CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

bijlage landschappelijk ontwikkelingsplan

Raadsvergadering 12 maart 2024, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Vaststellen bestemmingsplan "De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 257 Rouveen"2.384 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Landschappelijk ontwikkelplan Oude Rijksweg 257 Rouveen

Inhoudsopgave 1. Inleiding

4

1.1 Aanleiding

4

2. Analyse plangebied

6

2.1 Huidige situatie

6

2.2 Uitgangspunten huidige situatie

6

2.3 Landschappelijke analyse

12

2.4 Uitgangspunten landschappelijke analyse

12

2.5 Beleidsanalyse

16

2.6 Uitgangspunten beleid

20

3. Landschappelijk inrichtingsplan

22

3.1 Ontwerp

22

3.2 Woningen

24

3.3 Infrastructuur

27

3.4 Landschap en natuurontwikkeling

28

Opdrachtgever Mts. Bisschop - Kroll Oude Rijksweg 257 7954 EJ Rouveen

Opdrachtnemer Ontwerpbureau Luijendijk Oude Borculoseweg 3 7231 PR Warnsveld www.dirkluijendijk.nl info@dirkluijendijk.nl

Projectgegevens projectnummer: 309 Datum: 19 juli 2023 Opgesteld: Dirk Luijendijk

3

1. Inleiding 1.1 Aanleiding Aan het erf aan de Oude Rijksweg 257 zijn de agrarische activiteiten beëindigd. De maatschap Bisschop - Kroll (initiatiefnemer) is voornemens het erf in ontwikkeling te brengen door de boerderij met monumentale waarde aan de Oude Rijksweg 257 te renoveren en als 3-onder-1-kap woning in te delen. De aanbouw met niet-monumentale agrarische opstallen aan de achterzijde wordt verwijderd. Het achterliggende erf wordt ingericht met enkele wooneenheden en aansluitend is de initiatiefnemer voornemens op een gedeelte van het agrarisch perceel natuur te ontwikkelen. Ten behoeve van de beoogde ontwikkeling wordt een landschappelijk ontwikkelplan opgesteld. In voorliggend landschappelijk ontwikkelplan wordt de projectlocatie geanalyseerd en hieruit voortkomend worden uitgangspunten geformuleerd. De uitgangspunten dienen als basis voor de stedenbouwkundige inrichting en landschappelijke inpassing van het geheel.

Afbeelding 1. De zijgevel van de boerderij met aan- en verbouwen uit verschillende periodes.

4

Afbeelding 2. Locatie projectgebied. (pdok.nl)

Inleiding - 5

2. Analyse plangebied 2.1 Huidige situatie De projectlocatie ligt aan de oostkant van de Oude Rijksweg in Rouveen. De karakteristieke boerderij maakt onderdeel uit van de markante lintbebouwing van Rouveen en Staphorst. De boerderijen staan georiënteerd op de smalle diepe kavels (slagen). Zuidwestelijk wordt de projectlocatie begrenst door een traditioneel kavel met een karakteristieke boerderij en achterliggende weide met kavelgrensbeplantingen (overwegend zwarte els). Aan de noordzijde omzoomd de projectlocatie het terrein van een autobedrijf. In de lengterichting zijn hier nog enkele bomen aanwezig als kavelgrensbeplanting, verder is het beeld aan de noordzijde ‘versteend’ en weinig traditioneel. Aan de zuidoostzijde loopt het landschap in de lengterichting van de slagen weg richting de zuidoostelijk gelegen snelweg A28 (deze is nauwelijks zichtbaar vanaf de projectlocatie). Door ruilverkavelingen is het landschap verder van het lintdorp gelegen grootschaliger geworden en zijn er nog een enkele keer relicten van kavelgrensbeplanting aanwezig. Noordoostelijk wordt de projectlocatie begrenst door de Schoolwijksweg, een landweg voorzien van laanbomen. Aan de overzijde van de weg bevindt zich een (niet traditioneel) erf met een grootschalige schuur, haaks georiënteerd op de kavelrichting.

