Bijlagen bij de toelichting Bijlage 4 Quickscan flora en fauna.pdf
Tekst van het document
QuickScan en voortoets voor de locatie Schapendijk 27, Punthorst
Rapport: 2020-442 Datum: november 2020 Versie:
1.0
QuickScan en voortoets voor de locatie Schapendijk 27, Punthorst
Colofon © 2020 Tekst, samenstelling:
Fopma NatuurAdvies
Opdrachtgever:
Wijze van citeren:
Fopma NatuurAdvies, A, 2020. QuickScan en voortoets voor de locatie Schapendijk 27, Punthorst; Fopma NatuurAdvies, Rapport 2020-442, Wapse.
Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van scanning, internet, druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Fopma NatuurAdvies. Ook mag het zonder een dergelijke toestemming niet worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Fopma NatuurAdvies is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Fopma NatuurAdvies. De opdrachtgever vrijwaart Fopma NatuurAdvies voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing. De informatie in dit rapport is deels afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden.
2
Inhoudsopgave 1
INLEIDING 1.1 ACHTERGROND 1.2 AANLEIDING 1.2.1 Soortbescherming 1.2.2 NatuurNetwerk Nederland 1.2.3 Gebiedsbescherming 1.3 PROBLEEMSTELLING / DOELSTELLING
2
SOORTBESCHERMING – WET NATUURBESCHERMING 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3
LIGGING ONDERZOEKSGEBIED EN ONDERZOEKSOPZET
11
INVENTARISATIE NATUURWAARDEN
BEOORDELING WET NATUURBESCHERMING (SOORTEN) 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
6 3
10 10 10 10 10 10
4.1 VOGELS (WNB § 3.1) 4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels) 4.2 VLEERMUIZEN (WNB § 3.2) 4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen) 4.3 OVERIGE GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN 4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren) 4.4 AMFIBIEËN, VISSEN EN REPTIELEN 4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) 4.5 VLINDERS, LIBELLEN, JUFFERS EN INSECTEN 4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (vlinders, libellen, juffers en insecten) 4.6 VAATPLANTEN 4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) 4.7 OVERIGE BESCHERMDE SOORTEN 4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.7.2 Gegevens uit veldbezoek 5
5 8 8 8 8 9
BESCHERMINGSREGIME SOORTEN VOGELRICHTLIJN BESCHERMINGSREGIME SOORTEN HABITATRICHTLIJN BESCHERMINGSREGIME ANDERE SOORTEN ZORGPLICHT PROVINCIALE OMGEVINGSVERORDENING OVERIJSSEL (POV)
3.1 LIGGING ONDERZOEKSGEBIED 3.2 ONDERZOEKSMETHODE 3.2.1 Bronnenonderzoek 3.2.2 Veldbezoek 4
5
VOGELS VLEERMUIZEN OVERIGE GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN REPTIELEN, AMFIBIEËN EN VISSEN VLINDERS, LIBELLEN, JUFFERS EN INSECTEN VAATPLANTEN OVERIGE DIERSOORTEN AANBEVELINGEN VOOR NATUURINCLUSIEF BOUWEN
NATUURNETWERK NEDERLAND
11 11 11 12 13 13 13 14 15 15 15 16 16 16 17 17 17 18 18 18 18 18 19 19 19 19 20 20 20 21 21 21 21 21 21 22
7
NATURA 2000 GEBIEDEN (GEBIEDSBESCHERMING)
23
8
CONCLUSIES
24
8.1 8.2 8.3 9
CONCLUSIE WET NATUURBESCHERMING (SOORTEN) CONCLUSIE NATUURNETWERK NEDERLAND CONCLUSIE WET NATUURBESCHERMING (GEBIEDEN)
BRONNEN 9.1 9.2
LITERATUUR GERAADPLEEGDE WEBSITES
24 24 24 25 25 25
BIJLAGE 1
ALGEMENE VERBODSBEPALINGEN WNB
26
BIJLAGE 2
PROCES BEOORDELING ONTHEFFING WNB
27
BIJLAGE 3
JAARROND BESCHERMDE VOGELS OVERIJSSEL
28
BIJLAGE 4
SAMENVATTING NDFF (1-1-2015 TOT 10-11-2020)
31
BIJLAGE 5
POV OVERIJSSEL
32
BIJLAGE 7
AERIUS SLOOP- EN AANLEGFASE (VERSIE AERIUS 2020)
41
4
1
Inleiding
1.1
Achtergrond
De opdrachtgever, wil op de locatie Schapendijk 27 te Punthorst (zie figuur 1 t/m 4) de bestaande voormalige agrarische opstallen slopen en een nieuwe woning bouwen. In deze QuickScan wordt gekeken of er voor de realisering van de plannen nog een ontheffing (soorten) op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is. Ook kan uitsluitsel gegeven worden of de gemeente bij een Omgevingsvergunning een verklaring van geen bedenkingen moet aanvragen. Het rapport kan tevens gebruikt worden bij de bestemmingsplanprocedure. In hoofdstuk 8 staan de conclusies van de QuickScan. De te toetsen activiteit betreft: • Sloop opstallen • Verwijderen maïsplaat • Verwijderen mestkelder • Verwijderen struiken • Kap van enkele bomen • Bouw van woning en inrichten terrein
Figuur 1.
5
Kaart met ligging onderzoeksgebied zwarte kader en plangebied rode pijl (Bron: NDFF).
Figuur 2.
6
Foto’s bestaande situatie
Figuur 3.
7
Tekening met huidige situatie en de te toetsen ingrepen
Figuur 4.
1.2
Tekeningen gewenste situatie
Aanleiding
De aanleiding voor het maken van een QuickScan is de noodzaak en de wens om vooraf uit te sluiten dat door het project natuurwaarden aangetast kunnen worden.
1.2.1 Soortbescherming Realisatie van de voorgenomen plannen kan invloed hebben op de bepalingen in de Wet natuurbescherming. Deze wet regelt de bescherming van planten- en diersoorten in Nederland. Overtreding van de verbodsbepalingen (bijlage 1) ten aanzien van streng beschermde soorten vereist mogelijk een ontheffing (zie hoofdstukken 2 t/m 5 en 8).
1.2.2 NatuurNetwerk Nederland In hoofdstuk 6 en 8 van deze QuickScan wordt gekeken of er door de activiteit negatieve effecten zijn op de realisering van het NatuurNetwerk Nederland (NNN).
