Bijlage 1. Toelichting Staphorst Dorp - Rouveen partiele herziening perceel naast Grutto 5_1_1
Tekst van het document
Bestemmingsplan
Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst
November 2022
Status: Ontwerp
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst NL.IMRO.0180.1102022001-ON01 Bestemmingsplan Ontwerp November 2022
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4
AANLEIDING ................................................................................................................................................ 6 PLANGEBIED ................................................................................................................................................ 6 GELDEND BESTEMMINGSPLAN......................................................................................................................... 7 LEESWIJZER ................................................................................................................................................. 9
HOOFDSTUK 2 PLANBESCHRIJVING...................................................................... 10 2.1 2.2 2.3 2.4
BESTAANDE SITUATIE .................................................................................................................................. 10 NIEUWE SITUATIE ....................................................................................................................................... 11 RANDVOORWAARDEN GEMEENTE .................................................................................................................. 12 VERBETERING FYSIEKE LEEFOMGEVING ............................................................................................................ 13
HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADERS .......................................................................... 14 3.1 3.2 3.3
RIJKSBELEID............................................................................................................................................... 14 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 16 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 24
HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSASPECTEN ................................................................. 28 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14 4.15 4.16
MILIEUEFFECTRAPPORTAGE .......................................................................................................................... 28 DUURZAAMHEID EN KLIMAAT ....................................................................................................................... 29 BODEM .................................................................................................................................................... 30 GELUID .................................................................................................................................................... 30 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 33 GEUR ....................................................................................................................................................... 34 BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING .................................................................................................................... 35 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 37 WATER ....................................................................................................................................................
41 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 44 FLORA EN FAUNA ....................................................................................................................................... 46 VERKEER, PARKEREN, IN- EN UITRITTEN ........................................................................................................... 48 BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 49 VERLICHTING ............................................................................................................................................. 49 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) ......................................................................................................... 49 RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 49
HOOFDSTUK 5 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 50 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 50 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 50 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 50 INSPRAAK EN VOOROVERLEG......................................................................................................................... 50 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 51 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 51 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 51 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 51
HOOFDSTUK 6 JURIDISCHE TOELICHTING............................................................... 52 6.1 6.2 6.3
ALGEMEEN................................................................................................................................................ 52 OPBOUW REGELS ....................................................................................................................................... 52 BOUW- EN GEBRUIKSREGELS......................................................................................................................... 53
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 55 BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5
ERFINRICHTINGSPLAN .......................................................................................................................... 55 BODEMONDERZOEK ............................................................................................................................ 56 AKOESTISCH ONDERZOEK WEGVERKEERSLAWAAI....................................................................................... 57 ECOLOGISCHE QUICKSCAN .................................................................................................................... 58 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 59
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
HOOFDSTUK 1 1.1
Aanleiding
1.1.1
Aanleiding
INLEIDING
