bijlage 3 Advies adviesraad Sociaal Domein.pdf
Tekst van het document
r* 3 o SEP. 2021
r
Pni
Adviesraad SociaalDomein Staphorst Gemeente Staphorst T.a.v. College van Burgemeester Wethouders Postbus 2 7950AA Staphorst
Betreft:
gevraagd
Geachte
College,
en
Datum: Uw kenmerk: Kenmerk: Telefoon: E-mail:
o nc*.
s
H |{.M
OH
30 September-or SI,
2021040Q3,,. 06 25
k.ijii
|V
adviesraadsociaaldomein@staDhor5t.nl
advies beleidsplan Thuis in Staphorst
Naar aanleiding van uw adviesaanvraag d.d. 17 augustus 2021 ter zake de invoering van de nieuwe inburgeringswet per 1 januari 2022 kunnenwij u als volgt informeren: De hoofdstukken 1 t/m 4, zijnde samenvattingen van de huidige situatie en een uiteenzetting van de bedoelingen van de nieuwe wet, lenen zich niet vooraanvullend advies. Bij de voorde gemeente aanwezige ruimte om eigen invullingte geven in het uitvoerende vlak komen wij tot de volgende adviezen/vragen:
HOOFDSTUK 5 5.1 Wij zien geen toegevoegde waarde in de formulering van subdoelstellingen. De doelstelling van de wetgever - het snel en volwaardig meedoen in de Nederlandse samenleving - is opzich duidelijk. De laatste zin van deze paragraaf is ons niet duidelijk: wat bedoelt u met het inzetten op preventie? Wat wilt u voorkomen? 5.2 Uitgangspunt 2: "het resultaat dat we willen bereiken" de statushouder kan en wil bereiken".
adviseren wij te wijzigen in: "het resultaat dat
Integraliteit Op meerdere plaatsten in uw beleidsnota wordt verwezen naar "samenleving" waarbij evenwel (zoals ook in dit onderdeel) "verantwoordelijkheid" wordt toegewezen aan "gemeente" en "inburgeraar". Vanuitde geformuleerde missie (onder 5.1) - "daar helpen wij elkaar mee" - vinden wij dat er in de beleidsnota weinig nadrukligt opde rol van de Staphorster samenleving. Pas onder hoofdstuk17 stelt u dat het van groot belang is dat er gecommuniceerd wordt met verenigings- en bedrijfsleven. Wij adviseren om de instituties ophet gebied van vrijwilligerswerk en vereniging- en bedrijfsleven een meer prominente rol toe te dichten en daar beleid opte maken. Snellestart/direct aande slag Vanaf het moment dat een statushouder wordt toegewezen aan de gemeente is ookde regie in handen van de gemeente. Wij adviseren dan ookom deze volledig opte pakken en niet alleen de brede intake zo snel mogelijk uitte voeren, maar daar aansluitend ookhet PIP zo snel mogelijk opte stellen (NB zie ookhet onderzoek naar leerbaarheid onder punt6.9 hierna). Wij adviseren om bij de warme intake alle informatie te verzamelen die nodig is om het PIP opte stellen en dit te effectueren zodra de statushouder zich in de gemeente vestigt.