1.2.3 Gebiedsbescherming In deze QuickScan is tevens gekeken of er door de uitvoering van het voorgenomen plan sprake kan zijn van externe werking op nabijgelegen Natura 2000-gebieden. De Natura 2000-gebieden vallen eveneens onder de Wet natuurbescherming. Bij effecten op Natura 2000-instandhoudingsdoelen is mogelijk een vergunning vereist (zie hoofdstuk 7 en 8).
8
1.3
Probleemstelling / doelstelling
De QuickScan geeft antwoord op onderstaande vragen: 1. Komen er natuurwaarden voor, waarvoor het noodzakelijk is om een soort specifiek onderzoek eventueel met mitigatieplan te laten uitvoeren om te beoordelen in hoeverre het project handelingen bevat die in strijd zijn met de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming (soortbescherming)? 2. Zijn er effecten op het NNN? 3. Zijn er mogelijke effecten op de Natura 2000-instandhoudingsdoelen waardoor er een passende beoordeling gemaakt moet worden (gebiedsbescherming/ Wet natuurbescherming)?
9
2
Soortbescherming – Wet natuurbescherming
Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. Voor het soortenbeleid deelt de Wet natuurbescherming de soorten in drie beschermingsregimes, namelijk vogels (EU-Vogelrichtlijn), soorten beschermd op grond van de Habitatrichtlijn en nationaal beschermde soorten.
2.1
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn
Dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels (zoals bedoelt in artikel 1 van de Vogelrichtlijn). De lijst met jaarrond beschermde vogels in Overijssel staat in bijlage 3.
2.2
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn
Dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage IV van de Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het Verdrag van Bonn. Het Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn is ten aanzien van verstoren strikter dan het Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn.
2.3
Beschermingsregime andere soorten
Dit zijn de in de bijlage van Wet natuurbescherming genoemde soorten. Het gaat hier om de bescherming van niet onder de bovenstaande twee categorieën vallende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten voorkomend in Nederland, vermeld in de bijlage van de Wet natuurbescherming (art. 3.10 – 3.11 Wet natuurbescherming). Voor de soorten opgenomen in deze bijlage geldt geen Europese verplichting tot bescherming. Deze soorten worden beschermd vanwege de breed in de maatschappij levende overtuiging dat deze dieren een bescherming behoeven. De andere in de bijlage opgenomen soorten worden om ecologische redenen beschermd. Hiermee geeft Nederland uitvoering aan de algemene verplichting van het Biodiversiteitsverdrag om de staat van instandhouding van dier- en plantsoorten te beschermen. Omdat er ook veel algemene soorten in staan genoemd is de verwachting dat er weer een verdeling komt van meer en minder strikt beschermde soorten. Deze kan echter per provincie verschillen (zie bijlage 5).
2.4
Zorgplicht
Onder de Wet natuurbescherming geldt een zorgplicht voor alle in het wild levende dieren. De zorgplicht houdt in dat de initiatiefnemer werkzaamheden, die nadelig kunnen zijn voor dieren en planten, in redelijkheid zo veel mogelijk nalaat of maatregelen neemt om onnodige schade aan dieren en planten te voorkomen.
2.5
Provinciale Omgevingsverordening Overijssel (POV)
Voor beschermde soorten waarvan de staat van instandhouding goed is, en waarbij er op voorhand geen sprake is van een potentiële aantasting van de staat van instandhouding van de populatie, hebben Provinciale Staten voor regelmatig voorkomende ingrepen een vrijstelling verleend. Deze provinciale vrijstellingen zijn geregeld in artikel 7.4.1, eerste lid van de Omgevingsverordening en opgenomen in Bijlage 9a van deze verordening (Bijlage 5 in deze QuickScan). Het betreft een vrijstelling voor het Opzettelijk doden en vangen van genoemde soorten (artikel 7.4.1 van de Omgevingsverordening Overijssel). De vrijstelling mag uitsluitend gebruikt worden in het belang van ruimtelijke ontwikkelingen en bestendig beheer en onderhoud. Er is een wijziging van deze vrijstelling in voorbereiding. Deze wijziging houdt in dat er vijf soorten (bunzing, hermelijn, wezel, egel en ondergrondse woelmuis) van de vrijstellingslijst worden gehaald, omdat de staat van instandhouding van de marterachtigen en egel onvoldoende vaststaat. De ondergrondse woelmuis wordt geschrapt, omdat deze soort niet voorkomt in Overijssel. De soorten die op de lijst blijven staan, mogen met gebruikmaking van de vrijstelling uitsluitend nog worden gevangen en niet worden gedood.
Naar verwachting zullen Provinciale Staten hier in het najaar van 2019 een besluit over nemen en zal deze wijziging op 1 november 2019 inwerkingtreden.
10
3
Ligging onderzoeksgebied en onderzoeksopzet
3.1
Ligging onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied voor de Wet natuurbescherming beperkt zich tot de percelen waarop de ingreep plaatsvindt en de directe omgeving (zie figuur 1). Voor de effecten op Natura 2000-gebieden is in hoofdstuk 7 ook gekeken naar het aspect externe werking.
3.2
Onderzoeksmethode
Deze QuickScan is gebaseerd op bronnenonderzoek en een bureauanalyse. Aan de hand van expert judgement door een ecoloog (Ir. A. Fopma van Fopma NatuurAdvies) is ingeschat wat de beschermde natuurwaarden zijn en de te verwachten effecten.