Aan de Hoogeweg 1/Grutto 1, in het dorp Staphorst, bevindt zich een woonperceel (hierna: plangebied). De eigenaar van de grond (hierna: initiatiefnemer) is voornemens ter plaatse een schuur te slopen en een vrijstaande woning met een aangebouwd bijgebouw te realiseren. Op het voornemen heeft de omgevingskamer van de gemeente Staphorst (d.d. 13 juni 2022) onder voorwaarden een positief advies afgegeven, waarna het college onder voorwaarden een positief besluit heeft genomen tot principemedewerking. Het voornemen is niet in overeenstemming met de geldende gebruiks- en bouwmogelijkheden van het bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” van de gemeente Staphorst, aangezien het bestaande aantal woningen is toegestaan en de beoogde woning niet in het bouwvlak past. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om realisatie van voorliggende ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening van het bestemmingsplan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.1.2
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.1102022001-ON01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.2
Plangebied
1.2.1
Ligging
Het plangebied ligt aan de Hoogeweg, tussen de percelen Grutto 1 en 5, in de kern Staphorst. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Staphorst, sectie AA, nummer 5316. In afbeelding 1.1 is de ligging van het plangebied in de kern Staphorst (rode ster) en ten opzichte van de directe omgeving (rode omlijning) indicatief weergegeven.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
Afbeelding 1.1
Ligging van het plangebied in de kern Staphorst en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: PDOK)
1.3
Geldend bestemmingsplan
1.3.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan "Staphorst Dorp – Rouveen 2016" en het bestemmingsplan “Kleinschalige windturbines”. Deze bestemmingsplannen zijn respectievelijk op 26 januari 2016 en op 23 juni 2020 door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld. Het bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” is in het kader van voorliggend plan het meest relevant. Op afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij dit bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief weergegeven met de rode contour. Voor de exacte planbegrenzing wordt verwezen naar de bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
Afbeelding 1.2
1.3.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Beschrijving bestemmingen en aanduiding
Het plangebied heeft op basis van het geldende bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” de bestemming ‘Wonen’ met een bouwvlak en aanduiding ‘overige zone - welstandsvrij’. Gronden met deze bestemming zijn ter plaatse hoofdzakelijk bestemd voor wonen en daaraan onderschikte aan huis verbonden beroepen en bedrijven, bed and breakfast, mantelzorg of inwoning en kinderopvang. Ook zijn de gronden bestemd voor tuinen en erven, garageboxen, parkeervoorzieningen, groenvoorzieningen, speelvoorzieningen, nutsvoorzieningen, bestaande bedrijvigheid en detailhandel, voet- en fietspaden en water. Ter plaatse zijn het aantal bestaande woningen toegestaan. Gebouwen mogen uitsluitend binnen het bouwvlak worden gebouwd. De aanduiding ‘overige zone – welstandsvrij’ is opgenomen met het oog op voorkomen van een onevenredige aantasting van: • • •
de gebruiksmogelijkheden van aangrenzende gronden; het straat- en bebouwingsbeeld; de verkeersveiligheid.
Er kunnen zodoende nadere eisen gesteld worden aan de situering, oppervlakte en bouwhoogte van bouwwerken.
1.3.3
Volledige beschrijving strijdigheden met geldend bestemmingsplan
Het realiseren van een vrijstaande woning en bijgebouw in de beoogde situering, is vanwege het ontbreken van passende bouwmogelijkheden, planologisch niet in overeenstemming met de geldende bestemming. De gronden zijn bestemd als wonen, waarin het aantal bestaande woningen als maximum is toegestaan, ook zijn enkel gebouwen binnen het bouwvlak toegestaan. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
1.4
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de bestaande en nieuwe situatie van het plangebied, inclusief de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief en de verbetering van de fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 4 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. In de hoofdstukken 5 en 6 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
HOOFDSTUK 2
PLANBESCHRIJVING
2.1
Bestaande situatie
2.1.1
Beschrijving plangebied en omgeving
Het plangebied ligt langs de Hoogeweg, aan de rand van de woonwijk Staphorst Zuid met het buitengebied. Het plangebied ligt tussen de woonpercelen Grutto 1 en 5. De functionele structuur van de directe omgeving bestaat voornamelijk uit woonpercelen, (agrarische) bedrijvigheid en groen. Ten noorden en westen van het plangebied liggen agrarische cultuurgronden en ten westen is een bedrijventerrein gelegen. Het plangebied grenst aan de noordzijde aan de Hoogeweg, aan de oostzijde aan het woonperceel Grutto 5, aan de zuidzijde aan de Grutto en aan de westzijde aan het woonperceel Grutto 1. Het plangebied betreft een schuur waar materiaal opgeslagen wordt. De bestaande schuur staat, in vergelijking met de omliggende bebouwing, scheef op het perceel gesitueerd. De in- en uitrit van het plangebied is op de Hoogeweg aangesloten. De bestaande situatie wordt in de afbeeldingen 2.1 en 2.2 weergegeven middels een luchtfoto en een straatbeeld. Op de straatbeeldfoto is het plangebied centraal op de afbeelding te zien. De in- en uitrit op de Hoogeweg is hierop goed zichtbaar.
Afbeelding 2.1
Huidige situatie ter plaatse van het plangebied (rode omlijning) (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
Afbeelding 2.2
2.1.2
Straatbeeld huidige situatie, bezien vanaf de Grutto (boven) en Hoogeweg (onder) (Bron: Google Streetview)
Ontstaansgeschiedenis (kern Staphorst en Rouveen)
De kern Staphorst en de kern Rouveen worden beschreven als een langgerekt streekdorp met een karakteristiek bebouwingsbeeld. Het is een reeks van in totaal ruim duizend boerderijen aan weerszijden van de bijna 12 kilometer lange straatweg. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. De dorpen Staphorst en Rouveen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker. De ontginning van het hoogveengebied geschiedde vanuit de beekdalen. Vanuit de beekdalen verdeelde men het hoogveengebied in een aantal ontginningsblokken of slagen, vier slagen voor Staphorst en vier voor Rouveen. Inklinking en oxidatie leidden tot maaiveldverlaging, waardoor men het dorp moest verplaatsen. Omstreeks 1600 ontstond de huidige situatie met de Nieuwe Dijk (thans de Oude Rijksweg-Gemeenteweg) als bebouwingsas. Vanaf de snelweg is de Hoogeweg de toegangsweg waarop je Staphorst Zuid binnen komt rijden. Het woongebied van Staphorst kent overwegend een snelheidsregime van 30 km/uur. In en rond het centrum komen functies voor als supermarkten, slager, winkel in bloemen, kaas en andere detailhandel, een adviesbureau, een kerk et cetera.
