CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - BP Oude Rijksweg 459 - Toelichting

Raadsvergadering 22 november 2022, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 459 te Rouveen16.835 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

BESTEMMINGSPLAN DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 TE ROUVEEN B+O STEDENBOUW B.V. 1 november 2019

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

TITEL

1

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

2

Plan: Plantype: Status: IMRO-idn:

De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 459 te Rouveen Bestemmingsplan Ontwerp NL.IMRO.0180.2102019002-ON01

3

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

B+O STEDENBOUW B.V.

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

4

INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding

7

5.2 Provinciaal beleid 

27

1.1 Aanleiding

7

5.3 Gemeentelijk beleid

40

1.2 Plangebied

7

5.4 Conclusie beleid m.b.t. initiatief

42

1.3 Vigerende planologische situatie

7

1.4 Strijdigheid vigerend bestemmingsplan

10

6.1 Brandveiligheid 

44

2. Beschrijving plangebied

13

6.2 Milieueffectrapportage

44

2.1 Bestaande situatie

13

6.3 Duurzaamheid 

44

2.2 Ontstaansgeschiedenis

13

6.4 Bodem 

44

2.3 Hydrologie

14

6.5 Geluid

44

2.4 Lanschaps- en natuurwaarden

14

6.6 Luchtkwaliteit 

45

2.5 Archeologie en cultuurhistorie

14

6.7 Geur 

45

2.6 Stedenbouwkundige waarden

14

6.8 Bedrijven en milieuzonering 

46

16

6.9 Externe veiligheid 

47

3.1 Beeldkwaliteitseisen

16

6.10 Water 

47

3.2 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing

16

6.11 Klimaatadaptatie

49

3.3 Doorvertaling naar iniatief

19

6.12 Archeologie en cultuurhistorie 

51

4. Ruimtelijke kwaliteit

20

6.13 Flora en fauna 

52

4.1 Gebruikswaarde

21

6.14 Verkeer 

53

4.2 Belevingswaarde

21

6.15 Parkeren 

53

4.3 Toekomstwaarde

22

6.16 In- en uitritten 

54

4.4 Conclusie

22

6.17 Verlichting

54

5. Beleidskader

25

6.18 Gezondheid

54

25

6.19 Relatie met andere toestemmingsvereisten 

54

3. Randvoorwaarden

5.1 Rijksbeleid

6. Milieu- en Omgevingsaspecten

44

Bijlagen65

7.1 Sociale veiligheid

56

Colofon67

7.2 Zorg

56

7.3 Maatschappelijke functies

56

7.4 Sociale woningbouw

56

7.5 Overig

56

8. Uitvoerbaarheid

58

8.1 Economische uitvoerbaarheid 

58

8.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid

58

8.3 Burgerparticipatie

58

8.4 Inspraak en vooroverleg 

58

8.5 Recht van overpad 

58

8.6 Kabels en leidingen 

58

8.7 Bereikbaarheid 

58

8.8 Tijdelijke opslag grond 

58

9. Juridische aspecten

60

9.1 Algemeen 

60

9.2 Opbouw regels 

60

9.3 Bouw regels 

61

9.4 Gebruiks regels 

61

9.5 Voorwaardelijke verplichtingen 

61

10. Handhaafbaarheid 10.1 Wijze van handhaafbaarheid regels 

62 62

B+O STEDENBOUW B.V.

56

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

7. Sociale component

5

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

6

Afbeelding 1.1: Ligging van het plangebied ten opzichte van Rouveen en de Oude Rijksweg (Bron: PDOK)

De bouw van een nieuw woonhuis is niet in overeenstemming met het geldende bestemmingsplan “De Streek”. Om de voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken is een partiële herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk. Voorliggend document voorziet voorgenomen ontwikkeling in toetsing. Het toont aan dat voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en planologisch verantwoord is. 1.2 Plangebied Het plangebied betreft een drietal percelen binnen de bebouwde kom van Rouveen, in de gemeente Staphorst, met adres Oude Rijksweg 459. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Staphorst, sectie AP, nummers 309, 335 en 1428. De ligging van het plangebied ten opzichte van Rouveen en de Oude Rijksweg is weergegeven in afbeelding 1.1. 1.3 Vigerende planologische situatie Het bestemmingsplan “De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 459 te Rouveen” bestaat uit de volgende stukken: ■■ verbeelding en renvooi ■■ regels (met bijbehorende bijlagen)

■■

toelichting (met bijbehorende bijlagen)

1.3.1 Huidige planologische regiem Het plangebied is gelegen binnen de begrenzing van het bestemmingsplan “Veegplan De Streek”. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 9 juli 2019 door de gemeenteraad van Staphorst. In dit bestemmingsplan is het plangebied bestemd tot ‘Agrarisch met waarden’. Daarnaast is het plangebied voorzien van de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 3’ en ‘Waarde Beschermd dorpsgezicht’. Ter plaatse van de bestaande boerderij is er de bouwaanduiding ‘Karakteristiek’ en de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch - kleinschalig’. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is daarbij indicatief weergegeven met de magenta kaders. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding. 1.3.2 Beschrijving bestemmingen en aanduidingen ‘Agrarisch met waarden’ De voor ‘Agrarisch met waarden’ aangewezen gronden zijn ondermeer bestemd voor agrarische bedrijven, al dan niet in combinatie met nevenactiviteiten. Daarbij heeft de locatie als extra functieaanduiding ‘Specifieke vorm van agrarisch - kleinschalig’ en heeft de bestaande boerderij als bouwaanduiding ‘Karakteristiek’.

Voor het bouwen van gebouwen en overkappingen gelden de volgende regels: ■■ gebouwen en overkappingen mogen uitsluitend worden opgericht binnen een bouwvlak; ■■ de gezamenlijke oppervlakte van bedrijfsgebouwen en overige aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen binnen een

B+O STEDENBOUW B.V.

1.1 Aanleiding De Erven Withaar zijn eigenaar van een perceel met karakteristieke boerderij aan de Oude Rijksweg te Rouveen. Tot voor kort was deze in gebruik ten behoeve van agrarische bedrijfsvoering, waarvan de werkzaamheden reeds tot beëindiging zijn gebracht. De locatie heeft daarmee zijn functie verloren, waardoor de Erven Withaar voornemens zijn het terrein opnieuw te ontwikkelen als woonlocatie. De karakteristieke boerderij zal worden gesplitst in twee wooneenheden. Daarnaast zal er een nieuwe woning worden ontwikkeld achter de bestaande boerderij.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

1. INLEIDING

7

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

8

Afbeelding 1.2: Uitsnede verbeelding geldende bestemmingsplan (Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

‘Waarde - Archeologie 3’ De voor ‘Waarde - Archeologie 3’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemmingen, mede bestemd voor het behoud van hoge archeologische

Op deze gronden mogen geen bouwwerken worden gebouwd, waarbij de bodem dieper dan 50 cm beneden het maaiveld wordt geroerd. Bij een omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het bepaalde mits; ■■ op basis van archeologisch onderzoek door een daartoe bevoegde instantie is aangetoond dat geen archeologische waarden (meer) aanwezig zijn; ■■ op basis van archeologisch onderzoek door een daartoe bevoegde instantie is aangetoond dat de archeologische waarden door de bouwactiviteiten niet onevenredig worden geschaad; ‘Waarde - Beschermd dorpsgezicht’ De voor ‘Waarde - Beschermd dorpsgezicht’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud, herstel en versterking van het karakteristieke dorpsgezicht (De Streek) zoals dat is verwoord in de aanwijzing dorpsgezicht d.d.