3.2.1 Bronnenonderzoek Gekeken is naar de volgende bronnen: • Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF, zie ook bijlage 4). (Periode laatste 5 jaar tot 6 januari 2019) • Literatuur (zie hoofdstuk 8). Wat zit er in het NDFF? Er is gebruik gemaakt van de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF). Hiervoor hebben we de gevalideerde data gebruikt (laatste 5 jaar). De omvang van het onderzoeksgebied is weergegeven in figuur 1. In de NDFF zit gevalideerde data van verschillende soortbeschermingsorganisaties en partners. Ook de data van Telmee.nl en waarneming.nl zit in de NDFF. Zo ook de eigen data van Fopma NatuurAdvies. Soortenorganisaties De soortenorganisaties zijn elk gespecialiseerd in een groep dieren of planten. Zij beheren databanken met verspreidings- en ecologische gegevens die door duizenden vrijwilligers verzameld zijn. Deze gegevens zijn ook beschikbaar in de Nationale Databank Flora en Fauna. De soortenorganisaties hebben in de loop der jaren een grote expertise opgebouwd met betrekking tot veldbiologisch onderzoek, de ecologie van de Nederlandse flora en fauna en het beheren en interpreteren van monitorings- en verspreidingsgegevens. • • • • • • • • • •
ANEMOON (Flora en fauna van de zee) Bryologische en Lichenologische Werkgroep (BLWG) (Mossen en korstmossen) De Vlinderstichting (Vlinders en libellen) EIS-Nederland (Ongewervelde dieren) FLORON (Planten) Nederlandse Mycologische Vereniging (NMV) (Paddenstoelen) RAVON (Reptielen, amfibieën en vissen) Sovon Vogelonderzoek Nederland (Vogels) TINEA (Micronachtvlinders) Zoogdiervereniging (Zoogdieren)
Partners Verschillende organisaties werken samen met de NDFF. Bijvoorbeeld door gegevens beschikbaar te stellen of andere kennis te delen. • • • • • • • • • •
11
Alterra (landelijke vegetatiedatabank) Instituut voor Biodiversiteit en Ecosystem Dynamica (IBED) Naturalis Biodiversity Center Natuurhistorisch Genootschap in Limburg Natuurbank Limburg Natuurnetwerk Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) Regelink Ecologie & Landschap Stichting Natuurinformatie (waarneming.nl) Stichting Staring Advies
3.2.2 Veldbezoek Er heeft 1 veldbezoek op de planlocatie en de naaste omgeving plaatsgevonden. Datum: Tijdstip: Weersbeeld: Temperatuur:
18 november 2020 Middag Licht bewolkt 16o Celsius (extreem hoge novembertemperatuur)
Tijdens het veldbezoek is gekeken naar de potenties van het plangebied voor beschermde diersoorten en de mogelijke functies. Op basis van expert judgement is een inschatting gemaakt wat de mogelijke effecten zijn van de ingreep op beschermde soorten.
12
4
Inventarisatie natuurwaarden
4.1
Vogels (Wnb § 3.1)
4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In het onderzoeksgebied zijn 143 waarnemingen van vogels geregistreerd, verdeeld over 65 beschermde vogelsoorten. Hierbij zijn 10 soorten uit de “Lijst Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten Overijssel”1. Tabel 1.
Waargenomen soorten in onderzoeksgebied in de periode 1-1-2015 tot 10-11-2020 in het NDFF. Vet en cursief zijn de jaarrond beschermde nesten en met * de soorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied (zie bijlage 3) (Bron: NDFF) Vogelsoorten Aalscholver Heggenmus Soepeend Blauwe reiger* Houtduif Sperwer Bonte vliegenvanger* Huismus Spotvogel Boomklever* Huiszwaluw Spreeuw Boomkruiper* IJsvogel* Staartmees Boomvalk Kauw Tjiftjaf Bosruiter Kerkuil Torenvalk Braamsluiper Kievit Tuinfluiter Buizerd Kleine karekiet Tureluur Dodaars Kleine plevier Turkse tortel Ekster Kokmeeuw Veldleeuwerik* Fuut Koperwiek Vink Gaai Kramsvogel Waterhoen Gele Kwikstaart Kuifeend Wilde eend Goudvink Groenling Groenpootruiter
Nijlgans Oeverloper Ooievaar
Witgat Witte kwikstaart Wulp*
Grote barmsijs Grote bonte specht*
Ransuil Regenwulp
Zomertaling Zwarte kraai
Grote Canadese gans Roodborst Grote gele kwikstaart Scholekster Grote zilverreiger Slobeend De data in het NDFF is redelijk volledig.
1
Zwarte roodstaart* Zwartkop 65 soorten
Bijlage 4.1 van de Beleidsregel Natuur 2017 Overijsel (in werking sinds 1 september 2019).
13
Tabel 2.
Waarnemingen jaarrond beschermde vogelsoorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Jaren = alleen met broedindicatie) Soort Wrn Jaren Locatie t.o.v. plangebied Boomvalk 3 2017 Eén waarneming met broedindicatie. Het betreft een nest in hoogspanningsmast op > 400 meter ten NW van het plangebied. Buizerd 9 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. Grote gele kwikstaart 3 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. Huismus 2 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. Huiszwaluw 3 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. Kerkuil 2 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. Ooievaar 1 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. Ransuil 2 2018 Eén waarneming van baltsende Ransuilen in bosje > 1 kilometer ten O van het plangebied. Sperwer 5 2015 Nest in tuin Vijverlaan 16, Nieuwleusen op > 1 kilometer ten ZO van het plangebied. Torenvalk 1 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie. De data in het NDFF is redelijk volledig.
4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels) Aangetroffen soorten Tijdens het veldbezoek zaten er op het erf en in en rond de opstallen geen vogels. Wel zaten er Eksters en Kramsvogels en enkele Koperwieken in de bomen langs de Schapendijk en op het veld met maïsstoppels. Hierop zaten ook een paar Nijlganzen, Houtduiven en Holenduiven. Speciale aandacht tijdens het veldbezoek voor de volgende soorten: Huismus: De soort werd niet op het terrein en de directe omgeving van de Boerderij aangetroffen. Het leefgebied op het erf is matig geschikt. Er is weinig dekking van dichte struiken. Wel zijn er enkele bomen met veel Klimop. Huiszwaluw:
De nokken zijn in de huidige staat ongeschikt voor deze soort. Wanneer de gevel aan de voorzijde in een goede staat zou zijn, dan zou de soort hier wel kunnen broeden. Maar door de bladderende verf wordt er nu geen gebruik van gemaakt.
Gierzwaluw:
Voor Gierzwaluwen zijn er geen geschikte nestlocaties.
Boerenzwaluw: In de stal is gezocht naar oude nesten van de Boerenzwaluw van afgelopen jaar. Deze zijn niet aangetroffen. De bewoner gaf aan dat de soort circa 10 jaar gelden nog wel in de stal broedde, maar de laatste jaren niet meer. Dit komt mogelijk doordat er nog maar enkele koeien in de stal worden opgefokt en de melkveehouderij is beëindigd. Uilen:
Voor zover mogelijk is de boerderij onderzocht op sporen van uilen. Deze zijn niet aangetroffen. De zolder van de schuur kon vanwege de slechte staat niet betreden worden. Van buitenaf is deze verder geïnspecteerd en dat leverde ook geen sporen op die duiden op de aanwezigheid van uilen. Er heeft wel jaren een Kerkuil nestkast gehangen, maar ook hierin is nooit gebroed.