2.2
Nieuwe situatie
Tussen de Grutto 1 en 5 in Staphorst ligt het plangebied. Het plangebied bevindt zich tussen naastgelegen woningen in een woonwijk. Het voornemen bestaat om de schuur te slopen en een nieuwe woning op de locatie te realiseren. De woning zal hierbij qua situering en architectonische uitstraling aansluiten op de
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp bestaande omgeving. Zodoende wordt ook de voorgevellijn van de woning gelijk gemaakt met die van de naastgelegen percelen. Ook zal de in- en uitrit gewijzigd worden zodat het aan de Grutto wordt aangesloten zoals dit het geval is bij de naastgelegen woningen. Geconcludeerd wordt dat de ruimtelijke situatie zal worden verbeterd. In het kader van voorliggend initiatief heeft Visscher Bouw Techniek (VBT) een erfinrichtingsplan opgesteld van de gewenste situatie. Deze is opgenomen in afbeelding 2.3. Voor een grotere versie van het erfinrichtingsplan wordt verwezen naar bijlage 1 bij deze toelichting.
Afbeelding 2.3
Gewenste situatie plangebied (Bron: VBT)
Met het inrichten van het plangebied zal rekening gehouden worden met de bebouwingskenmerken van bouwwerken in de directe omgeving. Wat betreft de bouwmogelijkheden wordt er, voor zover mogelijk, aangesloten bij de bestemming ‘Wonen’ zoals opgenomen in het geldende “bestemmingsplan Staphorst Dorp – Rouveen 2016” van de gemeente Staphorst. Dit zorgt ervoor dat de te realiseren woningen wat betreft massa en schaal past bij de bebouwingskenmerken van de omgeving.
2.3
Randvoorwaarden gemeente
Advies Omgevingskamer (13 juni 2022): Voorliggend initiatief is op 13-06-2022 behandeld door de Omgevingskamer van de gemeente Staphorst. Hieronder volgt een korte samenvatting van het advies van de Omgevingskamer. De Omgevingskamer vindt dat een woning op deze locatie, in een woonwijk, passend is. De voormalige agrarische schuur, die gebruikt wordt voor opslag, past ruimtelijk niet bij de omliggende bebouwing. Een nieuwbouw woning, die qua positionering en oriëntatie aansluit bij de naastgelegen woningen aan de Grutto, leidt tot een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. De Omgevingskamer adviseert het college om een positief standpunt in te nemen over dit plan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp Standpunten verzoek vooroverleg (30 juni 2022): Het college heeft in haar vergadering van 28 juni 2022 een positief standpunt ingenomen over het verzoek. De motivatie voor dit standpunt baseren wij op het op 13 juni 2022 uitgebrachte (positieve) advies van de Omgevingskamer. Met dit advies hebben wij ingestemd. Hieronder volgt een korte samenvatting. Bij elke ontwikkeling moet sprake zijn van een goede ruimtelijke ordening. Uit de ruimtelijke onderbouwing of het bestemmingsplan en de daarbij benodigde {milieu-)onderzoeken moet blijken dat de ontwikkeling op dit perceel mogelijk is. Dit betekent dat onder andere aangetoond wordt dat er geen onevenredige beperkingen zijn voor de omliggende percelen / bedrijven. Verder moet een privaatrechtelijke overeenkomst met u worden afgesloten. Daarin wordt onder andere vastgelegd dat alle plankosten, waaronder eventuele planschade, voor uw rekening komen. Nadat wij een concept bestemmingsplan of-ruimtelijke onderbouwing hebben ontvangen sturen wij u de overeenkomst toe.
2.4
Verbetering fysieke leefomgeving
Ruimtelijke meerwaarde is de mate waarin tegemoet wordt gekomen aan de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde.