18 oktober 1993 (Bijlage 1) en het document ‘Staphorst een eigen wereld’ van 31 mei 2005 en dat met name wordt gekenmerkt door: ■■ het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; ■■ de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; ■■ de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; ■■ de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van de aanliggende steeg;

B+O STEDENBOUW B.V.

verwachtingswaarden.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

bouwperceel, per bedrijf gelegen in een bouwvlak welke de aanduiding kent: ‘specifieke vorm van agrarisch - kleinschalig’ ten hoogste 200 m2 , dan wel de bestaande oppervlakte indien deze meer is; ■■ de gezamenlijke oppervlakte van gebouwen en overkappingen binnen een bouwvlak waarin geen aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch - kleinschalig’ is geplaatst bedraagt niet meer dan de bestaande oppervlakte; ■■ de bouwhoogte mag niet meer dan 10 m en de goothoogte mag niet meer dan 3 m bedragen, dan wel niet meer dan de hoogtes van het bestaande gebouw indien deze meer bedragen; ■■ de bedrijfsgebouwen en overige aan- en uitbouwen, bijgebouwen en overkappingen worden ten minste 1 m achter de voorgevel van de bedrijfswoning gebouwd, dan wel ten minste de bestaande afstand indien deze minder bedraagt; ■■ de afstand tot de zijdelingse bouwperceelgrens mag niet minder dan 3 m bedragen, dan wel niet minder dan de afstand van het bestaande gebouw tot die perceelgrens indien deze minder bedraagt; Bij omgevingsvergunning kan worden afgeweken van het bepaalde voor de bouw van gebouwen met een oppervlakte van ten hoogste 150 m² buiten het bouwvlak, met dien verstande dat: ■■ binnen het bouwvlak onvoldoende ruimte aanwezig is en verandering van de omvang en/of de vorm van het bouwperceel niet tot de mogelijkheden behoort; ■■ de afstand van de gebouwen tot een gevel van een woning op een

ander bouwperceel ten minste 10 m bedraagt;

9

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

10

■■ de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; ■■ de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied. 1.4 Strijdigheid vigerend bestemmingsplan Het voornemen is om binnen het aangegeven perceel een woning te realiseren op een transformatielocatie. Deze ontwikkeling is niet in overeenstemming met de geldende bouw- en gebruiksregels zoals die zijn opgenomen in Veegplan De Streek. Daarom dient de huidige bestemming ‘Agrarisch met waarden’ omgezet te worden in de bestemming ‘Wonen - 1’ inclusief twee bouwvlakken; één voor de bestaande te splitsen boerderij en één voor het nieuwe woonhuis. Dit bestemmingsplan voorziet in gewenste juridische planologische kaders om voorgenomen ontwikkeling mogelijk te maken. 1.4.1 Leeswijzer Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van rijk, provincie en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. Hoofdstuk 6 gaat in op de wateraspecten waaronder de watertoets.

In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 8 gaat in op de inspraak en het vooroverleg.

11

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

B+O STEDENBOUW B.V.

12 Afbeelding 2.1: Luchtfoto van het plangebied en directe omgeving (Bron: PDOK)

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

B+O STEDENBOUW B.V.

2.2 Ontstaansgeschiedenis De Streek is een bebouwingslint van circa 12 km. Het lint kent bijzondere ruimtelijke en bebouwingskarakteristiek waarvan de oorsprong in de ontginning van het gebied ligt. Het lint ligt tussen Lichtmis en Halfweg. Staphorst en Rouveen zijn als gevolg van de ontginning van het gebied ontstaan en maken voor een deel onderdeel uit van het lint. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. Het huidige Rouveen is zuidelijker ontstaan als verdichting rondom de kerk in Rouveen. Beide dorpen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker. Waar nu Staphorst en Rouveen zijn gesitueerd, lag in de vroege middeleeuwen een meters dik hoogveenpakket. Dit veen wordt aan de west- en noordzijde begrensd door de beekdalen van de Gene (nu: Zwarte water), de Sethe (nu: Meppeler diep) en de Reest. Het veenpakket neemt in oostelijke richting in dikte af. Daar ligt het pleistocene zand dicht onder de oppervlakte. De oudste

bewoningsplaatsen in het gebied bevinden zich langs de beken. Op rivierduinen en dekzandruggen langs de beekdalen liggen de vroegste nederzettingen zoals Hesselingen, Hamingen, Baarlo, Heuvenstede en ten Velde. Rond het jaar 1000 krijgt de Bisschop van Utrecht de zeggenschap over grote delen van Drenthe en Overijssel. Onder regie van dit Bisdom is omstreeks 1180 begonnen met een grootschalige ontginning van het veen. De ontginning van het hoogveengebied geschiedde vanuit de beekdalen. Vanuit de beekdalen verdeelde men het hoogveengebied in een aantal ontginningsblokken of slagen, vier slagen voor Staphorst en vier slagen voor Rouveen. In Staphorst tellen deze slagen 48 hoeven, in Rouveen 62. Het startpunt van de ontginning ligt ter hoogte van De Wijk. Inklinking en oxidatie leidden tot maaiveldverlaging, waardoor men het dorp moest verplaatsen. Met enige zekerheid kan worden gesteld dat de dorpen ten minste twee keer zijn verplaatst. Een vrij sterke aanwijzing daarvoor is de verplaatsing van de kerken van Staphorst en Rouveen. In stukken zijn meerdere jaartallen bekend van de bouw van de kerk in Staphorst, Rouveen en IJhorst. In eerste instantie ontwikkelden de slagen zich onafhankelijk van elkaar, maar na verloop van tijd achtte men het noodzakelijk om de ontginningen op elkaar af te stemmen.

Als gevolg hiervan werden de percelen smaller en werd de ontginningsrichting diverse malen aangepast. Een verandering van de perceelsrichting vond altijd plaats ter hoogte van een leidijk. Een gezamenlijke richtingverandering ging het beste wanneer de leidijken in een lijn zouden liggen. De diverse leidijken vormden in de loop van de tijd steeds meer een gesloten front. Op een gegeven moment zijn de leidijken van Rouveen en Staphorst samengevoegd tot een lint; de ‘olde dijck’. Dit is de voorloper van het huidige lint dat aan

B+O STEDENBOUW B.V.

