Bijlage 1 - BP Oude Rijksweg 245j - Toelichting.pdf
Tekst van het document
De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen
De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouv een ontwerp
Inhoudsopgave
Toelichting
3
BJZ.nu Bestemmingsplannen
2
De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouv een ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Bestemmingsplannen
3
Bestemmingsplan De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen
December 2021
Status: Ontwerp
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
Bestemmingsplan “De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen NL.IMRO.0180.2102021008-ON01 Bestemmingsplan Ontwerp December 2021
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
BESCHRIJVING INITIATIEF................................................................................................................................ 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ........................................................................................................................ 9 VIGERENDE PLANOLOGISCHE SITUATIE .............................................................................................................. 9 VOLLEDIGE BESCHRIJVING STRIJDIGHEDEN MET VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ....................................................... 11 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 11
HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ..... 12 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
BESTAANDE SITUATIE .................................................................................................................................. 12 ONTSTAANSGESCHIEDENIS (DE STREEK).......................................................................................................... 13 HYDROLOGIE ............................................................................................................................................. 14 LANDSCHAPS- EN NATUURWAARDEN .............................................................................................................. 15 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 15 STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN ................................................................................................................. 15
HOOFDSTUK 3 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF..................... 16 3.1 3.2 3.3 3.4 3.3
HET INITIATIEF ........................................................................................................................................... 16 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN ........................................................................................................... 16 BEELDKWALITEITSEISEN ............................................................................................................................... 17 RUIMTELIJKE EN LANDSCHAPPELIJKE INPASSING ................................................................................................ 17 DOORVERTALING NAAR INITIATIEF ................................................................................................................. 19
HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF ..... 20 4.1 4.2 4.3 4.4
GEBRUIKSWAARDE ..................................................................................................................................... 20 BELEVINGSWAARDE .................................................................................................................................... 20 TOEKOMSTWAARDE (DUURZAAMHEID) ........................................................................................................... 20 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 20
HOOFDSTUK 5 BELEIDSKADER............................................................................ 21 5.1 5.2 5.3
RIJKSBELEID............................................................................................................................................... 21 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 23 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 30
HOOFDSTUK 6 TOETS INITIATIEF AAN OMGEVINGSASPECTEN ...................................... 34 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16
BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 34 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ............................................................................................................... 34 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 36 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 36 GELUID .................................................................................................................................................... 36 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 38 GEUR ....................................................................................................................................................... 39 MILIEUZONERING ....................................................................................................................................... 41 EXTERNE VEILIGHEID ...................................................................................................................................
44 WATERASPECTEN ....................................................................................................................................... 45 KLIMAATADAPTIE ....................................................................................................................................... 47 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE............................................................................................................... 47 ECOLOGIE ................................................................................................................................................. 48 VERKEER................................................................................................................................................... 50 PARKEREN ................................................................................................................................................ 50 IN- EN UITRITTEN........................................................................................................................................ 51
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp 6.17 6.18 6.19
VERLICHTING ............................................................................................................................................. 51 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) ......................................................................................................... 51 RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 51
HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .................................................................. 52 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
SOCIALE VEILIGHEID (INRICHTING OPENBARE RUIMTE)........................................................................................ 52 ZORG ....................................................................................................................................................... 52 MAATSCHAPPELIJK ..................................................................................................................................... 52 SOCIALE WONINGBOUW .............................................................................................................................. 52 OVERIG .................................................................................................................................................... 52
HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 53 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 53 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 53 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 53 INSPRAAK, VOOROVERLEG EN ZIENSWIJZEN ...................................................................................................... 53 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 54 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 54 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 54 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 54
HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 55 9.1 9.2 9.3
INLEIDING ................................................................................................................................................. 55 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................. 55 VERANTWOORDING VAN DE REGELS ............................................................................................................... 57
HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ................................................................... 59 10.1
WIJZE VAN HANDHAAFBAARHEID REGELS ........................................................................................................ 59
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 60 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5
ERFINRICHTINGSPLAN .......................................................................................................................... 61 VERKENNEND BODEMONDERZOEK ......................................................................................................... 62 QUICKSCAN ECOLOGIE......................................................................................................................... 63 WATERTOETS .................................................................................................................................... 64 VOOROVERLEG WELSTAND ................................................................................................................... 65
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 1
INLEIDING
1.1
Beschrijving initiatief
1.1.1
Aanleiding
Dit bestemmingsplan heeft betrekking op het perceel aan de Oude Rijksweg 245j, binnen de bebouwde kom van Rouveen. Dit perceel is een onderdeel van een transformatieplan uit 2009, waarbij destijds de agrarische bedrijfsactiviteiten van de Oude Rijksweg 245b zijn beëindigd en de aanwezige voormalige agrarische bedrijfsbebouwing is gesloopt. Het plangebied is daarna getransformeerd naar een woningbouwlocatie voor ondermeer 4-rijwoningen voor starters. Het perceel van initiatiefnemer betreft de meest oostelijke hoekwoning van de rij van 4. Initiatiefnemer is voornemens zijn woning aan de oostelijke zijde, in lengterichting, uit te breiden door middel van een aan/uitbouw van 5 meter. De uitbouw overschrijdt echter het ter plaatse aanwezige bouwvlak. Daarnaast is hij voornemens om een bijgebouw van 75 m² bij de woning te realiseren, aangezien hij deze momenteel niet heeft. Het bijgebouw wordt in het verlengde van de woning geplaatst. Binnen het geldende bestemmingsplan zijn bijgebouwen alleen toegestaan in een bouwvlak aan de overzijde van de steeg. De grond waar deze aanduiding ‘bijgebouwen’ op ligt is echter niet in eigendom van initiatiefnemer en er zijn geen mogelijkheden deze gronden in eigendom te krijgen, om zo alsnog een bijgebouw bij de woning te realiseren. Op het hiervoor beschreven voornemen heeft de omgevingskamer van de gemeente Staphorst (d.d.