2.4.1
Gebruikswaarde
Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat in dit geval de verouderde opslagschuur in een woonwijk gewijzigd zal worden naar een nieuwe woning. Hiermee wordt een nieuw duurzaam toekomstperspectief geboden aan de locatie. De gebruikswaarde van het perceel wordt ten gevolge van deze bestemmingsplanwijziging fors verbeterd, en de toekomstige gebruiksfunctie wordt gezien als een passendere functie in de omgeving dan die van een opslagschuur.
2.4.2
Belevingswaarde
Het plangebied bevindt zich aan de rand van de woonwijk. Als men de wijk inrijdt over de Hoogeweg valt de aparte scheve situering van de opslagschuur op. Met het voornemen wordt de schuur gesloopt en wordt in een nieuwe woning in de bestaande omgeving toegevoegd. Dit past bij het karakter van de woonwijk en de beleving hiervan.
2.4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
Met het bouwen van woning en het transformeren van de oude opslagschuur wordt voorzien in een vervolgfunctie met toekomstwaarde. De huidige invulling van het plangebied is geen gewenste locatie voor opslag en er is geen ruimte om als bedrijf op de locatie uit te breiden. Bovendien is de oude opslagschuur in combinatie, vanuit het perspectief van ruimtelijke kwaliteit, niet passend op deze locatie. De nieuw te bouwen woning zal niet op het gasnet worden aangesloten en zal voldoen aan de meest recente eisen op het gebied van duurzaamheid. De toekomstwaarde van het perceel stijgt dan ook ten opzichte van de huidige situatie.
2.4.4
Conclusie
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied verbeterd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
HOOFDSTUK 3
BELEIDSKADERS
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
3.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
3.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.
2.
Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.
3.
Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.
4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
3.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties.
3.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI In voorliggend geval betreft het een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Bij het uitwerken van het plan zijn de kenmerken en identiteit van het gebied centraal gesteld. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen ontwikkeling.
3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
3.1.2.1 Algemeen In de voorloper van de NOVI, de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR), is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Om de ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In het Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´
3.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de Ladder voor duurzame verstedelijking Wat betreft de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij 'nieuwe stedelijke ontwikkelingen' (3.1.6 Bro). Er zijn inmiddels meerdere gerechtelijke uitspraken geweest over deze begripsdefinitie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp Voor het realiseren van woningen is de uitspraak ABRvS 16 september 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2921 van toepassing. Uit deze uitspraak blijkt dat het realiseren van 11 woningen niet wordt gezien als stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 1.1.1, eerste lid, aanhef en onder i Bro. In voorliggend geval is de ladder voor duurzame verstedelijking dan ook niet van toepassing, aangezien er sprake is van de toevoeging van een nieuwe woning.
3.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •
•
3.2.2
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
3.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
3.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, Gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
3.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
3.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 3.1 geeft dit schematisch weer.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp
Afbeelding 3.1
3.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
3.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een binnenstedelijke woningbouwontwikkeling. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.2, lid en artikel 2.2.2, lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Tevens ligt het plangebied in overstroombaar gebied, waardoor artikel 2.14.4 tevens van belang is. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.2, lid 1 1.
Principe van concentratie
Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.2, lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel In voorliggend geval wordt voorzien in een woning ten behoeve van de lokale woningbouwbehoefte. Het toevoegen van een woning op een bestaand woonperceel past binnen de lokale woningbehoefte en gemeentelijke woningbouwprogrammering. Hiervoor wordt ook verwezen naar paragraaf 3.3.2. Geconcludeerd wordt dat het project in overeenstemming is met het principe van concentratie zoals bedoeld in artikel 2.1.2 lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp Artikel 2.2.2 lid 1: Realisatie nieuwe woningen 1.
2. 3.
4.
5.
6.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. De behoefte aan nieuwe woningen zoals bedoeld in lid 1 wordt in ieder geval geacht te zijn aangetoond als realisatie daarvan past binnen de geldende woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Wanneer de realisatie van nieuwe woningen niet past binnen geldende woonafspraken of wanneer er voor de gemeente geen woonafspraken gelden, dan moet de behoefte aan nieuwe woningen aangetoond worden door middel van actueel onderzoek woningbouw waarop de instemming is verkregen van zowel de gemeenten in de regio als Gedeputeerde Staten.