Eventuele speciale omstandigheden die het wenselijk maken om speciale steun te verlenen is dan in kaart gebracht en kan worden voorbereid tijdens het wachten opgeschikte huisvesting. Proactieve houding van de gemeente zal ookde motivering bij de statushouder (die toch ookal lang moet
(.vhUl
I
V
wachten ophuisvesting) positief beïnvloeden. Het COA rapporteert over de voortgang via het TVS en is daarmee doorde gemeente te volgen. Zeker ophet gebied van leerbaarheid is de voorinburgering bij het COA een prima graadmeter ophet gebied van de competenties van de statushouder. Duurzameaanpak vereistmaatwerk In uw notastelt u dat er maar éénkeer gewisseld artikel 17.2 het volgende:
mag worden qualeerroute. In de wettekst lezen wij onder
Wanneer hetcollegevanoordeel is dater sprakeis vanonvoldoende voortgang ofeengroterevoortgang danopgrond vanhetpersoonlijke planinburgering enparticipatie, bedoeld in artikei15, was te verwachten, kan het collegeop een bij algemenemaatregelvan bestuurte bepalentermijn de door de inburgeringsplichtige te volgenleerroute opnieuw vaststellen. Dit lijkt niet met elkaar te rijmen. Dat de opstartfase van belang is moge duidelijk zijn. Ontbrekend in uw nota is het argument van demotiverende werking die bij een statushouder mag worden verwacht bij een onjuiste start van een leertraject. Wij adviseren dan ookom bij de warme intake en inventarisatie van de leermogelijkheden van een statushouder gebruik te maken van ervaringsdeskundigen op dit gebied bij Vluchtelingenwerk Nederland. Vanuit ervaringen op dit vlak bij uw Adviesraad kunnen wij u meedelen dat vooral het doorvragen ophet gebied van gevolgde scholing soms verrassende (in negatieve zin) informatie oplevert. Soms wordt meerdere jaren Koranschoolaangevoerd als gevolgd onderwijs, waar dit voorNederlandse begrippen niet als onderwijs kan worden gekwalificeerd in de betekenis die wij daaraan geven.
HOOFDSTUK 6 6.1 Wij zijn het niet eens met uw stelling dat er pas over enkeie jaren kan worden "bespiegeld" over de inschatting van het aantal benodigde voortgangsgesprekken. Het lijkt ons niet juist om in een casus na afloopte moeten constateren dat het mis is gelopen, terwijl wat extra gesprekken soelaas hadden kunnen bieden. Wij adviseren daarom om vooralniet te rigide om te gaan met dit gegeven. Een extra gesprekje kan soms meer opleveren dan voorafbevroed, vinger aan de polshouden is cruciaal, vooralin het begin. 6.2 Wij gaan ervan uit, in verband met de privacy van de statushouder, dat gemeente de toegang tot het TVS beperkt houdt en die alleen verstrekt aan de verantwoordelijke ambtenaar of ambtenaren. 6.3Wij zijn van mening dat uw opmerking: “In het land van herkomst is de overheid niet altijd helpend" aanmatigend overkomt. Ook in Nederland is de overheid niet altijd helpend. Voorzover de agenda voorhet eerste gesprek zoals dooru opgenomen als leidraad zouworden gebruikt voor de volgorde van de af te handelen onderwerpen, zouden wij u wiilen adviseren om eerst te inventariseren hoe het met de persoonin kwestie ervoor staat.
U noemt eerst de startpositie, dan de ontwikkeimogelijkheden en dan pas de sociale en gezondheidssituatie in uw opsomming.Wij mogen hier wel de wens uitspreken dat het welzijn van de betreffende persoonofpersonen toch voorop zal staan, van waar uit de rest dan volgt. Het valt onsopdat u verder in uw opsommingvan te bespreken zaken geen melding maakt van "rechten en plichten". Wij adviseren om hierin duidelijkheid te scheppen voorde statushouder. Verder noemt u in uw opsommingdat u de statushouder wilt motiveren om de voorinburgering van het COA te volgen. Wij verwijzen graag naar het dooronshierboven al genoemde onder "direct aan de slag".
Ookgaan wij ervan uitdat wijzigingen in de persoonlijke situatie in de loopvan het inburgeringstraject door u zullen worden meegewogen in de beoordeling van de voortgang en zo nodig het leertraject aan zult passen. 6.4laatste zin: gaat de gemeentelijke consulentzelf de statushouder voorlichten over de voorwaardenvoor de lening, de te betalen rente en de aflossing of behoort dit tot het takenpakket van de maatschappelijk begeleider? 6.5 Wij adviseren om van de ontvangsteen protocol te maken, zodat er uniformiteitis en er geen verschil ontstaat tussen de verwelkoming van de statushouders. Er lijkt geen duidelijkheid over de locatie/het tijdstip: moment van vestiging ofdirect na de (brede?) intake? 6.6Wij kunnenuit uw nota niet opmaken wat de werkzaamheden van de coördinatorvan Vluchtenwerk Kunnenwij daar nog een toelichting op Oost Nederland inhouden en waarop de urenquoteis gebaseerd. krijgen? Verder is niet duidelijk of de vrijwillige maatschappelijke begeleiders doorVluchtelingenwerk worden gevonden of dat deze vanuitSWS worden gevonden. Wij adviseren dit te structureren en als regievoerder ook hier proactief op te treden. Ook adviseren wij om frequent met de vrijwillige maatschappelijke begeleiders te evalueren ofen hoeveel en opwelke terreinen er gebruik gemaakt wordtvan de coördinator. Dit ter evaluatie van het afgenomen VIP18 productvan VWON.
Er zijn signalen (uitonseigen onderzoek) dat er een tekort is aan vrijwilligers en dat de trend is dat dit tekort alleen nog maar dreigt toe te nemen. Deze signalen zijn ernstig te noemen. Zijn er plannenbij de gemeente, ookvanuitde regievoerderstaak gezien, om een wervingscampagne te starten? Zo niet, dan adviseren wij dit opzo kort mogelijke termijn opte pakken. In aanvulling hierop willen wij bovendien opmerken dat er serieuze klachten zijn over de wijze waarop in de huidige situatie wordt gewerkt. Een opsommingvan zaken die dooreen inventarisatie dooreen lid van de adviesraad zijn bekend gemaakt: ■ Geen stabiele bezetting bij gemeente en VWON. ■ De vaste kracht bij VWON heeft structureel te weinig tijd. ■ Er is geen back-up bij ziekte ofafwezigheid anders. ■ Er worden stagiaires ingezet opplaatsen waar dat mogelijk schuurt met wat mag en kan. ■ Vrijwilligers ervaren vaak lacunes in de kennis van ambtenaren. ■ Verplichte voortgangsgesprekken worden niet gedaan. ■ Gebruik van tolken gaat vaak mis (niet beschikbaar als het moet) Als speciaal onderdeel van de voorgestelde begeleiding van praktische zaken, zoals dat nuvoorzien is als onderdeel van het takenpakket van de maatschappelijk begeleider, willen wij aandacht vragen voorde gecompliceerde structuurvan onszorgstelsel.
Wij adviseren dan ookom zorg te dragen vooreen gedegen kennis van dit gebied bij de maatschappelijke begeleider, dan wel hiervoor professionele begeleiding te organiseren. 6.7 Zoals ookal onder het kopje Integraliteit in hoofdstuk5 aangestipt verbaast het onsdat er beperkt beroep lijkt te worden gedaan op de bevolking van de meest sociale gemeente van Nederland. Wij adviseren om veel meer in te zetten op actieve betrokkenheid ten behoeve van de inburgering door sportverengingen, natuurbeschermingsverenigingen, kerkelijke instanties, onderwijsinstellingen enzovoort. 6.9 In aansluitingopwat wij opmerkten onder het kopje Snelle Start, adviseren wij de leerbaarheidstoets te laten uitvoeren ophet moment dat de statushouder aan de gemeente wordt toegewezen, zodat het resultaat kan worden meegenomen in het PIP en er een begin kan worden gemaakt met de vervolgstappen.
6.10 Wij begrijpen niet dat u enerzijds stelt dat het belangrijk is voorde inburgeringsplichtige dat deze begrijpt wat het PIP inhoudten anderzijds geen vertaling aanbiedt. In het stadium van inburgering waarin de statushouder zich bevindt ophet moment dat het PIP wordt opgesteld kan niet redelijkerwijs worden aangenomen dat een mondelinge toelichting volstaat. Bovendien gaat het om een beschikking waartegen een bezwaarprocedure mogelijk is. Er dient geborgd te worden dat de toegang tot het Nederlands niet wordt geblokkeerd door een taalprobleem. Wij adviseren u ten stelligste om een rechtssysteem vertaling aan te bieden. Wij adviseren u ookom in het PIP opte nemen hoe er omgegaan wordt met bijzondere kosten die het gevolg zijn vooreen specifieke situatie die voortvloeituit het intensievere karakter van de nieuwe wet. Wij denken daarbij aan reiskosten voorhet volgen van een taalcursus, aanschaf van technische hulpmiddelen zoals een laptop.
6.11/6.12/6.13/6.14 Wij stellen vast dat het uitvoeringsplanvan het duale inburgeringstraject nog in een embryonaal stadium verkeert. Wij houden onsaanbevolen voornadere informatie zodra deze beschikbaar is. Wij adviseren om zo mogelijk een plan B opte stellen voorwanneer het marktaanbod inderdaad stagneert. Zijn er binnende lokale onderwijsinstellingen geen alternatieve mogelijkheden voorhet taalgedeelte? 6.15 Met betrekking tot de workshopsgeeft marktpartijen gaat benaderen?
u niet aan wie die gaat uitvoeren. Is dit ookiets waarvoor u
6.17 Wij adviseren u om zeer zorgvuldig om te gaan met het ontzorgenen vooralniet te vroeg in te zetten opzelfredzaamheid. Zijn er ook mogelijkheden om het gefaseerd te doen? Het komt voordat mensen zeggen dingen te begrijpen (wensdenken) terwijl later in de praktijk blijkt dat dit niet het geval was. Verder vinden wij het van belang opte merken dat er in veel gevallen sprake kan zijn van een feitelijk van een van de partners, waardoor de statushouder eenoudergezin, vanwege gedwongen afwezigheid mogelijk niet in aanmerking komt voorde zogenaamde ALO-kop.Wij gaan er van uit dat u de wettelijke mogelijkheden toepast om te voorkomen dat het inkomen in een dergelijk gezin onder het bestaansminimum raakt Hetgeen u verder beschrijft in deze paragraaf met betrekking tot het opnemen in het PIP van schuldpreventie, het volgen van een programma gericht opfinanciële zelfredzaamheid en het voorkomen van schulden, pleit des te meer voorhet aanbieden van een vertaling van het PIP.
HOOFDSTUK 11 11.1 Wij adviseren terughoudend te zijn met het opleggen van sancties als gevolg van "verwijtbaar" niet komen opdagen. Zeker in een opstartfase zijn veel statushouders onbekend met onze Nederlandse opvattingen over afspraken en "optijd komen". Zoals onder 5.1 van uw notaaangegeven is het bij aanvang van belang de leefwereld van waaruit de statushouder komt, in ogenschouw te nemen.
HOOFDSTUK 16 16.5 Wij vragen onsaf in hoeverre de gemeente zelf als werkgever actief is om werkervaringsplaatsen aan te bieden. Wij adviseren u verder om ookin de agrarische sector een oproepte doen om statushouders enkele dagdelen mee te laten lopenin hun bedrijf.
*
HOOFDSTUK 17 Zoals hiervoor al opgemerkt willen wij u adviseren om intensiever te communiceren met inwoners en verenigingen.
Tot slot willen wij als Adviesraad bij deze gelegenheid de wens uitspreken dat u als gemeente in de doorte voeren wetswijzigingen aanleiding ziet om een gedegen organisatie in te richten die deze ontheemde mensen, die aan onze zorg zijn toevertrouwd, een nieuw thuis te bieden: THUIS IN STAPHORST
Hoogachtend, Namens de Adviesraad Sociaal Domein Staphorst
Gerrit Lam VoorzitterAdviesraad SociaalDomeinStaphorst