15 maart 2021) een positief advies gegeven, waarna het college van burgemeester en wethouders op 30 maart 2021 een positief principebesluit heeft genomen. Het voornemen is niet in overeenstemming met de geldende gebruiks- en bouwmogelijkheden van het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” van de gemeente Staphorst, aangezien (uitbreidingen van) hoofdgebouwen gerealiseerd dienen te worden binnen een bouwvlak en bijgebouwen uitsluitend zijn toegestaan ter plaatse van de aanduiding 'bijgebouwen'. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om de gewenste ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening van de bestemming in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.1.2
Ruimtelijke ontwikkeling
Initiatiefnemer is voornemens zijn woning aan de oostelijke zijde uit te breiden door middel van een aan/uitbouw. Daarnaast is hij voornemens een bijgebouw van 75 m² voor opslagdoeleinden bijbehorend bij de woning te realiseren. Concreet bestaat de ontwikkeling uit de volgende onderdelen: • • •
Het bouwen van één nieuw bijgebouw van 75 m² bij de woning in het achtererf; Het realiseren van een aanbouw aan de oostelijke zijde van de bestaande hoekwoning; Het versterken van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse en het landschappelijk inpassen van het vernieuwde erf.
In het kader van voorliggend initiatief heeft J. Dons Constructieadvies een erfinrichtingsplan opgesteld van de gewenste situatie. Deze is opgenomen in afbeelding 1.1. Tevens is dit erfinrichtingsplan opgenomen als bijlage 1 van deze toelichting.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
Afbeelding 1.1
Gewenste situatie Oude Rijksweg 245j (Bron: J. Dons)
De bestaande woning van initiatiefnemer betreft de hoek van een rij van 4 aaneengebouwde woningen, in de vorm van een moderne langgerekte boerderij. Voor de bereikbaarheid van de woningen wordt gebruik gemaakt van de bestaande steeg welke leidt tot de Oude Rijksweg. De woning zal aan de oostelijke zijde met 5 meter worden uitgebreid. Achter de woning komt een nieuw bijgebouw van 75 m² waarin bergingsruimte komt voor de woning. Dit bijgebouw wordt uitgevoerd in de vorm van een kapschuur. Op deze manier wordt voorkomen dat er individuele bijgebouwen ontstaan, wat niet passend zou zijn binnen de Streek. De combinatie met de uitbreiding van de woning en de realisatie van een bijgebouw in de lijn van de woning is vanuit ruimtelijk oogpunt een passend voornemen, omdat op deze manier de landschappelijke structuur van het slagenlandschap verder wordt versterkt en verder niet aangetast. Om deze landschappelijke structuur te versterken wordt er middels een erfinrichtingsplan ook singelbeplanting op de perceelsgrens aangeplant. Dit leidt tot een verbetering van de ter plaatse aanwezige erfstructuur (door de bouwwijze, situering, maatvoering en onderlinge afstand van de uitbreiding en realisatie van het bijgebouw, de aankleding door middel van groenstructuren en de landschappelijke inpassing. Hierdoor ontstaat een passend erfensemble in de toekomstige situatie.