In afwijking van het bepaalde in lid 5 geldt de eis dat gemeenten in de regio moeten hebben ingestemd niet voor buurgemeenten die gelegen zijn buiten de provincie Overijssel. In dat geval moet zijn aangetoond dat afstemmingsoverleg heeft plaatsgevonden.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Zoals uit artikel 2.2.2 blijkt mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Er mag tevens enkel worden voorzien van 80% van de behoefte aan nieuwe woningen. Bij bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn mag in een hoger percentage worden voorzien, met een maximum van 100% van de vastgestelde behoefte. Voorliggend plan omvat het realiseren van een woning. Het gebied is aan te merken als bestaand stedelijk gebied nabij een inbreidingslocatie. Opgemerkt wordt dat de woning is bedoeld voor de lokale (eigen) behoefte en wordt toegevoegd in de bestaande woonwijk Staphorst Zuid. In paragraaf 3.3.3 wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling passend is binnen het door de provincie goedgekeurde gemeentelijke woonbeleid.
De voorgenomen ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp Artikel 2.14.4: Overstroombaar gebied 1.
2.
Bestemmingsplannen die betrekking hebben op het overstroombaar gebied als zodanig op de kaart Watergebiedsreserveringen zijn aangegeven, voorzien alleen in nieuwe stedelijke functies binnen deze gebieden als in het desbetreffende bestemmingsplan zodanige voorwaarden worden gesteld dat de veiligheid ook op lange termijn voldoende is gewaarborgd. De toelichting op bestemmingsplannen die betrekking hebben op gebieden als bedoeld in lid 1, is voorzien van een overstromingsrisicoparagraaf die inzicht biedt in: • de risico’s bij overstroming; • de maatregelen en de voorzieningen die worden getroffen om deze risico’s te voorkomen dan wel te beperken.
Toetsing van het initiatief aan artikel 2.14.4 van de Omgevingsverordening Overijssel In voorliggend geval is sprake van een woningbouwontwikkeling in overstroombaar gebied. In paragraaf 4.9.3 is de zogenoemde ‘overstromingsrisicoparagraaf’ opgenomen. Kortheidshalve wordt hier naar verwezen. Geconcludeerd wordt dat artikel 2.14.4 van de Omgevingsverordening Overijssel geen belemmering vormt voor de gewenste ontwikkeling. Bij de overige afwegingen in de eerste fase ‘Of - generieke beleidskeuzes’ zijn er verder geen aspecten die bijzondere aandacht verdienen.
3.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 3.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief is ingetekend met de rode cirkel.
Afbeelding 3.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Binnen gebieden met het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ is ruimte voor herstructurering, inbreiding en transformatie. In voorliggend geval wordt op gronden die bestemd zijn voor wonen een woning gerealiseerd. Dit zorgt voor een impuls van de ruimtelijke kwaliteit. Door de ontwikkeling wordt binnen het bestaand stedelijk gebied voorzien in een deel van de woningbehoefte in de kern Staphorst. Doordat het plangebied is aangemerkt als woon- en werklocatie is van ruimtebeslag op de groene omgeving tevens geenszins sprake. Geconcludeerd wordt dat het initiatief past binnen ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’.
3.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie is gelegen in stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'Natuurlijke laag' buiten beschouwing kan blijven aangezien deze (oorspronkelijke) waarden niet meer voorkomen in het plangebied en redelijkerwijs ook niet meer te herstellen zijn. 1.
De “Stedelijke laag“
Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Stedelijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Woonwijken 1955 - nu’. In afbeelding 3.3 is een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Stedelijke laag” weergegeven. Het plangebied is hierop indicatief aangeduid met de rode cirkel.
Afbeelding 3.3
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Stedelijke laag” (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp “Woonwijken 1955 – nu” De woonwijken van 1955 tot nu zijn planmatig opgezette uitbreidingswijken op basis van een collectief idee en grotere bouwstromen. De functies (wonen, werken, voorzieningencentra) zijn uiteengelegd en de wijken zijn opgedeeld in buurten met een homogeen bebouwingskarakter: buurten met eengezinswoningen, flatwijken, villawijken, wijk(winkel)centra. De tijdsgeest van de bouwperiode is af te lezen in de stedenbouwkundige structuur en architectuur. De wederopbouwwijken worden bijvoorbeeld vaak gekenmerkt door een repeterende stempelstructuur in de bouwblokken, de ruime opzet van de groene ruimte en aandacht voor details zoals deuromlijstingen pergola’s boven de entrees, siermetselwerk e.d. Als ontwikkelingen plaats vinden in de naoorlogse woonwijken, dan voegt nieuwe bebouwing zich in de aard, maat en het karakter van het grotere geheel (patroon van o.a. wooneenheden en parken), maar is als onderdeel daarvan wel herkenbaar. De groenstructuur is onderdeel van het wijkontwerp. Toetsing van het initiatief aan de “Stedelijke laag” Met het realiseren van de nieuwe woning wordt rekening gehouden met omliggende functies en bestaande bebouwingsstructuren.
