de steeg staan, is geen mogelijkheid meer aanwezig om in deze steeg een open plek in te vullen;

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

16

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld o o o

3.2

Er mag geen nieuwe steeg worden gecreëerd ten behoeve van het invullen van een open plek. De nieuwe woning moet zich voegen aan de bestaande infrastructuur; De open plekken gelegen direct aan de Oude Rijksweg of de Gemeenteweg zijn uitgesloten van bebouwingsmogelijkheden; De nieuw te realiseren woning dient aansluitend aan de voorliggende (woon) bebouwing gerealiseerd te worden;

Ruimtelijke en landschappelijke inpassing

Voor transformatielocaties in de Streek gelden specifieke eisen ten aanzien van ruimtelijke en landschappelijke inpassing. Hierna wordt daar op ingegaan. Het landschap Het landschap en de Streek zijn nauw met elkaar verbonden. Op het schaalniveau van het landschap spelen de volgende zaken: • • •

het versterken en verbeteren van de karakteristieke beplantingsstructuur; het versterken van de recreatieve betekenis; het leesbaar maken en houden van de geschiedenis van het landschap.

Afbeelding 3.1

Perspectief voor het landschap (Bron: Gemeente Staphorst)

De Streek De bijzondere bebouwingsstructuur in ‘De Streek’ moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zou zijn. Wanneer nieuwe ontwikkelingen zodanig worden ingepast dat zij zich voegen naar de kenmerkende structuur kunnen zij juist een verrijking en versterking van deze kwaliteit betekenen. Binnen de Streek wordt, in beperkte mate, ruimte gezien voor het ontwikkelen van nieuwe woningen. Daarmee is niet iedere ‘open’ locatie automatisch een ‘bouwlocatie’. De nieuwbouw dient

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

17

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld zich echter nadrukkelijk te voegen binnen het bestaande ensemble. Hiervoor gelden specifieke ‘spelregels’. In afbeelding 3.2 is de karakteristiek van De Streek weergegeven.

Afbeelding 3.2

Perspectief voor de Streek (Bron: Gemeente Staphorst)

Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst. In afbeelding 3.3 wordt weergegeven op welken wijze de erfinrichting, in relatie tot de ‘versteende’ structuur in de Streek dient plaats te vinden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

18

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

Afbeelding 3.3

3.3

Erfinrichting in de Streek (Bron: Gemeente Staphorst)

Doorvertaling naar initiatief

In deze alinea wordt ingegaan op de doorvertaling van de voorwaarden in het initiatief, waarop door de Omgevingskamer een positief advies is gegeven. Ook op dit advies wordt in deze paragraaf ingegaan. De Omgevingskamer volgt het standpunt van initiatiefnemer dat te aanzien van de splitsing van de woning aan alle wijzigingscriteria voor woningsplitsong zoals opgenomen in het vigerend bestemmingsplan wordt voldaan. Het nieuwbouwplan voor de ‘hooibergwoning’ voldoet niet aan deze wijzigingscriteria en voldoet tevens niet aan de eisen van het ‘Open plekken beleid’. Dit betekent dat volgens de Omgevingskamer medewerking aan het plan uitsluitend kan worden verleend door middel van een partiele herziening van het bestemmingsplan. Zoals aangegeven wijkt het nieuwbouwplan voor de ‘hooibergwoning’ op meerdere punten af van het ‘Open plekken beleid’. Dit valt uitsluitend te rechtvaardigen als het plan een duidelijke meerwaarde oplevert. De uitvoering/het ontwerp en de detaillering van de woning verdienen daarom nadrukkelijke aandacht. De uitvoering moet historisch gezien in het beeld van De Streek passen. Hier is met het ontwerp nadrukkelijk rekening mee gehouden. De hooibergwoning sluit qua karakteristiek aan bij de in De Streek voorkomende hooibergen.

Ook is de afwijkende voorgestelde breedte van 17 m gemotiveerd: De motivatie voor een breedte van 17 m is een boerderij van minimaal 8 m breed, is een vrije afstand van 3 m aan de ene zijde en een steeg van 6 m breed aan de andere zijde. Voor het realiseren van een enkele (achterste) woning is er echter geen noodzaak voor een steeg langs de woning. Tevens wordt gesteld dat door het bouwen van een andere passend woningtype (hooiberg) de woning niet per definitie 8 m breed hoeft te zijn. Een kleinere breedte wordt hiermee verantwoord. De woning krijgt een breedte van 7,5 m. Ook krijgt de woning een aanbouw aan de zij- en achterkant. Deze aanbouw heeft een breedte van 3,5 m aan de achterkant en 3 m aan de zijkant. Tot slot is een afwijkende goot- en nokhoogte wenselijk, om de vorm van een hooiberg te kunnen realiseren. De in het geldende bestemmingsplan voorgeschreven goothoogte van 2-2,5 m en de nokhoogte tussen de 7 en 8 m zijn hiervoor te laag. Aan de overige voorwaarden van het beleid wordt voldaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