De huidige bebouwing binnen de projectlocatie bestaat uit een enkel bouwvolume met aan de voorzijde de karakteristieke, rietgedekte boerderij (voorhuis en deel). Aan de achterzijde hebben latere uitbreidingen van de boerderij plaatsgevonden met een dakbedekking van golfplaten. De erfverharding is sober bestaande uit betonklinkers Langs de boerderij en op het achtererf. Behalve de ontsluiting van het erf aan de Oude Rijksweg is het erf toegankelijk via een oprit aan de Schoolwijksweg.

2.2 Uitgangspunten huidige situatie •

De originele, rietgedekte boerderij is karakteristiek en draagt bij aan het karakteristieke straatbeeld van de Oude Rijksweg, het is wenselijk de karakteristieke elementen van de gevel en dakbedekking te behouden in beoogde ontwikkelingen;

•

Het ‘versteende’ beeld tussen de projectlocatie en het autobedrijf kan worden verzacht door aanplant van kavelgrensbeplanting;

•

Door ruilverkavelingen is het karakteristieke slagenlandschap achter de lintbebouwing minder herkenbaar geworden. Het is wenselijk om binnen de beoogde ontwikkeling oude kavelgrenzen te herstellen en zichtbaar te maken met kavelgrensbeplanting.

6

Oud

eR ijks we g

Autobedrijf

Karakteristieke, rietgedekte boerderij

Latere uitbreiding

oo

er fv

eg sw ijk

lw

h

r ve rf

Er E

l et

ng

(m

i rd

ha

Rouveen

h Sc

ng

di ar

) ik

,e

l (e s n) ze in

g

tin an pl ct be t a ns in re l lg we ve rij Ka og v n

n te lic re n et ze m n al gre ea el ar kav uw e bo ud nd e o La p d o

en

om

nb

aa

Projectlocatie

ls

ge

Houtsingellandschap ‘De Streek’ Afbeelding 3. Huidige situatie projectlocatie.

Analyse plangebied - 7

Afbeelding 4. Zijaanzicht voorgevel met karakteristiek Staphorster kleurgebruik.

Afbeelding 5. Zijgevel van de boerderij, karakteristieke elementen in gevel en deuren.

8

Afbeelding 6. Zicht naar de Oude Rijksweg vanaf het erf. Enkele berken staan in de verdrukking op de kavelgrens.

Afbeelding 7. De boerderij vanaf het achteref. Zichtbaar zijn de uitbreidingen uit verschillende bouwperioden.

Analyse plangebied - 9

Afbeelding 8. Achtererf met zicht op de zuidwestelijk gelegen kavels en kavelgrensbeplantingen.

Afbeelding 9. Zicht vanaf het erf naar het zuidoosten. Vooraan een restant van de vroegere kavelgrensbeplanting.

10

Afbeelding 10. Zicht vanaf het erf naar het zuidoosten. Links de laanbeplanting van de Schoolwijksweg.

Afbeelding 11. Schoolwijksweg richting het zuidoosten, links in beeld de schuur van naastgelegen erf.

Analyse plangebied - 11

2.3 Landschappelijke analyse De projectlocatie ligt in de lintbebouwing van Rouveen aan de Oude Rijksweg. In een overwegend nat landschap is de eerste bebouwing in Rouveen en Staphorst begonnen op een hoge dekzandrug. Vanaf deze ontginningsas zijn de omliggende gronden ontgonnen en in agrarisch gebruik genomen. De grond werd individueel verdeeld vanaf de ontginningsas waardoor de strokenverkaveling ontstond. Door vererving werden de slagen in de loop van de tijd vaak nog smaller en ontstonden er steeds meer boerderijen langs de Oude Rijksweg. Nadat er geen plek meer was voor boerderijen langs de Oude Rijksweg begon men boerderijen achter elkaar binnen de slagen te bouwen (zie historische reeks op pagina 14). Het slagenlandschap rond Rouveen en Staphorst valt te verdelen in verschillen typen; direct langs het bewoningslint ontstond een houtsingellandschap door aanplant van kavelgrensbeplanting (o.a t.b.v. hak- en geriefhout). Verder naar het oosten ontstond een jong (heide)ontginningslandschap. Dit landschap was iets droger dan het houtsingellandschap waardoor deze grond zich beter leende voor de landbouw. Ook dit landschap kenmerkt zich door de smalle kavels maar heeft een meer open karakter. Ten westen van de lintbebouwing wordt het houtsingellandschap afgelost door het open slagenlandschap (veenontginningslandschap).

