CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1. Toelichting bestemmingsplan Rechterensweg 18a Staphorst

Raadsvergadering 11 juli 2023, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Bestemmingsplan "Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst"17.330 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst Vastgesteld

Opdrachtgever: Rapportnummer: Datum vrijgave: Opsteller: Goedkeuring:

RB 20.191 Juni 2023

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 2 van 62 Juni 2023 Versie 01

Inhoudsopgave .......................................................................................................................................... 1 1 1.1 1.2 1.3 1.4

HOOFDSTUK 1 INLEIDING................................................................................... 5 Aanleiding ............................................................................................................... 5 Plangebied .............................................................................................................. 6 Vigerende planologische situatie ............................................................................ 7 Strijdigheid met bestemmingsplan ......................................................................... 8

2 HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ..................................................................................... 10 2.1 Bestaande situatie ................................................................................................ 10 2.2 Ontstaansgeschiedenis ........................................................................................ 10 2.3 Hydrologie............................................................................................................. 10 2.4 Landschaps- en natuurwaarden ........................................................................... 10 2.4.1 Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000 ............................................... 10 2.4.2 Landschapstypen ...................................................................................... 11 2.5 Archeologie en cultuurhistorie .............................................................................. 11 2.6 Stedenbouwkundige waarden .............................................................................. 11 3 3.1 3.2

HOOFDSTUK 3 RANDVOORWAARDEN VANUIT GEMEENTE ....................... 12 Beeldkwaliteitseisen ............................................................................................. 12 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing ........................................................... 12

4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5

HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ........................... 15 Algemeen.............................................................................................................. 15 Gebruikswaarde ................................................................................................... 15 Belevingswaarde .................................................................................................. 15 Toekomstwaarde (duurzaamheid) ........................................................................ 15 Conclusie .............................................................................................................. 15

5 5.1

HOOFDSTUK 5 TOETS INITIATIEF AAN BELEIDSKADER ............................. 16 Rijksbeleid ............................................................................................................ 16 5.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) ............................................................ 16 5.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking ...................................................... 17 Provinciaal beleid ................................................................................................. 18 5.2.1 Omgevingsvisie en verordening Overijssel ............................................... 18 5.2.2 Generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel ......................................... 19 5.2.3 Ontwikkelingsperspectieven ...................................................................... 21 5.2.4 Gebiedskenmerken ................................................................................... 21 Gemeentelijk beleid .............................................................................................. 27 5.3.1 Omgevingsvisie Staphorst voor elkaar...................................................... 27 5.3.2 Woonvisie 2020 – 2024 (Cijfermatige herijking 2021) .............................. 29 5.3.3 Landschapsplan Staphorst ........................................................................

30 5.3.4 Conclusie ................................................................................................... 31

5.2

5.3

6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5

HOOFDSTUK 6 TOETS AAN OMGEVINGSASPECTEN ................................... 32 Brandveiligheid ..................................................................................................... 32 Milieu-Effectrapportage ........................................................................................ 32 Duurzaamheid ...................................................................................................... 33 Bodem .................................................................................................................. 33 Geluid ................................................................................................................... 33

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 3 van 62 Juni 2023 Versie 01

6.6 6.7 6.8 6.9

6.14 6.15 6.16 6.17 6.18 6.19

Luchtkwaliteit ........................................................................................................ 34 Geur ...................................................................................................................... 34 Bedrijven en milieuzonering ................................................................................. 35 Externe veiligheid ................................................................................................. 38 6.9.2 Conclusie ................................................................................................... 39 Water .................................................................................................................... 39 6.10.1 Vigerend beleid........................................................................................ 39 6.10.2 Waterparagraaf........................................................................................ 40 Klimaatadaptatie ................................................................................................... 44 Archeologie en cultuurhistorie .............................................................................. 44 6.12.1 Archeologie..............................................................................................

44 6.12.2 Cultuurhistorie ......................................................................................... 45 Ecologie ................................................................................................................ 46 6.13.1 Gebiedsbescherming .............................................................................. 46 6.13.2 Soortenbescherming ............................................................................... 47 6.13.3 Stikstofdepositie ...................................................................................... 48 Verkeer ................................................................................................................. 49 Parkeren ............................................................................................................... 49 In en uitritten en parkeren .................................................................................... 49 Verlichting ............................................................................................................. 49 Gezondheid .......................................................................................................... 49 Relatie met andere toestemmingsvereisten ......................................................... 50

7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .......................................................... 51 Sociale veiligheid .................................................................................................. 51 Zorg ...................................................................................................................... 51 Maatschappelijke functies .................................................................................... 51 Sociale woningbouw ............................................................................................. 51 Overig ................................................................................................................... 51

8 8.1 8.2 8.3 8.4

8.5 8.6 8.7 8.8 8.9

HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ................................................................ 52 Economische uitvoerbaarheid .............................................................................. 52 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ........................................................................ 52 Burgerparticipatie ................................................................................................. 52 Vooroverleg .......................................................................................................... 52 8.4.1 Het Rijk ...................................................................................................... 52 8.4.2 Provincie Overijssel ................................................................................... 52 8.4.3 Waterschap Drents-Overijsselse Delta ..................................................... 53 Inspraak en overleg .............................................................................................. 53 Recht van overpad ............................................................................................... 53 Kabels en leidingen .............................................................................................. 53 Bereikbaarheid .....................................................................................................