19

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

Meerwaarde wordt daarnaast gevonden in de sloop van oude, ontsierende bebouwing, in een verbetering van het doorzicht naar het achtergelegen slagenlandschap en in de verbetering van de erfstructuur (door situering, maatvoering en onderlinge afstand van de bouwwerken; de aankleding met groenstructuren en de inpassing van het parkeren). Door het momenteel vrij volgebouwde erf in te richten met andere vormen, waardoor de karakteristiek van het boerenerf wordt versterkt met een nieuwe, toekomstbestendige invulling, wordt de kwaliteit versterkt. De Omgevingskamer adviseert positief, mits een extra inspanning wordt geleverd voor het ontwerp van de hooibergwoning teneinde de afwijking van het ‘Open plekken beleid’ te kunnen rechtvaardigen. Dit vergt een extra inspanning van initiatiefnemer in afstemming met de Stadsbouwmeester en de zaakbehandelaar. Het ontwerp van de hooibergwoning is reeds nader uitgewerkt. De omgevingskamer heeft na een integrale afweging hier positief over besloten. In paragraaf 1.1.2 is hier uitgebreid op ingegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

20

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF

Ruimtelijke meerwaarde is de mate waarin tegemoet wordt gekomen aan de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde.

4.1

Gebruikswaarde

Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat in dit geval een bestaande boerderij wordt gesplitst in twee wooneenheden, wat een forse bijdrage levert aan de gebruikswaarde. Ook wordt de gebruikswaarde verbeterd door het slopen van leegstaande stallen (die naar verwachting geen nieuwe functie zouden krijgen) en ter vervanging een woning en een gebouw met bergingsruimte voor de vier woningen te realiseren. De functie ‘wonen’ wordt gezien als een passende functie in de omgeving.

4.2

Belevingswaarde

Deze meerwaarde wordt gevormd door het terugbrengen van een aantal cultuurhistorische elementen in het ontwerp. De bebouwing zal qua vorm, maatvoering en uitstraling aansluiten bij de kenmerken van De Streek. Hierdoor worden de cultuurhistorische aspecten opnieuw zichtbaar en herkenbaar gemaakt. Het realiseren van deze gebouwen zal de herinnering aan het verleden levendig houden. Dit in tegenstelling tot de huidige (in slechte staat verkerende) bebouwing, die hier niet aan bijdraagt. De belevingswaarde neemt met voorliggende ontwikkeling dan ook zeker toe.

4.3

Toekomstwaarde (duurzaamheid)

Met het splitsen van de woonboerderij, het slopen van vervallen gebouwen en de bouw van een woning en een gebouw voor bijgebouwen, wordt voorzien in een vervolgfunctie met toekomstwaarde. De huidige functie beschikt, gezien de staat van de gebouwen en het feit dat de leegstaande bebouwing naar verwachting op korte termijn niet meer voor een bedrijfsfunctie wordt ingevuld, niet over een toekomstwaarde. Door de bestaande woonboerderij te splitsen in twee afzonderlijke woningen wordt de instandhouding en het onderhoud geborgd. De nieuwe woning zal voldoen aan de meest recente eisen op het gebied van duurzaamheid. Conform de huidige eisen zal de woning gasloos worden gebouwd. De toekomstwaarde van het perceel stijgt dan ook fors ten opzichte van de huidige situatie.

4.4

Conclusie

Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied fors verbeterd. In totaliteit wordt gesteld dat de ontwikkeling meer grandeur geeft aan De Streek en hierbij recht doet aan het verleden.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

21

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

HOOFDSTUK 5

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

5.1

Rijksbeleid

5.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

5.1.2.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 5.1.2.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut.

Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw.

Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

22

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld 5.1.2.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

5.1.2

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

Ladder voor duurzame verstedelijking

In de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, voorloper NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).

5.1.3

Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid

De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke lokale ontwikkelingen. Wat de “Ladder voor duurzame verstedelijking” betreft is een uitspraak van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State van belang. Hierin is uitgesproken dat met de realisatie van 11 woningen niet voorzien wordt in een woningbouwlocatie of andere stedelijk ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (ABRS 16 september 2015, 201501297/1/R4). Voorliggend bestemmingsplan voorziet in totaal in 2 nieuwe woningen. Gelet op de hiervoor genoemde uitspraak van de Afdeling is in voorliggend geval dan ook geen sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. Toetsing aan de ladder is daarom niet noodzakelijk. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

23

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld

5.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.

5.2.1

Omgevingsvisie Overijssel

De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •

•

5.2.2

Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.

Omgevingsverordening Overijssel

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.

5.2.3

Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel

De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.

Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.

Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.

BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies

24

“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 325 te Rouveen” Vastgesteld 5.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=9c8513f3-4624-4337-bea9-72eafdf767f5