Dit landschap lag juist een slag lager dan het houtsingellandschap en was alleen geschikt als weide- en hooiland. Ook was dit gebied geschikt voor de aanleg van enkele eendenkooien.

2.4 Uitgangspunten landschappelijke analyse •

Nadat de meeste kavels langs de Oude Rijksweg bebouwd waren vond bouw van nieuwe boerderijen vaak plaats achter bestaande boerderijen; Bij de ontwikkeling van nieuwe wooneenheden kan worden ingezet op dit principe betreft positionering en architectuur;

•

De boerderijen in de lintbebouwing zijn dicht op elkaar gesitueerd (vanwege de dekzandrug en om landbouwgronden te sparen). Het is wenselijk voor een compacte situering van nieuwe bebouwing te kiezen, bij voorkeur niet voorbij de bebouwing van het bestaande erf aan de andere zijde Schoolwijksweg;

•

Door ruilverkavelingen (intensivering van de landbouw) verdwenen veel singels uit het landschap. Binnen de projectlocatie bleven hier nog enkele relicten van over. Het herstel van deze kavelgrensbeplanting draagt bij aan het behoud van het houtsingellandschap en is daarnaast een mooi middel om een ‘versteend’ beeld te voorkomen.

12

Be wo nin gsl int Ro uve en

Houtsingellandschap

Jong ontginningslandschap

Houtsingellandschap Open slagenlandschap

Hog ed

ekz

and r

ug

als

bas i

sv oor e

ers te b

ew oni

ng

Afbeelding 12. Luchtfoto (pdok.nl)

Afbeelding 13. Historische kaart omstreeks 1930 (topotijdreis.nl)

Analyse plangebied - 13

Afbeelding 14. Historische kaart omstreeks 1900 (topotijdreis.nl) Lintdorp ontstond op de natuurlijke hoogtes in het reliëf. Rond 1900 is het landschap al in ontginning gebracht met lange kavels. Het is in gebruik als (hooi)weide (groene kleur) en verder naar het oosten vind op hogere gronden ook akkerbouw plaats (witte kleur). Rond de lintbebouwing zijn de kavels veelal voorzien van kavelgrensbeplanting (zwarte lijn met stippelarcering). Afbeelding 15. Historische kaart omstreeks 1940 (topotijdreis.nl) Nadat de meeste kavels langs de Oude Rijksweg zijn bebouwd neemt de bebouwing toe achter de eerste boerderijen. Er is een kanaal gegraven welke Rouveen verbind met Zwartsluis.

Afbeelding 16. Historische kaart omstreeks 1980 (topotijdreis.nl) Bebouwing is verder toegenomen. Ook de infrastructuur is uitgebreid met enkele zijwegen. Ruilverkaveling heeft plaatsgevonden waardoor kavels grootschaliger zijn geworden. Hierdoor nemen ook de kavelgrensbeplantingen in aantallen af.

14

Analyse plangebied - 15

2.5 Beleidsanalyse In 2011 heeft de gemeente Staphorst het landschapsplan Staphorst opgesteld. Het landschapsplan heeft als doel een afwegingskader te scheppen voor nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied ten behoeve van het behoud en het versterken van het bijzondere landschap van Staphorst en Rouveen. Middels een kwaliteitsbeeld en een landsschapsstructuurmatrix wordt per landschapstype aangegeven wat de kernkwaliteiten zijn van het landschap en hoe een ontwikkeling daaraan kan bijdragen. De projectlocatie ligt in het houtsingellandschap De Streek.

