Bijlage 3 - Verbeteragenda Quick Scan Lokale Democratie
Tekst van het document
VERBETERAGENDA Inleiding Het presidium heeft eind 2021 besloten een onderzoek te doen naar de lokale democratie in de gemeente Staphorst (werking, kwaliteit). Besloten is dit onderzoek vóór de gemeenteraadsverkiezingen uit te voeren, zodat de nieuwe raad hier in de nieuwe raadsperiode mee aan de slag kan. Voor de uitvoering van het onderzoek is gebruik gemaakt van de Quick Scan Lokale Democratie van Democratie in Actie. Democratie in Actie is een samenwerkingsverband van onder meer het ministerie van Binnenlandse Zaken, de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), de Nederlandse Verenging voor Raadsleden en de Vereniging van Griffiers. Voor de begeleiding van de QuickScan is een commissie in het leven geroepen bestaande uit inwoners, raadsleden, de burgemeester en ambtenaren. De commissie werd ondersteund door twee begeleiders vanuit de VNG. De griffier was de interne trekker van de begeleidingscommissie. Doel van de Quick Scan Lokale Democratie De Quick Scan is een zelfonderzoek. Het is een “foto-moment” van de werking van de lokale democratie op dat moment. De Quick Scan inventariseert hoe inwoners, raadsleden, ambtenaren en collegeleden kijken naar het democratische samenspel in hun gemeente. De Quick Scan verzamelt meningen en wensen, is geen waarheidsvinding en niet representatief.
De scan is een instrument en geen doel op zich, maar onderdeel van een langer proces van verbeteren. Het opstellen van de verbeteragenda is een volgende stap in dit proces. Het doel van deze verbeteringen is om beter aan te sluiten bij (de wensen en behoeften van) de inwoners van de gemeente Staphorst, de lokale democratie te versterken en burgerparticipatie te bevorderen. De Quick Scan is het begin van een proces van (mogelijke) veranderingen en niet het eindstation. Uitkomsten Quick Scan Lokale Democratie gemeente Staphorst Bij het doornemen van de resultaten van de Quick Scan is de begeleidingscommissie van oordeel dat de mening van inwoners voorop staat. De top 3 van prioriteiten van de inwoners is: • Beter luisteren naar de mening van inwoners • Opener en transparanter werken • Inwoners meer laten meedoen Op basis van bovenstaande top 3 en de open antwoorden komt de commissie tot een aantal constateringen: • De interne groepen, raad, college en ambtenaren zijn positiever over de stand van de lokale democratie dan de inwoners. Samenvattend kan geconcludeerd worden dat de beelden van binnen (raad, college, ambtenaren) en buiten (inwoners) uiteenlopen en dat participatie niet voor alle groepen als één van de vormen van lokale democratie wordt ervaren; • Er is veelvuldig gebruik gemaakt van het invullen van de open antwoorden en er worden verbetersuggesties aangegeven.
Dit zegt iets over de betrokkenheid van de inwoners; • De interne groepen moeten meer zicht krijgen op het waarom inwoners ontevreden zijn; • Het is voor inwoners niet altijd duidelijk waarom de raad of het college bepaalde besluiten neemt of wat de stand van zaken op bepaalde onderwerpen of thema’s is;
1
•
Het verschil tussen participatie en lokale democratie is voor inwoners niet duidelijk of helder genoeg.
De uitkomsten van de Quick Scan zijn in het rapport verdeeld naar vijf thema’s: lokale democratie, raad-college-ambtelijke organisatie, communicatie, burgerparticipatie en overheidsparticipatie. De top 3 van de prioriteiten van inwoners hebben een verband met de thema’s communicatie en burgerparticipatie. De constateringen van de commissie kunnen ook ondergebracht worden onder deze twee pijlers.
Communicatie Transparantie en duidelijke communicatie zijn van groot belang in een democratie. Hoe komen besluiten tot stand, en wat is de uitkomst? Luistert de gemeente goed naar de mening van haar inwoners? Wordt er tussendoor en achteraf ook teruggekoppeld? Zijn inwoners tevreden over de besluitvorming?
Burgerparticipatie Burgerparticipatie is de manier waarop de gemeente inwoners de mogelijkheid biedt om de gemeentelijke besluitvorming te beïnvloeden. Want naast de representatieve democratie van raad en college is er ook participatieve democratie, waarbij de gemeente inwoners actief betrekt bij haar beleid. Worden inwoners voldoende betrokken bij gemeentelijke plannen, activiteiten en voorzieningen? Verbeteragenda met acties De verbeteragenda geeft een beknopte omschrijving van de acties waar de gemeente Staphorst op korte termijn prioriteit aan geeft. Het is naar de mening van de commissie geen allesomvattende lijst, maar een document om mee te beginnen en waar mogelijk (vervolg )acties en trajecten op kunnen volgen.
Actie Beeldvorming lokale democratie en participatie compleet maken
Duidelijke communicatie over besluiten
Hoe? Verbeteragenda vaststellen
Wanneer? Juli 2022
Een bijeenkomst met de interne groepen om de beelden scherp te krijgen Een bijeenkomst om de beelden te delen en te spiegelen/reflecteren
September 2022
Processen m.b.t. communicatie verbeteren
September 2022
Oktober 2022
2
Wie? Raad stelt vast.
Interne trekker Griffier
Respondenten die mailgegevens hebben aangeleverd worden vooraf geïnformeerd Raad College Beleidsambtenaren
Griffier/ beleidsadviseur participatie
Inwoners Toehoorder: Raad, college, beleidsambtenaren Raad College
Griffier/ beleidsadviseur participatie
Griffier en gemeentesecretaris in overleg met
van raad en college
communicatie
Met bovenstaande verbeteragenda wordt input opgehaald voor de Nota Burgerkracht en de raadsagenda. De raadsagenda is daarbij meer gericht op het versterken van de lokale democratie en de rol van de raad. De Nota Burgerkracht zal ingaan op het versterken van burgerparticipatie. De begeleidingscommissie biedt deze verbeteragenda aan bij de gemeenteraad met het advies de verbeteragenda vast te stellen en in gang te zetten. De commissie sluit daarmee het traject met betrekking tot de Quick Scan af. Zij hoopt dat deze verbeteragenda zichtbare verbeteringen met zich meebrengt die merkbaar zijn voor de inwoners van de gemeente Staphorst.
3