Wat betreft bouwmogelijkheden wordt grotendeels aangesloten bij het geldende “bestemmingsplan Staphorst Dorp – Rouveen 2016”. Hiermee worden bouwkenmerken (o.a bouwhoogte) afgestemd op de omgeving, zodat de woningen en de bijbehorende bouwwerk(en) qua bouwmassa en verschijningsvorm goed opgaan in het bebouwingskarakter van de omgeving. De invulling van het plangebied is in overeenstemming met de ter plekke geldende gebiedskenmerken van de ‘Stedelijke laag’. 2.
De “Laag van het agrarisch cultuurlandschap“
Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ aangeduid met het gebiedstype ‘Jong heide- en broekontginningslandschap’. In afbeelding 3.4 is een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’ weergegeven. Het plangebied is hierop indicatief aangeduid met de rode cirkel.
Afbeelding 3.4
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp “Jonge heide- en broekontginningslandschap” De grote oppervlakte aan – voormalige – natte en droge heidegronden was oorspronkelijk functioneel verbonden met het essen- en oude hoevenlandschap; hier werd geweid en werden de plaggen gestoken voor in de stal; in de stal bemeste plaggen dienden als structuurverbeteraar en bemesting voor de akkergronden op de essen. Na de uitvinding van kunstmest ging deze functie verloren en werden deze gronden grotendeels in cultuur gebracht. Aanvankelijk kleinschalig en min of meer individueel door keuterboertjes, later werd de ontginning planmatig en grootschalig aangepakt (tot in de jaren 60 van de 20e eeuw). De grote natte broekgebieden ondergingen een vergelijkbare ontwikkeling, waardoor de natte en de droge jonge ontginningen nu gelijkenis vertonen. Ten opzichte van omliggend essen- en hoevenlandschap zijn de landbouwontginningen relatief grote open ruimtes, deels omzoomd door boscomplex. Erven liggen als blokken aan de weg geschakeld. Wegen zijn lanen met lange rechtstanden. Vaak zijn het ‘inbreidings’landschappen met en rommelige driehoekstructuren als resultaat.
Als ontwikkelingen plaats vinden in de agrarische ontginningslandschappen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van de dragende lineaire structuren van lanen, bosstroken en waterlopen en ontginningslinten met erven en de kenmerkende ruimtematen. Toetsing van het initiatief aan de “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” De realisatie van het nieuwe woonerf zorgt voor een stedenbouwkundige afronding van het plangebied. De nieuwe woning past in de omgeving, waarbij er tevens geïnvesteerd wordt in de ruimtelijke kwaliteit. Er is geen sprake meer van het agrarisch cultuurlandschap aangezien het plangebied reeds onderdeel is van de bebouwde kom. De gewenste ontwikkeling is in overeenstemming met de gebiedskenmerken van de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap’. 3.
De “Laag van de beleving“
Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van de beleving’ aangeduid met ‘donkerte’. In afbeelding 3.5 is een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de “Laag van de beleving” weergegeven. Het plangebied is hierop indicatief aangeduid met de rode cirkel.
Afbeelding 3.5
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart “Laag van de beleving” (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp “Donkerte” Lichte gebieden geven een beeld van economische dynamiek; zoals de steden en dorpen, de snelwegen, de kassengebieden, attractieparken en grote bedrijventerreinen. De donkere gebieden geven daarentegen een indicatie van het rustige buitengebied van Overijssel. Het zijn relatief luwe en dunbevolkte gebieden met een lage gebruiksdruk. De ambitie is gericht op het koesteren van donkerte als kwaliteit. Het streven is gericht op het handhaven van de donkerte en, waar mogelijk, de gebieden bij ontwikkelingen nog donkerder te maken. De richting van de sturing is gericht op het minimaal toelaten van kunstlicht. Het vereist het selectief inzetten en 'richten' van kunstlicht en het vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen. De kansen hiervoor doen zich met name voor bij ontwikkelingen die een grote invloed hebben op het aspect donkerte, zoals grotere woon- en werklocaties en wegen. Ook de projectering van passages van auto(snel)wegen en regionale wegen speelt daarbij een grote rol vanwege het feit dat op- en afritten veelal leiden tot stedelijke ontwikkelingen. Toetsing van het initiatief aan de “Laag van de beleving” Met onderhavig initiatief wordt een nieuwe woning gerealiseerd. Er is geen sprake van een onevenredige toename van lichtuitstraling.