Bij zowel de uitbreiding van de woning als ook de realisatie van een bijgebouw in de lijn van de woning wordt qua vormgeving als materiaalgebruik aangesloten bij de bebouwing in de directe omgeving van het plangebied. Het Oversticht heeft op dit ontwerp (d.d. 23 juni 2021) onder voorwaarden een positief advies gegeven, hieronder weergegeven: Het conceptplan betreft de uitbreiding van een geschakelde woning (aan de achterzijde) en de realisatie van een nieuwe schuur. De eerste fase voor de uitbreiding bestaat uit een uitbouw in één bouwlaag, voorzien van een flauwe hellend dakvlak. De tweede fase gaat uit van verlenging van de bestaande hoofdbouw en kap. In beide fases wordt aangesloten bij het bestaande materiaal- en kleurgebruik.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp Het plan past niet in het bestemmingsplan, maar op basis van een positief advies van de Omgevingskamer is in principe medewerking toegezegd aan de benodigde planologische procedure. Vooruitlopend op de bestemmingsplanprocedure wordt een welstandsadvies gevraagd. Gelet op het welstandsbeleid zijn de nieuwe schuur en de beide fases voor uitbreiding van de woning in principe denkbaar. Aandacht wordt nog gevraagd voor de nieuwe raamkozijnen in de zijgevels en in de achtergevel. De raamkozijnen in de zijgevels en op de verdieping in de achtergevel sluiten onvoldoende aan bij de bestaande kozijnen en bij het schuurkarakter van dit woongebouw. In de achtergevel mist een goede afstemming en uitlijning tussen de verdiepings- en de begane grondkozijnen. Concluderend wordt gesteld dat het plan in principe acceptabel is, maar dat de raamkozijnen beter afgestemd moeten worden op de bestaande situatie. Het ingediende plan is in dit stadium van de planontwikkeling niet in strijd met redelijke eisen van welstand, mits voldaan wordt aan de genoemde voorwaarde. Zoals hiervoor aangegeven is bij de nadere planuitwerking een extra detaillering benodigd voor de raamkozijnen in de zij- en achtergevels van de uitbreiding van de woning. In een later stadium wordt dit bij de aanvraag omgevingsvergunning uitgewerkt.
Om dit te borgen, is dit vooroverleg inzake de uitkomsten van welstand, in de bijlagen bij deze toelichting (bijlage 5) opgenomen. Hiermee wordt bedoeld dat bij realisatiefase in zijn algemeenheid de gevelaanzichten van een hoofdgebouw, zoals weergegeven in Bijlage 3, dienen te worden uitgevoerd. In afbeelding 1.2 zijn visualisaties van de beoogde toekomstige situatie opgenomen.
Afbeelding 1.2
Visualisatie toekomstige situatie (Bron: J. Dons)
Voor het bereiken van de uitbouw van de bestaande woning en het bijgebouw zal (net als in de huidige situatie) gebruik worden gemaakt van het recht van overpad via de steeg naar de Oude Rijksweg. Met het inrichten van het plangebied zal rekening gehouden worden met de bebouwingskenmerken van bouwwerken in de directe omgeving. In dit bestemmingsplan wordt in de regels, voor zover mogelijk, aangesloten bij de bestemming “Wonen-1” zoals opgenomen in het geldende bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” van de gemeente Staphorst. Dit zorgt ervoor dat de te realiseren uitbouw en bijgebouw wat betreft massa en schaal passen bij de bebouwingskenmerken van de omgeving.
1.1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” bestaat uit de volgende stukken: • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.2102021008-ON01) en een renvooi; regels.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
1.2
Ligging van het plangebied
1.2.1
Ligging
Het plangebied ligt aan Oude Rijksweg 245j binnen de bebouwde kom van de kern Rouveen. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Staphorst, sectie AP, nummers 1325, 1372 en 1685. In afbeelding 1.3 is de ligging van het plangebied weergegeven ten opzichte van de directe omgeving. De rode omlijning/ster geeft het plangebied indicatief weer.
Afbeelding 1.3
Ligging van het plangebied in de kern Rouveen en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: PDOK)
1.3
Vigerende planologische situatie
1.3.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van de bestemmingsplannen "De Streek" en “De Streek, Veegplan” van de gemeente Staphorst. Deze bestemmingsplannen zijn respectievelijk op 11 juni 2013 en 9 juli 2019 door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld. Tevens geldt binnen het plangebied het bestemmingsplan “Kleinschalige windturbines”. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld op 23 juni 2020. In dit geval is met name het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” relevant. Enkel daar waar relevant wordt op de andere bestemmingsplannen ingegaan. In afbeelding 1.3 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij het geldend bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief weergegeven met de rode contour.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
Afbeelding 1.3
1.3.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Beschrijving bestemming en aanduiding
Het plangebied heeft op basis van het geldende bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” de enkelbestemmingen ‘Wonen – 1’ en ‘Agrarisch met waarden’. Tevens gelden de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ en ‘Waarde – Steeg’. Ter plaatse van de woonbestemming ligt een bouwvlak met daarop de maatvoering ‘aantal : 4’. Tot slot geldt voor het gehele plangebied de gebiedsaanduiding ‘vrijwaringszone – laagvliegroute’. Hierna wordt op de geldende bestemmingen en aanduidingen ingegaan. ‘Wonen – 1’ Gronden met deze bestemming zijn met name bestemd voor wonen, al dan niet in combinatie van nevenactiviteiten, hobbymatige agrarische activiteiten, bed and breakfast, aan huis verbonden beroepen, tuinen en erven, groenvoorzieningen, cultuurgrond en water, verkeers- en verblijfsdoeleinden, openbare nutsvoorzieningen en speelvoorzieningen. Ter plaatse van de aanduiding 'aantal' dienen de hoofdgebouwen conform het aangegeven aaneen gebouwd te worden. Een woning dient binnen het bouwvlak te worden gebouwd. Voor een hoofdgebouw geldt tot slot een goot- en bouwhoogte van respectievelijk 3 en 10 meter, danwel de bestaande hoogte. ‘Agrarisch met waarden’ Gronden met deze bestemming zijn met name bestemd voor agrarische cultuurgrond en landschappelijke waarden. Op de gronden mogen geen gebouwen en overkappingen gebouwd worden.
‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ De voor ‘Waarde – Beschermd dorpsgezicht’ aangewezen gronden zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor behoud, herstel en versterking van het karakteristieke dorpsgezicht (De Streek) zoals dat is verwoord in de ‘Aanwijzing dorpsgezicht d.d. 18 oktober 1993’ en het document ‘Staphorst een eigen wereld’. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
‘Waarde – Steeg’ Gronden met deze bestemmingen zijn, behalve de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor verkeers- en verblijfsdoeleinden ten behoeve van de ontsluiting van aanliggende erven. ‘Vrijwaringszone – Laagvliegroute’ In afwijking van het bepaalde in overige bestemmingen geldt dat op gronden met deze bestemming geen gebouwen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde, hoger dan 40 m mogen worden gebouwd.
1.4
Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan
Het plan is op meerdere punten strijdig: realisatie van de gewenste uitbreiding van de bestaande woning is niet mogelijk, aangezien bebouwing uitsluitend binnen het bouwvlak is toegestaan. Tot slot is het bijgebouw beoogd buiten de aanduiding ‘bijgebouwen’ en tevens op gronden welke zijn voorzien van een agrarische bestemming. Buiten deze aanduiding en in de agrarische bestemming ontbreken de bouw- en gebruiksmogelijkheden voor een bijgebouw voor opslagdoeleinden bijbehorend bij een woning. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het gewenste voornemen te kunnen realiseren.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op historisch geografische beschrijving van het plangebied en zijn omgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief. Concreet wordt ingegaan op de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 6 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 7 bevat de sociale component van het plan. In de hoofdstukken 8 en 9 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project. Hoofdstuk 10 gaat in op de handhaafbaarheid van het plan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 2 2.1
HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING
Bestaande situatie
Het plangebied ligt aan de Oude Rijksweg 245j te Rouveen. Het plangebied ligt in het bestaande karakteristieke bebouwingslint, aan de oostelijke zijde. Globaal ligt het plangebied tussen de kernen van Staphorst en Rouveen in, op circa 2 kilometer ten noorden van de dorpskern van Rouveen. De functionele structuur van de directe omgeving bestaat voornamelijk uit kleinschalige (agrarische) bedrijvigheid en wonen. De Oude Rijksweg vormt de belangrijkste ruimtelijke structuurdrager. Het perceel is een onderdeel van een transformatieplan uit 2009, waarbij destijds de agrarische bedrijfsactiviteiten van de Oude Rijksweg 245b zijn beëindigd en de aanwezige voormalige agrarische bedrijfsbebouwing is gesloopt. Het plangebied is daarna getransformeerd naar een woningbouwlocatie voor ondermeer 4-rijwoningen voor starters. Het perceel van initiatiefnemer betreft de oostelijke hoekwoning van de rij van 4. Globaal gezien wordt het perceel begrensd door agrarische cultuurgronden rond het achterste (oostelijk deel) van het perceel en woonpercelen rond het voorste (westelijke deel) van het perceel. Het plangebied zelf betreft een voormalig agrarisch perceel die reeds tot regulier woonerf is bestemd. Op het perceel staan een langgerekte rijwoning voor 4 woningen in de stijl van een moderne boerderij, met daarbij aan de overzijde van de steeg in zuidelijke richting mogelijkheden voor bijgebouwen.
Aan de zuidwestzijde van het plangebied tot aan de achterzijde van de woning tot aan de Oude Rijksweg loopt een steeg. Naast en achter de hoekwoning van initiatiefnemer is een kleine tuin aanwezig. De agrarische gronden aan de oostelijke zijde, het achterterrein, zijn momenteel in gebruik als grasland. De ligging en begrenzing van het plangebied wordt weergegeven in afbeelding 2.1. Het plangebied is hierbij indicatief weergegeven met de rode belijning. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding.
Afbeelding 2.1
Huidige situatie ter plaatse van het plangebied (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
2.2
Ontstaansgeschiedenis (De Streek)
De Streek is een bebouwingslint van circa 12 kilometer. Het lint kent een bijzondere ruimtelijke karakteristiek en bebouwingskarakteristiek, waarvan de oorsprong in de ontginning van het gebied ligt. Het lint ligt tussen Lichtmis en Halfweg. Staphorst en Rouveen zijn als gevolg van de ontginning van het gebied ontstaan en maken voor een deel onderdeel uit van het lint. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. Het huidige Rouveen is zuidelijker ontstaan als verdichting rondom de kerk in Rouveen. Beide dorpen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker. Het huidige lint wordt in de volksmond ook wel 'De Diek' of 'De Streek' genoemd. Kenmerkend voor het lint is de boogvorm; een directe afgeleide van de vorm van de ontginningsbasis zoals hiervoor beschreven. Opvallend is de verdraaiing van de perceelsrichting ten opzichte van de weg: in Staphorst staat deze vrijwel haaks op de weg terwijl verder naar het zuiden, in Rouveen, de verkavelingsrichting onder een scherpe hoek staat met de weg. Ook de boerderijen staan hier niet haaks op de weg maar volgen de richting van de percelen. Een verklaring hiervoor kan zijn dat de Staphorster kolonisten al verder veeninwaarts waren dan de Rouveners.
Vanuit de ontginningsbasis (De Wijk) is te zien dat de vier slagen van Staphorst in vrijwel een rechte lijn naar het zuidoosten lopen. De slagen van Rouveen daarentegen worden, door de beperkte ruimte naar achter toe, gedwongen hun perceelsrichting keer op keer bij te stellen. De belangrijkste structurele kenmerken van De Streek zijn gelegen in de reeds uit de zestiende eeuw daterende combinatie van een patroon van vrijwel parallelle langgerekte perceelsgrenzen met een enigszins gebogen, enkele kilometers lange bebouwingsas (Oude Rijksweg). Hierdoor voegen de ontsluitingswegen naar het achterliggende agrarische gebied zich in deze ruimtelijke hoofdstructuur. De lintbebouwing, waarbij boerderijen vlak naast en achter elkaar aan de bebouwingsas liggen in de richting van de percelering is daarbij eveneens een belangrijke karakteristiek. Aangrenzende erven worden ontsloten door een gemeenschappelijke toegangsweg (stegen). De hoge beeldkwaliteit van de agrarische bebouwing, waaronder meer dan 300 beschermde monumenten levert een belangrijke bijdrage aan het cultuurhistorisch waardevolle karakter van De Streek.
Het ruimtelijk beeld wordt behalve door de bebouwing in de belangrijke mate bepaald door de erfbeplanting en de houtsingels op de perceelsgrenzen tussen en direct achter de bebouwing waardoor een ruimtelijke beslotenheid is ontstaan die waar het bebouwingslint plaatselijk transparant of onderbroken is, markante contrasten oplevert met het open agrarisch gebied. In de kern Rouveen en Staphorst is de historische samenhang met het achterliggende landschap plaatselijk verdwenen door naoorlogse nieuwbouw en wegaanleg. De hiervoor genoemde ruimtelijke kenmerken zijn zichtbaar in afbeelding 2.2.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
Afbeelding 2.2
2.3
De Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
Hydrologie
Op basis van literatuurstudie is de onderstaande regionale geohydrologische situatie afgeleid: • •
•
•
• •
Het maaiveld bevindt zich circa 1 meter boven NAP. Het eerste watervoerende pakket bestaat uit zandige afzettingen behorend tot de formaties van Twente, Kreftenheye, Drente, Urk, Enschede en Harderwijk. Tevens komen in dit pakket kleiige afzettingen voor van het Emien en Holsteinien. De dikte van het eerste watervoerende pakket bedraagt circa 20 tot 80 meter. Het doorlatend vermogen bedraagt 1880 m2/dag. Onder het eerste watervoerende pakket bevindt zich een scheidende laag welke in hoofdzaak wordt gevormd door een kleilaag, behorend tot de Formatie van Tegelen. De dikte varieert van enkele meters tot circa 25 meter. Het tweede watervoerend pakket wordt gevormd door fijn zandige, slibhoudende marien pliocene zanden. Tevens bevinden zich grof zandige lagen in het tweede watervoerende pakket. De afzettingen behoren voornamelijk tot de Formaties van Scheemda, Maassluis en Harderwijk. De ondoorlatende basis bevindt zich op circa 200 meter min maaiveld en wordt gevormd door de kleiige afzettingen behorend tot de formatie van Breda. Het freatische grondwater stroomt in westelijke richting. De onderzoekslocatie bevindt zich niet in een waterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied. Er bevinden zich in de omgeving diverse afwateringssloten.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
2.4
Landschaps- en natuurwaarden
Het plangebied ligt in De Streek. In het plangebied en de directe omgeving zijn geen gronden gelegen die onderdeel uitmaken van het NNN of van Natura 2000-gebieden. Wel zijn er bijzondere landschappelijke kenmerken aanwezig. Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst en Rouveen echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst en Rouveen. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst en Rouveen. Met het voornemen is van aantasting van dit bebouwingslint geenszins sprake. Gesteld wordt dat door de realisatie van het voornemen de kwaliteit juist wordt versterkt. Aangesloten wordt bij de bouwregels van het geldende bestemmingsplan met dien verstande dat het bijgebouw en de uitbouw van de bestaande woning mogelijk wordt gemaakt.
2.5
Archeologie en cultuurhistorie
Het plangebied is gelegen in het cultuurhistorische bebouwingslint van ‘De Streek’. In paragraaf 2.2 is uitgebreid op de cultuurhistorische kenmerken van De Streek lint ingegaan. Ook wordt hier in paragraaf 6.12 verder op ingegaan. Het plangebied is niet gelegen in een gebied waar een archeologische verwachtingswaarde of archeologische dubbelbestemming geldt. In paragraaf 6.12 wordt ook hier uitgebreid op ingegaan.
2.6
Stedenbouwkundige waarden
Het plangebied ligt binnen De Streek. Het gebied kent bijzondere stedenbouwkundige waarden. De Streek kent grotendeels een dichte bebouwingsstructuur van monumentale boerderijen die een sterke architectonische verwantschap hebben. De streek omvat samengevat de volgende kenmerkende waarden: • • • • • •
het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg; de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied.
De voorgenomen ontwikkeling wordt bij de aanvraag van de omgevingsvergunning voor het bouwen aan de Ruimtelijke atlas en Welstandsnota getoetst. Van aantasting van dit bebouwingslint is geenszins sprake. Gesteld wordt dat door de realisatie van het voornemen de kwaliteit juist wordt versterkt.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 3 3.1
GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF
Het initiatief
Initiatiefnemer is voornemens zijn woning aan de oostelijke zijde, in lengterichting, uit te breiden door middel van een aan/uitbouw van 5 meter. De uitbouw overschrijdt echter het ter plaatse aanwezige bouwvlak. Daarnaast is hij voornemens om een bijgebouw van 75 m² bij de woning te realiseren, aangezien hij deze momenteel niet heeft. Het bijgebouw wordt in het verlengde van de woning geplaatst en wordt uitgevoerd in de vorm van een kapschuur. Op deze manier wordt voorkomen dat er individuele bijgebouwen ontstaan, wat niet passend zou zijn binnen de Streek. Binnen het geldende bestemmingsplan zijn bijgebouwen alleen toegestaan in een bouwvlak aan de overzijde van de steeg. De grond waar deze aanduiding ‘bijgebouwen’ op ligt is echter niet in eigendom van initiatiefnemer en er zijn geen mogelijkheden deze gronden in eigendom te krijgen, om zo alsnog een bijgebouw bij de woning te realiseren. Daarnaast wordt opgemerkt dat in het bouwplan rekening is gehouden met het plaatsen van zonnepanelen in de toekomst. Concreet bestaat de ontwikkeling uit de volgende onderdelen: • • •
Het realiseren van een aanbouw aan de oostelijke zijde van de bestaande hoekwoning; Het bouwen van één nieuw bijgebouw van 75 m² bij de woning in het achtererf; Het versterken van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse en het landschappelijk inpassen van het vernieuwde erf.
De combinatie van de uitbreiding van de woning en de realisatie van een bijgebouw in de lijn van de woning is vanuit ruimtelijk oogpunt een passend voornemen, omdat op deze manier de landschappelijke structuur van het slagenlandschap verder wordt versterkt. Om deze landschappelijke structuur te versterken wordt er middels een erfinrichtingsplan ook singelbeplanting op de perceelsgrens aangeplant. Dit leidt tot een verbetering van de ter plaatse aanwezige erfstructuur (door de bouwwijze, situering, maatvoering en onderlinge afstand van de uitbreiding en realisatie van het bijgebouw, de aankleding door middel van groenstructuren en de landschappelijke inpassing. Hierdoor ontstaat een passend erfensemble in de toekomstige situatie. Bij zowel de uitbreiding van de woning als ook de realisatie van een bijgebouw in de lijn van de woning wordt qua vormgeving als materiaalgebruik aangesloten bij de bebouwing in de directe omgeving van het plangebied. Het Oversticht heeft op dit ontwerp (d.d. 23 juni 2021) onder voorwaarden een positief advies gegeven.
3.2
Gemeentelijke randvoorwaarden
Uitgangspunten initiatiefnemer: • • •
Het realiseren van een aanbouw aan de oostelijke zijde van de bestaande hoekwoning; Het bouwen van één nieuw bijgebouw van 75 m² bij de woning in het achtererf; Het versterken van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse en het landschappelijk inpassen van het vernieuwde erf, zoals zichtbaar in de erfinrichtingstekening in afbeelding 1 in de toelichting en als bijlage bij de toelichting en de regels.
Uitgangspunten Omgevingskamer: • •
Adviseert het college een positief standpunt in te nemen. Uit de concepttekeningen blijkt dat het bestaande pand in de lengterichting wordt uitgebreid. Het bijgebouw wordt in het verlengde van het hoofdvolume geplaatst. De Omgevingskamer staat positief tegenover de hoofdopzet. De uitbreiding van de woning en het bijgebouw zijn echter alleen schetsmatig/abstract uitgewerkt. De Kamer is van mening dat het plan ruimtelijk aanvaardbaar is, mits een en ander zorgvuldig wordt uitgewerkt. Verdere toetsing kan in het vervolgtraject plaatsvinden door de Dorpsbouwmeester. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
Uitgangspunten gemeente: • • •
3.3
Het college van Burgemeester en wethouder neemt een positief standpunt in, en neemt de uitgangspunten en voorwaarden van de Omgevingskamer één op één over; Vindt het van belang dat de omwonenden bij het plan worden betrokken; Uit het bestemmingsplan en de benodigde milieuonderzoeken moet blijken dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening.
Beeldkwaliteitseisen
Voor het plangebied gelden stedenbouwkundige waarden, deze komen voort uit de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst. Op basis van de hierbij behorende welstandskaart ligt het plangebied in een gebied waar een bijzonder welstandsregime geldt: ook nog de details van het gebouw, de esthetische benadering geldt. Dit regime blijft voornamelijk beperkt tot de meest karakteristieke delen van de bebouwde kommen. Onder het bijzonder regime vallen de bebouwingslinten van Staphorst en Rouveen. Deze omvatten de oudste delen van beide dorpen waar zich ook de vele rijks- en gemeentelijke monumenten bevinden. Cultuurhistorie is een belangrijke reden om voor een bijzonder regime te kiezen. Vanwege het bijzondere karakter hebben daarom ook het oorspronkelijke kerkdorp IJhorst en het historische buurtschap Hamingen een bijzonder regime gekregen. Het schetsplan voor de uitbreiding van de bestaande woning en de realisatie van het bijgebouw is al door het Oversticht getoetst en onder voorwaarden akkoord bevonden. Het planvoornemen sluit aan bij de bebouwingskenmerken van de bestaande woning en de nabijgelegen bebouwing.
3.4
Ruimtelijke en landschappelijke inpassing
De gemeente Staphorst beschikt over het ‘Landschapsplan Staphorst’: een beleidsplan dat bouwstenen biedt voor ontwikkeling en (her)inrichting van de diverse landschappen in het buitengebied. Daarnaast beschikt de gemeente over het ‘Beeldenboek Landschappen en Erven’, waarin streekeigen landschapskenmerken staan vermeld als inspiratiebron bij ontwikkelingen. Op basis van het ‘Landschapsplan Staphorst’ is het plangebied gelegen binnen het houtsingellandschap (De Streek). Dit betreft een tamelijk kleinschalig gebied met kenmerkende houtsingels. Kenmerkend voor het landschap is de lintbebouwing van Rouveen en Staphorst met meerdere boerderijen achter elkaar. De elzensingels en eikenrijen lopen door tot aan het lint. Voor het houtsingelgebied Staphorst en Rouveen wordt gestreefd naar behoud, herstel en versterking vanwege de hoge en bijzondere landschappelijke kwaliteiten en omdat dit gebied in belangrijke mate de identiteit en herkenbaarheid van Staphorst/Rouveen bepaalt. De bouwstenen van het houtsingelgebied zijn elzensingels, sloten, grasland, wegen met laanbeplantingen en erven met erfbeplanting. Daarbij wordt aandacht besteed aan het accentueren van de karakteristieke knikken in de verkaveling. Hieronder zijn enkele richtlijnen voor erfinrichtingen in dit gebied opgenomen. Uitgangspunten initiatiefnemer: •
Het versterken van de ruimtelijke kwaliteit ter plaatse en het landschappelijk inpassen van het vernieuwde erf, zoals zichtbaar in de erfinrichtingstekening in afbeelding 1 in de toelichting en als bijlage bij de toelichting en de regels.
Voor transformatielocaties in de Streek gelden specifieke eisen ten aanzien van ruimtelijke en landschappelijke inpassing. Hierna wordt daar op ingegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp Het landschap Het landschap en de Streek zijn nauw met elkaar verbonden. Op het schaalniveau van het landschap spelen de volgende zaken: • • •
het versterken en verbeteren van de karakteristieke beplantingsstructuur; het versterken van de recreatieve betekenis; het leesbaar maken en houden van de geschiedenis van het landschap.
Afbeelding 3.1
Perspectief voor het landschap (Bron: Gemeente Staphorst)
De Streek De bijzondere bebouwingsstructuur in ‘De Streek’ moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zou zijn. Wanneer nieuwe ontwikkelingen zodanig worden ingepast dat zij zich voegen naar de kenmerkende structuur kunnen zij juist een verrijking en versterking van deze kwaliteit betekenen. In afbeelding 3.2 is de karakteristiek van De Streek weergegeven.
Afbeelding 3.2
Perspectief voor de Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst. In afbeelding 3.3 wordt weergegeven op welken wijze de erfinrichting, in relatie tot de ‘versteende’ structuur in de Streek dient plaats te vinden.
Afbeelding 3.3
3.3
Erfinrichting in de Streek (Bron: Gemeente Staphorst)
Doorvertaling naar initiatief
De combinatie met de uitbreiding van de woning en de realisatie van een bijgebouw in de lijn van de woning is vanuit ruimtelijk oogpunt een passend voornemen, omdat op deze manier de landschappelijke structuur van het slagenlandschap verder wordt versterkt. Om deze landschappelijke structuur te versterken wordt er middels een erfinrichtingsplan ook singelbeplanting op de perceelsgrens aangeplant. Dit leidt tot een verbetering van de ter plaatse aanwezige erfstructuur (door de bouwwijze, situering, maatvoering en onderlinge afstand van de uitbreiding en realisatie van het bijgebouw, de aankleding door middel van groenstructuren en de landschappelijke inpassing). Hierdoor ontstaat een passend erfensemble in de toekomstige situatie.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 4
VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF
Ruimtelijke meerwaarde is de mate waarin tegemoet wordt gekomen aan de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde.
4.1
Gebruikswaarde
Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat in dit geval een bestaande (hoek)woning aan de oostelijke zijde wordt uitgebouwd, wat een forse bijdrage levert aan de gebruikswaarde. Initiatiefnemer wil zijn woning in verband met ruimtegebrek uitbreiden; ondermeer door een groter wordend gezin is de huidige ruimte in de woning beperkt. De beste ruimtelijke oplossing is uitbouwen in de lengte (oostelijke zijde) van de rijwoning, welke is gebouwd als zijnde een boerderij-/ schuurvolume achteraan in de steeg. In de breedte uitbouwen zijn de mogelijkheden al beperkt in verband met de steeg, maar dat zou ook afbreuk doen aan het karakter van het type woning en de structuur van het slagenlandschap, welke in de verkaveling is terug te zien. Ook wordt de gebruikswaarde van het perceel verbeterd door het realiseren van een bijgebouw ten behoeve van opslagdoeleinden voor de woning. De transformatie naar een groter bouwvlak binnen de bestemming ‘wonen’ en het vergroten van de bestemming ‘wonen’ wordt gezien als een passende ontwikkeling in de omgeving.
4.2
Belevingswaarde
De combinatie van de uitbreiding van de woning en de realisatie van een bijgebouw in de lijn van de woning is vanuit ruimtelijk oogpunt een passend voornemen, omdat op deze manier de landschappelijke structuur van het slagenlandschap verder wordt versterkt. Om deze landschappelijke structuur te versterken wordt er middels een erfinrichtingsplan ook singelbeplanting op de perceelsgrens aangeplant. Dit leidt tot een verbetering van de ter plaatse aanwezige erfstructuur (door de bouwwijze, situering, maatvoering en onderlinge afstand van de uitbreiding en realisatie van het bijgebouw, de aankleding door middel van groenstructuren en de landschappelijke inpassing. Hierdoor ontstaat een passend erfensemble in de toekomstige situatie. Bij zowel de uitbreiding van de woning als ook de realisatie van een bijgebouw in de lijn van de woning wordt qua vormgeving als materiaalgebruik aangesloten bij de bebouwing in de directe omgeving van het plangebied. Het Oversticht heeft op dit ontwerp (d.d. 23 juni 2021) onder voorwaarden een positief advies gegeven. De bebouwing zal qua vorm, maatvoering en uitstraling aansluiten bij de kenmerken van De Streek. Hierdoor worden de cultuurhistorische aspecten nog meer zichtbaar en herkenbaar gemaakt. De belevingswaarde neemt met voorliggende ontwikkeling dan ook zeker toe.
4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
Met het realiseren van het voornemen wordt voorzien in een passende uitbreidingsfunctie met een duidelijke en concrete toekomstwaarde. Zowel de bestaande woning als de uitbreiding en het bijgebouw zal voldoen aan de meest recente eisen op het gebied van duurzaamheid. Conform de huidige eisen zal de uitbreiding en het bijgebouw gasloos worden gebouwd. De toekomstwaarde van het perceel stijgt dan ook fors ten opzichte van de huidige situatie. Daarnaast worden er mogelijkheden voor zonnepanelen op het bijgebouw mogelijk gemaakt.
4.4
Conclusie
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied fors verbeterd. In totaliteit wordt gesteld dat de ontwikkeling meer grandeur geeft aan De Streek en hierbij recht doet aan het verleden.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
HOOFDSTUK 5
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
5.1
Rijksbeleid
5.1.1
Ruimte Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
5.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
5.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
2.
3.
4.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven.
Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen wordt ingezet op de ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp 5.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
2.
3.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten komst gaat van die van toekomstige generaties.
5.1.1.4 Ladder voor duurzame verstedelijking In de SVIR is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´
5.1.2
Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid
Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Het rijksbeleid laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het initiatief raakt geen rijksbelangen zoals opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Daarnaast is de Ladder voor duurzame verstedelijking gelet op de aard en kleinschalige omvang niet van toepassing. Het relevante ruimtelijke ordeningsbeleid op rijksniveau staat de ontwikkeling niet in de weg. Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp
5.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
5.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •
•
5.2.2
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
5.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
“De Streek, partiele herziening Oude Rijksweg 245j Rouveen” Ontwerp 5.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.