Afbeelding 17. Landschapstypenkaart Staphorst, de projectlocatie ligt in het houtsingellandschap. (landschapsplan Staphorst)

16

Afbeelding 18. Landschapsmatrix houtsingellandschap De Streek (landschapsplan Staphorst)

Analyse plangebied - 17

18

Afbeelding 19. Landschapsvisie (landschapsplan Staphorst)

Analyse plangebied - 19

Afbeelding 20. Bouwstenen voor het houtsingellandschap, projectlocatie ligt in zone 1. (landschapsplan Staphorst)

2.6 Uitgangspunten beleid •

De projectlocatie ligt in het houtsingelgebied. Het is wenselijk de karakteristieken van het landschap te behouden en te versterken. Karakteristieken zijn o.a.: elzensingels op perceelsgrenzen, eikenlanen, lintbebouwing met meerdere boerderijen achter elkaar, rijke erfbeplanting met kastanje en beuk, smalle kavels, hoofdzakelijk grasland, halfopen landschap met kleine langgerekte kavels, rationeel blokvormig wegenpatroon,

•

Het houtsingelgebied met haar karakteristieke kavelgrensbeplanting geldt als visitekaartje voor Staphorst en Rouveen, beleefbaarheid vanaf de A28 is wenselijk;

•

Erfbeplanting naast solitaire bomen ook geriefbosjes of hoogstamboomgaard.

20

Analyse plangebied - 21

3. Landschappelijk inrichtingsplan 3.1 Ontwerp Aan de hand van de geformuleerde uitgangspunten is het inrichtingsplan opgesteld voor de beoogde ontwikkeling. Hier hebben in de basis twee doelen aan ten grondslag gelegen; •

Behouden en versterken karakteristieke lintbebouwing Staphorst en Rouveen door middel van een stedebouwkundige inrichting / inbreiding op de huidige erflocatie;

•

Behouden en versterken van het houtsingelgebied door herstel van verdwenen landschapsstructuren waarbij een ‘zachte’ en groene overgang ontstaat tussen de lintbebouwing en het buitengebied.

Behoud karakteristiek dorpsgezicht

uw

bo

w

eu

Ni en

nn

bi sm al el

t rs He s

el

ng

si

ut

ho

g

lin ke

ik

tw on ur

tu Na

k

er w m

a ra Afbeelding 21. Concept inrichtingsplan.

22

Afbeelding 22. Inrichtingsplan.

Landschappelijk ontwikkelplan Oude Rijksweg 257, Rouveen - 23

3.2 Woningen In het inrichtingsplan worden, naast de bestaande, zes nieuwe wooneenheden gerealiseerd binnen drie volumetypen; De boerderij aan de Oude Rijksweg geldt als ‘hoofdwoning’ van het geheel en verschilt van de andere woningen doordat deze aan de voorzijde een rietgedekte kap heeft. De boerderij wordt gerenoveerd waarbij latere aanbouwen aan de achterzijde worden verwijderd. In de ‘hoofdwoning’ worden drie wooneenheden ondergebracht. Het oppervlak van de hoofdwoning bedraagd circa 12 bij 33 meter, met inpandige ‘bijgebouwen’ en parkeergelegenheid. Bij de renovatie wordt sterk ingezet op het verduurzamen van de woningen. Achter de hoofdwoning wordt een drie-onder-een-kap woning en een vrijstaande woning gerealiseerd. De volumes zijn kleiner dan de hoofdwoning en het materiaalgebruik is soberder / meer ingetogen dan de hoofdwoning. Het oppervlak van de drie-onder-een-kap is circa 8 bij 36 meter en hierbinnen is ruimte opgenomen voor parkeergelegenheid. De vrijstaande woning is circa 10 bij 20 meter met een vrijstaand bijgebouw van 6 bij 15 meter. De woningen worden opgetrokken met voor Rouveen en Staphorst karakteristieke elementen en hebben een sobere en ingetogen uitstraling.