Holenbroeders: Er worden op het erf ook enkele oudere bomen gekapt voor de uitvoering van de plannen. Deze bomen zijn geïnspecteerd met een verrekijker op holtes en bastkieren. Deze zijn niet aangetroffen. De aanwezigheid van holte bewonende dieren kan derhalve worden uitgesloten. De aanwezigheid van broedende vogels en jaarrond beschermde soorten in de opstallen is nu uitgesloten. Bij verder verval van de boerderij is de kans groot dat er wel ruimt komt voor beschermde soorten. Naast voornoemde soorten verwachten wij ook geen effect op jaarrond beschermde nesten en de soorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied (zie bijlage 3). 14
4.2
Vleermuizen (Wnb § 3.2)
4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) Op basis van landelijke verspreiding (Bron: Zoogdiervereniging), zijn de volgende soorten mogelijk: • Gewone dwergvleermuis • Ruige dwergvleermuis • Kleine dwergvleermuis • Rosse vleermuis • Laatvlieger • Gewone grootoorvleermuis • Watervleermuis • Meervleermuis • Franjestaart • Baardvleermuis • Bechstein’s vleermuis (net buiten verspreidingsgebied) Volgens het NDFF zijn er in de periode 1-1-2015 tot 10-11-2020 geen waarnemingen vleermuizen geregistreerd in het onderzoeksgebied.
4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen) Tijdens het veldbezoek is gekeken naar potentiële verblijfplaatsen en vliegroutes op basis van expert judgement. De onderzoeksperiode is beperkt geschikt voor onderzoek naar verblijfplaatsen van vleermuizen. De meeste vleermuissoorten hebben de zomerverblijfplaatsen verlaten en bezetten winterverblijfplaatsen, al dan niet op enige afstand van de zomerverblijfplaatsen. Soorten als gewone- en ruige dwergvleermuis bezetten soms nog wel een (beschutte) zomerverblijfplaats in deze periode van het jaar (vermoedelijk totdat er strenge vorst op gaat treden). De onderzoeksperiode is ongeschikt voor onderzoek naar kraamkolonies en paarverblijven. Er is in het plangebied gezocht naar vleermuizen en verblijfplaatsen van vleermuizen. Daarbij is gelet op potentiële verblijfplaatsen in gebouwen. Er is gekeken naar potentiële verblijfplaatsen en invliegopeningen en daarbij is gelet op veegstrepen rond invliegopeningen en uitwerpselen op de muur of op de grond onder de verblijfplaats. De geschiktheid van de bebouwing als verblijfplaats is tevens beoordeeld op basis van bouwstijl, materiaalgebruik en staat van onderhoud. Aan de buitenzijde is gekeken naar aanwezigheid van geschikte toegangen tot de spouwmuur. Boerderij:
Dak: De voorzijde van de boerderij is voorzien van dakpannen en het gedeelte boven de deel is nog voorzien van riet. Zolder: Het probleem met de boerderij is, is dat de zolder door de slechte staat van de boerderij optisch niet goed te beoordelen is op geschiktheid voor vleermuizen. Hierdoor is het ook niet mogelijk om de aanwezigheid van vleermuizen op de zolder te kunnen uitsluiten, zonder onderzoek te doen met een batdetector. Muur: De muur is enkel steens en bevat op enkele plaatsen diepe scheuren welke met heeft getracht af te dichten. De muur hangt er over. Aanwezigheid van vleermuizen in de muur, wordt vanwege het ontbreken van een toegankelijke spouw niet verwacht. Luiken: Er zitten geen voor vleermuizen geschikte luiken voor de woning.
Overige schuren:
De overige schuren bestaan uit houten wanden met veel open ruimte en een dak met golfplaten. Deze schuren herbergen geen geschikte verblijfplaatsen voor vleermuizen.
Bomen:
Er worden op het erf ook enkele oudere bomen gekapt voor de uitvoering van de plannen. Deze bomen zijn geïnspecteerd met een verrekijker op holtes en bastkieren. Deze zijn niet aangetroffen. De aanwezigheid van holte bewonende dieren kan derhalve worden uitgesloten.
De mogelijke betekenis van het onderzoeksgebied als foerageergebied en vliegroute voor vleermuizen is Bepaald op basis van een visuele beoordeling van de landschappelijke karakteristieken van het plangebied. Er worden door de bouw van een nieuwe woning geen structuren aangetast welke van belang zijn voor overvliegende vleermuizen. Per saldo wordt het voor vleermuizen beter, omdat het areaal aan groen en bomenrijen toeneemt. 15
4.3
Overige grondgebonden zoogdieren
4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) Er zijn enkele waarnemingen geregistreerd in het onderzoeksgebied in het NDFF in de laatste 5 jaar. Deze zijn verwerkt in onderstaande tabel. Tabel 3.
Waargenomen soorten in onderzoeksgebied in de periode 1-1-2015 tot 10-11-2020 in het NDFF.
Soort Bosmuis
Wet natuurbescherming Wnb § 3.32
Bruine rat
Onbeschermd
Bunzing
Wnb § 3.3
Egel
Wnb § 3.3
Haas
Wnb § 3.32
Mol
Onbeschermd
Muskusrat
Onbeschermd
Otter
Wnb § 3.2
Ree
Wnb § 3.32
Rosse woelmuis
Wnb § 3.32
Steenmarter
Wnb § 3.3
Woelrat
Wnb § 3.32
De data in het NDFF is onvolledig voor deze soortgroep. Tabel 4. Soort
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Wrn Max_ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied
Bunzing
2
1
2017, 2019
Egel
2
1
2015, 2017
Otter
14
1
2015, 2017, 2018, 2019
Steenmarter
1
1
2020
Vondst van 2 verkeersslachtoffers langs de N377 op resp. 400 meter en 1 kilometer van het plangebied. Vondst van 1 verkeersslachtoffer en een levend exemplaar langs de N377 op resp. 500 meter en 550 meter van het plangebied. Veertien waarnemingen langs het kanaal. Het betreft 12 waarnemingen van sporen (prenten, mest, keutels) en 2 waarnemingen hebben betrekking op 1 verkeersslachtoffer N377 welke via verschillende invoerportalen zijn ingevoerd. Vondst van 1 verkeersslachtoffer langs de N377 op 350 meter van het plangebied.
4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren) Tijdens het veldbezoek zijn in het onderzoeksgebied, naast runderen, huiskatten en muizenkeutels geen grondgebonden zoogdieren waargenomen op het erf. Effecten op beschermde zoogdieren worden dan ook niet verwacht.