2.1 Bestaande situatie Het plangebied is gelegen aan de oostzijde van de Oude Rijksweg te Rouveen, net ten zuiden van de bebouwingskern. Het perceel is aan de Oude Rijksweg gelegen, als onderdeel van het historische lint De Streek. De karakteristieke boerderij is gelegen achter een andere boerderij, aan een steeg. Voorgelegen boerderij is direct aan de Oude Rijksweg ontsloten. De boerderij is omgeven door veel soortgelijke karakteristieke bebouwing. Het landschap heeft reeds decennia dezelfde karakteristieken, waarin wezenlijk enkel infrastructurele wijzigingen zijn geweest. De bebouwing volgt daarbij nog steeds de contouren van het slagenlandschap.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

2. BESCHRIJVING PLANGEBIED

13

B+O STEDENBOUW B.V.

het eind van de zestiende eeuw tot stand is gekomen. Met het bereiken van de ‘nieuwe dijck’ komt een eind aan het steeds verder opschuiven van de dorpen. Het lint ligt nu op een stevige, zandige ondergrond waardoor verplaatsing toen niet meer nodig was. De ontginning ging wel verder. Als gezamenlijk richtpunt werd een punt ver in het veen gekozen; de Punthorst. De percelen werden naar achteren steeds smaller en maakten vooral bij Rouveen een sterke kromming. Als laatste leidijk werd de ‘Staten Leidijk’, nu Oude Rijksweg, aangelegd.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

2.3 Hydrologie Voorgenomen ontwikkeling vindt niet plaats in een beschermingsgebied voor drinkwater.

14

2.4 Lanschaps- en natuurwaarden Het plangebied behoort niet tot Natuurnetwerk Nederland of Natura2000 gebied. Gronden die tot het Natuurnetwerk Nederland behoren liggen op minimaal 2,8 kilometer meter afstand van het plangebied. 2.5 Archeologie en cultuurhistorie Op de eerste kadastrale kaart (circa 1832) is het plangebied nog niet bebouwd, maar de voorloper van de huidige boerderij is al wel aanwezig. Het terrein is op de OAT (Oorspronkelijke Aanwijzende Tafel) aangeduid als erf (grasland met bomen). De bijbehorende boerderij is gelegen aan de Statenleidijk (de eerdere benaming van de Oude Rijksweg) en was eigendom van Wicher Hengsteboer. Op de kaart is tevens te zien dat het plangebied wordt doorsneden door een (nog steeds bestaande) perceelsloot. Van belang is dat de boerderij niet direct aan de toenmalige ontginningsas (Statenleidijk/Oude Rijksweg) lag. Dit impliceert dat de boerderij niet tot de oudste generatie van de Rouvener boerderijen behoort,

die – voor zover bekend – vrijwel altijd dicht tegen de dijk werden gebouwd. Bij vererving werden bestaande percelen gesplitst en werden achter de oude gebouwen nieuwe boerderijen gebouwd. 2.6 Stedenbouwkundige waarden Het huidige lint wordt in de volksmond ook wel ‘De Diek’ of ‘De Streek’ genoemd. Kenmerkend voor het lint is de boogvorm; een directe afgeleide van de vorm van de ontginningsbasis zoals hiervoor beschreven. Opvallend is de verdraaiing van de perceelsrichting ten opzichte van de weg: in Staphorst staat deze vrijwel haaks op de weg terwijl verder naar het zuiden, in Rouveen, de verkavelingsrichting onder een scherpe hoek staat met de weg. Ook de boerderijen staan hier niet haaks op de weg maar volgen de richting van de percelen. Een verklaring hiervoor kan zijn dat de Staphorster kolonisten al verder veeninwaarts waren dan de Rouveners. Vanuit de ontginningsbasis (De Wijk) is te zien dat de vier slagen van Staphorst in vrijwel een rechte lijn naar het zuidoosten lopen. De slagen van Rouveen daarentegen worden, door de beperkte ruimte naar achter toe, gedwongen hun perceelsrichting keer op keer bij te stellen. Het plangebied is gelegen aan de oostzijde van de Oude Rijksweg te Rouveen, net ten zuiden van de bebouwingskern. De karakteristieke boerderij is gelegen achter een andere boerderij, aan een steeg.

Voorgelegen boerderij is direct aan de Oude Rijksweg ontsloten. Het perceel is aan de Oude Rijksweg gelegen, als onderdeel van het historische lint De Streek. De boerderij is dan ook omgeven door veel soortgelijke, al dan niet monumentale bebouwing. Het landschap heeft hierbij reeds decennia dezelfde karakteristieken, waarin wezenlijk enkel infrastructurele wijzigingen zijn geweest. De bebouwing volgt daarbij nog steeds de contouren van het slagenlandschap.

Aan weerszijden wordt het perceel geflankeerd door boerderijen en bijbehorende agrarische bebouwing zoals kapschuren en loodsen. Deze kapschuren en bijgebouwen worden als uitgangspunt genomen voor de bebouwingscontour. De bebouwingscontour wordt door de gemeente Staphorst als begrenzing aangehouden, waarbinnen nieuwe bebouwing gerealiseerd mag worden. Dit om te voorkomen dat het lint van Staphorst-Rouveen teveel uitdijt. Deze uitgangspunten staan beschreven in het document ‘Transformatie locaties aan de Streek’ van de gemeente Staphorst en dienen als basis voor de inpassing van het nieuwe woonhuis.

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

De karakteristieke boerderij deed tot voor kort dienst als bedrijfswoning van het agrarische bedrijf. Daarbij was de achterzijde van de boerderij functioneel als kleinschalig agrarisch bedrijf. Dit achterste gedeelte staat momenteel leeg. Achter op het perceel zijn enkele bijgebouwen gesitueerd. Deze zijn grotendeels vervallen en zullen worden gesloopt om ruimte te creëren op het perceel.

15

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

16

3. RANDVOORWAARDEN 3.1 Beeldkwaliteitseisen Het karakteristieke patroon van achter elkaar geplaatste boerderijen, waarbij de richting ten opzichte van de weg vaak een hoek vertoont, is het beeldmerk van Staphorst. Het is het resultaat van een langdurig proces van vererving, opsplitsing en nieuwbouw van boerderijen. Deze bijzondere bebouwingsstructuur moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen kan zijn. Wanneer nieuwe ontwikkelingen zodanig worden ingepast dat zij zich voegen naar de kenmerkende structuur kunnen zij juist een verrijking en versterking van deze kwaliteit betekenen. Binnen de Streek wordt, in beperkte mate, ruimte gezien voor het ontwikkelen van nieuwe woningen, het bouwen van nieuwe panden. Daarmee is niet iedere onbebouwde, “open” locatie automatisch een “bouwlocatie”. De nieuwbouw dient zich nadrukkelijk te voegen binnen het bestaande ensemble. Hierbij gelden de volgende spelregels: ■■ Maat van de ruimte: Nieuwbouw is alleen mogelijk op een plek die voldoende maat heeft waardoor voldoende afstand tot bestaande woningen kan worden genomen. Hierdoor komt slechts een beperkt aantal plekken voor bebouwing in aanmerking. ■■ Einde van de steeg: In bepaalde situaties is het denkbaar dat het lint wordt verbreed door achter het laatste pand in een steeg een nieuw pand te bouwen.

Met name plekken waar de bebouwing wat extensiever is dan gemiddeld (zuidelijker deel) lenen zich hiervoor. Hiermee wordt als ware het proces van het bouwen achter de laatste boerderij, waardoor het huidige kenmerkende beeld is ontstaan, opnieuw (en met mate) geactiveerd.

■■

Passend binnen het lint: De nieuwbouw dient qua positionering op de kavel, hoofdvorm (lengte-breedte, inhoud), nokrichting, goothoogte en gevelindeling aan te sluiten bij de Staphorster boerderij. Binnen deze contouren kan een gebouw worden ontwikkeld dat zich qua maat en schaal voegt naar de stedenbouwkundige structuur van het lint zonder dat er een exacte kopie van de Staphorster boerderij hoeft te worden gebouwd. Binnen de randvoorwaarden is er ruimte voor een eigentijdse vormgeving. Bij de architectonische vertaling van de randvoorwaarden is het van belang dat de nieuwe woning niet onnodig contrasteert met de historische omgeving. Dit betekent dat terughoudendheid geboden is ten aanzien van materialisering en vormgeving. ■■ Geleidelijke groei: Staphorst en Rouveen zijn geleidelijk gegroeid. Af en toe werd er weer een boerderij aan de streek toegevoegd. Deze geleidelijke groei, waarbij iedere boerderij zijn eigenaardigheden kent, is bepalend voor het beeld van de streek. Dat betekent dat, als in of achter het lint wordt bijgebouwd, dit altijd als een geleidelijke en individuele ontwikkeling moet worden gezien. 3.2 Ruimtelijke en landschappelijke inpassing De beleidsnota Belvedère schrijft voor dat het bebouwen van “open plekken, vrijkomende locaties en locaties achter aan de stegen” moet plaats vinden door een woningtype dat is gebaseerd op de Staphorster boerderij.

Nieuwbouw is alleen mogelijk op een plek die voldoende maat heeft waardoor voldoende afstand tot de bestaande bebouwing kan worden verkregen. De volgende maten zijn van belang: ■■ De boerderij op de kavel: De Staphorster boerderij kent qua maat de karakteristiek dat de

De minimale breedte van de kavel wordt dus gesteld op 17 meter, de minimale diepte op 31 meter. Op basis van deze maten dient een kavel een minimum oppervlak van (afgerond) 600 m2 te hebben. Indien de aanvraag echter betrekking heeft op een dubbele boerderij moet de minimale kaveloppervlakte 700 m2 zijn. De nieuw te bouwen panden dienen qua positionering op de kavel, hoofdvorm, nokrichting, goothoogte en gevelindeling aan te sluiten bij de Staphorster boerderij. Daarnaast dient de nieuw te realiseren woning aan te sluiten bij de

■■ Gevelbreedte tussen de 8 tot 15 meter, voorkeur gaat uit naar een gevelbreedte tussen de 10 en de 12 meter; ■■ Gevellengte minimaal twee maal de gevelbreedte; ■■ Goothoogte tussen 2,00 en de 2,50 meter. Bij de (baander) deuren kan plaatselijk een hogere goothoogte worden gehanteerd; vanuit cultuurhistorisch oogpunt gaat de voorkeur uit naar een goothoogte van circa 2,10 meter.; ■■ Nokhoogte tussen de 7 en 8 meter;

B+O STEDENBOUW B.V.

bestaande bebouwingscontour. Voorwaarden voor nieuwbouw: ■■ Positionering van de nieuwbouw: zichtlijnen naar achterliggende monumentale boerderijen en het landelijke gebied dienen gehandhaafd te blijven; ■■ Bebouwing schuin achter elkaar plaatsen; hierdoor blijft de zichtbaarheid van de verschillende rijen gewaarborgd; ■■ Nokrichting in het verlengde van de kavelstructuur; ■■ De situering van de te realiseren bebouwing mag geen onevenredige inbreuk maken op voorliggende en omliggende monumentale en/of karakteristieke bebouwing.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

lengte van het gebouw ten minste tweemaal de breedte bedraagt. Dit geeft de volgende minimale eisen aan het te bouwen pand: a. De breedte van het pand bedraagt tussen 8 en 15 meter; de lengte van het pand is minimaal tweemaal de breedte. Bij een breedte van 8 meter is de lengte dus minimaal 16 meter, bij een breedte van 15 meter is de lengte dus minimaal 30 meter. Indien het gaat om een pand voor dubbele bewoning dan zal de lengte van de bebouwing over het algemeen toenemen. b. Als voortuin dient een diepte te worden gehanteerd van minimaal 5 meter en een achtertuin/erf met een diepte van minimaal 10 meter. ■■ De breedte van de kavel: Het hoofdgebouw dient minimaal 3 meter uit de zijdelingse perceelsgrens te worden opgericht. Aan de andere zijde van het perceel, waar de steeg is gelegen, dient de minimale afstand van alle bebouwing tot de perceelsgrens 6 meter te bedragen (dat is inclusief de breedte van de steeg). Bij een gevelbreedte van 8 meter geeft dit dus een totaal benodigde minimale kavelbreedtemaat van 17 meter (inclusief de breedte van de steeg), bij een gevelbreedte van 15 meter gaat het om een minimale kavelbreedte van 24 meter.

17

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

18

■■ Oppervlakte aan bijgebouwen dient te worden afgestemd op de inhoudsmaat van de nieuwbouw, maar bedraagt afhankelijk van de inhoud van het hoofdgebouw, maximaal 200m2. Dit is overeenkomstig het op 11 juni 2013 vastgestelde bestemmingsplan ‘De Streek’. De anders regels met betrekking tot bijgebouwen zoals genoemd in de bestemming ‘Wonen-1’van het genoemde bestemmingsplan zijn ook leidend. ■■ Het eventueel te realiseren bijgebouw dient qua vorm en materialise-ring aan te sluiten bij omliggende bebouwing; ■■ Verlening van een recht van overpad door eigenaren van de steeg is, voor zover van toepassing, een noodzakelijk voorwaarde om mede-werking te verlenen. Hierbij is de op 20 augustus 2013 door het college vastgestelde beleidslijn ‘Erfdienstbaarheden bij ruimtelijke ontwikkelingen’ leidend. Daarbij wordt als concretisering van deze beleidslijn aangetekend dat recht van overpad moet worden verleend door c.q. de erfdienstbaarheid moet worden gevestigd op (de gronden van) alle voorliggende en naastgelegen eigenaren van de gemeenschappelijke steeg. ■■ Eventueel dienen er voorzieningen te worden aangelegd om voldoende bluswater te garanderen. ■■ Door aanvrager zal een inrichtingsplan ingediend moeten worden. In dit inrichtingsplan wordt aangegeven hoe de bijgebouwen worden verdeeld over de woningen.

Ook wordt hierin aangegeven welk gedeelte van het perceel wordt verhard en hoe het parkeren is geregeld. ■■ Waar nu al meer dan vier boerderijen (hoofdgebouwen) achter elkaar aan de steeg staan, is geen mogelijkheid meer aanwezig om aan deze steeg een open plek in te vullen. Voor de duidelijkheid: er zijn aan beide kanten van de steeg maximaal 4 boerderijen toegestaan. Het zogenaamde splitsingsbeleid staat hier los van. ■■ Er mag geen nieuwe steeg worden gecreëerd ten behoeve van

het invullen van een open plek. De nieuwe woning moet zich voegen naar de bestaande infrastructuur. Hierbij mag geen gebruik worden gemaakt van een dwarsweg, tenzij het hier bestaande infrastructuur betreft en ook als zodanig is opgenomen in het bestemmingsplan ‘De Streek’.De open plekken gelegen direct aan de Oude Rijksweg of de Gemeenteweg zijn uitgesloten van bebouwingsmogelijkheden. Dit geldt ook indien sprake is van een ‘royale’ voortuin. ■■ Het zuidwestelijke gebied van de Oude Rijksweg gelegen vanaf de Stadsweg tot aan de Lichtmis komt gezien het open karakter niet in aanmerking voor bebouwing. ■■ De nieuw te realiseren woning dient aansluitend aan de voorliggende (woon) bebouwing gerealiseerd te worden. a. De maximale afstand van de nieuw te realiseren woning tot: • voorliggende bebouwing (gebouwen) bedraagt 20 meter; b. In afwijking van het bepaalde onder 1 mag met maatwerk afgeweken worden van de maximale afstandsmaat van 20 meter, mits: • behoud van de ruimtelijke kwaliteiten, zoals omschreven in Belvedèrenotitie “Staphorst, een eigen wereld”; • de omgevingsfactoren, zoals naastgelegen cluster van bebouwing het toelaten; • initiatiefnemer een erfinrichtingsschets op hoofdlijnen indient; • een extra inspanning in de ruimtelijke kwaliteit hiertegenover staat; • de afstand tot voorliggende bebouwing maximaal 30 meter is; • de bebouwingscontour niet wordt overschreden.

In bepaalde situaties is het denkbaar dat het lint wordt uitgebreid door achter de laatste boerderij nog een nieuwe boerderij te bouwen. Met name plekken waar het lint minder bebouwd is dan gemiddeld lenen zich hiervoor. Hierdoor wordt het kenmerkende beeld, waardoor het lint is ontstaan, opnieuw (en met mate) geactiveerd. Naast de voorwaarden genoemd gaat het hier om de volgende extra voorwaarden: ■■ Maximaal vier boerderijen (hoofdgebouwen) achter elkaar aan de steeg, om het verkeer in de steeg beheersbaar te houden. Waar nu al meer boerderijen staan, blijft dat uiteraard ongewijzigd; ■■ Bij een bouwmogelijkheid aan het eind van de steeg dient de doorkijk naar het achterliggende gebied behouden te blijven; ■■ De steeg dient voldoende breed te zijn om de toename van

3.3 Doorvertaling naar iniatief Het Open-plekken beleid geeft aan dat nieuwbouw alleen mogelijk is op een plek die voldoende maat heeft. Dit heeft voornamelijk betrekking op de diepte van voor- en achterf en de afmetingen van het volume. Deze afmetingen zijn toegepast op de inpassing van het nieuwe woonhuis achter aan de steeg. Daarnaast schrijft de beleidsnota Belvedère voor dat het bebouwen van “open plekken, vrijkomende locaties en locaties achter aan de stegen” moet plaats vinden door een woningtype dat is gebaseerd op de Staphorster boerderij. Dit typologie wordt als uitgangspunt genomen voor de beeldkwaliteit zoals die in het erfinrichtingsplan is opgenomen.

B+O STEDENBOUW B.V.

ontsluitingsverkeer te kunnen verwerken. Minimale breedte bedraagt dan ook 3,25 meter conform het Bouwbesluit; ■■ Het verlengen van een steeg is, gelet op het realiseren van bebouwing achter aan de steeg mogelijk.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

c. In afwijking van het bepaalde onder 2 mag met maatwerk afgeweken worden van de maximale afstandsmaat van 30 meter, mits: • behoud van de ruimtelijke kwaliteiten, zoals omschreven in Belvedèrenotitie “Staphorst, een eigen wereld”; • de omgevingsfactoren, zoals naastgelegen cluster van bebouwing het toelaten; • initiatiefnemer een erfinrichtingsschets op hoofdlijnen indient; • een extra inspanning in de ruimtelijke kwaliteit hiertegenover staat; • de bebouwingscontour niet wordt overschreden; • gelegen aan een dwarsweg; • de open plek aan een monumentaal pand grenst, en de verruimde afstandsmaat vanuit zicht op het monumentale pand een meerwaarde voor de ruimtelijke kwaliteit betekent.

19

B+O STEDENBOUW B.V.

4. RUIMTELIJKE KWALITEIT

bebouwingscontour

jks

Ri g

we

20

nieuw vrijstaand woonhuis

de Ou

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

bestaande boerderij opgesplitst in 2 eenheden

Afbeelding 4.1: Situatietekening nieuwe situatie (B+O Stedenbouw B.V.)

in combinatie met een nutstuin. Deze wordt asymetisch vormgegeven. Het zij- en achtererf is functioneel ingericht, als een verwijzing naar de voormalige agrarische functie die het perceel vervulde. De bestaande bijgebouwen, die worden gesloopt, staan verspreid over de kavel. De bijgebouwen geven hiermee de huidige locatie weinig samenhang. Door het nieuwe woonhuis aan de steeg te situeren resulteert de ontwikkeling in een versterking van de kenmerkende lokale structuur. De structuur, ritme en morfologie is hiermee voor de langere termijn gewaarborgd. Volgend uit stap 2 van ‘Transformatielocaties aan de streek’, wordt het woonhuis binnen de bestaande bebouwingscontour gesitueerd.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

4.2 Belevingswaarde De achtergelegen gronden kunnen worden beschouwd als een transformatielocatie, zoals beschreven in stap 2 van ‘Transformatie locaties aan de streek’ en ‘Open plekken beleid’ van de gemeente Staphorst. Het nieuw op te richten woonhuis wordt gepositioneerd in de ruimte achterop het perceel die ontstaat met het verwijderen van bestaande opstallen en bijgebouwen. De ontstane ruimte ligt in het verlengde van de bestaande steeg en heeft een juiste ruimtemaat en positionering om geschikt te worden bevonden voor de nieuwbouw van een woonhuis. Daarnaast is er in de directe omgeving weinig tot geen sprake van recente ontwikkelingen, en kan met toevoeging van het nieuwe woonhuis worden gesproken van een geleidelijke ontwikkeling van het stedenbouwkundig weefsel (zie afbeelding 4.2).

B+O STEDENBOUW B.V.

4.1 Gebruikswaarde Op het perceel staat een karakteristieke boerderij met op het achtererf (bedrijfs)bijgebouwen. De karakteristieke boerderij was in gebruik als kleinschalig agrarisch bedrijf. Omdat deze bedrijfsvoering is stopgezet verliezen zowel de boerderij als achterliggende opstallen en bijgebouwen hun functie. De boerderij zal worden herbestemd ten behoeve van woonfunctie. De opstallen en bijgebouwen zullen worden gesloopt om de nieuwbouw van een woonhuis mogelijk te maken. Het in originele staat herstellen en anders in gebruik nemen (functiewijziging) van het bestaande hoofdgebouw draagt optimaal bij aan de doelstelling van het transformatiebeleid; het bereiken van ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid zonder afbreuk te doen aan het bebouwingslint.

Om een juiste inpassing van het nieuwe volume te realiseren is een erfinrichtingsplan opgesteld. Hierin hebben de typische kenmerken van Staphorster erven als uitgangspunt gedient, conform het document ‘Bossies an de Diek’. Het voorerf bevat hierbij een siertuin Afbeelding 4.2: In zwart gearceerd de nieuwbouw die in de afgelopen 10 jaar heeft plaatsgevonden (bron: BAG)

21

B+O STEDENBOUW B.V.

Wegens het behoud van de steeg is het zicht vanaf de Oude Rijksweg vergelijkbaar met de bestaande situatie. Kenmerkend is ook het vrije doorzicht naar achtergelegen landschap. Behoud van het doorzicht wordt middels de terreininrichting gewaarborgd. De zuidelijke strook van het perceel is als grasland ontworpen, met transparante afscheiding van achtergelegen weiland. Zo wordt openheid in het landschap bewaard.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

4.3 Toekomstwaarde De monumentale boerderij zal worden gesplitst. Hiermee wordt het pand een nieuwe invulling gegeven zodat deze onderhouden en in gebruik blijft. Behoud van de monumentale boerderij wordt hiermee gewaarborgd.

22

4.4 Conclusie De voorgenomen ontwikkeling betreft splitsing van karakteristieke boerderij tot twee wooneenheden en de realisatie van een nieuw woonhuis. De locatie bevindt zich binnen het bebouwde gebied van Rouveen. De locatie valt binnen de voorwaarden zoals beschreven in het transformatiebeleid van de gemeente Staphorst. Het sluit aan bij kenmerken zoals ruimtemaat en heeft een karakter welke typisch is voor zijn omgeving. Historische karakteristieken van de locatie, het beschermde dorpsgezicht en aanwijzing als rijksmonument, vragen om een nauwkeurige inpassing. Het transformatiebeleid beschrijft meerdere ruimtelijke voorwaarden waaraan nieuwe bebouwing moet voldoen, welke allen zijn meegenomen in het ontwerpproces. Middels het erfinrichtingsplan wordt invulling gegeven aan een juiste transformatie van de locatie. Zo is middels het bestemmingsplan de ruimtelijke kwaliteit en belevingswaarde voor de locatie vastgelegd.

Het voornemen van het splitsen van de boerderij in twee wooneenheden en het oprichten van een nieuw woonhuis voldoet hiermee redelijkerwijs aan een kwalitatief goede ruimtelijke inpassing en is deze ook in de toekomst gewaarborgd.

23

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

B+O STEDENBOUW B.V.

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

24

Afbeelding 5.1: Ladder voor duurzame verstedelijking (Bron: Ministerie van Infrastructuur en Milieu)

belang benoemd. Hiermee geeft het Rijk aan waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid.

5.1 Rijksbeleid

De drie hoofddoelen van het ruimtelijk en mobiliteitsbeleid kennen nationale opgaven die regionaal neerslaan. Opgaven van nationaal belang in Oost-Nederland (de provincies Gelderland en Overijssel) zijn:

5.1.1 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte 5.1.1.1 Algemeen Op 13 maart 2012 is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte vastgesteld. De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geeft een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau en heeft de Nota Ruimte, de Structuurvisie Randstad 2040, de Nota Mobiliteit, de Mobiliteits Aanpak en de Structuurvisie voor de Snelwegomgeving vervangen. Tevens vervangt het een aantal ruimtelijke doelen en uitspraken in onder andere de Agenda Landschap en de Agenda Vitaal Platteland. Daarmee wordt de SVIR het kader voor thematische of gebiedsgerichte uitwerkingen van rijksbeleid met ruimtelijke consequenties. 5.1.1.2 Rijksdoelen en regionale opgaven In de SVIR heeft het Rijk drie rijksdoelen om Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig te houden voor de middellange termijn (2028): ■■ Het vergroten van de concurrentiekracht van Nederland door het versterken van de ruimtelijk- economische structuur van Nederland; ■■ Het verbeteren, instandhouden en ruimtelijk zeker stellen van de bereikbaarheid waarbij de gebruiker voorop staat; ■■ Het waarborgen van een leefbare en veilige omgeving waarin unieke natuurlijke en cultuurhistorische waarden behouden zijn. Voor de drie rijksdoelen worden de 13 onderwerpen van nationaal

■■ Het waar nodig verbeteren van de internationale achterlandverbindingen (weg, spoor en vaarwegen) die door Oost Nederland lopen. Dit onder andere ten behoeve van de mainports Rotterdam en Schiphol; ■■ Het formuleren van een integrale strategie voor het totale rivierengebied van Maas en Rijntakken (Waal, Nederrijn, Lek en de IJssel, deelprogramma rivieren van het Deltaprogramma) en de IJsselvechtdelta (deelprogramma’s zoetwater en rivieren) voor waterveiligheid in combinatie met bereikbaarheid, ruimtelijke kwaliteit, natuur, economische ontwikkeling en woningbouw; ■■ Het tot stand brengen en beschermen van de (herijkte) EHS, inclusief de Natura 2000 gebieden (zoals de Veluwe); ■■ Het robuust en compleet maken van het hoofdenergienetwerk (380 kV), onder andere door het aanwijzen van het tracé voor aansluiting op het Duitse hoogspanningsnet. 5.1.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van

B+O STEDENBOUW B.V.

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

5. BELEIDSKADER

25

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

26

de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij dient de behoefte aan een stedelijke ontwikkeling te worden aangetoond. De ladder kent drie treden die achter elkaar worden doorlopen. In afbeelding 4.1 wordt deze treden schematisch weergegeven. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘stedelijke ontwikkeling’, ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘regionale behoefte’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: ■■ bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. ■■ stedelijke ontwikkeling: ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Voor regionale behoefte is geen definitie in artikel 1.1.1 van de Bro opgenomen. Uit de nota van toelichting behorende bij artikel 3.1.6 Bro (Staatsblad 2012, 388, pp. 49-50) blijkt dat met regionale behoefte niet per se wordt gedoeld op een bovengemeentelijke behoefte (regionaal in de zin van meerdere gemeenten omvattende).

Centraal staat een passend regionaal schaalniveau; in geval van een lokale ontwikkeling kan het daarom ook gaan om een lokale (binnen de gemeente) vallende behoefte. Een dergelijke behoefte kan dan worden gezien als “regionale behoefte” zoals bedoeld in artikel 3.1.6 lid 2 Bro.

5.1.2 Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid Voor wonen geldt, dat voor woningbouwlocaties vanaf 12 woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Voorliggend plan maakt in totaal 2 nieuwe woningen mogelijke, waardoor deze ontwikkeling niet Ladderplichtig is. De voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met rijksbelangen als opgenomen in de structuurvisie.

5.2.1 Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel is het integrale provinciale beleidsplan voor de fysieke leefomgeving van Overijssel. De hoofdambitie van de Omgevingsvisie is een toekomstvaste groei van welvaart en welzijn met een verantwoord beslag op de beschikbare natuurlijke hulpbronnen en voorraden. Enkele belangrijke beleidskeuzes waarmee de provincie haar ambities wil realiseren zijn: ■■ goed en plezierig wonen, nu en in de toekomst door een passend en flexibel aanbod van woonmilieus (typen woningen en woonomgeving) die voorzien in de vraag (kwantitatief en kwalitatief); ■■ versterken complementariteit van bruisende steden en vitaal platteland als ruimtelijke, cultureel, sociaal en economisch samenhangend geheel. Dit door behoud en versterking van leefbaarheid en diversiteit van het landelijk gebied, stedelijke netwerken versterken, behoud en versterken van cultureel erfgoed als drager van identiteit; ■■ investeren in een hoofdinfrastructuur voor wegverkeer, trein, fiets en waarbij veiligheid en doorstroming centraal staan; ■■ beter benutten van ruimte, bestaande bebouwing en infrastructuur door multifunctioneel en complementair ruimtegebruik (zowel- boven als ondergronds), hergebruik en herbestemming

5.2.2 Omgevingsverordening Overijssel De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie Overijssel. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie Overijssel te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. 5.2.3 Regeling Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving 5.2.3.1 Algemeen De provincie wil ontwikkelingen in de Groene omgeving samen laten gaan met een impuls in kwaliteit. Daarom is de ‘Kwaliteitsimpuls Groene omgeving’ ontwikkelt als een eenduidige bundeling van diverse bestaande regelingen als rood voor rood, rood voor groen, vab’s, landgoederen etc. Deze regelingen blijven daarin overigens wel herkenbaar.

B+O STEDENBOUW B.V.

en het concentreren van ontwikkelingen rond bestaande infrastructuurknooppunten; ■■ ruimtelijke plannen ontwikkelen aan de hand van gebiedskenmerken en keuzes voor duurzaamheid.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

5.2 Provinciaal beleid Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel en de daarbij behorende Omgevingsverordening Overijssel. Op 12 april 2017 zijn de nieuwe omgevingsvisie en –verordening door Provinciale Staten vastgesteld. De hiervoor genoemde plannen zijn op 1 mei 2017 in werking getreden.

27

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

28

Afbeelding 5.2 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

5.2.3.2 Kwaliteitsimpuls Groene Omgeving Om de ruimtelijke kwaliteit van de Groene Omgeving te waarborgen, dienen ontwikkelingen in het landschap bij de gebiedskenmerken van de betreffende locatie aan te sluiten. Aanvullende kwaliteitsprestaties worden gevraagd bij een ingrijpende aanpassing en uitbreiding van de bestaande bebouwing en erfinrichting en/of bij vestiging van een nieuwe gebiedsvreemde functie. Kwaliteitsprestaties zijn bijvoorbeeld sanering van landschapsontsierende gebouwen op het erf en prestaties in de omgeving (landschap, natuur, water e.a.). Indien een nieuwe functie een maatschappelijke meerwaarde heeft kan dit ook meewegen (bijvoorbeeld: zorg). 5.2.4 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de provinciale ambities wordt gebruik gemaakt van het ‘Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel’. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw, een nieuwe bedrijfslocatie, toeristisch-recreatieve voorzieningen, natuurontwikkeling, etcetera kan aan de hand van deze drie stappen worden bepaald of een initiatief binnen de geschetste visie

De eerste stap, het bepalen van de of-vraag, lijkt misschien in strijd met de wens zoveel mogelijk ruimte te willen geven aan nieuwe initiatieven. Met het faciliteren van initiatieven wordt door de provincie echter wel gekeken naar de (wettelijke) verantwoordelijkheden zoals veiligheid of gezondheid. Het uitvoeringsmodel maakt helder hierin wat kan en wat niet kan.

B+O STEDENBOUW B.V.

voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden.

Om een goed evenwicht te vinden tussen het bieden van ruimte aan initiatieven en het waarborgen van publieke belangen, variëert de provinciale sturing: soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Hierna worden de lagen nader toegelicht. Of – generieke beleidskeuzes Maatschappelijke opgaven zijn leidend in het handelen van de provincie. Allereerst is het dan ook de vraag of er een maatschappelijke opgave is. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk hierbij aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. In de omgevingsvisie zijn de provinciale beleidskeuzes hieromtrent vastgelegd. De generieke beleidskeuzes zijn vaak normstellend. Dit betekent dat ze opgevolgd moeten worden: het zijn randvoorwaarden waarmee iedereen rekening moet houden vanwege zwaarwegende

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

Er is een eenvoudige werkwijze ontwikkeld om principes van ontwikkelingsplanologie toepasbaar te maken voor sociaaleconomische ontwikkelingen in de Groene omgeving. De basis ligt in de principes van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik, de ontwikkelingsperspectieven en ‘Catalogus Gebiedskenmerken’. Ontwikkelingen in de Groene omgeving worden als volgt benaderd: Er wordt ruimte voor sociaal-economische ontwikkeling geboden als deze ontwikkeling vanuit zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik verantwoord is en in het ontwikkelingsperspectief ter plekke past en volgens de ‘Catalogus Gebiedskenmerken’ wordt uitgevoerd.

29

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

30

publieke belangen. De normstellende beleidskeuzes zijn vastgelegd in de omgevingsverordening. Waar – ontwikkelingsperspectieven Na het beantwoorden van de of-vraag, is de vraag waar het initiatief past of ontwikkeld kan worden. In de omgevingsvisie op de toekomst van Overijssel onderscheid de provincie zes ontwikkelingsperspectieven. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend. Dit betekent dat er ruimte is voor lokale afweging: een gemeente kan vanwege maatschappelijke en/of sociaal-economische redenen in haar Omgevingsvisie en bestemmings- of omgevingsplan een andere invulling kiezen. Die dient dan wel te passen binnen de – voor dat ontwikkelingsperspectief – geldende kwaliteitsambities. Daarbij dienen de nieuwe ontwikkelingen verbonden te worden met de bestaande kenmerken van het gebied, conform de Catalogus Gebiedskenmerken (de derde stap in het uitvoeringsmodel). Naast ruimte voor een lokale afweging t.a.v. functies en ruimtegebruik, is er ruimte voor een lokale invulling van de begrenzing: de grenzen van de ontwikkelingsperspectieven zijn signaleringsgrenzen.

Hoe – gebiedskenmerken Ten slotte is de vraag hoe het initiatief ingepast kan worden in het landschap. De gebiedskenmerken spelen een belangrijke rol bij deze vraag. Onder gebiedskenmerken worden verstaan de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied

of gebiedstype. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is in de Catalogus Gebiedskenmerken beschreven welke kwaliteiten en kenmerken van provinciaal zijn en behouden, versterkt of ontwikkeld moeten worden. De gebiedskenmerken zijn soms normstellend, maar meestal richtinggevend of inspirerend. Voor de normerende uitspraken geldt dat deze opgevolgd dienen te worden; ze zijn dan ook in onze omgevingsverordening geregeld. De richtinggevende uitspraken zijn randvoorwaarden waarmee in principe rekening gehouden moet worden. Hier kan gemotiveerd van worden afgeweken mits aannemelijk is gemaakt dat met het alternatief de kwaliteitsambities even goed of zelfs beter gerealiseerd kunnen worden. De inspirerende uitspraken bieden een wenkend perspectief: het zijn voorbeelden van de wijze waarop ruimtelijke kwaliteitsambities ingevuld kunnen worden. Initiatiefnemers kunnen zich hierdoor laten inspireren, maar dit hoeft niet. 5.2.5 Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan de Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.

Artikel 2.2.2 Realisatie nieuwe woningen In het concentratiebeleid van de provincie Overijssel is vastgelegd dat de overige kernen (waaronder Rouveen/Staphorst) in principe alleen mogen bouwen voor de lokale behoefte en voor bijzondere doelgroepen. Gemeenten stemmen in het kader van de regionale woningbouwprogrammering onderling af wat er gebouwd gaat worden voor de regionale behoefte. Zij kunnen daarbij overeenkomen dat een gemeente in (een deel van) de behoefte van een buurgemeente voorziet. De woonmilieus in steden en dorpen bieden een waardevolle aanvulling op de (hoog)stedelijke woonmilieus in de stedelijke netwerken. Doordat deze steden en dorpen in principe altijd mogen bouwen voor de lokale behoefte, kunnen zij deze rol blijven vervullen. Om de behoefte en ontwikkelingen op regionaal niveau in kaart te brengen is de Regionale Woning Programmering - West Overijssel uitgevoerd. De gemeente Staphorst heeft in navolging van deze RWP-West Overijssel verder onderzoek gedaan naar de woningvoorraad en -vraag binnen de gemeente, waarvan de Woonvisie 2016-2020 het resultaat is. In deze visie komt naar voren dat de vraag momenteel het (potentiële) aanbod overstijgt. Daarbij wordt specifiek voor Rouveen - De Streek aangegeven dat er mogelijkheden bestaan voor toevoeging van woningbouwplannen.

Voorgenomen ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met de Woonvisie 2016-2020 en omdat deze een verdere uitwerking is van het RWP-West Overijssel, kan worden geconcludeerd dat de ontwikkeling daarmee ook in overeenstemming is met de Omgevingsverordening Overijssel. 5.2.5.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief Steden en dorpen als veelzijdige leefmilieus. Dit perspectief omvat de steden in Overijssel die niet binnen de drie stedelijke netwerken vallen en de dorpen in Overijssel. In afbeelding 5.3 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart behorende bij de Omgevingsvisie opgenomen, waarin het plangebied is aangegeven. Naast de stedelijke netwerken completeren de overige steden en dorpen in Overijssel de ambitie van een breed spectrum aan woon-, werk- en mixmilieus. Om de kwaliteit van de Overijsselse steden en dorpen te garanderen, zijn goede verbindingen nodig tussen de steden en dorpen, en met de stedelijke netwerken. En is het belangrijk dat de steden en dorpen elkaar versterken (complementariteit).

B+O STEDENBOUW B.V.

Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Voorgenomen ontwikkeling is erop gericht om zeer lokaal woningbouw mogelijk te maken. Dit sluit aan bij de visie van de gemeente Staphorst zoals beschreven in de Woonvisie 2016 - 2020. Daarbij kan worden aangemerkt dat volgens het Openplekken-beleid van de gemeente Staphorst een limiet van 5 woningen per jaar is vastgesteld. Dit betekend dat er slechts in beperkte mate voldaan kan worden aan de actuele vraag die er naar woningen in Rouveen is.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

5.2.5.1 Generieke beleidskeuzes In het voorliggende geval is bij de afweging in de eerste fase, de ‘generieke beleidskeuzes’, met name titel 2.2 Woningbouw van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hier wordt het voornemen getoetst aan het betreffende artikel.

31

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

32

Afbeelding 5.3: Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)

De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouwen evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energieefficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). 5.2.5.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en – opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen.

Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de “Natuurlijke laag” aangeduid met het gebiedstype “Laagveengebieden en laagveenrestanten”, zie afbeelding 5.4. “Laagveengebieden en laagveenrestanten” Grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water -rietmoeras- opgaand moerasbos. Het semi-natuurlijk laagveenrestant van de Weerribben en de Wieden bestaat uit relicten van dit gebiedstype met een hoge waterkwaliteit en natuurkwaliteit. Samengesteld landschap van rietland op een pakket veenlagen (kraggen) en vaarten, afgewisseld met bos. Ontstaan door turfwinning, rietteelt en extensieve veehouderij. Elders verder in cultuur gebracht als veenweidegebied of polder. In de veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen.

B+O STEDENBOUW B.V.

1. De “Natuurlijke laag” De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische en biotische factoren en processen. Zo zorgden ijs, wind- en waterstromen in Overijssel voor het ontstaan van een afwisselend landschap van stuwwallen, dekzandgronden, beekdalen en natte laagtes en bepaalden de stroomsnelheden van IJssel, Vecht, Regge of Dinkel waar het fijne (komgronden) en waar het grovere sediment (oeverwallen) werd afgezet. En ontwikkelde veen zich daar, waar het water maar moeilijk weg kon.

LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

Aanwezige dynamiek en lokale energie moeten we zien te benutten om de verscheidenheid in identiteit en kenmerken van de steden en dorpen te versterken. Dit laatste bijvoorbeeld door aan te sluiten bij de karakteristieke opbouw en de verbinding met het omliggende landschap of historische structuren expliciet te maken. Hierbij kan het omliggende landschap beter bereikbaar worden gemaakt door open en zorgvuldig ingerichte stads- en dorpsranden.

33

B+O STEDENBOUW B.V. LS17703 DE STREEK, PARTIËLE HERZIENING OUDE RIJKSWEG 459 ROUVEEN

34

Afbeelding 5.4 Natuurlijke laag: ‘Laagveengebieden en laagveenrestanten’ (Bron: Provincie Overijssel)

Afbeelding 5.5: Laag van het agrarisch cultuurlandschap: ‘Laagveenontginningen en kraggenlandschap’ (Bron: Provincie Overijssel)

2. De “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” In het agrarisch cultuurlandschap gaat het er altijd om dat de mens inspeelt op de natuurlijke omstandigheden en die ten nutte maakt. Hierbij hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel is in in de loop van de tijd meer waardering ontstaan voor hun ruimtelijke kwaliteiten. Vooral herkenbaarheid, contrast en afwisseling worden gewaardeerd. De ambitie is gericht op het voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen door óf versterking óf behoud óf ontwikkeling of een combinatie hiervan. Het plangebied is op de gebiedskenmerkenkaart de “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” aangeduid met het gebiedstype “Laagveenontginningen en kraggenlandschap”, zie afbeelding 5.5. ‘Laagveenontginningen en kraggenlandschap’ Open, laag en nat landschap ontstaan door occupatie vanuit de bewoonde hogere randen. Deels door vervening, deels door alleen ontwatering. Kenmerkende zonering van intensief gebruik langs de bewoonde randen en extensief gebruik naar het achterland. Boerderijen langs vaarten en wegen. Polder Mastenbroek en polder van Staphorst en Rouveen zijn de nationaal bekende iconen van het Overijsselse laagveenontginningslandschap. Diverse verschijningsvormen.

Enerzijds het kleinschalige slagenlandschap van Staphorst en Rouveen, met zijn langgerekte uitwaaierende kavels en houtwallen (els, berk, eik). Anderzijds is de rationeel

De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. De grondgebonden landbouw is de drager van deze kwaliteiten, echter een nieuw perspectief op een gebiedsgerichte bedrijfsvoering - eventueel in combinatie met andere functies - is voor de toekomst van deze gebieden zeer wenselijk. Het karakteristieke bebouwingspatroon (voorkant aan de openbare weg; achterkant aan het landschap en in polder Mastenbroek op terpen) vormt vertrekpunt bij herstructurering, verdichting en uitbreiding van de agrarische bebouwing en de woon-/ werkmilieus Als voorbeeld geeft de Provincie Overijssel de versterking van Rouveense kenmerken, door zorgvuldige ruimtelijke inpassing van nieuwe functies, aanleg van nieuwe - rustige - achterpaden, en aanplant en beheer van nieuwe kavelbeplanting. Toetsing van het initiatief aan de “Laag van het agrarisch cultuurlandschap” Om voorliggend initiatief mogelijk te maken is een zorgvuldige ruimtelijke studie gedaan, zodat de nieuwe situatie aansluit op de kenmerkende structuur van Rouveen. Hierbij sluit de ontwikkeling

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=747d94f4-1f6e-4b0b-bdad-50fa2bbb8f56