3.3 Infrastructuur De nieuwe woningen worden ontsloten via een gezamelijk woonerf en zijn bereikbaar via de bestaande Afbeelding 23. Beoogde woningbouw

24

Afbeelding 24. De huidige boerderij (hoofdwoning) wordt gerenoveerd en ingedeeld met drie wooneenheden, met behoud van karakterstieke elementen zoals het houtwerk in de gevel, rieten kap, en typisch kleurgebruik blauw en groen.

Afbeelding 25. Referentiebeeld vrijstaande woningen: Hoek Conradsweg / Oude Rijksweg te Rouveen

Landschappelijk ontwikkelplan Oude Rijksweg 257, Rouveen - 25

Afbeelding 26. Referentiebeeld type schuurwoning: enkel zadeldak en sobere uitstraling.

Afbeelding 27. Referentiebeeld: nieuwbouw aan de Gemeenteweg te Staphorst Eigentijdse uitvoering van Staphorster woning. Natuurlijke en gedekte materialen, enkele kapconstructie.

26

3.3 Infrastructuur De nieuwe woningen worden ontsloten via een gezamenlijk woonerf en zijn bereikbaar via de bestaande inrit aan de Oude Rijksweg. De straat binnen het woonerf is circa zes meter breed waardoor er voldoende ruimte is voor verkeer en haaks parkeren mogelijk is. De voorste woning in de ‘hoofdwoning’ is voorzien van een eigen inrit naar de Oude Rijksweg. In totaal is er parkeergelegenheid voor ten minste 15 parkeerplaatsen waarvan acht parkeerplaatsen beschikbaar zijn voor gezamelijk gebruik. Deze algemene parkeerplaatsen zijn voorzien van een

Ou

eg sw ijk

de

w ol

ho

Sc

Rij ksw eg

halfverharding of uitgevoerd met grastegels.

rf

ne

oo W

ijf g dr din e r b to rha u e a v ng de a n eg aa To est b

Afbeelding 28. Woningen toegankelijk via Oude Rijksweg.

Landschappelijk ontwikkelplan Oude Rijksweg 257, Rouveen - 27

3.4 Landschap en natuurontwikkeling Binnen de projectlocatie zijn nog relicten van kavelgrensbeplanting aanwezig. Langs de zuidwestelijke plangrens is deze nog heel gaaf. In het inrichtingsplan worden de voor het houtsingelgebied zo herkenbare landschapsstructuren weer hersteld en ontstaan er weer smalle landschapskamers. Richting het zuidoosten worden de singels op enkele punten onderbroken waardoor het coulisselandschap vanaf de Schoolwijksweg beleefbaar wordt. De singels bestaan hoofdzakelijk uit zwarte els, maar ook uit zachte berk en een onderbegroeiing van gewone vlier, meidoorn en hulst. Binnen het erfgebied worden solitaire erfbomen en landelijke hagen toegepast. Geschikte boomsoorten zijn eik, beuk, linde, kastanje en noot. Soorten als liguster en buxus (voorerf) of beuk zijn geschikt als haagplantsoen, deze soorten worden veelvuldig toegepast in het straatbeeld van Rouveen. Binnen de plangrens wordt het weiland uit agrarisch gebruik genomen en herbestemd naar natuur. De smalle verkaveling wordt zoals gezegd weer zichtbaar gemaakt door aanplant van kavelgrensbeplanting. De kleine landschapskamers hierbinnen voor ontwikkeld als ruig grasland en extensief als hooilandjes beheert. In totaal wordt circa 17.350m² uit agrarisch gebruik genomen en vindt er circa 10.640m² natuurontwikkeling plaats.

en e om nj fb t a er as re k ai k / lit eu So a b o rl

a ba ef

le

Be

e n re tu

uc

tr

ap

ch ds

an

lig

s el

ng si

a ch ns ei es Kl eid w

el

t rs He

e

t ig

ru

as Gr

28

Landschappelijk ontwikkelplan Oude Rijksweg 257, Rouveen - 29

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=79b54814-5b24-4879-9738-c7b86b83a693