2
Vrijgestelde soort op grond van de POV Overijsel (zie bijlage 5). 16
4.4
Amfibieën, vissen en reptielen
4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) Er zijn enkele waarnemingen geregistreerd van amfibieën, reptielen en vissen in het onderzoeksgebied in het NDFF in de laatste 5 jaar. Deze zijn verwerkt in onderstaande tabel. Tabel 5.
Waargenomen soorten in onderzoeksgebied in de periode 1-1-2015 tot 11-7-2020 in het NDFF.
Soort Bruine kikker
Wet natuurbescherming Wnb § 3.33
Gewone pad
Wnb § 3.33
Kleine watersalamander
Wnb § 3.33
Roodwangschildpad
Onbeschermd
Baars
Onbeschermd
Blankvoorn
Onbeschermd
Brasem
Onbeschermd
Kolblei
Onbeschermd
Rietvoorn
Onbeschermd
Rivierdonderpad
Onbeschermd
Riviergrondel
Onbeschermd
Roofblei
Onbeschermd
Snoek
Onbeschermd
Zeelt
Onbeschermd
De data in het NDFF is redelijk volledig voor deze soortgroepen.
4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) Er zijn geen soorten amfibieën, vissen of reptielen aangetroffen in het plangebied. Omdat de nieuwbouw plaatsvindt op de locatie van het huidige voormalige agrarische bedrijf kunnen effecten op deze soortgroep op voorhand uitgesloten worden. Het landschapsinrichtingsplan heeft een positief effect op amfibieën.
3
Vrijgestelde soort op grond van de POV Overijsel (zie bijlage 5). 17
4.5
Vlinders, libellen, juffers en insecten
4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Tabel 6.
Waargenomen soorten in onderzoeksgebied in de periode 1-1-2015 tot 10-11-2020 in het NDFF. Dagvlinders Status Libellen Status Atalanta Onbeschermd Azuurwaterjuffer Onbeschermd Bont zandoogje Onbeschermd Bandheidelibel Onbeschermd Boomblauwtje Onbeschermd Blauwe breedscheenjuffer Onbeschermd Bruin zandoogje Onbeschermd Blauwe glazenmaker Onbeschermd Citroenvlinder Onbeschermd Bloedrode heidelibel Onbeschermd Dagpauwoog Onbeschermd Bruine glazenmaker Onbeschermd Distelvlinder Onbeschermd Bruine korenbout Onbeschermd Eikenpage Onbeschermd Bruine winterjuffer Onbeschermd Gehakkelde aurelia Onbeschermd Bruinrode heidelibel Onbeschermd Groot dikkopje Onbeschermd Gewone oeverlibel Onbeschermd Groot koolwitje Onbeschermd Gewone pantserjuffer Onbeschermd Icarusblauwtje Onbeschermd Glassnijder Onbeschermd Klein geaderd witje Onbeschermd Grote roodoogjuffer Onbeschermd Klein koolwitje Onbeschermd Houtpantserjuffer Onbeschermd Kleine vos Onbeschermd Kempense heidelibel Wnb § 3.3 Kleine vuurvlinder Onbeschermd Lantaarntje Onbeschermd Koevinkje Onbeschermd Metaalglanslibel Onbeschermd Koninginnenpage Onbeschermd Paardenbijter Onbeschermd Landkaartje Onbeschermd Plasrombout Onbeschermd Oranje passiebloemvlinder Onbeschermd Platbuik Onbeschermd Oranje zandoogje Onbeschermd Smaragdlibel Onbeschermd Oranjetipje Onbeschermd Steenrode heidelibel Onbeschermd Variabele waterjuffer Onbeschermd
Viervlek Onbeschermd Vroege glazenmaker Onbeschermd Vuurjuffer Onbeschermd Watersnuffel Onbeschermd Zwarte heidelibel Onbeschermd
Tabel 7.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Kempense heidelibel 1 2 2018 Betreft 1 waarneming van twee exemplaar in natuurgebied langs de vaart op > 1 kilometer ten O plangebied. De data in het NDFF is redelijk volledig voor deze soortgroepen.
4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (vlinders, libellen, juffers en insecten) Er zijn tijdens het veldbezoek geen beschermde vlinders, libellen, of juffers waargenomen. De periode in het jaar is hier ook niet voor geschikt. Effecten op beschermde dagvlinders en libellen kunnen echter vanwege het ontbreken van geschikt habitat wel worden uitgesloten.
4.6
Vaatplanten
4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) 18
In het onderzoeksgebied zijn geen beschermde soort op grond van de Wnb geregistreerd. Er zijn wel 420 waarnemingen van 212 onbeschermde soorten geregistreerd.
4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) Het terrein is volledig bebouwd of bestraat. Er zijn geen beschermde soorten aangetroffen. Effecten op beschermde soorten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
4.7
Overige beschermde soorten
(Sprinkhanen, krekels, geleedpotigen, nachtvlinders, mossen, korstmossen, algen, wieren etc.)
4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In het onderzoeksgebied zijn geen andere beschermde soorten op grond van de Wnb geregistreerd.
4.7.2 Gegevens uit veldbezoek Er zijn geen andere beschermde soorten aangetroffen.
19
5
Beoordeling Wet natuurbescherming (soorten)
5.1
Vogels
Effectenbeoordeling Er zijn verder geen effecten op soorten met jaarrond beschermde nesten en op soorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied te verwachten. Effecten op jaarrond beschermde soorten (Cat. 1 t/m 5) zijn uitgesloten. Het landschapsinrichtingsplan heeft een positief effect op deze soorten. De nieuwbouw vindt plaats op een volledig bebouwd terrein. De kans op verstoring van broedvogels, in de directe omgeving is derhalve uiterst gering, maar niet nihil. Om deze reden wordt geadviseerd om het voorzorgbeginsel te hanteren. Periode werkzaamheden (voorzorgsbeginsel) Omdat geen ontheffingen worden verleend voor het verstoren van vogels en/of het vernielen van nesten wordt geadviseerd om het slopen en het bouwrijp maken voor het broedseizoen (globale richtlijn4 15 maart 15 juli) uit te voeren of te beginnen na 15 juli. Voorkom het vestigen van broedvogels op het bouwperceel door het plaatsen van wapperende zakken of enkele linten. Op deze wijze zijn effecten op de andere vogels worden uitgesloten.