53 Tijdelijke opslag grond .......................................................................................... 53

9 9.1 9.2 9.3

HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN PLANREGELS .............................. 54 Algemeen.............................................................................................................. 54 Opbouw regels ..................................................................................................... 54 Voorwaardelijke verplichtingen ............................................................................. 57

10

HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ......................................................... 58

11

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ..................................................................... 59

6.10

6.11 6.12

6.13

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 4 van 62 Juni 2023 Versie 01

Bijlage 1 van de toelichting – ecologische quickscan Rechterensweg 18a ................... 59 Bijlage 2 van de toelichting – stikstofberekening ............................................................ 60 Bijlage 3 van de toelichting – watertoets d.d. 17 maart 2023 ......................................... 61 Bijlage 4 van de toelichting – reactie vooroverleg Waterschap ...................................... 62

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 5 van 62 Juni 2023 Versie 01

1

Hoofdstuk 1 Inleiding

1.1

Aanleiding Op het perceel Rechterensweg 18a te Staphorst is sprake van een bestaand woonperceel met een verouderde woning en bijgebouwen op het perceel. Het voornemen bestaat om de bestaande woning te slopen en te vervangen voor nieuwbouw. Daarbij zal de nieuwe woning worden gesplitst in twee (zelfstandige) woningen. Tevens worden de bij de woning behorende bijgebouwen gedeeltelijk gesloopt, waarbij de bestaande grote schuur achterop het perceel behouden blijft. Hierna volgen een tweetal foto’s van de bestaande woning en een weergave van de bestaande inrichting van het woonperceel.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 6 van 62 Juni 2023 Versie 01

1.2

Plangebied Het plangebied Rechterensweg 18a ligt ten noordwesten van de kern Staphorst in het buitengebied. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Staphorst, sectie AQ, nummers 944 en 945 en heeft een oppervlakte van 2590 m2. De ligging van het plangebied ten opzichte van de directe omgeving is weergegeven in de hierna volgende afbeeldingen.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 7 van 62 Juni 2023 Versie 01

1.3

Vigerende planologische situatie Het plangebied is gelegen in het bestemmingsplan “Veegplan Buitengebied”, vastgesteld op 9 juli 2019. Het perceel heeft een enkelbestemming “Wonen - 1”. Tevens geldt voor het plangebied de dubbelbestemming “Waarde – Archeologie 5” en nog een gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – laagvliegroute’. Op de hierna volgende figuur is de bestaande verbeelding van het bestemmingsplan weergegeven.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 8 van 62 Juni 2023 Versie 01

De voor 'wonen - 1' aangewezen gronden zijn bestemd voor: • wonen, al dan niet in combinatie met een aan huis verbonden beroep of aan huis verbonden bedrijfs- of kantooractiviteiten, bed and breakfast in het hoofdgebouw, alsmede bestaande bedrijven; met de daarbij behorende: • gebouwen; • aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen; • tuinen, erven en terreinen; • bouwwerken geen gebouwen zijnde; • nutsvoorzieningen; Waarde – Archeologie 5 De voor ‘Waarde – Archeologie 5’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van middelhoge archeologische verwachtingswaarde. Paragraaf 6.12 gaat hier nader op in. Vrijwaringszone – laagvliegroute In afwijking van het bepaalde in de overige bestemmingsregels mogen ter plaatse van de aanduiding 'vrijwaringszone - laagvliegroute' geen gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, hoger dan 40 m in verband met de laagvliegroute worden gebouwd. 1.4

Strijdigheid met bestemmingsplan In het bestemmingsplan is bepaald dat bij het bouwen van hoofdgebouwen geldt dat het aantal woningen niet meer bedraagt dan het bestaande aantal woningen per bestemmingsvlak. Dat aantal bedraagt in de huidige situatie één woning. Het voornemen om de nieuwe woning te splitsen naar twee woningen is in strijd met artikel 38.2 onder a.1 van het geldend bestemmingsplan. In de regels is in artikel 38.7 lid b is nog de volgende wijzigingsbepaling opgenomen: meerdere woningen in een te vergroten hoofdgebouw met een inhoud van ten minste 600 m3 worden gerealiseerd (woningsplitsing met verbouw) mits: 1. de inhoud van iedere woning niet minder dan 400 m³ bedraagt en de inhoud van het hoofdgebouw niet minder dan 1.000 m3 , in het geval dat de inhoud van het

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 9 van 62 Juni 2023 Versie 01

oorspronkelijke hoofdgebouw minder dan 1.000 m3 bedraagt dient het hoofdgebouw te worden vergroot tot minimaal 1.000 m3; De woning wordt op hoofdlijnen terug gebouwd, het platte deel aan de achterzijde vervalt. Het totaal zal ca. 1100m3 bedragen, een reductie van ca. 260m3 2. het totaal aantal woningen in een oorspronkelijk hoofdgebouw maximaal twee bedraagt; hier wordt niet aan voldaan, er komt nieuwbouw 3. recht gedaan wordt aan de oorspronkelijke hoofdvorm; De hoofdvorm zoals deze aanwezig is blijft bestaan. Ook de indeling van waar gewoond wordt en waar de inpandige berging zich bevindt blijft gehandhaafd. 4. uitbreiding van het hoofdgebouw niet plaatsvindt voor de voorgevel en de oorspronkelijke nokrichting wordt gehandhaafd; de uitbreiding van het hoofdgebouw vindt plaats aan de achterzijde, de hoofdrichting van de nok blijft haaks op de weg. De locatie van de voorgevel blijft gehandhaafd, de wijzigingen vinden daarachter plaats, er is echter geen sprake van uitbreiding maar van reductie. 5. advies van de ervenconsulent, dan wel een andere ter zake deskundige is verkregen, op basis waarvan ruimtelijke kwaliteitswinst is gegarandeerd; 6. per woning ten minste twee parkeerplaatsen op eigen erf worden gerealiseerd; 7.

de geluidsbelasting op de nieuwe woning(en) niet meer bedraagt dan de daarvoor geldende voorkeurswaarde of een hoger verkregen grenswaarde zoals bedoeld in de Wet geluidhinder; 8. ter plekke een goed woon- en leefklimaat kan worden gegarandeerd en omliggende bedrijven niet onevenredig worden aangetast in de bedrijfsvoering; 9. de ontsluiting plaatsvindt via de bestaande in-/uitrit; 10. op het perceel voorkomende voormalig agrarische bebouwing geheel wordt gesloopt met uitzondering van karakteristieke gebouwen; 11. de oppervlakte aan bijgebouwen per woning niet meer dan 75 m2 bedraagt; 12. een verzoek om wijziging gepaard gaat met een voorstel tot deling van het perceel en de bijbehorende vrijstaande bijgebouwen en overkappingen; 13. aan de wijziging kunnen voorwaarden worden verbonden ten aanzien van sloop, erfinrichting, beplanting en realisatie parkeerplekken. In dit geval kan deze wijzigingsbevoegdheid niet worden toegepast omdat het bestaande hoofdgebouw wordt gesloopt en deze wijzigingsbevoegdheid het heeft over ‘in een oorspronkelijk hoofdgebouw’. Daarvan is na sloop en herbouw geen sprake meer. Medewerking (wel in lijn met de genoemde criteria) is mogelijk via een partiéle herziening van het bestemmingsplan. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst

Blad 10 van 62

Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Juni 2023 Versie 01

2

Hoofdstuk 2 Historisch-geografische beschrijving plangebied en omgeving

2.1

Bestaande situatie Het perceel bevindt zich aan de Rechterensweg. De Rechterensweg ligt ten noordwesten van Staphorst. Ten zuiden van het plangebied liggen voormalige agrarische percelen, welke zijn gewijzigde naar passende woonbestemmingen. Verder bevinden zich in de nabijheid van het perceel vrijwel alleen agrarische landerijen.

2.2

Ontstaansgeschiedenis Staphorst ligt in een gebied waar in het begin van de middeleeuwen nog een metersdiep pakket hoogveen lag. De ontginning hiervan, die een aantal eeuwen heeft geduurd, bepaalt vandaag de dag voor een belangrijk deel het landschap en de karakteristiek in Staphorst. Kenmerkend voor Staphorst is het bebouwingslint dat ook wel ‘De Streek’ genoemd wordt. Dit lint omvat zowel de kern Staphorst als de kern Rouveen en ligt ter hoogte van Staphorst in een gebogen lijn die haaks op de ontginningspercelen ligt. De kern Staphorst is de grootste kern binnen de gemeente met de grootste verscheidenheid aan functies. Van oudsher werd er voornamelijk langs De Streek gewoond en gewerkt. Door middel van planmatige uitbreidingen van de kern Staphorst is de kern in eerste instantie in noordelijke richting ontwikkeld, tussen de A28 en de spoorlijn in. Vervolgens heeft uitbreiding in zuidelijke richting plaatsgevonden; ook in het gebied tussen de A28 en het spoor. Verspreid in het dorp en met name in De Streek komen ook solitaire bedrijven voor. Deze bedrijven variëren in aard en omvang. De belangrijkste sectoren van de bedrijvigheid zijn de sectoren landbouw, metaalbewerking, bouwnijverheid en detailhandel. Voor wat betreft detailhandel heeft de kern Staphorst het meeste te bieden van de kern binnen de gemeente.

Hierbij is sprake van een belangrijke lokale verzorgingsfunctie in zowel dagelijkse als niet dagelijkse sector. Het plangebied maakt geen onderdeel uit van het bebouwingslint ‘De Streek’.

2.3

Hydrologie In het plangebied zelf is geen oppervlaktewater aanwezig, wel bevinden zich aan weerszijden van het perceel greppels en sloten die kunnen zorgdragen voor de afvoer van water. Het maaiveld bevindt zich op circa 1 meter boven NAP. Het plangebied bevindt zich niet in een waterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied.

2.4

Landschaps- en natuurwaarden

2.4.1

Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000 Binnen het plangebied en in de directe omgeving zijn geen gronden aanwezig die onderdeel uitmaken van NNN-gebieden of Natura 2000-gebieden (zie ook paragraaf 6.13 van deze toelichting).

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst

Blad 11 van 62

Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Juni 2023 Versie 01

2.4.2

Landschapstypen In onderstaande afbeelding is een uitsnede van de landschapskwaliteitkaart van de gemeente Staphorst weergegeven. Het plangebied aan de Rechterensweg 18a is met rode ster aangeduid.

De Rechterensweg ligt in het laagveengebied met het landschapstype open slagenlandschap. Het open slagenlandschap kenmerkt zich door een typisch slagenlandschap met karakteristieke knikken in de verkaveling, veel sloten en een combinatie tussen moderne lintbebouwing en ‘landelijk wonen’. Het landschap is open en grootschalig en er zijn tamelijk veel restanten van oude beplantingsstructuren aanwezig. 2.5

Archeologie en cultuurhistorie Het plangebied ligt niet in of nabij het cultuurhistorische bebouwingslint van ‘De Streek’. Het plangebied kent zelf geen bijzondere cultuurhistorische waarden en maakt geen onderdeel uit van het beschermd dorpsgezicht De Streek. Het dichtstbijzijnde object van cultuurhistorische waarde betreft een karakteristiek gebouw op circa 650 meter van de Rechterensweg 18a richting het zuidwesten. Het perceel aan de Rechterensweg 18a ligt op gronden waar een middelhoge verwachtingswaarde geldt. Dit deelgebied is voorzien van de archeologische dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 5’.

2.6

Stedenbouwkundige waarden Voor het plangebied gelden stedenbouwkundige waarden, deze komen voort uit de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst. De voorgenomen ontwikkeling wordt bij de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen aan de Ruimtelijke atlas en welstandsnota getoetst.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 12 van 62 Juni 2023 Versie 01

3

Hoofdstuk 3 Randvoorwaarden vanuit gemeente

3.1

Beeldkwaliteitseisen Zoals reeds vermeld geldt voor het plangebied op basis van de welstandskaart van de gemeente het beperkte regime. Bij een beperkt welstandsregime wordt het gebouw of object alleen in relatie tot haar omgeving getoetst, de stedenbouwkundige benadering. Op dit niveau doet het bestemmingsplan in de regel uitspraken over oppervlakte en hoogte van de bebouwing, zonder in te gaan op de ruimtelijke vormgeving. Zo wordt de keuze tussen kappen of platte daken meestal vrijgehouden en is de rooilijn vaak een bebouwingslijn waar niet overheen mag worden gebouwd maar wel erachter. Dat betekent dat de precieze plaatsing van een gebouw op het erf en de eventuele nokrichting nog niet vastliggen. Een beperkt welstandsregime neemt de volgende aspecten mee: ▪ het aansluiten bij de ruimtelijke structuur van de omgeving: open, half open of gesloten verkaveling; ▪ het reageren op de bebouwing aan laan, straat of plein of in bouwblok: vrijstaand, twee aaneen gebouwd, in rijen, grondgebonden of gestapeld; ▪ het handhaven of versterken van de specifieke kenmerken van het gebied: stedelijk, suburbaan, dorpsachtig of landelijk; ▪ de vormgeving van de overgang tussen openbaar en privé gebied: haag, hek of muur; ▪ de materiaaltoepassing en het kleurgebruik ten opzichte van de omgeving.

Tevens geldt nog in algemene zin dat bij dergelijke bouwprojecten wordt beoogd om een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit te bewerkstelligen. In hoofdstuk 4 is nader ingegaan op de beoogde kwaliteitsverbetering van het project.

3.2

Ruimtelijke en landschappelijke inpassing De gemeente Staphorst beschikt over het ‘Landschapsplan Staphorst’: een beleidsplan dat bouwstenen biedt voor ontwikkeling en (her)inrichting van de diverse landschappen in het buitengebied. Daarnaast beschikt de gemeente over het ‘Beeldenboek Landschappen en Erven’, waarin streekeigen landschapskenmerken staan vermeld als inspiratiebron bij ontwikkelingen. Het plangebied aan de Rechterensweg ligt in het laagveengebied. Hier wordt gestreefd naar behoud en versterking van het open landschap. De Klaas Kloosterweg, Afschuttingweg, Rechterenseweg en Buiten Middenweg vormen de hoofdstructuren van het gebied. De bouwstenen voor het versterken van deze hoofdstructuren zijn tweezijdige wegbeplanting (indien er voldoende ruimte is) en groene erven. De oostwest georiënteerde lijnen zoals de Stadsweg en Conradsweg vormen de secundaire structuur met eenzijdige, gefragmenteerde wegbeplanting. De eendenkooien en pest- en geriefhoutbosjes zijn belangrijke te behouden groenelementen die in het gebied thuis horen (cultuurhistorische waarde) en het open gebied een maat geven. Om de openheid actief te versterken wordt ook beplanting verwijderd, zoals spontaan opgekomen elzen langs slootkanten.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 13 van 62 Juni 2023 Versie 01

Ten behoeve van het plan is een erfindelingsplan opgesteld. Vanuit dit erfindelingsplan kan worden aangegeven dat op de volgende wijze rekening is gehouden met de landschappelijke inpassing: • Meerdere kleinere opstallen op het terrein worden verwijderd; • Bestaande hagen worden hersteld en teruggesnoeid tot 1 meter hoogte; • Coniferen en sparren worden verwijderd in bestaande bossingels; • Bestaande bossingels worden uitgedund; • Er worden inheemse grassen gezaaid; • Er worden fruitbomen aangeplant. Onderstaande een weergave van eerst de bestaande erfinrichting gevolgd door de nieuwe. Omwille van de leesbaarheid van de tekeningen wordt ook gewezen naar bijlage 1 van de regels – ‘Erfindelingsplan Rechterensweg 18a Staphorst’.

Bestaande erfinrichting

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 14 van 62 Juni 2023 Versie 01

Nieuwe erfinrichting

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 15 van 62 Juni 2023 Versie 01

4

Hoofdstuk 4 Verbetering ruimtelijke kwaliteit

4.1

Algemeen In dit hoofdstuk wordt nader ingegaan op de voorgestelde verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Belangrijke vraag daarin is hoe het begrip ‘ruimtelijke kwaliteit’ valt te omschrijven. Immers zonder te weten wat de bestaande ruimtelijke kwaliteit is ter plaatse kan ook niet worden bepaald of er sprake is van een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.

4.2

Gebruikswaarde Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat in dit geval een bestaande verouderde woning wordt gesloopt en vervangen door een nieuwe woning die voor dubbele bewoning gaat worden gebruikt. Het plan is daarmee ruimtelijk een wenselijke verbetering. Het gehele erf wordt opgewaardeerd, veel bestaande kleinere opstallen en bijgebouwen op het achter terrein worden verwijderd.

4.3

Belevingswaarde Deze meerwaarde wordt gevormd door de sloop van de oude woning en ook de diverse opstallen op het achtererf die worden verwijderd. De extra belevingswaarde wordt bereikt door de nieuwbouw van de woningen en de landschappelijke inpassing van het erf. De voorgenomen ontwikkeling draagt daarmee bij aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied van de gemeente Staphorst. De belevingswaarde van de locatie binnen dit bestemmingsplan neemt met voorliggend plan toe.

4.4

Toekomstwaarde (duurzaamheid) Met het slopen van de bestaande woning en vervangend nieuwbouw wordt voorzien in een vervolgfunctie met toekomstwaarde. De nieuwe woningen zullen voldoen aan de huidige eisen op het gebied van duurzaamheid. Conform de huidige eisen zullen de woningen gasloos en energiezuinig worden gebouwd. Daarnaast wordt rekening gehouden met de bestaande aanwezige landschappelijke kenmerken en blijven deze behouden of versterkt. Deze zullen in de toekomst nog aanwezig zijn. De voorgenomen ontwikkeling draagt dan ook bij aan de toekomstwaarde van het plangebied. De toekomstwaarde van het perceel stijgt ten opzichte van de huidige situatie.

4.5

Conclusie Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied fors verbeterd.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 16 van 62 Juni 2023 Versie 01

5

Hoofdstuk 5 Toets initiatief aan beleidskader Binnen het ruimtelijk werkveld is door de verschillende overheidslagen veel beleid opgesteld. Middels dit beleid is getracht richting te geven aan de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Getoetst is of het plan past binnen het ruimtelijk beleid van de verschillende overheidslagen. In dit hoofdstuk staat een overzicht van het van toepassing zijnde beleid in relatie tot de gewenste ontwikkelingen van de initiatiefnemer.

5.1

Rijksbeleid

5.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • Duurzaam economisch groeipotentieel; • Sterke en gezonde steden en regio's; • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst

Blad 17 van 62

Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Juni 2023 Versie 01

redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang. Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot. De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de toevoeging van netto gezien 1 nieuwe woning. In de regio Staphorst is een grote vraag naar nieuwe woningen. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten en provincies. De nieuwe woningen voorzien in een actuele behoefte.

Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 5.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking Op 1 oktober 2012 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd, en is ‘de ladder voor duurzame verstedelijking’ daaraan toegevoegd (nationaal belang 13). De ladder ondersteunt gemeenten en provincies in vraaggerichte programmering van hun grondgebied, het voorkomen van overprogrammering en de keuzes die daaruit volgen. De Minister van Infrastructuur en Milieu heeft een handreiking beschikbaar gesteld als hulpmiddel bij de toepassing van de ladder. In het gewijzigde Bro, van kracht sinds 1 juli 2017, is artikel 3.1.6, lid 2 gewijzigd in: “De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied“. De ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de ladder vraaggerichte programmering bevorderen.

De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Nieuwe stedelijke ontwikkeling Allereerst komen we dan toe aan de vraag of deze ontwikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Uit jurisprudentie is inmiddels gebleken dat de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is voor kleinschalige ontwikkelingen.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 18 van 62 Juni 2023 Versie 01

Uit een vaste lijn in de rechtspraak blijkt uit jurisprudentie1 dat de ontwikkeling tot en met maximaal 11 woningen niet wordt gezien als een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de zin van artikel 3.1.6, tweede lid Bro. Voorliggend bestemmingsplan betreft het planologisch maken van twee woningen in één hoofdgebouw, waarbij één woning op grond van het geldend bestemmingsplan al mogelijk is. Per saldo is sprake van een toename van één extra woning. Het project is daarmee kleinschaliger dan de genoemde drempel van maximaal 11 woningen. Hierdoor is geen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. 5.2

Provinciaal beleid Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste betreffen de ‘Omgevingsvisie Overijssel 2017. Beken kleur’ en de Omgevingsverordening Overijssel 2017.

5.2.1

Omgevingsvisie en verordening Overijssel De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. •

•

•

Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.

De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee de ambities gerealiseerd kunnen worden. Eén van de instrumenten is de Omgevingsverordening Overijssel 2017 (hierna Omgevingsverordening). De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor de onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.

1.

1 11 woningen geen nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921)

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 19 van 62 Juni 2023 Versie 01

Instrumenten De provincie heeft met de Catalogus Gebiedskenmerken, als onderdeel van de provinciale verordening, een krachtig beleidsinstrument in handen om te sturen op ruimtelijke ontwikkelingen en ruimtelijke kwaliteit. De Catalogus Gebiedskenmerken beschrijft voor alle gebiedstypen in Overijssel welke kwaliteiten en kenmerken behouden, versterkt en ontwikkeld moeten worden. 5.2.2

Generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel

5.2.2.1

Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn: • integraliteit • toekomstbestendigheid • concentratiebeleid • (boven)regionale afstemming • zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Deze Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de stappen die gemeenten in de onderbouwing van nieuwe stedelijke ontwikkelingen op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking (artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening) moeten doorlopen (paragraaf 3.1.2). Deze Ladder voor duurzame verstedelijking stelt immers ook eisen aan het onderbouwen van de (regionale) behoefte en de regionale afstemming van stedelijke ontwikkelingen. De Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden.

5.2.2.2

Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik in relatie tot het plangebied Het voorkomen van onnodig ruimtebeslag begint bij de vraag of er wel een maatschappelijke behoefte is aan de beoogde ontwikkeling. Voor de beantwoording van de vraag naar nut en noodzaak, gelden voor sommige functies op grond van het provinciale beleid specifieke motiveringseisen. Dit geldt in ieder geval voor wonen, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel. Ter plaatse is een bestaande woning aanwezig. Er komt een woongebouw terug (bestaande uit 2 woningen) die qua oppervlakte overeenkomt met hetgeen als bestaand kan worden aangemerkt. Er is in die zin sprake van zorgvuldig ruimtegebruik. Artikel 2.1.5 lid 1: Ruimtelijke kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst

Blad 20 van 62

Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Juni 2023 Versie 01

Artikel 2.1.6 lid 1: Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Bestemmingsplannen voor de Groene omgeving kunnen – met in achtneming van het bepaalde in artikel 2.1.3 en artikel 2.1.4 en het bepaalde in artikel 2.1.5 – voorzien in nieuwvestiging en grootschalige uitbreidingen van bestaande functies in de Groene omgeving, uitsluitend indien hier sociaaleconomische en/of maatschappelijke redenen voor zijn én er is aangetoond dat het verlies aan ecologisch en/of landschappelijke waarden in voldoende mate wordt gecompenseerd door investeringen ter versterking van de ruimtelijke kwaliteit in de omgeving. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.5 lid 1 en artikel 2.1.6. lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel Het voorliggende plan leidt tot een kwaliteitsimpuls in de groene omgeving van de gemeente Staphorst. Deze meerwaarde vertaalt zich in: • de sloop van landschap ontsierende en verouderde bebouwing; • het versterken van de landschappelijke kwaliteit door uitvoering te geven aan het erfindelingsplan. De investeringen in de ruimtelijke kwaliteit staan daarmee in verhouding met de geboden ontwikkelingsmogelijkheden. De gewenste ontwikkeling is dan ook in overeenstemming met artikel 2.1.5 en artikel 2.1.6 uit de omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2 lid 1: Realisatie nieuwe woningen 1.

Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven

Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 21 van 62 Juni 2023 Versie 01

Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt. In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek dat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Zoals uit artikel 2.2.2 blijkt mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Voorliggend plan omvat het realiseren van één extra inpandige nieuwe woning. Opgemerkt wordt dat de woning is bedoeld voor de lokale behoefte. In paragraaf 5.3.2 wordt aangetoond dat voorliggend plan bijdraagt aan de behoefte naar nieuwe vrijstaande woningen in het buitengebied van de gemeente Staphorst. Bij de overige afwegingen in de eerste fase ‘Of - generieke beleidskeuzes’ zijn er verder geen aspecten die bijzondere aandacht verdienen. 5.2.3

Ontwikkelingsperspectieven In de visie op de ruimte in Overijssel onderscheidt de provincie zes ontwikkelingsperspectieven: drie voor de Groene Omgeving en drie voor de Stedelijke Omgeving. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden.

5.2.3.1

Ontwikkelingsperspectieven voor de Stedelijke Omgeving Met Stedelijke Omgeving worden de stedelijke netwerken benoemd, steden, dorpen en hoofdinfrastructuur. Voor dit project is het ontwikkelingsperspectief voor Stedelijke Omgeving van toepassing en in het bijzonder “Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap”. Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Die ruimte kan verdiend worden door te investeren in kwaliteitsvoorwaarden. Initiatieven binnen het ontwikkelingsperspectief mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Het waterbeheer richt zich op optimale condities voor de landbouw, rekening houdend met specifieke omstandigheden en de grenzen aan de mogelijkheden van het waterbeheer (onder andere door de klimaatverandering).

5.2.4

Gebiedskenmerken Nieuwe ruimtelijke opgaven worden verbonden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 22 van 62 Juni 2023 Versie 01

kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. In dit hoofdstuk wordt een toelichting gegeven op de vier lagen die worden onderscheiden en – per laag – een samenvatting van de inzet of ambitie. Catalogus Gebiedskenmerken De gebiedskenmerken met een provinciaal belang zijn opgenomen in de Catalogus Gebiedskenmerken. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is beschreven welke kwaliteiten en kenmerken in de vier lagen behouden, versterkt en ontwikkeld moeten worden. De kwaliteitsopgaven en -voorwaarden in de catalogus zijn integraal, in de zin dat ze aspecten als milieu, water, cultuur, landschap en infrastructuur omvatten voor zover ze te koppelen zijn aan een gebiedstype. De gebiedskenmerken onderscheiden we in vier lagen: 1. de natuurlijke laag 2. de laag van het agrarisch cultuurlandschap 3. de stedelijke laag 4. de laag van de beleving 5.2.4.1

De natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Zo zorgden ijs-, wind- en waterstromen in Overijssel voor het ontstaan van een afwisselend landschap van stuwwallen, dekzandgronden, beekdalen en natte laagtes en bepaalden de stroomsnelheden van IJssel, Vecht, Regge of Dinkel waar het fijne (komgronden) en waar het grovere sediment (oeverwallen) werd afgezet. En ontwikkelde veen zich daar, waar het water maar moeilijk weg kon. De ruimtelijke kwaliteitsambities in de natuurlijke laag zijn: • natuur als ruggengraat: de ontwikkeling van een robuust, aaneengesloten natuurlijk landschap • een continu en beleefbaar watersysteem als dragende structuur van Overijssel De kaartlaag ‘Natuurlijke Laag’ geeft aan dat ter plaatse sprake is van zogeheten ‘laagveengebieden (in cultuur gebracht).

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 23 van 62 Juni 2023 Versie 01

Kenmerken Grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water – rietmoeras – opgaand moerasbos. Samengesteld landschap van rietland op een pakket veenlagen (kraggen) en vaarten, afgewisseld met bos. Ontstaan door turfwinning, rietteelt en extensieve veehouderij. Elders verder in cultuur gebracht als veenweidegebied of polder. Ontwikkeling De laagveenmoerassen zijn deels ontwaterd, verveend en in cultuur gebracht als landbouwgrond. In de Weerribben wordt door uitgekiend beheer (fijnregelen van de waterstand, open houden van petgaten) een combinatie-milieu van rietteelt en laagveenmoeras in stand gehouden. Als men de natuur in het kraggenlandschap, z’n gang zou laten gaan, was het door verlanding snel gedaan met het open water. Ambitie In de overige veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen. Sturing Norm • De laagveenrestanten krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de waterkwaliteit en de natuurkwaliteit.

• De overige delen van de laagveengebieden krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op behoud van het veenpakket en het waterpeil is hier niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is. Richting • Als ontwikkelingen plaats vinden in de laagveenrestanten, dan dragen deze bij aan verhoging van het waterpeil om bodemdaling en verdwijnen van het veenpakket tegen te gaan en, waar mogelijk, aan toename van natuurkwaliteit en het areaal levend laagveen.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst

Blad 24 van 62

Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Juni 2023 Versie 01

Inspiratie • In laagveenrestanten gebruik, inrichting en beheer onderling afstemmen op verdere ontwikkeling van de natuurlijke kwaliteiten van (delen van) dit unieke landschap. • Elders: mogelijkheden voor natuurontwikkeling benutten. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling Door middel van het voorliggend bouwplan, waarbij sprake is van de ‘herbouw’ van de woning en ondersteund door een erfinrichtingsplan is aangetoond dat de bouw van de woning en ook de extra inpandige woning op zorgvuldige wijze wordt ingepast in de bestaande karakteristiek van het aanwezige landschap en bebouwingsstructuur. 5.2.4.2

Laag van het agrarisch cultuurlandschap Het agrarisch cultuurlandschap is bij uitstek een gebruikslandschap. Bij de ontwikkeling ervan hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we het agrarisch cultuurlandschap in de loop van de tijd gaan waarderen. Het heeft als ‘consumptielandschap’ voor bewoners, recreanten en toeristen nieuwe betekenis gekregen. Veel mensen hechten aan de rust, de ruimte, de mogelijkheden om te fietsen, wandelen, etcetera. En aan de kwaliteit: vooral de herkenbaarheid, de contrasten en de afwisseling van verschillende landschapstypen worden gewaardeerd. De landschappelijke structuren zijn belangrijke dragers van de biodiversiteit. De kwaliteit van het agrarisch cultuurlandschap wordt in Overijssel bepaald door de variatie op twee schaalniveaus: provinciaal en regionaal. Binnen de regionale landschappen is er vaak op korte afstand sprake van verschillen.

Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van het agrarisch cultuurlandschap zijn: • De ruimtelijke kwaliteitsambitie in de laag van het agrarisch cultuurlandschap is: Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen; het palet van agrarische cultuurlandschappen versterken en contrasten tussen de landschappen behouden en ontwikkelen Het is de inzet alle ontwikkelingen bij te laten dragen aan de instandhouding en versterking van bestaande en toevoeging van nieuwe kwaliteiten in de laag van het agrarisch cultuurlandschap. Ambitie is daarbij ook het versterken van de samenhang of het creëren van nieuwe samenhang tussen dorp, erf en landschap. De kaartlaag ‘Laag agrarisch-cultuur landschap” geeft aan dat ter plaatse sprake is van zogeheten ‘Laagveenontginning’.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 25 van 62 Juni 2023 Versie 01

De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. De grondgebonden landbouw is de drager van deze kwaliteiten, echter een nieuw perspectief op een gebiedsgerichte bedrijfsvoering - eventueel in combinatie met andere functies - is voor de toekomst van deze gebieden zeer wenselijk. Het karakteristieke bebouwingspatroon (voorkant aan de openbare weg; achterkant aan het landschap) vormt vertrekpunt bij herstructurering, verdichting en uitbreiding van de agrarische bebouwing en de woon-/werkmilieus. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling De (her)bouw van de woning en het verwijderen van de diverse verouderde opstallen op het perceel in samenhang met de werkzaamheden voor de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van het bijbehorende erf draagt bij aan het behoud en versterking van de bestaande locatie en de karakteristieke bebouwingstructuur. De voorgenomen ontwikkeling heeft verder geen gevolgen voor de kenmerken van deze laag. 5.2.4.3

Stedelijke laag De stedelijke laag is niet van toepassing.

5.2.4.4

Laag van de beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst

Blad 26 van 62

Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Juni 2023 Versie 01

De verblijfsrecreatiecomplexen, de attracties, de routes voor wandelen, fietsen en varen zijn een belangrijke economische factor geworden met een vergelijkbaar aandeel in de economie als de agrarische sector. Dit alles verandert het aanzien, de gewenste gebruiksmogelijkheden en betekenis van het buitengebied. Aan het ‘belevingslandschap' ontleent Overijssel zijn tijdsdiepte, maar ook zijn aantrekkingskracht. Steeds vaker worden de kwaliteiten uit het verleden ingezet in plannen door daar met nieuwe kwaliteiten, gebruiks- en verschijningsvormen op voort te bouwen. Belangrijk in deze laag is het oude en nieuwe ‘erfgoed’ van de provincie. Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van de beleving zijn: • Zichtbaar en beleefbaar mooi landschap • Sterke ruimtelijke identiteiten als merken van Overijssel Op basis van de kaartlaag is hier sprake van zogeheten ‘donkerte’ en ‘IJsellinie inundatieveld’.

Donkerte Het contrast tussen lichte en donkere en drukke en stille gebieden is groot. Donkerte wordt een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden, zodat passages van autosnelwegen en regionale wegen niet leiden tot stedelijke ontwikkeling aan eventuele op- en afritten. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden.

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

Blad 27 van 62 Juni 2023 Versie 01

Donkerte in relatie tot de voorgenomen ontwikkeling Als gevolg van het bouwplan wordt de beleving van donkerte niet nadelig beïnvloed. Het gaat om de bouw van een woonboerderij voor dubbele bewoning in het bestaand lint. Het toevoegen van deze woonboerderij als ook de extra woonbebouwing zal geen onevenredige negatieve impact hebben voor het gebiedskenmerk ‘donkerte’. IJssellinie inundatieveld In de gebiedskenmerken is dit gebied één van de bakens in de tijd en geldt er een cultuurhistorische ambitie. Het creëren van verbindingen en verbanden tussen bestaande bakens die onderdeel van een groter geheel zijn, maar nu verloren of geïsoleerd in het landschap liggen is een onderdeel van die ambitie. Ook is het mogelijk bakens van deze tijd toe te voegen. Cultuurhistorische waarden dienen behouden te worden door ze bewust in te zetten in gebiedsopgaves. De voorgenomen ontwikkeling heeft geen negatieve gevolgen voor het IJssellinie inundatieveld. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskeuzes en uitgangspunten van de provincie Overijssel. 5.3

Gemeentelijk beleid

5.3.1

Omgevingsvisie Staphorst voor elkaar

5.3.1.1

Algemeen De Omgevingsvisie Staphorst is gericht op verbetering van de ‘omgevingskwaliteit’. De visie geeft de kaders voor (particuliere) initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij gaat het niet alleen om ruimtelijke kwaliteit, maar ook om kwaliteitsverbetering op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, ecologie, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en (agrarische) economie. De omgevingsvisie bevat de koers van Staphorst richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon en een doorkijk naar 2050. De gemeente kent de volgende drie kernkwaliteiten: 1. Innovatieve plattelandseconomie: de economie kent een sterke fysieke component (bedrijventerreinen), maar ook een sterke sociale kant (arbeidsmarkt). 2. Gezonde en dynamische samenleving: dit lijkt op het eerste gezicht misschien vooral een sociaal thema, maar gezondheid heeft ook een belangrijke fysieke component, in de vorm van beweegvriendelijke omgeving en goede leefomstandigheden. 3. Verantwoord vernieuwen: dit gaat over het op een manier vernieuwen van de fysieke leefomgeving die oog heeft voor duurzaamheid, het culturele erfgoed, de ruimtelijke kwaliteit en de andere twee

NL.IMRO.0180.5102022007-VS01 Toelichting

Gemeente Staphorst Bestemmingsplan Buitengebied, partiële herziening Rechterensweg 18a te Staphorst

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=dc628531-6f4c-475e-b015-42449e5cc04a