Het gebruik van kunstlicht wordt zo veel mogelijk beperkt. Bovendien is het plangebied gelegen in de kern van Staphorst, in een woongebied waar reeds sprake is van enige lichtuitstraling. Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de ‘Laag van de beleving’.
3.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
3.3
Gemeentelijk beleid
Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot de in dit bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst.
3.3.1
Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’
3.3.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Staphorst is gericht op verbetering van de ‘omgevingskwaliteit’. De visie geeft de kaders voor (particuliere) initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij gaat het niet alleen om ruimtelijke kwaliteit, maar ook om kwaliteitsverbetering op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, ecologie, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en (agrarische) economie. De omgevingsvisie bevat de koers van Staphorst richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon en een doorkijk naar 2050.
3.3.1.2 Wonen en leefbaarheid De leidraad ‘Staphorst voor elkaar!’ bestaan uit kernkwaliteiten: • • •
Innovatieve plattelandseconomie Gezonde en dynamische samenleving; Verantwoord vernieuwen.
De visie van de gemeente Staphorst op het thema ‘Wonen en leefbaarheid’ is verwerkt in een overzichtelijk kaartbeeld. In dit thema is centraal gesteld dat het goed wonen is in Staphorst. De kwaliteit van woningen en de woonomgeving zijn over het algemeen naar tevredenheid van de inwoners. Het streven is dit niveau zo te BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp behouden en goed woon- en leefklimaat aan te kunnen blijven bieden. De focus ligt daarbij zowel op kwaliteit (groen en prettige leefomgeving) als kwantiteit (meer woningen). In Staphorst is tot 2030 ruimte om 430 woningen te bouwen, waarmee voldaan wordt aan de behoefte. Daarbij dient te worden gebouwd in verschillende typologieën, al naar gelang de behoefte. De visie wordt vervolgens een kader aangegeven voor wie en waar te bouwen. In de visie wordt ingezet op afronding van het ingezette beleid. Daarbij is wel belangrijk dat de 'inbreiding' met woningbouw niet ten koste gaat van de leefbaarheid en het groene, dorpse karakter van Staphorst. In afbeelding 3.6 is een uitsnede van de Omgevingsvisiekaart voor het thema ‘Wonen en leefbaarheid’ weergegeven. Te zien is dat het plangebied is gelegen in stedelijk gebied, waar incidentele inbreiding mogelijk is. Tegenover het plangebied ligt een strook agrarische cultuurgrond welke aangeduid is als inbreidingslocatie woningbouw.
Afbeelding 3.6
Uitsnede omgevingsvisiekaart thema ‘Wonen en leefbaarheid’ (Bron: gemeente Staphorst)
3.3.1.3 Toetsing van het initiatief aan de “Omgevingsvisie Staphorst voor elkaar” Zoals aangegeven op afbeelding 3.6 is het plangebied gelegen in een stedelijk gebied aangemerkt als ‘bestaande kernen verduurzamen’. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de realisatie van een woning op een bestaand woonperceel. Het voornemen is meer passend gezien het huidige straat- en bebouwingsbeeld. Het voornemen sluit aan bij het gemeentelijk beleid zoals verwoord in de omgevingsvisie.
3.3.2
Woonvisie 2020-2024 Gemeente Staphorst
3.3.2.1 Inleiding De gemeenteraad heeft op 26 mei 2020 de woonvisie Samen met Elkaar voor de periode 2020-2024 vastgesteld. De woonvisie is een document waarin de koers voor de komende jaren is vastgelegd op het gebied van wonen. De gemeente heeft een actuele woonvisie nodig voor afstemming met buurgemeenten en voor het maken van prestatieafspraken met woningcorporatie VechtHorst.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp 3.3.2.2 Gewenst woningaanbod: hoeveel woningen zijn er nodig? In de gemeente Staphorst zijn meer woningen nodig. De gemeente gaat de woningproductie aanjagen, zodat er in de toenemende woningbehoefte van huishoudens kan worden voorzien. Het is de verwachting dat het aantal huishoudens in de gemeente Staphorst de komende jaren blijft groeien. In de periode 2019 tot en met 2030 gaat het naar verwachting om een toename met 610 huishoudens en in de periode 2030 tot en met 2040 om 220 huishoudens. In totaal gaat het om 830 huishoudens in de periode 2019 tot en met 2040. Er is in de huidige situatie sprake van een tekort aan plancapaciteit van circa 390 woningen. Voor de kern Staphorst is er sprake van een tekort in de plancapaciteit van 324 woningen tot 2040.
3.3.2.3 Behoefte aan woningen in verschillende prijsklassen De woningmarkt in de gemeente Staphorst betreft een echte kopersmarkt. Woningzoekenden willen bij voorkeur een eigen koopwoning. Tot 2030 is er een tekort van circa 110 woningen in het segment €265.000 €350.000 In onderstaande tabel is weergegeven aan welk woningtype op kortere en langere termijn behoefte is.
De gemeente Staphorst heeft onder meer de doelstelling geformuleerd dat ze meer voornemens is te sturen op het aanbod van betaalbare koopwoningen om jongeren te binden. Daarnaast is in alle kernen behoefte aan goedkope grondgebonden woningen en woningen voor ouderen. De doorstroming van ouderen is een belangrijk speerpunt. Er is meer passend aanbod voor ouderen nodig.
3.3.2.4 Duurzaamheid Ten aanzien van duurzaamheid is onder meer bepaald dat nieuwbouw vanaf 2021 bijna energie neutraal dient te zijn. De gemeente Staphorst gaat in 2020 aan de slag met een Transitievisie Warmte. Hierbij wordt sterk ingezet op uitvoeringsplannen voor no-regret-maatregelen (isoleren, ventileren et cetera) No-regretmaatregelen zijn maatregelen waar inwoners technisch en financieel gezien, geen spijt van kunnen krijgen. Met de inzet op no-regret-maatregelen wordt voorgesorteerd op de transitie naar aardgasvrije wijken.
3.3.2.5 Toetsing van het initiatief aan de Woonvisie Gemeente Staphorst De verwachting is dat het aantal huishoudens in de gemeente Staphorst de komende jaren nog zal stijgen. Voor de kern Staphorst is er sprake van een tekort in de plancapaciteit van 324 woningen tot 2040. Er is dan ook ruimte voor het toevoegen van plannen. Met de voorgenomen ontwikkeling wordt een woning toegevoegd in de bestaande kern van Staphorst. De woning zal geschikt zijn voor het middensegment. Hierdoor kunnen starters doorgroeien en verhuizen waardoor de doorstroom opgang komt. Binnen de gemeente Staphorst is behoefte aan dergelijke woningen voor deze doelgroepen. Voorliggend initiatief draagt bij aan de behoefte naar middeldure koopwoningen in Staphorst. Geconcludeerd wordt dat de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling in overeenstemming is met de gemeentelijke woonvisie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
“Staphorst Dorp - Rouveen, partiële herziening perceel naast Grutto 5 Staphorst ” Ontwerp 3.3.3
Ruimtelijke atlas en Welstandsnota
3.3.3.1 Algemeen De Ruimtelijke Atlas en Welstandnota van de gemeente Staphorst dient als vervanging van de voorgaande welstandsnota, die als te knellend werd ervaren. Daarvoor in de plaats is er een globaler welstandbeleid op basis van een welstandskaart. De atlas is een analyse en verhaal in kaartbeelden van de gemeente. De welstandsnota is meer dan voorheen gebaseerd op de ruimtelijke opbouw van de gemeente en haar verschillende kernen. De welstandskaart is een specifieke uitwerking van de atlas voor het welstandsbeleid. De Ruimtelijke Atlas en Welstandsnota bieden samen een ruimtelijk kader, waar een welstandscommissie of stadsbouwmeester maar ook stedenbouwkundige(n), architecten en andere adviseurs zich op kunnen baseren. Op deze manier fungeert de atlas als een soort raamwerk voor het ruimtelijk beleid en de welstandskaart als een overzichtelijk toetsinstrument. Bij nieuwe ontwikkelingen vormen een goed ruimtelijk beleid en hierop afgestemde bestemmingsplannen de basis voor het welstandsbeleid, omdat hierin de bebouwingsvlakken, bouwenveloppen en/of bouwvolumes worden vastgelegd.