5.2
Vleermuizen
Effectenbeoordeling Verblijfplaatsen Het is op basis van een optische beoordeling niet uit te sluiten dat er verblijfplaatsen van Vleermuizen onder het dak op de zolder van de boerderij aanwezig zijn. Om dit te kunnen uitsluiten is nader onderzoek conform het Vleermuisprotocol 20175 noodzakelijk. Voor de overige opstallen en bomen geldt dat door het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten, sloop en herbouw, worden geen vleermuizen verwond of gedood en worden geen verblijfplaatsen beschadigd of vernield. Het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten leidt hier niet tot wettelijke consequenties in het kader van dit aspect van het functionele leefgebied van vleermuizen. Er hoeft voor deze bomen en opstallen geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wet natuurbescherming. Foerageergebied Uitvoering van de voorgenomen activiteiten heeft geen negatief effect op foerageergebied van vleermuizen. Het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties in het kader van dit aspect van het functionele leefgebied van vleermuizen. Op de plaats van de bestaande bebouwing komt nieuwe bebouwing.
Er hoeft geen nader onderzoek uitgevoerd te worden en er hoeft geen ontheffing van de verbodsbepalingen aangevraagd te worden om de voorgenomen activiteiten uit te mogen voeren in het kader van de Wet natuurbescherming. Effecten op vleermuizen zijn, met uitzondering van de zolder van de boerderij, uitgesloten.
4
Broedseizoen: Vogels worden met name beschermd tijdens het broedseizoen. Een belangrijke vraag is dus: Van wanneer tot wanneer duurt het broedseizoen? Vaak wordt als grove lijn gezegd dat het broedseizoen duurt van 15 maart tot en met 15 juli. Inderdaad broeden vogels met name in deze periode. De bescherming van vogels is echter niet gebaseerd op een datum, maar op het daadwerkelijke broedseizoen. Dat kan ook al voor 15 maart of na 15 juli zijn. Het broedseizoen begint niet pas wanneer de eieren gelegd zijn. Het broedseizoen gaat al van start met de paarvorming, territorium afbakenen en het bouwen van nesten. In deze tijdsspan worden vogels, hun nesten en eieren beschermd door de Wet natuurbescherming. Het nest mag niet verwijderd, verstoord of leeggehaald worden (Bron: Vogelbescherming Nederland). 5
Vanaf 1 januari 2021 wordt waarschijnlijk het Vleermuisprotocol 2021 gepubliceerd. 20
5.3
Overige grondgebonden zoogdieren
Effectenbeoordeling Er zijn geen geregistreerde waarnemingen van grondgebonden zoogdieren in het plangebied. Er is ook geen geschikt habitat aanwezig. Effecten op zoogdieren zijn uitgesloten.
5.4
Reptielen, amfibieën en vissen
Effectenbeoordeling Reptielen Er zijn geen reptielen waargenomen in de directe nabijheid van het plangebied en het habitat is er ook niet optimaal voor. Effecten kunnen op voorhand worden uitgesloten. Effectenbeoordeling Amfibieën Er is geen geschikt habitat aanwezig voor amfibieën. Effecten kunnen op voorhand worden uitgesloten. Effectenbeoordeling Vissen Er is geen open water aanwezig voor vissen. Effecten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
5.5
Vlinders, libellen, juffers en insecten
Effectenbeoordeling Dagvlinders Effecten op beschermde dagvlinders zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten. Effectenbeoordeling Libellen en juffers Effecten op beschermde libellen en juffers zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten.
5.6
Vaatplanten
Effectenbeoordeling In het gebied is geen geschikt habitat aanwezig voor beschermde soorten. Effecten op beschermde soorten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
5.7
Overige diersoorten
Effectenbeoordeling In het gebied zijn geen andere beschermde diersoorten aangetroffen.
5.8
Aanbevelingen voor natuurinclusief bouwen
Vanwege de achteruitgang van de biodiversiteit eisen provincies en gemeenten steeds vaker dat bij renovatie en nieuwbouw met natuur inclusief ontwerpt. Vogelbescherming Nederland en de Zoogdiervereniging hebben met steun van o.a. de Provincie Overijssel een toolbox ontwikkeld (www.bouwnatuurinclusief.nl). Uit deze toolbox hebben we een aantal mogelijk bruikbare adviezen gehaald. Deze zijn opgenomen in bijlage 6.
21
6
NatuurNetwerk Nederland
Binnen de provincie Overijssel zijn veel natuurgebieden. Die vormen samen een netwerk: het Natuur Netwerk Nederland. Dat netwerk bestaat uit bestaande natuurgebieden, maar er worden ook nieuwe natuurgebieden ontwikkeld. Het Natuur Netwerk Nederland is beschermd, je mag er bijvoorbeeld niet zomaar bouwen. Een deel van het Natuur Netwerk heeft zelfs Europese bescherming: de Natura 2000-gebieden (zie hoofdstuk 7). Maar ook buiten de Natura 2000-gebieden zijn stukken natuur die het beschermen waard zijn. Zoals uit onderstaande figuur blijkt ligt het plangebied niet in het NNN. Effecten kunnen dan ook worden uitgesloten.
Figuur 5.
22
Overzicht van plangebied (rode pijl) met ligging t.o.v. het NatuurNetwerk Nederland. (Bron: Atlas van Overijssel).
7
Natura 2000 gebieden (gebiedsbescherming)
Natura 2000 is een netwerk van Europese natuurgebieden. Het vormt de basis van het Europese natuurbeleid. Natura 2000 is gericht op de instandhouding en ontwikkeling van soorten en ecosystemen die voor Europa belangrijk zijn. Een voorbeeld is de Noordse woelmuis, die alleen nog maar in Nederland voorkomt. Zoals uit de bij gesloten AERIUS-berekeningen blijkt heeft de aanleg en sloop geen stikstofdepositie boven de 0,00 mol/ha/jaar (Bijlage 7). Het gebruik veranderd niet en zorgt ook voor geen effecten boven de 0,00 mol/ha/jaar. Daarnaast blijkt uit onderstaande figuur dat het plangebied niet in de directe nabijheid van het Natura 2000 gebieden ligt. Negatieve effecten op Natura 2000 gebieden zijn derhalve met zekerheid uitgesloten.
Figuur 6.
23
Ligging van het plangebied (rode pijl) ten opzichte van Natura 2000-gebied. (Bron: Atlas van Overijssel).
8
Conclusies
8.1
Conclusie Wet natuurbescherming (Soorten)
Als de aanbevelingen uit onderstaande tabel en hoofdstuk 5 worden uitgevoerd, dan is aanvullende vleermuizenonderzoek voor de boerderij noodzakelijk. Afhankelijk van de resultaten van dit onderzoek is er mogelijk een ontheffing of Verklaring van geen bedenkingen nodig. In de tabel zijn de effecten samengevat. Wij adviseren wel om deze conclusie (het rapport) door het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning (Gemeente Staphorst) te laten bevestigen. Het is eventueel ook raadzaam om het rapport voor te leggen ter beoordeling aan de provincie Overijssel. Tabel 8.
