BP Gemeenteweg 319 Staphorst - Toelichting.pdf
Tekst van het document
Bestemmingsplan
De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst
December 2021
Status: Ontwerp
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
Bestemmingsplan “De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst NL.IMRO.0180.2102021009-ON01 Bestemmingsplan Ontwerp December 2021
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
BESCHRIJVING INITIATIEF................................................................................................................................ 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ........................................................................................................................ 7 HUIDIGE PLANOLOGISCHE SITUATIE .................................................................................................................. 8 VOLLEDIGE BESCHRIJVING STRIJDIGHEDEN MET VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ......................................................... 9 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 10
HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ..... 11 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
HUIDIGE SITUATIE ....................................................................................................................................... 11 ONTSTAANSGESCHIEDENIS (DE STREEK).......................................................................................................... 11 HYDROLOGIE ............................................................................................................................................. 13 LANDSCHAPS- EN NATUURWAARDEN .............................................................................................................. 13 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 13 STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN ................................................................................................................. 13
HOOFDSTUK 3 HET INITIATIEF EN DE GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN .................. 15 3.1 3.2 3.3
BEELDKWALITEITSEISEN ............................................................................................................................... 15 RUIMTELIJKE EN LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ................................................................................................ 16 DOORVERTALING NAAR INITIATIEF ................................................................................................................. 17
HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF ..... 19 4.1 4.2 4.3 4.4
GEBRUIKSWAARDE ..................................................................................................................................... 19 BELEVINGSWAARDE .................................................................................................................................... 19 TOEKOMSTWAARDE (DUURZAAMHEID) ........................................................................................................... 19 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 19
HOOFDSTUK 5 BELEIDSKADER............................................................................ 20 5.1 5.2 5.3
RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 20 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 22 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 30
HOOFDSTUK 6 TOETS INITIATIEF AAN OMGEVINGSASPECTEN ...................................... 37 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16 6.17
BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 37 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ............................................................................................................... 37 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 39 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 39 GELUID .................................................................................................................................................... 40 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 41 GEUR ....................................................................................................................................................... 43 MILIEUZONERING ....................................................................................................................................... 44 EXTERNE VEILIGHEID ...................................................................................................................................
47 WATERASPECTEN ....................................................................................................................................... 49 KLIMAATADAPTIE ....................................................................................................................................... 50 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE............................................................................................................... 51 ECOLOGIE ................................................................................................................................................. 52 VERKEER................................................................................................................................................... 54 PARKEREN ................................................................................................................................................ 54 IN- EN UITRITTEN........................................................................................................................................ 54 VERLICHTING ............................................................................................................................................. 54
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp 6.18 6.19
GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) ......................................................................................................... 55 RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 55
HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .................................................................. 56 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
SOCIALE VEILIGHEID (INRICHTING OPENBARE RUIMTE)........................................................................................ 56 ZORG ....................................................................................................................................................... 56 MAATSCHAPPELIJK ..................................................................................................................................... 56 SOCIALE WONINGBOUW .............................................................................................................................. 56 OVERIG .................................................................................................................................................... 56
HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 57 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 57 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 57 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 57 INSPRAAK EN VOOROVERLEG......................................................................................................................... 57 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 58 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 58 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 58 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 58
HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 59 9.1 9.2 9.3
INLEIDING ................................................................................................................................................. 59 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................. 59 VERANTWOORDING VAN DE REGELS ............................................................................................................... 61
HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ................................................................... 62 10.1
WIJZE VAN HANDHAAFBAARHEID REGELS ........................................................................................................ 62
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 63 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4
ERFINRICHTINGSPLAN .......................................................................................................................... 63 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 64 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 65 QUICKSCAN FLORA EN FAUNA ............................................................................................................... 66
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
HOOFDSTUK 1
INLEIDING
1.1
Beschrijving initiatief
1.1.1
Aanleiding
Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op het perceel aan de Gemeenteweg 319 te Staphorst. Ter plaatse bevindt zich een voormalige boerderij, welke reeds is voorzien van een woonbestemming. Het perceel strekt zich uit tot de zandweg wat ten noorden van deze woning ligt. Hier gaat de woonbestemming over in een agrarische bestemming; het oorspronkelijk weiland behorende bij de voormalige boerderij. Initiatiefnemers zijn voornemens om ten noorden van de Gemeenteweg 319 een nieuwe woning te bouwen. De bouw van deze woning is mogelijk op basis van de gemeentelijke beleidsnotitie ‘Open plekken Staphorst, 5 e wijziging’. In deze beleidsnotitie wordt aangegeven onder welke strikte voorwaarden woningbouw kan worden gerealiseerd op bestaande open plekken, vrijkomende plekken en op locaties achter aan de stegen. De gemeente heeft aangegeven op basis van deze beleidsnotitie medewerking te willen verlenen aan het voornemen. Het voornemen is niet in overeenstemming met de geldende gebruiks- en bouwmogelijkheden van het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” van de gemeente Staphorst, omdat de beoogde woningbouwlocatie deels is geprojecteerd op gronden met de bestemming ‘Agrarisch met waarden’ heeft. Op deze gronden ontbreken de bouw- en gebruiksmogelijkheden om een woning te realiseren.
Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om realisatie van voorliggende ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening van het bestemmingsplan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.1.2
Ruimtelijke ontwikkeling
Aan de Gemeenteweg (ongenummerd) bevindt zich in de huidige situatie een agrarisch perceel, welke ook als zodanig in gebruik is. Concreet bestaat de ontwikkeling uit de bouw van een nieuwe vrijstaande schuurwoning van circa 240 m² met aansluitend een terras. De steeg die momenteel tot de Gemeenteweg 319 loopt zal worden verlengd om de twee nog te realiseren parkeerplaatsen bij de woning te bereiken. De steeg is op basis van het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” voorzien van de dubbelbestemming ‘Waarde – Steeg’. Deze dubbelbestemming wordt met voorliggend bestemmingsplan verlengd conform het erfinrichtingsplan. Het geheel wordt landschappelijk ingepast middels de aanplant van een onder andere een beukenhaag. In afbeelding 1.1 is een uitsnede van het erfinrichtingsplan weergegeven. Voor het volledige erfinrichtingsplan wordt verwezen naar bijlage 1 bij deze toelichting.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
Afbeelding 1.1
1.1.3
Uitsnede erfinrichtingsplan (Bron: VBT Bouw)
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst” bestaat uit de volgende stukken: ▪ ▪
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.2102021009-ON01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.2
Ligging van het plangebied
1.2.1
Ligging
Zoals reeds in de aanleiding aangegeven, betreft het plangebied de open plek achter de Gemeenteweg 319. Het plangebied ligt in het noordoosten van de gemeente Staphorst en maakt onderdeel uit van De Streek. Kadastraal maakt het plangebied onderdeel uit van het perceel gemeente Staphorst, sectie AR, perceelnummer 333. In afbeelding 1.2 is de ligging van het plangebied ten opzichte van Staphorst en de directe omgeving indicatief met rode ster en rode contour weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
Afbeelding 1.2
1.3
Ligging plangebied ten opzichte van Staphorst en de directe omgeving (Bron: PDOK, bewerkt)
Huidige planologische situatie
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van de bestemmingsplannen “De Streek” en “De Streek, Veegplan”. Deze bestemmingsplannen zijn op respectievelijk 11 juni 2013 en 9 juli 2019 door de raad van de gemeente Staphorst vastgesteld. Tevens is het bestemmingsplan “Kleinschalige windturbines” (vastgesteld op 23 juni 2020) van kracht. Hiermee is voor het gehele grondgebied de planologisch-juridische regeling voor de bouw van kleinschalige windturbines vastgelegd. Het plangebied is op basis van het geldende bestemmingsplan voorzien van de enkelbestemmingen ‘Agrarisch met waarden’ en ‘Wonen – 1’. Daarnaast is het gehele plangebied voorzien van de dubbelbestemming ‘Waarde – beschermd dorpsgezicht’. In afbeelding 1.3 is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het geldende bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” opgenomen. Het plangebied is indicatief weergegeven met de rode lijn. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
Afbeelding 1.3
Uitsnede verbeelding geldende bestemmingsplan (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
‘Agrarisch met waarden’ De voor ‘Agrarisch met waarden’ aangewezen grond zijn onder andere bestemd voor agrarische bedrijven, landschappelijke waarden en cultuurgrond, water en voorzieningen ten behoeve van water, groenvoorzieningen, dagrecreatief medegebruik, verkeer en verblijfsdoeleinden in de vorm van wegen met een functie voor intern verkeer, voet- en fietspaden en parkeervoorzieningen en openbare nutsvoorzieningen. ‘Wonen – 1’ De voor ‘Wonen – 1’ aangewezen gronden zijn onder andere bestemd voor wonen al dan niet in combinatie met nevenactiviteiten, tuinen en erven en groenvoorzieningen. Voor het bouwen van gebouwen geldt dat hoofdgebouwen uitsluitend binnen een bouwvlak mogen worden gebouwd. ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ De voor ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ aangewezen gronden behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud, herstel en versterking van het karakteristieke dorpsgezicht (De Streek) zoals dat is verwoord in de aanwijzing dorpsgezicht d.d. 18 oktober 1993 het document 'Staphorst een eigen wereld' van 31 mei 2005.
1.4
Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan
Ter plaatse van het plangebied zijn geen bouwmogelijkheden aanwezig om een nieuwe woning te bouwen. Hiervoor ontbreekt de juiste (woon)bestemming en een bouwvlak. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de bestaande en historische situatie ter plaatse van het plangebied en de omgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief. Concreet wordt ingegaan op de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 6 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 7 bevat de sociale component van het plan. In de hoofdstukken 8 en 9 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project. Hoofdstuk 10 gaat in op de handhaafbaarheid van het plan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
HOOFDSTUK 2 2.1
HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING
Huidige situatie
Het plangebied ligt aan de Gemeenteweg in Staphorst in het bebouwingslint De Streek. De ruimtelijkfunctionele structuur bestaat voornamelijk uit woonpercelen en verspreid liggende (agrarische) bedrijfspercelen. Ten noorden van het plangebied begint het buitengebied van de gemeente Staphorst, wat voornamelijk bestaat uit agrarische gronden. Het plangebied wordt aan begrensd door woonpercelen en door agrarische gronden. Circa 150 meter ten zuiden loopt de Gemeenteweg. Het perceel zelf betreft een onbebouwd open perceel en werd in het verleden gebruikt als landbouwgrond behorende bij de woonboerderij aan de Gemeenteweg 319. In afbeelding 2.1 is de ligging van het plangebied binnen het bebouwingslint De Streek en in relatie tot de directe omgeving weergegeven. Het plangebied is hierin indicatief aangeduid met de rode ster en rode contour.
Afbeelding 2.1
2.2
Luchtfoto’s huidige situatie (Bron: PDOK, bewerkt)
Ontstaansgeschiedenis (De Streek)
De Streek is een bebouwingslint van circa 12 kilometer. Het lint kent een bijzondere ruimtelijke karakteristiek en bebouwingskarakteristiek, waarvan de oorsprong in de ontginning van het gebied ligt. Het lint ligt tussen Lichtmis en Halfweg. Staphorst en Rouveen zijn als gevolg van de ontginning van het gebied ontstaan en maken voor een deel onderdeel uit van het lint. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. Het huidige Rouveen is zuidelijker ontstaan als verdichting rondom de kerk in Rouveen. Beide dorpen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker. Het huidige lint wordt in de volksmond ook wel 'De Diek' of 'De Streek' genoemd. Kenmerkend voor het lint is de boogvorm; een directe afgeleide van de vorm van de ontginningsbasis zoals hiervoor beschreven. Opvallend is de verdraaiing van de perceelsrichting ten opzichte van de weg: in Staphorst staat deze vrijwel haaks op de weg terwijl verder naar het zuiden, in Rouveen, de verkavelingsrichting onder een scherpe hoek staat met de weg. Ook de boerderijen staan hier niet haaks op de weg maar volgen de richting van de percelen. Een verklaring hiervoor kan zijn dat de Staphorster kolonisten al verder veeninwaarts waren dan de Rouveners.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp Vanuit de ontginningsbasis (De Wijk) is te zien dat de vier slagen van Staphorst in vrijwel een rechte lijn naar het zuidoosten lopen. De slagen van Rouveen daarentegen worden, door de beperkte ruimte naar achter toe, gedwongen hun perceelsrichting keer op keer bij te stellen. De belangrijkste structurele kenmerken van De Streek zijn gelegen in de reeds uit de zestiende eeuw daterende combinatie van een patroon van vrijwel parallelle langgerekte perceelsgrenzen met een enigszins gebogen, enkele kilometers lange bebouwingsas (Oude Rijksweg). Hierdoor voegen de ontsluitingswegen naar het achterliggende agrarische gebied zich in deze ruimtelijke hoofdstructuur. De lintbebouwing, waarbij boerderijen vlak naast en achter elkaar aan de bebouwingsas liggen in de richting van de percelering is daarbij eveneens een belangrijke karakteristiek. Aangrenzende erven worden ontsloten door een gemeenschappelijke toegangsweg (stegen). De hoge beeldkwaliteit van de agrarische bebouwing, waaronder meer dan 300 beschermde monumenten levert een belangrijke bijdrage aan het cultuurhistorisch waardevolle karakter van De Streek.
Het ruimtelijk beeld wordt behalve door de bebouwing in de belangrijke mate bepaald door de erfbeplanting en de houtsingels op de perceelsgrenzen tussen en direct achter de bebouwing waardoor een ruimtelijke beslotenheid is ontstaan die waar het bebouwingslint plaatselijk transparant of onderbroken is, markante contrasten oplevert met het open agrarisch gebied. In de kern Rouveen en Staphorst is de historische samenhang met het achterliggende landschap plaatselijk verdwenen door naoorlogse nieuwbouw en wegaanleg. De hiervoor genoemde ruimtelijke kenmerken zijn zichtbaar in afbeelding 2.2 waarin het plangebied is aangeduid met de blauwe ster.
Afbeelding 2.2
De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
2.3
Hydrologie
In het plangebied zelf is geen oppervlaktewater aanwezig. Op basis van literatuurstudie is de onderstaande regionale geohydrologische situatie afgeleid. De bovenste laag, de deklaag, bevindt zich circa 1 meter boven NAP. Het eerste watervoerende pakket bestaat uit een zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en fijn zand, weinig zandige klei en grof zand en een spoor klei, veen en grind. Het betreft een afzetting behorend tot de formatie Boxtel. De stromingsrichting van het ondiepe grondwater van dit watervoerende pakket in niet vastgesteld in de literatuurstudie. De diepte van dit pakket bedraagt 0 tot 9 meter onder maaiveld. Het tweede watervoerend pakket wordt eveneens gevormd door een zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en fijn zand, weinig zandige klei en grof zand en een spoor klei, veen en grind. Dit betreft een afzetting behorende bij de formatie Kreftenheye. Deze laag heeft een diepte van 9 tot 13 meter onder maaiveld. Het derde watervoerend pakket wordt gevormd door een kleiige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit zandige klei en klei en een weinig veen, fijn, midden en grof zand. Dit betreft een afzetting behorende bij de formatie Kreftenheye. Dit pakket heeft een diepte van 13 tot 18 meter onder maaiveld.
Opgemerkt wordt dat de stromingsrichting van het grondwater beïnvloed kan worden door drainagepatronen, ligging van sloten, riolering, kabels, leidingen en funderingen.
2.4
Landschaps- en natuurwaarden
Het plangebied ligt in De Streek. In het plangebied en de directe omgeving zijn geen gronden gelegen die onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) of van Natura 2000-gebieden. Wel zijn er bijzondere landschappelijke kenmerken aanwezig. Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst.
2.5
Archeologie en cultuurhistorie
Het plangebied is gelegen in het cultuurhistorische bebouwingslint van ‘De Streek’. In paragraaf 2.2 is uitgebreid op de cultuurhistorische kenmerken van De Streek lint ingegaan. In het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” ligt het plangebied niet in een zone met een archeologiebestemming. Dit houdt in dat er geen archeologisch onderzoek is vereist. Omdat de nieuwe woning op een plek komt te staan waar eerder nog geen bebouwing heeft gestaan, moet de nieuwe woning eigentijds zijn en worden ontworpen in overeenstemming en met goedkeuring van het Oversticht.
2.6
Stedenbouwkundige waarden
Het plangebied ligt binnen De Streek. Het gebied kent bijzondere stedenbouwkundige waarden. De Streek kent grotendeels een dichte bebouwingsstructuur van monumentale boerderijen die een sterke architectonische verwantschap hebben. De streek omvat samengevat de volgende kenmerkende waarden:
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg; de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
HOOFDSTUK 3 3.1
HET INITIATIEF EN DE GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN
Beeldkwaliteitseisen
Voor transformatielocaties in de Streek gelden specifieke beeldkwaliteitseisen. Deze eisen zijn opgenomen in de beleidsnota Open plekken Staphorst, 5e wijziging. Voorliggend plan voldoet aan deze eisen. De eisen zijn hierna weergegeven: •
•
•
Afmetingen van het perceel: Nieuwbouw is alleen mogelijk op een plek die voldoende maat heeft waardoor voldoende afstand tot de bestaande bebouwing kan worden verkregen. Afstand tot de weg: Er moet voldoende afstand tot de Oude Rijksweg / Gemeenteweg worden gehouden, waarbij het kenmerkende beeld van een wisselende afstand tot de weg, met soms royale voorterreinen/voortuinen, behouden moet blijven. voor de afstand tot de weg geldt een richtlijn van 15 meter. De nieuwbouw dient te passen binnen het lint: De nieuw te bouwen panden dienen qua positionering op de kavel, hoofdvorm, nokrichting, goothoogte en gevelindeling aan te sluiten bij de Staphorster boerderij. Voorwaarden voor nieuwbouw zijn: • Positionering van de nieuwbouw: zichtlijnen naar achterliggende monumentale boerderijen en het landelijk gebied dienen gehandhaafd te blijven; • Bebouwing schuin achter elkaar plaatsen, hierdoor blijft de zichtbaarheid van de verschillende rijen gewaarborgd; • Nokrichting in het verlengde van de kavelstructuur; • Gevelbreedte tussen de 8 tot 15 meter, voorkeur gaat uit naar een gevelbreedte tussen de 10 en de 12 meter; • Gevellengte minimaal twee maal de gevelbreedte; • Goothoogte tussen de 2 en 2,5 meter.
Bij de deuren kan plaatselijk een hogere goothoogte worden gehanteerd, vanuit cultuurhistorisch oogpunt gaat de voorkeur uit naar een goothoogte van circa 2,1 meter; • Nokhoogte tussen de 7 en 8 meter; • Oppervlakte aan bijgebouwen dient te worden afgestemd op de inhoudsmaat van de nieuwbouw, maar bedraagt afhankelijk van de inhoud van het hoofdgebouw, maximaal 200m2 (overeenkomstig het huidige vrijstellingenbeleid van de gemeente voor bijgebouwen bij voormalige boerderijen aan de streek); • Middels een inrichtingsplan wordt aangegeven hoe de bijgebouwen worden verdeeld over de woningen. Ook wordt hierin aangegeven welk gedeelte van het perceel wordt verhard en hoe het parkeren is geregeld; • Niet altijd kan het bijgebouw in één bouwmassa / volume met het hoofdgebouw worden ondergebracht; wanneer dit niet mogelijk is dient het bijgebouw qua vorm en materialisering aan te sluiten bij omliggende bebouwing; • Verlening van een recht van overpad door eigenaren van de steeg is, voor zover van toepassing, een voorwaarde om medewerking te verlenen; • Eventueel dienen er voorzieningen te worden aangelegd om voldoende bluswater te garanderen; • Waar nu al meer dan vier boerderijen (gebouwen) achter elkaar aan de steeg staan, is geen mogelijkheid meer aanwezig om in deze steeg een open plek in te vullen; • Er mag geen nieuwe steeg worden gecreëerd ten behoeve van het invullen van een
open plek. De nieuwe woning moet zich voegen aan de bestaande infrastructuur; • De open plekken gelegen direct aan de Oude Rijksweg of de Gemeenteweg zijn uitgesloten van bebouwingsmogelijkheden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
3.2
Ruimtelijke en landschappelijke inpassing
Ten aanzien van nieuwe ontwikkeling heeft de gemeente Staphorst eisen opgesteld aangaande de ruimtelijke en landschappelijke inpassing van het erf. Deze dienen te worden doorvertaald in het definitieve plan. In deze paragraaf wordt ingegaan op de betreffende eisen. Tevens worden de door de gemeente en Omgevingskamer meegegeven voorwaarden opgesomd. In paragraaf 3.3 wordt beschreven hoe deze randvoorwaarden zijn doorvertaald binnen de voorliggende ontwikkeling. De Streek De bijzondere bebouwingsstructuur in ‘De Streek’ moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zou zijn. Wanneer nieuwe ontwikkelingen zodanig worden ingepast dat zij zich voegen naar de kenmerkende structuur kunnen zij juist een verrijking en versterking van deze kwaliteit betekenen. Binnen de Streek wordt, in beperkte mate, ruimte gezien voor het ontwikkelen van nieuwe woningen. Daarmee is niet iedere ‘open’ locatie automatisch een ‘bouwlocatie’. De nieuwbouw dient zich echter nadrukkelijk te voegen binnen het bestaande ensemble. Hiervoor gelden specifieke ‘spelregels’.
Afbeelding 3.1
Perspectief voor De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst. In afbeelding 3.2 wordt weergegeven op welken wijze de erfinrichting, in relatie tot de ‘versteende’ structuur in de Streek dient plaats te vinden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
Afbeelding 3.2
Erfinrichting in De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
Uitgangspunten Omgevingskamer De Omgevingskamer geeft mee dat de woning naar verhouding maximaal naar achteren wordt geplaatst. Dit is vanuit beleid toegestaan en stedenbouwkundig acceptabel, maar verkleint de mogelijkheden voor initiatiefnemer om (op termijn) een vrijstaand bijgebouw te realiseren. Dit omdat het achtererf nu relatief klein wordt, terwijl de regels voorschrijven dat bijgebouwen ten minste 1 meter achter de voorgevelrooilijn liggen. In dit kader is het raadzaam dit voorafgaand aan de planologische procedure nader te onderzoeken en eventuele keuzes te maken die in die planprocedure geïntegreerd kunnen worden. Indien extra grond wordt afgenomen dan kan deze direct een woonbestemming krijgen. Wordt gekozen voor een schuur voor landschapsonderhoud / het hobbymatig houden van dieren dan is het raadzaam de beleidsvoorwaarden hiertoe vooraf te raadplegen om te zien of hieraan kan worden voldaan. De Omgevingskamer adviseert daarmee positief over de voorliggende ontwikkeling. Uitgangspunten gemeente Bij plannen die betrekking hebben op de realisatie van een type Staphorster boerderij kan een plan voldoen aan een wijzigingsbevoegdheid. Aangezien initiatiefnemer in voorliggend geval de voorkeur heeft voor de realisatie van een type schuurwoning, dient er een partiële herziening van het bestemmingsplan te worden opgestart.
De gemeente oordeelt positief over deze ontwikkeling, mits er wordt voldaan aan de beeldkwaliteitseisen en de eisen omtrent de landschappelijke inpassing. Tevens geeft de gemeente mee dat het van belang is dat de omwonenden bij het plan worden betrokken. Tot slot dient uit het bestemmingsplan en de benodigde milieuonderzoeken te blijken dat de ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
3.3
Doorvertaling naar initiatief
In voorliggend bestemmingsplan is voortgeborduurd op de beeldkwaliteitseisen die gelden voor ontwikkelingen op ‘open plekken’, het advies van de Omgevingskamer en de uitgangspunten van de gemeente.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp Er is gekozen voor de bouw van een vrijstaande schuurwoning met een afmeting van 10 bij 24 meter. De woning wordt gesitueerd schuin achter de woonboerderij aan de Gemeenteweg 319. Hierdoor blijft de zichtbaarheid van de verschillende rijen woningen gehandhaafd, waarmee aansluiting wordt gezocht bij het heersende bebouwingsbeeld binnen De Streek. De oppervlakte van bijgebouwen wordt in de bestemmingsregels afgestemd op de inhoudsmaat van de nieuwe woning. In het erfinrichtingsplan is aangegeven welk deel van het plangebied wordt verhard en hoe wordt voorzien in de parkeerbehoefte. Tevens wordt het perceel landschappelijk ingepast middels de aanplant van een beukenhaag. Door te voldoen aan de beeldkwaliteitseisen en de landschappelijke inpassing is het advies van de gemeente doorvertaald in de voorliggende ontwikkeling. De gemeente heeft tevens het belang van burgerparticipatie meegegeven. De directe omwonenden zijn door de initiatiefnemer op de hoogte gebracht van de ontwikkeling en gaven allen aan geen bezwaren te hebben tegen de voorliggende ontwikkeling, zie hiervoor ook paragraaf 8.3. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op alle relevante milieuonderdelen om aan te tonen dat de voorliggende ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
HOOFDSTUK 4
VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF
Ruimtelijke kwaliteit uit zich in plannen die zijn opgesteld vanuit de belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde van het gebied waarin zich het plan bevindt. De term ‘toekomstwaarde’ is in feite synoniem aan de term ‘duurzaamheid’. De provincie Overijssel en de gemeente Staphorst hebben ruimtelijke kwaliteit tot de pijler van ruimtelijk beleid gemaakt, zie ook de omgevingsvisies (zie paragraaf 5.2.1 en paragraaf 5.3.1 van deze toelichting). In dit hoofdstuk wordt de ruimtelijke kwaliteit binnen voorliggend voornemen beschreven.
4.1
Gebruikswaarde
Voorliggende ontwikkeling vindt plaats op het eerste deel van het weiland behorende bij de voormalige boerderij aan de Gemeenteweg 319. Deze boerderij heeft inmiddels een woonbestemming en is niet meer in gebruik als agrarisch bedrijf. Het bijbehorende weiland is daarmee niet meer als zodanig in gebruik. Met de voorliggende ontwikkeling wordt een deel van dit weiland getransformeerd tot woonperceel, waarmee deze een nieuwe en toekomstbestendige functie krijgt. Gelet op de ruimtelijk functionele structuur is de functie ‘wonen’ een passende functie in de omgeving. De gebruikswaarde van het plangebied neemt hiermee aanzienlijk toe.
4.2
Belevingswaarde
Deze meerwaarde wordt gevormd door het terugbrengen van een aantal cultuurhistorische elementen in het ontwerp. De bebouwing zal qua vorm, maatvoering en uitstraling aansluiten bij de kenmerken van De Streek. Hierdoor worden de cultuurhistorische aspecten opnieuw zichtbaar en herkenbaar gemaakt. Het realiseren van deze gebouwen zal de herinnering aan het verleden levendig houden. Dit in tegenstelling tot de huidige (in slechte staat verkerende) bebouwing, die hier niet aan bijdraagt. De belevingswaarde neemt met voorliggende ontwikkeling dan ook zeker toe.
4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
Aangezien het weiland van de voormalige boerderij aan de Gemeenteweg 319 niet meer als zodanig wordt gebruikt, is de toekomstwaarde van het plangebied in de huidige vorm nihil. Met de bouw van de woning op het weiland wordt een passende vervolgfunctie gegeven aan dit perceel. De woning zal worden gebouwd conform de meest recente eisen op het gebied van duurzaamheid. De toekomstwaarde van het perceel stijgt dan ook fors ten opzichte van de huidige situatie. Daarnaast worden er mogelijkheden voor zonnepanelen in de toekomst mogelijk gemaakt. De voorgenomen ontwikkeling draagt dan ook bij aan de toekomstwaarde van het plangebied.
4.4
Conclusie
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied verbeterd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
HOOFDSTUK 5
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
5.1
Rijksbeleid
5.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
5.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
5.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
2.
3.
4.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven.
Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen wordt ingezet op de ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp 5.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.
5.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR (Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte, voorloper van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´
5.1.2
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Daarnaast is de Ladder voor duurzame verstedelijking gelet op de aard en kleinschalige omvang niet van toepassing. Het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau staat de ontwikkeling niet in de weg. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp
5.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
5.2.1
Omgevingsvisie en Omgevingsverordening provincie Overijssel
De Omgevingsvisie Overijssel van 1 mei 2017 geeft de provinciale visie op de fysieke leefomgeving van Overijssel weer. Hierin worden onderwerpen als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van de leefomgeving nader uitgewerkt. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel 2017. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
5.2.2
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
5.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties.
5.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp 5.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 5.1 geeft dit schematisch weer.
Afbeelding 5.1
5.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
5.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een binnenstedelijke woningbouwontwikkeling. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3, artikel 2.1.5 lid 1, artikel 2.1.6 lid 1 en artikel 2.2.2 lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.3
Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik
Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp •
dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘groene omgeving’ nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘bestaand bebouwd gebied’ nader gedefinieerd als: de gronden die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro/artikel 10 BRO. Artikel 2.1.5 lid 1
Ruimtelijke kwaliteit
In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Artikel 2.1.6 lid 1
Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving
Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3, 2.1.5 lid 1 en artikel 2.1.6. lid 1 van de Omgevingsverordening Voorliggende ontwikkeling voorziet in de realisatie van één woning op een onbebouwd agrarisch perceel. Het agrarisch perceel betreft een voormalig weiland die niet meer als zodanig in gebruik is. Een deel van dit weiland wordt aan de hand van het open plekken beleid van de gemeente Staphorst bebouwd met één woning, waarbij aansluiting wordt gezocht bij de geldende gebiedskenmerken. Hiermee wordt het deel van het weiland voorzien van een duurzame vervolgfunctie en wordt tevens aangesloten bij het heersende bebouwingsbeeld van de Gemeenteweg. Het geheel wordt middels een inrichtingsplan landschappelijk ingepast.
Gelet hierop wordt geconcludeerd dat de ruimtelijke kwaliteit van het plangebied toeneemt als gevolg van de voorliggende ontwikkeling. De ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met de artikelen 2.1.3, 2.1.5 en 2.1.6 van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2 lid 1 1.
Realisatie nieuwe woningen
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek dat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Zoals uit artikel 2.2.2 blijkt, mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Voorliggend plan omvat het realiseren van één nieuwe woning. Deze woning is bedoeld voor de lokale behoefte. In paragraaf 5.3 wordt aangetoond dat voorliggend plan bijdraagt aan de behoefte naar de beoogde woningen. Bij de overige afwegingen in de eerste fase ‘Of - generieke beleidskeuzes’ zijn er verder geen aspecten die bijzondere aandacht verdienen.
5.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort gedeeltelijk tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 5.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief is aangegeven met de blauwe ster.
Afbeelding 5.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten).
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Gemeenteweg 319 Staphorst Ontwerp Toetsing van het initiatief aan het ‘Ontwikkelingsperspectief’ De voorliggende ontwikkeling voorziet in de bouw van één woning op het zuidelijke deel van het weiland van de voormalige boerderij aan de Gemeenteweg 319. De eigenaar van de voormalige boerderij is voornemens om de boerderij met het land de verkopen binnen de familie. De woning wordt gebouwd voor een lokale behoefte, aangezien een familielid van de eigenaar hier een woning wil bouwen. De boerderij biedt onvoldoende mogelijkheden om te splitsen tot twee woningen, waarmee de behoefte is om een nieuwe woning te bouwen. Aangezien het hier gaat om een lokale behoefte, is de ontwikkeling in overeenstemming met het geldende ontwikkelingsperspectief.
5.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. 1.
De “Natuurlijke laag“
Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Natuurlijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Laagveengebieden (in cultuur gebracht)’. Afbeelding 5.3 betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Natuurlijke laag”. Het plangebied is indicatief met de rode ster aangegeven.
Afbeelding 5.3
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Natuurlijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Laagveengebieden (in cultuur gebracht)’ Laagveengebieden beslaan grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water – rietmoeras –opgaand moerasbos. Het semi-natuurlijk laagveenrestant van de Weerribben en de Wieden