Overzicht conclusies aangaande verstoring en de eventueel te nemen vervolgstappen.
Soortgroep
Ingreep verstorend
Nader onderzoek noodzakelijk
Wnbontheffing noodzakelijk
Nee, mits
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.1
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.1 & 5.8
Mogelijk
Ja, voor boerderij
Mogelijk
Zie verder paragraaf 5.2 & 5.8
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.2
Overige zoogdieren
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.3
Amfibieën
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Reptielen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Vissen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Libellen en vlinders
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.5
Vaatplanten
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.6
Overige soortgroepen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.7
Vogels
Broedvogels Jaarrond beschermd
Verblijfplaatsen Vleermuizen
8.2
Vliegroutes
Bijzonderheden / opmerkingen
Conclusie NatuurNetwerk Nederland
Er zijn geen effecten op de NNN/EHS-gebieden te verwachten.
8.3
Conclusie Wet natuurbescherming (gebieden)
Er zijn geen effecten op de Natura 2000-gebieden te verwachten. Een vergunning op grond van Wet natuurbescherming is dan ook niet noodzakelijk.
24
9
Bronnen
9.1
Literatuur
• • • • • • • • • •
• 9.2 • •
25
BIJ12, 2017. Kennisdocument Kerkuil ( https://www.bij12.nl/assets/BIJ12-2017-011-KennisdocumentKerkuil-1.0.pdf ) Bijlsma, R.G. (et al) 2001, Algemene en schaarse vogels van Nederland (Avifauna van Nederland 2) GMB uitgeverij/KNNV Uitgeverij, Haarlem/Utrecht. Dietz, C. (et al.) 2009, Vleermuizen; Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika, Tirion Natuur. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2003. Europese Natuur in Nederland; Habitattypen, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2008. Europese Natuur in Nederland; Soorten van de Habitatrichtlijn, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Krijgsveld, K.L., Smits, R.R. & Winden J. van der 2008. Verstoringsgevoeligheid van vogels, Update literatuurstudie naar de reacties van vogels op recreatie, Bureau Waardenburg Rapport 08-173, Culemborg. Lange R. (et al.) 1994. Zoogdieren van West-Europa, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Provincie Overijsel, 2019. Brochure: Soortenbescherming in Overijssel; Bunzing, egel, hermelijn en wezel. SOVON 1987, Atlas van de Nederlandse Vogels. SOVON Vogelonderzoek Nederland, 2002 Atlas van de Nederlandse Broedvogels 1998-2000, Nederlandse fauna 5, Naturalis, KNNV-uitgeverij Leiden. SOVON & CBS 2005, Trends van vogels in het Nederlandse Natura 2000 netwerk, SOVONinformatierapport 2005/09. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
Geraadpleegde websites
• • • • • •
www.sovonatlas.nl www.rijksoverheid.nl & www.synbiosys.alterra.nl www.natuurloket.nl www.overheid.nl www.uilen.org www.waarneming.nl www.zoogdieratlas.nl www.ndff.nl
[verspreidingsgegevens vogels] [natuurwetgeving / soortbescherming & gebiedsbescherming N2000 / EHS, profielendocument] [waarnemingen van flora en fauna] [actuele wetteksten] [vogelwaarnemingen en informatie / uileninformatie] [waarnemingen van flora en fauna] [waarnemingen zoogdieren]
• •
www.bouwnatuurinclusief.nl https://calculator.aerius.nl/
[toolbox Natuurinclusief bouwen] [AERIUS-calculator 19.0]
BIJLAGE 1
Algemene verbodsbepalingen Wnb
§ 3.1. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. § 3.2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. § 3.3. Beschermingsregime andere soorten Artikel 3.10 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a) in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b) de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of c) vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. 2.
Artikel 3.8, met uitzondering van het derde en vierde lid, is van overeenkomstige toepassing op de verboden, bedoeld in het eerste lid, met dien verstande dat, in aanvulling op de redenen, genoemd in het vijfde lid, onderdeel b, de noodzaak voor de ontheffing of vrijstelling ook verband kan houden met handelingen: a) in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daaropvolgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b) ter voorkoming van schade of overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen; c) ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden; d) ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren; e) in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; f) in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; g) in het kader van bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied, of h. in het algemeen belang. 3.
De verboden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, en b, zijn niet van toepassing op de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden. 26
BIJLAGE 2
Proces beoordeling ontheffing Wnb
Verdere uitwerking van het schema op: http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/routeplanner.aspx?subj=routeplanner#initiatiefnemer
27
BIJLAGE 3
Jaarrond beschermde vogels Overijssel
Aanpassing: Beleidsregel Natuur Overijssel 2017 (ingaand 1 september 2019)
Artikel 4.3.3 Vogels met jaarrond beschermde functionele leefomgeving Het verbod als bedoeld in artikel 3.1, lid 2 van de wet is jaarrond niet van toepassing op nesten van soorten opgenomen in bijlage 4.2, Lijst vogelsoorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied Overijssel, als is aangetoond dat er voldoende alternatieve leefomgeving in de omgeving aanwezig is voor de betreffende soort(en) om zich te kunnen vestigen. [Toelichting: De vogelsoorten op de lijst “bijlage 4.2: Vogelsoorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied Overijssel”, zijn weliswaar soorten die vaak terugkeren naar waar zij het jaar ervoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Ze zijn op deze lijst geplaatst vanwege bijvoorbeeld de slechte staat van instandhouding waarin ze verkeren. Het zijn ook soorten die specifieke eisen stellen aan hun nestplaats en bijbehorend functioneel leefgebied, waardoor binnen de reikwijdte van de soort slechts beperkte alternatieve nestgelegenheden aanwezig zijn. Het gaat hier nadrukkelijk niet om gebiedsbescherming van deze soorten.
De bescherming van het functionele leefgebied, is alleen aan de orde als de betreffende soort voor zijn voortplanting uitsluitend afhankelijk is van dat betreffende functionele leefgebied en er geen alternatieven of uitwijkmogelijkheden in de omgeving zijn. Een omgevingsscan moet duidelijkheid geven over de feitelijke ecologische omstandigheden van de betreffende vogelsoorten ter plaatse. Als uit de omgevingsscan blijkt dat er geen zwaarwegende feiten en/of ecologische omstandigheden voor de betreffende soort op die locatie aan de orde zijn, hebben deze nesten alleen bescherming gedurende balts/nestbouw, broedperiode en verzorging vlieg vlugge jongen. Met andere woorden: in het broedseizoen zijn de nesten beschermd (artikel 4.3.1). Buiten het broedseizoen zijn de nesten/nestgebieden van deze vogelsoorten beschermd als er onvoldoende alternatieve nestmogelijkheden zijn. Hierbij speelt de flexibiliteit van de betreffende soort een rol: is de soort zelf in staat een nieuwe nestplaats te vinden? Accepteert een soort kunstmatige nestgelegenheid? Hoe flexibeler de soort, hoe minder zware maatregelen nodig zijn. Deze aspecten moeten nadrukkelijk aandacht krijgen in de omgevingsscan. De omgevingsscan moet ten minste informatie geven over: 1. 2. 3. 4. 5.
28
de aard en omvang van de activiteit of handeling; de invloedsfeer van de activiteit of handeling op het broedgebied van de soort; de effecten van de activiteit of ingreep op de jaarrond beschermde nesten; de staat van instandhouding is van de vogelsoorten (bijlage 4.1 en 4.2); op welke wijze de (mitigerende) maatregelen mogelijke negatieve effecten op de jaarrond beschermde soorten (bijlage 4.1) zullen voorkomen en dat de gunstige staat van instandhouding van de soorten (bijlage 4.2) niet in geding komt.]
Bijlage 4.1 bij Beleidsregel Natuur 2017 Lijst Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten Overijssel # Naam Categorie 1 Boerenzwaluw 3 2 Boomvalk 4 3 Bosuil 3 4 Buizerd 4 5 Gierzwaluw 2 6 Grote gele kwikstaart 3 7 Havik 4 8 Huismus 2 9 Huiszwaluw 2 10 Kerkuil 3 11 Oehoe 3 12 Ooievaar 3 13 Raaf 4 14 Ransuil 4 15 Roek 2 16 Slechtvalk 3 17 Sperwer 4 18 Steenuil 1 19 Torenvalk 4 20 Wespendief 4 21 Zeearend* 4 22 Zwarte specht 3 23 Zwarte wouw* 4 * Deze soorten hebben een groeiende landelijke populatie en daarmee binnen enkele jaren kans op vestiging van een broedpaar in de provincie Overijssel. Categorie 1
Nesten die gedurende het broedseizoen in gebruik zijn als nest en buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats.
Categorie 2
Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
Categorie 3
Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
Categorie 4
Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen.
29
Lijst vogelsoorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied Overijssel # Naam Categorie 1 Blauwe reiger 5 2 Bonte vliegenvanger 5 3 Boomklever 5 4 Boomkruiper 5 5 Draaihals 5 6 Gekraagde roodstaart 5 7 Glanskop 5 8 Grauwe vliegenvanger 5 9 Groene specht 5 10 Grote bonte specht 5 11 Grutto 5 12 IJsvogel 5 13 Kleine bonte specht 5 14 Kortsnavelboomkruiper 5 15 Middelste bonte specht 5 16 Oeverzwaluw 5 17 Ringmus 5 18 Spreeuw 5 19 Tapuit 5 20 Tureluur 5 21 Veldleeuwerik 5 22 Wulp 5 23 Zomertortel 5 24 Zwarte mees 5 25 Zwarte roodstaart 5 Categorie 5
30
Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen.
BIJLAGE 4
Samenvatting NDFF (1-1-2015 tot 10-11-2020)
Wnb - Vogelrichtlijn Boomvalk Braamsluiper Goudvink Kleine Karekiet Kleine Plevier Ransuil
Sperwer Tjiftjaf Tuinfluiter Zwarte Kraai Zwarte Roodstaart
Wnb - Habitatrichtlijn Otter
Wnb - andere soorten Bosmuis Kempense heidelibel Bruine kikker Kleine watersalamander Bunzing Ree Egel Rosse woelmuis Gewone pad Steenmarter Haas (Alleen vogels met broedindicatie in deze tabel, overige vogels zie tabel 1)
31
BIJLAGE 5
POV OVERIJSSEL
Soortenvrijstellingslijst voor ruimtelijke ingrepen en bestendig beheer Soorten als bedoeld in artikel 7.4.1, eerste lid POV Overijsel
Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: 32
Aardmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied.
De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Bosmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Bruine kikker Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied; In het belang van de bescherming van wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats.
De gehele provincie Gehele jaar. Schepnetten
Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: 33
t.b.v. belang van bescherming van wilde flora of fauna: alleen vrijstelling voor vangen Bunzing Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Dwergmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Dwergspitsmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t.
Egel Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie
Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort Belang: 34
Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Gewone bosspitsmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Gewone pad Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied; In het belang van de bescherming van wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats. De gehele provincie Gehele jaar. Schepnetten t.b.v. belang van bescherming van wilde flora of fauna: alleen vrijstelling voor vangen Haas Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Hermelijn Ruimtelijk ontwikkelingen;
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: 35
Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Huisspitsmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied.
De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Kleine watersalamander Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. ; In het belang van de bescherming van wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats De gehele provincie Gehele jaar. Schepnetten t.b.v. belang van bescherming van wilde flora of fauna: alleen vrijstelling voor vangen Konijn (niet gedomesticeerd) Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar.
Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort 36
Vangkooien n.v.t. Meerkikker Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. ; In het belang van de bescherming van wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats. De gehele provincie Gehele jaar. Schepnetten t.b.v. belang van bescherming van wilde flora of fauna: alleen vrijstelling voor vangen Middelste groene kikker Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. ; In het belang van de bescherming van wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats. De gehele provincie Gehele jaar. Schepnetten t.b.v.
belang van bescherming van wilde flora of fauna: alleen vrijstelling voor vangen Ondergrondse woelmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Ree
Ruimtelijk ontwikkelingen; Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: 37
Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. n.v.t. n.v.t. Rosse woelmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Tweekleurige bosspitsmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Veldmuis Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar.
Vangkooien
Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften: Soort
Belang:
Gebied: Periode: Toegestane middelen/methoden: Specifieke voorschriften:
38
n.v.t. Vos Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Wezel Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied. De gehele provincie Gehele jaar. Vangkooien n.v.t. Woelrat Ruimtelijk ontwikkelingen; Bestendig beheer en onderhoud in de landbouw of bosbouw, aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, in het kader van natuurbeheer, in het kader van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied.