bijlage 1 - Blauwdruk brandweerkazernes definitief
Tekst van het document
03
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
01
02
2 werkplekken
55
BRANDWEERKAZERNE MIDDEL PRINCIPEDOORSNEDE
b.k. dakrand
PV panelen op het dak
vegatatiedak (duurzame optie)
ca 7700+ P
17500
o.k. plafond
ca 6200+ P kantine b.k. vloer
ca 3200+ P remise o.k. plafond
ca 2600+ P omkleedruimte b.k. vloer
P = 0000
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
56
BRANDWEERKAZERNE MIDDEL RUIMTESTAAT
bij bepalen van terreingroottes nog rekening houden met voldoende manouvreerruimte, in- en uitritten en onrendabele oppervlakken
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
57
BRANDWEERKAZERNE GROOT
brandweerkazerne
groot
BRANDWEERKAZERNE GROOT RELATIES FUNCTIES Optie tot uitbreiding van stalling
techniek instructie magazijn
werkplaats
variant met zijentree
kleed/douche ruimte H
magazijn keuken
stallingsplek
stallingsplek
stallingsplek
stallingsplek
stallingsplek
stallingsplek
sanitair
entree
WC
vrije zone
entree
WC
hal
WC kantine kantoor
kleed/douche ruimte H omkleedruimte
kantoor
Optie tot uitbreiding van stalling
magazijn
variant met voorentree
instructie
werkplaats
magazijn keuken omkleedruimte voertuig 06
voertuig 05
voertuig 04
voertuig 03
voertuig 02
voertuig 01 kantine
WC kleed/douche ruimte H
entree
kleed/douche ruimte H
entree
WC
WC
vrije zone
techniek
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
kantoor
sanitair
kantoor hal
59
TERREIN INPASBAARHEID EN SCHAKELING uitruk remise ondersteunende ruimten
koppeling remise - omkleedruimte pakken mogelijkheid doorrijkazerne
remise
inrit en hoofdentree
P
P
P
straat
P
P
P
straat
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
60
TERREIN BRANDWEERKAZERNE KLEIN | KAVEL BREED EN ONDIEP
1
oefenterrein met oefenplaat
80 m2
2
ordentelijke opslag wrakken
36 m2
3
berging, opslag containers x stuks
4
fietsen, brommers, motoren
5
ecologische tuin / ontspanning
6
parkeerplaatsen 1e uitruk
6 stuks
7
totaal aantal parkeerplaatsen
14 - 18 stuks
8
omheining oefenterrein, hekwerk
9
aanrijbeveiliging / stoplicht
10
wadi (opvang water)
11
vlaggenmast 2 stuks
12
tuin (uitbreiding remise mogelijk)
8 2
5
3
10
7
1
4 doorrijkazerne 2 poorten
9 6
12 HOOFDENTREE overstek afhankelijk van orientatie optie entree
5 11
inrit achterterrein
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
uitruk
inrit parkeren
61
TERREIN INPASBAARHEID KAVELS KLEIN KAZERNE
ruimtenummer 01 02 03 04 05
ruimtebenaming oppervlakte terrein BVO kazerne was- oefenplaats opslag wrakken parkeren 14st
netto oppervlak 1817,6 m2 274,5 m2 80,4 m2 36 m2 193 m2
ruimtenummer 01 02 03 04 05
ruimtebenaming oppervlakte terrein BVO kazerne was- oefenplaats opslag wrakken parkeren 14st
netto oppervlak 1886,4 m2 274,5 m2 80,4 m2 36 m2 193 m2
ruimtenummer 01 02 03 04 05
ruimtebenaming oppervlakte terrein BVO kazerne 0 0 parkeren 14st
netto oppervlak 1843,4 m2 273,5 m2 0 0 193 m2
een gezonde en prettige buitenruimte voor de brandweerlieden, met een natuurlijke en biodiverse verblijfskwaliteit
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
62
TERREIN BRANDWEERKAZERNE MIDDEL | KAVEL BREED EN ONDIEP 8 1
oefenterrein met oefenplaat
120 m2
2
ordentelijke opslag wrakken
54 m2
3
berging, opslag containers x stuks
4
fietsen, brommers, motoren
5
ecologische tuin / ontspanning
6
parkeerplaatsen 1e uitruk
6 stuks
7
totaal aantal parkeerplaatsen
20 - 24 stuks
8
omheining oefenterrein, hekwerk
9
aanrijbeveiliging / stoplicht
10
wadi (opvang water)
11
vlaggenmast 2 stuks
5 2
3 10 4
1 doorrijkazerne 4 poorten
9
6 7 HOOFDENTREE
overstek afhankelijk van orientatie optie entree
5 11
inrit achterterrein
Veiligheidsregio IJsselland
uitruk
JOUS architecten
inrit parkeren
63
TERREIN INPASBAARHEID KAVELS MIDDEL KAZERNE
ruimtenummer 01 02 03 04 05
ruimtebenaming oppervlakte terrein BVO kazerne was- oefenplaats
netto oppervlak 2500 m2 448,9 m2 80,4 m2
opslag wrakken parkeren 20st
54 m2 290 m2
ruimtenummer 01 02 03 04 05
ruimtebenaming oppervlakte terrein BVO kazerne was- oefenplaats
netto oppervlak 2606,1 m2 448,9 m2 80,4 m2
parkeren 14st
193 m2
ruimtenummer 01 02 03 04 05
ruimtebenaming oppervlakte terrein
netto oppervlak 2488,2 m2
parkeren 14st
193 m2
een gezonde en prettige buitenruimte voor de brandweerlieden, met een natuurlijke en biodiverse verblijfskwaliteit
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
64
ARCHITECTUUR IDENTITEIT EN HERKENBAARHEID
+
=
KLEUREN BRANDWEER EN VUUR
KRACHT EN GEVOLG
MATERIALISERING
de kleuren van het vuur en de brandweer staan op op netvlies gebrand
de kracht van het vuur tijdens een brand is imponerend het gevolg van de brand is zichtbaar
de keuze voor de materialisering verwijzen naar de kleuren van de brandweer, het vuur en het gevolg
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
65
ARCHITECTUUR MATERIALISERING ONDERSTEUNENDE DEEL BOVENBOUW
HOUTEN GEVELBEKLEDING verwijzing naar de daken en kopgevels van omringende bebouwing en de materialisering van bijgebouwen
GOOT splitsing tussen boven- en onderbouw een duidelijke horizontale lijn is herkenbaar voor de gevelgrafiek
ONDERBOUW
METSELWERK verwijzing naar gevels van omringende bebouwing
De gevelindeling van de nieuwe kazerne, is geïnspireerd op de schaal en maat van de gevelindeling van traditionele bebouwing. Door herinterpretatie van deze beeldtaal onderscheidt het gebouw zich in zijn functie als moderne brandweerkazerne
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
66
ARCHITECTUUR UNIFORME BASIS MET INTEGRALE BENADERING BOVENBOUW
HOUTEN GEVELBEKLEDING ‘gevlamde’ gevelplanken verbeelding identiteit brandweer = gevolg zeer duurzaam / onderhoudsarm gemodificeerd hout combi met eenvoudig bouwsysteem combi met andere houtsoorten = spelen met budget
ONDERBOUW METSELWERK
gemêleerde bakstenen verbeelding identiteit brandweer = kracht verbinding met de traditionele bebouwing onderscheidt maatschappelijke functie prefabricage / modulair / CO2-reductie lichte bouwmethode = kostenbesparend onderhoudsarm en aardbevingbestendig snelle bouwtijd --> minder faalkosten
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
67
ARCHITECTUUR REMISE
BASIS GEVELMATERIALEN
geisoleerde gevelpanelen
combinatie van metselwerk en ‘gevlamde’
uitvoeren met voldoende
gevelplanken. De goot als verbindende factor
draagkracht om ‘tweede gevel’
volglas overheaddeuren,
te kunnen dragen
onderste paneel dicht is optie
ONDERSTEUNEND tussen bovenbouw en onderbouw, als ook tussen ondersteunend en remise.
kleur aanpasbaar aan de eisen van de
materialen hillende an verschillende uitrukhal materialen materialen kan voorzien worden van verschillende materialen welstand of passend in zijn omgeving
AN ND DW WE EE ER R BBRRA
gevelbelettering en logo op linkerbovenhoek
tussen overheaddeuren dichte gevels
van de remise plaatsen
om zowel de buiten als binnen de
conform huiststijl brandweer
besturing van de overheaddeuren
TEN ZICHTEN
te kunnen aanbrengen
GEVELAANZICHTEN
Veiligheidsregio IJsselland JOUS 68 ec andeisen etofkan budget de of uitrukhal kan budget de uitrukhal voorzien kan omwille de uitrukhal voorzien worden van welstandeisen van voorzien worden een van alternatief worden een of budget alternatief van ofarchitecten een economisch kanalternatief de of economisch uitrukhal voordeliger of economisch voorzien voordeliger materiaal worden voordeliger materiaal van een materiaal alternatief of
BASIS GEVELMATERIALEN
dats ed
nelairetam ekeitnehtua ,edraH
ARCHITECTUUR
het platteland
identiteit
landelijk
industrieel
traditioneel
eke materialen
Zachte, natuurlijke materialen
de stad
Harde, authentieke materialen
de industrie
Harde, moderne materialen
UItgangspunt voor de Veiligheidsregio IJsselland is dat de nieuwe brandweerkazernes synergie vertonen in de verschijningsvorm van de diverse kazernes. Kortom; brandweerkazernes met een herkenbare identiteit voor de regio. In het basisontwerp worden herkenbare materialen gebruikt welke beeldbepalend zijn voor de identiteit van de brandweerkazerne en ondersteunend zijn aan duurzame, onderhouds- en exploitatietechnische aspecten. De herkenbaarheid wordt gerealiseerd in de uitstraling van het ondersteunende gebouwdeel. Om aan te sluiten bij wisselende eisen van welstand, is het denkbaar met materialen te variëren.
materialen
Veiligheidsregio IJsselland
Het dorp
Zachte, afwisselende materialen JOUS architecten
69
MATERIALISATIE EXTERIEUR In onderstaande lijst worden de hoofdonderdelen benoemd voor het de afwerking van de buitengevels Ambitie voor het interieur is een natuurlijke en rustige basis met beeldbepalende (kleur) - accenten welke de identiteit en de duurzame uitstraling van de brandweerkazerne versterken. De exacte types en kleuren woren in overleg met de gebruikers nader bepaald. ONDERSTEUNEND gevelbekleding onder
baksteen roodbruin genuanceerd
gevelbekleding boven
houten planken
gevlamd, naturel en gefixeerd
kozijnen aluminium goud en blank geanodiseerd waterslagen aluminium goud en blank geanodiseerd zetwerk band aluminium goud geanodiseerd dakranden aluminium goud en blank geanodiseerd dakbedekking
PVC of bitumen
wit of grijs
REMISE gevelbekleding geisoleerde gevelpanelen antracietgrijs kozijnen aluminium antracietgrijs waterslagen aluminium antracietgrijs dakranden aluminium antracietgrijs overheaddeuren volgens leverancier antracietgrijs dakbedekking
Veiligheidsregio IJsselland
PVC of bitumen
wit of grijs
JOUS architecten
70
MATERIALISATIE INTERIEUR In onderstaande lijst worden de hoofdonderdelen benoemd die niet in de tekeningen van de vloer-, wand- en plafondafwerkingen zijn benoemd volgens tekeningen in dit document. Uitgangspunt voor het interieur is een natuurlijke en rustige basis met beeldbepalende (kleur) - accenten welke de identiteit en de duurzame uitstraling van de brandweerkazerne versterken. De materialen zijn vastgelegd, de exacte kleuren kunnen in overleg met de gebruikers nader bepaald worden. hoofddraagconstructie
staal of hout
gegalvaniseerd (staal) of naturel (hout)
kozijnen hout naturel deuren hout met HPL naturel hoofdtrap staal rood balustrade trap staal rood leuning trap hout rood wanden hout multiplex en ‘gevlamde’ planken identiteit brandweer beleefbaar maken binnen en buiten met elkaar verbinden wandtegelwerk keramisch combinatie van accentkleuren vloeren
vinyl | gietvloer
combinatie van kleuren
functioneel onderscheid en zonering ervaarbaar te maken voor de gebruikers plafonds
Veiligheidsregio IJsselland
akoestisch systeemplafond
wit, hout naturel
JOUS architecten
71
DUURZAAMHEID Als we de volgens de drie principes de nieuw te bouwen brandweerkazernes voor de
BELANGRIJKSTE PRINCIPES VOOR CIRCULAIR BOUWEN
Veiligheidsregio IJsselland vanuit de circulaire bouwmethodes willen realiseren, dan zijn de onderstaande uitgangspunten van belang voor de technische uitwerking. • Een constructie met (doorgaande) dragende wanden is niet of nauwelijks
RE-DUCE
aanpasbaar zonder dat daar constructieve aanpassingen voor nodig zijn; vooral niet als de wanden een rol spelen in de stabiliteit van het gebouw. Eis is dat
gebruik alleen wat je nodig hebt. Verspil niet onnodig grondstoffen alleen maar om iets er mooier uit te laten zien of omdat het de goedkoopste oplossing is.
flexibel gebouwd wordt dusdanig dat toekomstige functieveranderingen bouwtechnisch mogelijk zijn. Het belangrijkste kenmerk van een flexibel ontwerp is dat het ontwerp aanpasbaar is. • Om flexibel naar de toekomst te zijn wordt er onderscheid gemaakt tussen de draagconstructie (skelet en vloeren), de gevels en de installaties. In dit geval
RE-USE
betekent dat de constructie zodanig ontworpen wordt dat componenten eenvoudig
gebruik zo mogelijk bestaande materialen en grondstoffen.
demontabel zijn; een staalskelet met prefab HSB-buitengevels en sandwichpanelen met demontabele kozijnen en gevelbekleding. • De dimensionering van de hoofddraagconstructie moet functieveranderingen in de
RE-CYCLE
toekomst mogelijk maken. (De keuze voor alternatieve functies zal mede bepaald worden door de ligging (locatie) van de brandweerkazerne)
als je afval produceert, zorg dat het wordt gerecycled en dat er zo min mogelijk waarde verloren gaat.
• Constructief concept is een skeletvormige, flexibele draagconstructie, met als resultaat een bouwkundige ‘huls’ ingevuld met een flexibel inbouwpakket bestaande uit lichte, h.s.b. - scheidingswanden. • Voor de fundering worden prefab funderingsbalken in combinatie met kanaalplaten
NADENKEN OVER WAARDEBEHOUD
toegepast. In de remise wordt wel een constructieve gewapende druklaag toegepast, omwille van de zware brandweerwagens en vloeistofdichte betonvloer (Een alternatief in de remise is een i.h.w. gestorte betonvloer op palen, maar past minder in concept circulair bouwen).
Nederland circulair in 2050 Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
72
DUURZAAMHEID BELANGRIJKSTE PRINCIPES VOOR CIRCULAIR BOUWEN • De begane grondvloer bestaat uit kanaalplaatvloeren, waarbij de liggers ten behoeve van de verdiepingsvloer geheel of gedeeltelijk geïntegreerd worden binnen de vloerconstructie (geïntegreerde liggers). Voordeel is hiervan is een lagere bruto-verdiepingshoogte. De opbrengst daarvan is niet alleen een grotere netto-verdiepingshoogte, maar ook een gering gebouwvolume waardoor valt te besparen op energie voor verwarmen en koelen. • Om optimaal flexibel te zijn is een alternatief voor de verdiepingsvloer een lichtgewicht droogbouwsysteem waar mede verwarmen en koelen opgelost wordt, e.e.a afhankelijk van de geluidseisen die gesteld worden aan de vloer. • De stabiliteit van het gebouw wordt gevonden in de stijfheid van de constructie zelf, d.m.v. windbokken in de gevels, windverbanden in het dak en vloeren (kruisverbanden, strippen /hoeklijnen), doordachte koppelingen en specifieke verbindingen. Niet in een constructieve druklaag op vloeren of stabiliteitswanden of –kernen. Dit vergroot de flexibiliteit van het inbouwpakket en biedt een breder perspectief op de toepassing van een droogbouwsysteem wat de circulaire bouw ondersteunt. • Er wordt ingezet op ‘droog bouwen’. De constructieve vloeren (excl.
remise) worden uitgevoerd in houten vloeren welke afgewerkt worden met (bijvoorbeeld) prefab gipsvezel vloerelementen, welke geschikt zijn voor het aanbrengen van vloerverwarming. Om het droogbouwsysteem te realiseren wordt het gebruik van PUR tijdens de uitvoering en het lijmen van onderdelen (zo veel mogelijk) vermeden.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
73
DUURZAAMHEID CIRCULAIRE MATERIALEN
CIRCULAIRE INSTALLATIES
• Toepassing van Cradle to Cradle (C2C) bouwmaterialen. C2C-materialen zijn
• Bij het ontwerp en de realisatie van de installaties ligt de nadruk op het toepassen
producten met positieve impact voor mens en milieu en bieden aanvullende
van technieken en installaties die remontabel zijn opgebouwd. Dat wil zeggen dat
voordelen op het gebied van gezondheid en comfort. Produceren en bouwen met
de installaties in delen uit elkaar kunnen worden gehaald en elders weer kunnen
C2C-materialen of ‘groene’ materialen past volledig binnen de circulaire ambitie.
worden opgebouwd. De installaties worden niet weggewerkt in beton maar zijn aangebracht in technische ruimten, boven plafonds en op het dak. Hierdoor
• Hergebruik van bouwmaterialen daar waar het kan stimuleren.
kunnen de toepaste materialen en componenten bij demontage worden hergebruikt.
• Materialen zoveel mogelijk onbehandeld laten van coatings en
• Het toepassen van leidingen die nadien los te koppelen zijn (cv- water, riolering)
conserveermiddelen, indien dit vanuit onderhoud, bescherming of duurzaamheid van het materiaal toelaatbaar is.
• Zoveel mogelijk leidingen in zicht en daardoor bereikbaar laten
• In het kader van ‘droog bouwen’ en hergebruik worden materialen en systemen
• Zowel de PV-installatie als de zonneboiler-installatie als opbouw-installatie, los
demontabel aangebracht, dus geen toepassing van lijmen en kit.
plaatsen op de dakbedekking. Door het gebruik van ballast wordt deze op zijn plaats gehouden waardoor deze demontabel is.
• Toepassing van bestaande onderdelen, die ergens in de gebouwde omgeving beschikbaar zijn. Deze benadering is niet eenvoudig maar uiteraard wel de meest
• Een producent is bijvoorbeeld niet meer alleen verantwoordelijk voor het leveren
effectieve. Op dit moment is het toepassen van gebruikte bouwcomponenten
van materialen, maar ook voor het terughalen ervan na gebruik. Een voorbeeld
complex, doordat voor een nieuw gebouw hogere kwaliteitseisen en
hiervan is de toepassen van leveringen op basis van lease / terugneemgarantie.
garantiebewijzen gevraagd worden. ‘Besluit Bouwerken Leefomgeving’
(armaturen (levering van licht), warmtepomp (levering van warmte), etc.)
(voorheen Bouwbesluit) maakt hergebruik van eerder toegepaste materialen dan ook tot een uitdaging. Dit heeft te maken met regelgeving, kwaliteitseisen,
• Enkel gebruik maken van materialen die te recyclen zijn. Zo kunnen afgedankte
garanties, maatvoering, en kenmerken voor geluid- en brandwerendheid.
materialen opnieuw worden ingezet. Bijvoorbeeld, er zijn steeds meer bedrijven die gedemonteerde luchtkanalen aanbieden voor een nieuwe toepassing.
•
De toegepaste materialen worden zorgvuldig gedocumenteerd. In deze
documentatie is te lezen waar het materiaal van de nieuwe brandweerkazerne vandaan komt, waar het voor gebruikt wordt en waarvoor het na een eventuele sloop nog gebruikt kan worden. Alle input word verzameld en resulteert uiteindelijk in een zogenaamd (digitaal) gebouwpaspoort.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
74
RISICO’S RISICO 01
RISICO 02
RISICO 03
RISICO 04
niet tijdige invoer van nutsaansluitingen > vertraging
bevindingen uit onderzoeken ecologie, flora- en fauna > vertraging
bezwaren omwonenden op de omgevingsvergunningsaanvraag > vertraging
repeterende karakter komt onder druk te staan door differentiatie aan omgeving en gebruikers > afwijkingen
Beheersmaatregel: Vroegtijdig met de installatieadviseur de aansluitingen bepalen en in samenwerking met de opdrachtgever laten aanvragen. Voortgang monitoren bij de netbeheerder.
Beheersmaatregel: tijdige vergunningencheck op de benodigde vergunningen en bijbehorende onderzoeken. Dit integraal opnemen in de projectplanning. De onderzoeken uitzetten en maatregelen opvolgen.
Beheersmaatregel: op basis van het ontwerp per locatie een inspraakbijeenkomst houden met belangstellenden en omwonenden, om draagvlak te creëren.
Beheersmaatregel: Bij de start van het ontwerpproces een klankbordgroep samenstellen met leden uit diverse kazernes, zodat er gezamenlijk een uitgangspunten wordt bepaald.
KANSEN KANS Gebruikers van andere kazernes alvast betrekken bij het ontwikkelen van nieuwe kazernes. Draagvlak creëren
Veiligheidsregio IJsselland
KANS
KANS
KANS
Toename bouwkosten zorgt voor nog doelmatiger inzet van middelen om de kwaliteit te behouden voor de volgende locaties.
Inspelen op inflatie en toename van bouwkosten door voortschrijdend inzicht. Hierdoor kan je vroegtijdig inspelen op de ontwikkelingen en innovaties
Door het samenstellen van een klankbordgroep wordt de beschikbare expertise goed benut en wordt er draagvlak gecreëerd
JOUS architecten
75
KOSTENBEWUST ONTWERPEN kostenbesparen begint met een goed en repeterend ontwerp Leidingen en kanalen zoveel mogelijk groeperen en centraliseren. Dat bespaart vele meters aan leiding- en kanaalwerk. Bouw zo compact mogelijk. Dat is goedkoper en energiezuiniger. Iedere kubieke meter moet immers verwarmd en onderhouden worden
Vermijd complexe bouw, zoals overstekken, luifels, dakvensters. Dit werkt vaak kostenverhogend in verhouding tot wat ze bijdragen tenzij bijdrage aan duurzame functionaliteit.
Sobere rechte lijnen zijn eenvoudiger uit te voeren dan ingewikkelde vormen en zullen dan ook minder kosten.
Vermijd te veel circulatie-/ verkeersruimtes, brede gangen of trappen.
Kranen, waaruit je warm water tapt, moeten zo dicht mogelijk bij de ketel of de boiler voorzien worden. Dat kan veel warmteverlies besparen.
Denk in ‘standaardmaten’. Indien je daar bij het ontwerp rekening mee houdt, zal je sneller en goedkoper uitkomen. Kies je bouwtechniek op basis van prefabricering en legolarisering
Het wegvoeren van overtollige grond wordt streng gereglementeerd en gecontroleerd en is duur. De overtollige grond kan bijdragen aan mooie talud of niveauverschillen in de tuin.
Beperk de breedte van de overspanningen tot 5 meter. Als ze groter zijn, kun je geen standaardmaten gebruiken en moet je in zwaardere draagbalken voorzien. Dat kost meer geld.
Het bouwbord kan na afronding van het project hergebruikt worden voor overige reklamedoeleinden of een ander bouwproject.
Investeer in kwaliteit en in duurzame materialen, niet in onnodige luxe die alleen dient om te imponeren.
Veiligheidsregio IJsselland
Gebruik maken van de repeterend ontwerp, scheelt voorbereidingskosten en voorbereidingstijd
JOUS architecten
76
ENERGIE EN DUURZAAMHEID CATeGORIËN 1.
ENERGIE
2.
KLIMAAT
3.
BIODIVERSITEIT
4.
CIRCULAIR
Bijna EnergieNeutraal Gebouw (BENG) Het BENG-instrumentarium bestaat uit drie eisen die het totale energievraagstuk van de gebouwen beschrijven. BENG-eis 1 is de energiebehoefte van een gebouw, dus de verwarming en koeling, warm tapwater en hulpenergie. Geometrie van het gebouw, schil en glas beïnvloeden deze vraag. Hoe compacter je bouwt, hoe lager de energiebehoefte.
BEGRIPPEN ENERGIE BENG
Bijna EnergieNeutraal Gebouw
ENG
EnergieNeutraal Gebouw
NOM
Nul-Op-de-Meter
Photo Voltaic (zonnepanelen), dat betekent ‘licht en stroom’.
NTA 8800
De Nederlands Technische Afspraak 8800 is een nieuwe rekenmethode
voor de bepaling van de energieprestatie van een gebouw.
uitgangspunt conform Normenkader VRIJ
•
Gasloos is eis, het uitgangspunt is all- electric
Energieneutraal Gebouw (ENG) De remise wordt gezien als industriefunctie en valt door de regelgeving buiten de meetmethode
Energieleverend PV
•
voor de energieprestatie van het gebouw. Voor brandweerkazernes is er onderscheidt te maken in: A. ENG alleen voor ondersteunende ruimten (exclusief remise) Kenmerk van een energieneutraal gebouw is dat de energie die het gebruikt in balans is met de energie die het zelf opwekt. Die balans bereik je zo: je houd je energiegebruik zo laag
1. ENERGIE
mogelijk, en je wekt de energie die je nodig hebt zelf duurzaam op.
Trias Energetica De drie stappen van de Trias Energetica zijn basisvuistregels bij het duurzaam ontwerpen van gebouwen: •
Beperk energievraag
•
Gebruik duurzame energie
•
Indien nodig, gebruik fossiele brandstoffen zo efficiënt en schoon mogelijk
Veiligheidsregio IJsselland
`
een energieneutraal gebouw verbruikt netto geen energie.
•
gebouwgebonden installaties ondersteunende deel
B. ENG voor gehele gebouw, ondersteunende ruimten + remise
JOUS architecten
•
Gebouwgebonden installaties voor ondersteunde ruimte én remise
•
Rekenmethode vraagt aandacht inschatting van verbruik stalling
•
Nader bepalen of je voldoende PV-panelen hebt op basis van monitoring
77
ENERGIE EN DUURZAAMHEID Nul-Op-de-Meter Dit gaat verder als ENG. Hiervan is sprake als het gebouw inclusief niet gebouw-gebonden apparatuur energieneutraal is. •
Gebouwgebonden installaties + gebruikersinstallaties
Energieleverend Gebouw levert energie terug of slaat dit op. Realistisch? Problemen met netbeheer, vanwege de actualiteiten rondom de netcongestie. Wat is netcongestie? Netcongestie betekent dat er meer vraag is naar elektriciteit dan dat er aanbod is. Het elektriciteitsnet is overbelast, er kan geen stroom meer geleverd of teruggeleverd worden en het stroomnet moet worden uitgebreid.
2. KLIMAAT Overlast van water, periodes van droogte en hitte zorgen steeds meer voor overlast. Met dit gegeven in het achterhoofd moet er bij elk ontwerp gekeken worden of er meer gedaan kan worden dan alleen een mooiere leefomgeving te maken. Bij klimaatbewust ontwerpen focussen we op het voorkomen van droogte én wateroverlast, waarbij we kijken naar aspecten als: •
milieu
•
toekomstwaarde
•
gezondheid
•
gebruikskwaliteit
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
78
ENERGIE EN DUURZAAMHEID 3.
BIODIVERSITEIT
Biodiversiteit of biologische diversiteit is een graad van verscheidenheid aan levensvormen binnen een gegeven ecosysteem, bioom, geografisch gebied of de gehele planeet. In het ontwerp kan er rekening gehouden worden met: •
flora-/ fauna
•
groen, binnen en buiten
•
klimaatadaptieve maatregelen
•
natuurcinlusieve maatregelen
Hierbij valt te denken aan: •
Gebouw dat dieren en planten voedsel en bescherming geeft;
•
Meer biodiversiteit creëren dan er op de bouwlocatie was vóór de bouw.
•
Impuls geven aan de lokale ecosysteem;
•
Rekening houden met een substraatlaag voor een groen dak;
•
Bomen toepassen op oost, zuid en west als zonwering;
•
Uitzicht op groen;
•
Opvang van regenwater voor het bevloeien van groen;
•
De natuur naar binnen halen en het werk en de impact trots en positief naar buiten brengen;
•
Diervriendelijke voorzieningen opnemen in gebouw.
4.
CIRCULAIRITEIT
Bij circulair ontwerpen ligt de focus op de toekomstwaarde van het gebouw, als ook het bewust gebruiken van grondstoffen/materialen: •
hergebruik van materialen inzetten of mogelijk maken
•
beperken grondstoffen, laat weg wat niet nodig is.
•
losmaakbaarheid / legolisering
•
afvalstromen scheiden tijdens uitvoering
De duurzaamheidsthema’s zijn onderdeel zijn van een integraal ontwerp, zowel stedenbouwkundig, bouwkundig, constructief én installatietechnisch.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
79
ENERGIE twee zones met verschillende behoeftes
remise
ondersteunend
ventilatie, WTW - unit
ventilatie, verwarming en koeling, WTW - unit
•
remise, standaard in lage stand;
•
begane grond, standaard in lage stand;
•
bij detectie van een aanwezigheidsmelder naar een hoge stand;
•
bij uitschakeling inbraakalarm naar een hoge stand;
•
bij geen detectie na verloop weer naar een lage stand;
•
bij inschakeling inbraakalarm na verloop naar een lage stand;
•
koppeling met de meldkamer voor ventilatie tijdens het uitrukken; •
eerste verdieping, standaard uit;
verwarming en koeling
•
bij uitschakeling inbraakalarm naar een lage stand;
•
remise, doormiddel van split-units geschakeld op het alarm;
•
bij inschakeling inbraakalarm na verloop weer uit;
•
wanneer de temperatuur onde een minimaal of maximaal punt komt
•
met schakelaar naar een hoge stand te schakelen;
aanvullend verwarmen / koelen; •
verwarming en koeling
minimale temperatuur 7 graden en maximaal 35 graden;
overig voorzieningen
•
kantoor, door middel van een split-units geschakeld op het alarm;
•
minimale temperatuur 20 graden en maximaal 25 graden;
•
zonnepanelen;
•
perslucht;
watervoorziening
•
brandmeldinstallatie;
•
•
inbraakinstallatie;
Veiligheidsregio IJsselland
door middel van warmtepompboilers, met genoeg capaciteit voor warm douchen;
JOUS architecten
80
ENERGIE
Kazerne basis klein
Kazerne middel/groot
Aandachtsgebieden Automatische legionellabestrijding Nuttige inzet opgewekte PV-energie Eenvoudige en snelle bediening/regeling met snel bereik, acceptabel comfort.
Aandachtsgebieden Zeer efficiënte opwekking warmte/koude Hoge(re) mate van comfort en gebruikersinvloed
Opwekking: omkeerbare lucht-water
Opwekking : omkeerbare lucht-water
warmtepomp
warmtepomp
Distributie: 2-pijps (change over)
Distributie: 4-pijps (verwarmen en koelen)
Afgifte: fan coil units
Afgifte: fan coil units
Luchtbehandeling: LBK met WTW, 30m3/h p.p.
Luchtbehandeling: LBK met WTW, 40m3/h p.p.
Klimaatklasse: B- / 85-90% tevreden
Klimaatklasse B / 90% tevreden
In de basis wijzigt weinig tussen het minimale en het maximale concept. Het voornaamste verschil wordt gevormd door de mogelijkheid om vertrekken tegelijk te koelen of verwarmen, hetgeen een voordeel oplevert in bijvoorbeeld relatief koude maanden met laagstaande zon.
Het concept voor de grote kazerne omvat in beginsel een goed comfortniveau met efficiënte opwekking. In het verbeterde concept wordt dit niveau nog verder verhoogd en getracht de warmte en koude nog efficiënter op te wekken en af te geven. Deze variant geeft tevens meer bouwfysische speling waardoor bijvoorbeeld glaspercentages vergroot kunnen worden.
Opwekking: omkeerbare lucht-water
Opwekking: omkeerbare lucht-water
warmtepomp
warmtepomp of WKO (mits mogelijk en
Distributie: 4-pijps (verwarmen en koelen)
economisch interessant)
Afgifte: fan coil units
Distributie: 4-pijps (verwarmen en koelen)
Luchtbehandeling: LBK met WTW, 35m3/h p.p.
Afgifte: vloerverwarming en -koeling +
typen brandweerkazernes. Voor zowel een kleine als een middel en grote kazerne is het minimale installatieconcept beschreven. Tevens is per type kazerne een maximum (doelmatig) concept beschreven, inclusief een korte toelichting op het effectieve verschil met het minimale
Maximum installatieconcept
concept.
Minimum installatieconcept
Onderstaand ziet u de kosteneffectieve installatieconcepten voor de twee
ondersteunende fan coil units (mits nodig) Luchtbehandeling: LBK met WTW, 50m3/h p.p.
Klimaatklasse: B / 90% tevreden
Klimaatklasse B+ / 90% tevreden
Er wordt in de referentie naar klimaatklassen (NEN-EN-ISO 7730) niet gedoeld op de specifieke prestatie-eisen zoals temperatuur, maar enkel ter duiding van de beleving en waardering van de gebruiker.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
81
TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN KWALITEITSBESCHRIJVINGEN
Temperatuur De gestelde eisen voor zowel temperatuur als energiezuinigheid worden bereikt door zoveel mogelijk gebruik te maken van bouwkundige voorzieningen, zoals goede thermische isolatie
Algemeen
en hoog rendementsbeglazing ( triple glas). De temperatuur voor de stallingsruimte mag
Dit hoofdstuk beschrijft de kwaliteit in globale zin voor het gebouw.
maximaal 35 °C zijn en moet minimaal 7 °C zijn.
ruimte
winter temp (°C)
zomer temp (°C)
kantoor
verblijfsruimte
20 °c
25 °c
kantoor
minimale temperatuurbewaking
15 °c
verkeersruimte
18 °c
verkeersruimte
7 °c
Norm Voor de kwaliteit wordt bij dit project uitgegaan van de vigerende wet- en regelgeving. Hieraan dient te worden voldaan. De eisen die in dit hoofdstuk zijn uitgewerkt gelden als aanvulling of als verdere specificatie van deze norm. Milieu hygiënische randvoorwaarden
garage
Activiteitenbesluit (milieu) Een brandweerkazerne valt onder het Activiteitenbesluit. Er is sprake van een type “B” inrichting. Voor ingebruikname dient er een melding ingediend te zijn. In het Activiteitenbesluit staan voorschriften, bijvoorbeeld op welke wijze gevaarlijke stoffen moeten worden opgeslagen, bodemverontreiniging voorkomen wordt, lichthinder wordt voorkomen.
35 °c
Vochtigheid In de verblijfsruimten geldt dat de relatieve vochtigheid zich in principe tussen 40% en 65% moet bevinden. Het doel is dat actieve luchtbevochtiging niet noodzakelijk is. E.e.a conform richtlijnen van de Arbeidsomstandighedenwet. Ventilatie
Bodemkwaliteit
Een gezond leefklimaat in het gebouw is belangrijk. Bijzondere aandacht is vereist voor de
Een verkennend bodemonderzoek moet uitgevoerd worden.
kwaliteit van de binnenlucht, ook na 10 jaar moet deze nog goed zijn. Het uitgangspunt is dat onderhoud en schoonmaak van luchtkanalen kan worden beperkt, maar ook goed mogelijk is.
Water Er zal een gescheiden rioleringssysteem worden aangesloten voor DWA (droogweerafvoer) en HWA (hemelwaterafvoer). In het kader van duurzaamheid wordt hemelwater op een adequate duurzame manier verwekt.
De wijze van ventileren gebeurt op basis van CO2-sturing en is zodanig dat een goede doorspoeling van de ruimte is gegarandeerd, waarbij tevens aandacht is besteed aan een goede mechanische luchtafvoer van de natte en droge ruimten.
Comfort In het gebouw is het thermisch en hygrisch binnenklimaat zodanig dat het gebruik in de ruimten optimaal kan plaatsvinden. Tijdens de zomerperiode zijn nadere eisen gesteld aan de maximaal toelaatbare ruimtetemperatuur en in het stookseizoen aan de minimaal toelaatbare ruimtetemperatuur. Het juiste binnenklimaat komt tot stand door een goed samenhang tussen
De luchtsnelheden in de leefzone voldoen aan de maximale toelaatbare waarden conform de NEN-norm. Een en ander als functie van de luchttemperatuur en de turbulentie intensiteit. Werkplekken die deel uitmaken van of grenzen aan een verkeersruimte worden beschouwd als een verblijfsruimte.
gebouw, gebouwinstallaties, regeling en inrichting. Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
82
TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN De benodigde hoeveelheid verse lucht in de leefzone is afhankelijk van het gebruik en de
In ruimten waar dia- en video- of smartbord presentaties kunnen worden gehouden is
intensiteit. De mechanische afvoerventilatie heeft voor niet-verblijfsruimte daarnaast de
de verlichting dimbaar en in verschillende niveaus schakelbaar. In de kantine is naast
volgende capaciteit per ruimte:
basisverlichting ook aanvullende sfeerverlichting.
•
werkkasten ≥ 25 m³/h m²
In verband met de sociale veiligheid rondom het gebouw, heeft het gebouw buitenverlichting
•
alle niet genoemde niet-verblijfsruimten ≥ 5 m³/h m²
die het gebouw voldoende aanstraalt en donkere plekken voorkomt. De buitenverlichting mag niet leiden tot overlast voor de omliggende bebouwing.
Daglicht Uitgangspunt is het beperken van energiegebruik (voor kunstverlichting) en het creëren van
Geluid
een optimale werkomgeving door optimalisatie van daglichttoetreding.
Nagalmtijd De akoestiek van ruimten wordt voor een groot deel bepaald aan de hand van de nagalmtijd.
Kunstlicht
De goede spraakverstaanbaarheid in de verblijfsruimten is een belangrijk aandachtspunt.
Voor de verlichtingssterkte zijn de reguliere normen van toepassing, met dien verstande dat in
Bijvoorbeeld hinderlijke nagalmtijd is niet aan de orde door toepassing van absorberende
de verkeersruimten een lager niveau kan worden aangehouden. Zie de onderstaande globale
elementen c.q. materialen. De bouwfysisch adviseur stelt in overleg de nagalmtijden vast,
tabel:
welke naderhand door het verrichten van metingen worden beoordeeld. Geluidsisolatie
Ruimte Standaard verlichtingssterkte minimale waarde inclusief veroudering Lux
De geluidsisolatie van de ruimte scheidende constructies is zodanig dat geluidshinder wordt beperkt zodanig dat (vertrouwelijke) gesprekken niet te horen zijn in naastliggende
Kantoren 500
ruimten. Voorzieningen opnemen ter voorkoming van geluidsoverdracht via andere wegen
Vergaderruimten 400
(omloopgeluid, flankerende overdracht, geluidslekken et cetera). Tevens aandacht schenken
Verkeersruimten/entree 200
aan het voorkomen van overlast door contactgeluid. Onder andere de ruimten met harde
Toiletten/garderobe 200
vloerafwerking zijn een aandachtspunt.
Technische ruimte 250
Doorvoeren ten behoeve van o.a. technische installaties dienen zodanig te zijn afgewerkt dat
Remise 250
de totale geluidisolatie van de betreffende constructie niet wordt aangetast.
Tijdens
de
ontwerpfase
een
gemotiveerde
keuze
maken
tussen
een
algemeen
Constructie
verlichtingsniveau voor de gehele verblijfsruimte of een lager algemeen verlichtingsniveau
De constructiehoogte zodanig kiezen dat de geëiste vrije hoogte in samenhang met de voor
aangevuld met werkplekverlichting. Een en ander in verband met de doelstellingen ten aanzien
de installaties benodigde hoogte kan worden gerealiseerd. Bij de bepaling van de vereiste
van energiebesparing en flexibiliteit.
constructiehoogte en de vereiste hoogte (boven het plafond) voor de installaties zorgdragen voor een optimale positionering van functionele, constructie en installatie ruimten, waarbij de functionele eisen en de totaalkosten worden afgewogen.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
83
TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN Constructieve obstakels boven de plafonds zoveel mogelijk beperken. Sparing mogelijkheden
Vloeren
zijn opgenomen in verband met de installaties, de uitbreidingsmogelijkheden en de
De vloerafwerking wordt bepaald door de functie en uitstraling van de ruimte. De vloerafwerking
bereikbaarheid (beheer en onderhoud).
voldoet in het algemeen aan eisen met betrekking tot makkelijk te reinigingen, slijtvast (geschikt voor intensief gebruik), allergeenarm en antistatisch te zijn. Alle vloeren zijn dorpelvrij, behalve
Voor de aan te houden vloerbelasting van de kantoorruimte uitgaan van het ‘Besluit Bouwwerken
de natte ruimten. De vloeren hebben voldoende afschot naar lijngoot en afvoerputjes.
Leefomgeving’ (voorheen Bouwbesluit). Voor de remise rekening houden met het gewicht van Binnenwanden
35 ton en een maximale aslast van 15 ton voor de voertuigen.
Doorvoeren in scheidingswanden (bijvoorbeeld kabelgoten) moeten akoestisch zijn afgedicht Bouwkundige voorzieningen
met het oog op de vereiste geluidsisolatie. Indien nodig hebben de wanden horizontale
Uitgangspunten gevels:
overlangs geluidsisolatie (bijvoorbeeld een geluidsisolerend plafond). Op kwetsbare plaatsen
•
bij toepassing van beweegbare buitenzonwering op de zonbelaste geveldelen dit zowel
waar veel bezoekers komen en/of transport van goederen plaatsvindt, is de wandafwerking
centraal als individueel bedienbaar;
slag- en stootvast.
•
rekening houden in de materiaalkeuze met het onderhouden van de zonwering;
•
de gevel zodanig detailleren dat het water bij gevelsprongen van de gevel wordt
Wanneer deuren in een transportroute liggen waar veelvuldig met karren/palletwagen wordt
afgevoerd;
gereden, de deuren hebben stootplaten of gelijkwaardige bescherming. De binnenwanden
•
water afkomstig van gesloten geveldelen mag niet langs het glas en de kozijnen lopen;
hebben voorzieningen voor het ophangen van lichte voorwerpen. De binnendeuren hebben
•
liggende cementgebonden delen zodanig afwerken dat er geen vervuiling van glas en
sloten op basis van een sleutelplan met een moedersleutelsysteem.
kozijnen kan plaatsvinden; • •
voor de water- en luchtdichtheid van de gevels streven naar een zeer luchtdichte gevel
Plafonds
in verband met energiebesparing.
Voor de plafonds van de verschillende ruimten te kiezen in overeenstemming met de functie van
aandacht voor voorzieningen voor biodiversiteit.
de ruimten. In verband met flexibele indeelbaarheid gaat de voorkeur uit naar systeemplafond die bij indelingswijzigingen eenvoudig aanpasbaar zijn.
Dak Bij platte daken zijn begaanbare looppaden aangebracht en de dakranden hebben een
Buitenruimte
valbeveiliging. Het dak is conform de Arbo-eisen goed bereikbaar voor het uitvoeren van
Nabij de hoofdentree of inrit terrein dienen een tweetal vlaggenmasten te worden geplaatst.
onderhoud en/of gevelreiniging. Het dakafschot is weloverwogen ontworpen en uitgevoerd met voldoende overstorten. Platte daken worden voorzien van witte (kunststof) dakbedekking
Het oefenterrein dient volledig afgesloten te worden middels een degelijk hekwerk met
om warmteopwekking binnen te minimaliseren en het rendement van de zonnepanelen te
voorzieningen ter voorkoming van overklimmen. De ontsluiting(en) van het terrein dient
optimaliseren.
middels elektronisch bedienbare poort(en) te worden gerealiseerd. Naast de poorten een loopdeur aanbrengen. Zowel rolpoort als loopdeur moeten te openen en te overrulen zijn met een tag.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
84
TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN Installatie voorzieningen
Gemeentelijk
De installaties dragen bij aan een doelmatig, bedrijfszeker en efficiënt gebruik van het gebouw
•
Omgevingsvergunning;
en dragen bij aan het comfort. De installaties van het gebouw zijn naast eerdergenoemde
•
Redelijke eisen van welstand
beschrijvingen tevens gebruikersvriendelijk. Dat geldt voor instelbaarheid, meetbaarheid en regelbaarheid.
Specifiek (indien van toepassing) •
Eisen toeleverende nutsbedrijven.
In verblijfsruimten zijn de temperatuur, de kunstverlichting, de eventuele buitenzonwering en de binnenlichtwering individueel bedienbaar. In verband met vergaderingen, overwerk en/of
TECHNISCHE EISEN
afwijkende werktijden is het mogelijk de diverse installatiedelen afzonderlijk in te stellen.
Aanvullend aan de geldende (NEN-)normen en het Bbl worden onderstaande eisen gesteld.
De voorzieningen ten behoeve van de installaties (ventilatie, verlichting en dergelijke) zijn
Waterinstallaties
optimaal geïntegreerd in de opzet, de constructie en uitvoering van de plafonds, teneinde een
Op diverse punten in het gebouw te voorzien in tapwater voor koud- en warm water, in onder
logisch verdeling te realiseren. De installatie is zodanig dat een energetisch verantwoorde
andere de keuken, de toiletruimten, de doucheruimte. Ten behoeve van de specifieke brandweer
schakeling te realiseren is.
gerelateerde voorzieningen. (denk aan arbeidshygiëne ruimte, poetskasten) dienen eveneens te worden voorzien in tapwateraansluitingen. Het vereiste waterdebiet af te stemmen op de aan te sluiten voorziening voor o.a. reinigingsinstallatie voertuigen e.d. De installateur dient
EXTERNE EN INTERNE RANDVOORWAARDEN
bij oplevering een RABP (Risico Analyse en Beheers Plan/NEN 1006) ter voorkoming van legionella te overhandigen.
Dit hoofdstuk somt de overige eisen voor het gebouw op. Sanitaire voorzieningen in toilet-, kleed- en doucheruimten Wet- en regelgeving
Uitgangspunten voor sanitaire toestellen en wastafels in toiletruimten, kleedruimten en
Het gebouw en de daarin aanwezige installaties voldoen minimaal aan de geldende eisen,
dergelijke zijn de schoonmaakmogelijkheden onder andere door toepassing van vrij hangende
de regelgeving en de procedurevereisten. In het op te stellen bestek is dit voor specifieke
closetcombinaties. Ten behoeve van de douches een centraal mengsysteem voorzien met
gebouwonderdelen vastgelegd. Voor de ontwerpuitgangspunten betreft het onder andere de
desinfecteer mogelijkheid (legionella bestrijding).
onderstaande wet- en regelgeving. Brandblusinstallaties Landelijk
De brandslanghaspels zijn inclusief haspelkast (inbouw) conform voorschriften Bbl.
•
Besluit Bouwwerken Leefomgeving (Bbl / voorheen Bouwbesluit);
Ter plaatse van doodlopende ruimten (bijvoorbeeld gangen/hallen/verkeersruimten) worden
•
Activiteitenbesluit;
voorzieningen ten aanzien van branddetectie opgenomen.
•
Arbo-eisen.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
85
TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN Regelinstallatie
Aansluitvoorzieningen
Schakelingen van de installatieonderdelen zijn volgens een in te stellen geoptimaliseerd
In de basis uitgegaan van 3 wandcontactdozen en 2 data-/telefoon aansluitpunten per werkplek.
programma voor aan- en afwezigheid. De zones in overleg met de gebruiker samen te stellen.
De aansluitpunten opnemen binnen de gevelzone op een vaste stramienmaat in de wand- en/ of
De installaties voorzien van overwerkschakeling. Positie schakeling in overleg met de VRIJ.
vloergoten, geschikt voor licht, kracht en telefoon-/data-installatie. Ten behoeve van additionele randapparatuur, per 5.40 m, 2 enkelvoudige wandcontactdozen en 1 data-aansluiting voorzien.
Elektrotechnische werken
De wandcontactdozen op separate eindgroepen aansluiten. In verkeersruimten per 10.00 m
Hoofdaansluiting en verdeelinrichtingen
een wandcontactdoos voorzien ten behoeve van schoonmaakdoeleinden.
De hoofdaansluiting afstemmen met het plaatselijke energiebedrijf. Het bepalen van het vereiste vermogen ten behoeve van de hoofd- en onderverdeelinrichtingen (inclusief de
In de stalling/uitrukgarage dient ter hoogte van elk geprojecteerd voertuig en aanhangers een
voedingskabels) en de te hanteren gelijktijdigheidsfactoren bepalen op basis van het te
aansluiting te worden gerealiseerd voor de accudruppellader (230V - 1.380VA) en per voertuig
verwachte gebruik. Bij het projecteren van de energievoorziening tevens rekening houden met
een aansluiting voor algemeen gebruik (230V - circa 3.600VA). Tevens een 230V aansluiting
een mogelijke toekomstige uitbreiding van het geïnstalleerde vermogen met 25% ten gevolge
bij elke overheaddeur.
van gebruikerswensen. De hoofdaansluiting dient voorzien te zijn van een “of-of” schakeling ten behoeve van het aansluiten van een noodstroomaggregaat.
De in- en uitrit voor het naar de brandweerpost uitrukkende brandweerpersoneel dient voorzien te zijn van zowel een elektrisch bedieningssysteem als een aan de uitruk-/alarmmelding
Hoofdverdeelinrichting
gekoppeld systeem. Hiervoor zullen de benodigde voedingen moeten worden opgenomen.
Reservevermogen in groepen 25% met een minimum van 4, verdeeld over verschillende waarden van vermogensautomaten.
Ter plaatste van de compressor dient voldoende kracht- en 230V-aansluitingen aanwezig te zijn voor de op te stellen apparatuur. In de kleedruimte een dubbele wandcontactdoos t.b.v. de
Terreinverlichting
lichtkrant. In de remise 4 aansluitingen 230V aanwezig voor portofoons. Data en stopcontact
De kunstmatige verlichting aan en rondom het gebouw heeft een zodanig niveau dat een
voor alarmeringsbord.
optimale uitvoering van het bedrijfsproces mogelijk is, en er geen hinder door verblinding of reflectie ontstaat. Het aanlichten van het gebouw alsmede het terrein voorzien van, voor het
Schakelingen, storingen en sturingen
gebruik geschikte, kunstmatige verlichting, een en ander te ontwerpen in samenhang met de
Standaard zijn de centrale schakelingen, storingen en sturingen op een centrale bedienplaats
aanwezige openbare verlichting.
aanwezig.
De buitenverlichting voldoet aan de volgende eisen: •
bij alle buitendeuren een effectieve vandaalbestendige buitenverlichting plaatsen;
•
als terreinverlichting en verlichting van de buitenzijde van het gebouw in energiezuinige uitvoering;
•
boven de hoofdentree een aansluitpunt voor eventueel verlichte naam aanduiding en huisnummer opnemen.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
86
TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN Het schakelen van de verlichting als volgt:
Inbraakbeveiliging
•
De mogelijkheid tot het centraal schakelen van de verlichting van het gehele gebouw,
Het gebouw heeft op de begane grond en daar waar het pand op de verdiepingen door inbrekers
het schakelen per
van buitenaf bereikbaar is, een automatisch inbraakbeveiligingssysteem met alarmopvolging
gebouwzone, per verkeersruimte en per verblijfsruimte door middel van handmatige
door middel van doormelding. De inbraakdetectie is met bewegingsmelding in combinatie
schakelaars op logische plekken. Een en ander in samenhang beschouwen met de
met deurstandsignalering. De beveiligingscentrale is modulair uit te breiden en heeft een
gekozen verlichtingsregelingen.
noodvoeding en een automatische telefoonkiezer. Het gebouw is zodanig gecompartimenteerd
•
De mogelijkheid tot het centraal schakelen van nader te bepalen gebouwzones.
dat een insluiper nooit in meer dan een gebouwzone kan komen zonder gesignaleerd te
•
Een veegpuls per nader te bepalen gebouwzone.
worden. De alarminstallatie biedt de mogelijkheid slechts voor (nader te bepalen) delen van
•
Bij het openen van de garagedeuren dient een deel van de garageverlichting automatisch
het gebouw te worden geactiveerd.
met tijdlimiet te worden ingeschakeld. Communicatie-installaties In de looproute naar en de voertuigstalling dient bij alarmering alle verlichting te worden
Deze voorzieningen realiseren door middel van een glasvezelnet en Wi-Fi aansluiting.
ingeschakeld. Zonweringinstallatie Lichtinstallatie
Uitgangspunt is een gebouw met een (buiten) zonweringsinstallatie op de zonbelaste gevels.
De gehele licht-/krachtinstallatie, waar mogelijk, is een inbouwinstallatie. Het type lichtschakeling
Deze installatie is elektrisch aangestuurd en automatisch geregeld op zonintensiteit, maar
door de architect en adviseur voor te stellen met inachtneming van het beoogde gebruik en de
handmatig per ruimte/in te delen stramien overrulebaar, ook voor weekenden om opwarming
doelstellingen ten aanzien van energiebesparing.
van het gebouw in zomersituatie zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast een regeling zodat de zonwering wordt ingetrokken bij schemering, neerslag en/of harde wind en wordt
Rekening houden met:
uitgeschoven bij intense zoninval of vanaf een bepaalde temperatuur. De aansturing is met
•
kantoren en vergaderruimten voorzien van afwezigheidsensoren.
een tijdsvertraging en anti-pendel schakeling. De installatie is centraal bedienbaar in verband
•
verlichting van de vergaderruimte ook handmatig uit te schakelen en dimbaar in geval van
met bijvoorbeeld glazenwassen en op de begane grond vandaalbestendig.
presentaties et cetera; •
Specifieke brandweerinstallaties/voorzieningen per ruimte
toiletten en doucheruimten voorzien van aanwezigheidssensoren.
Alle voertuigen staan op spanning en werklucht, derhalve hebben alle stallingsplaatsen Beveiligingsinstallaties
een werkluchtaansluiting en een contactpunt voor elektra. De compressor kan ook de
Het gebouw dient te worden voorzien van een ‘hand-free’ toegangscontrolesysteem door middel
persluchtaansluitingen aan voertuigen voeden, maar dient dan gereduceerd te worden tot 8
van badges. Hiervoor dient het centrale toegangsysteem van Engie als uitgangspunt.
bar. Ook dient er dekking te zijn van een draadloos netwerk i.v.m. voertuigautomatisering. De
Met de badges kan toegang worden verkregen tot het gebouw. Te allen tijde dienen alle deuren
uitlaatgassen dienen te worden afgezogen door middel van een centrale voertuig uitlaatgas
te overrulen met GHS sleutel.
afzuiginstallatie met elektrische schakeling. Tot slot moet verspreid over de ruimte een aantal tappunten en lijngoten worden voorzien in verband met reiniging van de vloer.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
87
TECHNISCHE UITGANGSPUNTEN Algemene voorzieningen werkplaats De werkplaats heeft voldoende stroomaansluitpunten, enkele krachtstroom aansluitpunten. Verkeersregelinstallatie Voor het uitrijden op de openbare weg eventueel - en in overleg met gemeente - een verkeerslichtinstallatie aanbrengen. Voorzieningen terrein/parkeren/fietsenstalling De oefenplaat is zeer goed verlicht (schakelbaar) en bevat diverse aansluitpunten . De fietsenstalling moet voldoende verlicht zijn. Tevens dient er 1 geboorde put (capaciteit 90 - 120 m3/h) op het eigen terrein van de brandweerkazerne aanwezig te zijn.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
88
NEN 2767 Iedere organisatie die gebouwen beheert weet dat onderhoud een belangrijk aspect van het beheren is.
Technische staat
Ieder gebouw heeft na verloop van tijd onderhoud nodig. Meestal wordt dat onderhoud uitgevoerd als er
De beoordeling van de bouwkundige of installatietechnische staat van het object heeft
zichtbaar verval aan de elementen is. De kans op vervolgschade aan de overige gerelateerde elementen
betrekking op twee zaken:
is dan groot. Bij planmatig onderhoud gaat men uit van een theoretische cyclus in combinatie met een
1. De kwaliteit van het object en de samengestelde bouwdelen: hierbij wordt bekeken
frequente inspectie. Op deze wijze wordt globaal het startjaar van onderhoud bepaald, terwijl de inspectie
of er in de bouwdelen gebreken of constructiefouten zijn geconstateerd.
het exacte moment van uitvoering aangeeft.
2. Het verouderingsproces.
Het doel van de inspectie is het verkrijgen van inzicht in de bouwkundige- en installatietechnische
Het oordeel is gebaseerd op visuele inspecties.
kwaliteit van het object. Het betreft een visuele inspectie. Het object is onafhankelijk beoordeeld aan de hand van de huidig geldende technische normen en eisen in relatie tot het bouwjaar en de bouwwijze van
Onderdelen van het object die niet of gedeeltelijk controleerbaar zijn, worden geschat
het object.
op basis van hun ouderdom en de voor betreffende bouwdelen normaal geldende
NEN 2767 is dé norm voor conditiemeting. NEN 2767 is het instrument voor het objectief en uniform
levensduur. Het betreft hier in hoofdzaak installaties (bijvoorbeeld riolering).
meten van de fysieke kwaliteit van bouw- en installatiedelen van gebouwen en/of infrastructuur. Kwaliteit NEN 2767 NEN 2767 is een breed omarmde norm binnen de vastgoed- en infrasector. Het is een begrip. De norm is gemaakt door de markt voor de markt. Doelstellingen NEN 2767 NEN 2767 heeft de volgende doelstellingen: •
schept uniformiteit in de conditiescore per bouwdeel door een waarde die de technische toestand van het bouwdeel uitdrukt. Deze waarde is een combinatie van ernst, omvang en intensiteit van een gebrek;
•
brengt inzicht en eenheid in de soorten gebreken op basis van de gebrekenparameters ernst, omvang en intensiteit;
•
classificeert de aangetroffen gebreken en kan ondersteunen bij de prioriteitsstelling: een rangorde aanbrengen in de noodzaak van herstel van de aangetroffen gebreken;
•
is een hulpmiddel voor toetsing, sturing en uitvoering voor organisatieonderdelen die gericht zijn op beheer en onderhoud.
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
89
VAKBEKWAAM Vakbekwaam worden
Vakbekwaam blijven
Met betrekking tot opleiden gaan we uit van 4 opleidingskazernes. Te weten Dedemsvaart,
Voor Vakbekwaam blijven geldt dat er op elke kazerne een ruimte nodig is om middels een
Hardenberg, Raalte en Kampen. We hebben nog een uitwijk voor de pompbedienersopleiding
briefing een oefenavond te starten. Hierbij moet ook rekening gehouden worden dat er
naar Genemuiden en Steenwijk.
gebruik gemaakt wordt van moderne middelen dus een smartbord en een goede WIFI zijn een vereiste. Deze ruimte mag ook een kantine zijn die als briefingruimte gebruikt wordt.
Voor de opleidingskazernes zouden we graag 2 instructieruimtes zien waarbij aan 12 man
Belangrijk daarbij is dat we met VR brillen uit de weg kunnen en dan is een briefing /
les gegeven kan worden. Een instructielokaal is de ideaalsituatie maar een kantine die ook
instructieruimte van 36m2 nodig waarbij in elke hoek van de ruimte een stopcontact
als instructieruimte gebruikt kan worden is ook een goede oplossing. Deze ruimtes moeten
beschikbaar is.
voorzien zijn van een goed smartboard en een goede WIFI. Zeker gelet op het steeds meer gebruik maken van virtueel oefenen mag hier niet op bezuinigd worden.
Verder is er in elke kazerne een kleine opslag van oefenmateriaal de ruimte die daar voor nodig is staat in de tabel hieronder.
Verder wordt er bij er opleidingen gebruik gemaakt van sloopauto’s. Voor de posten Dedemsvaart, Hardenberg Raalte en Kampen geldt dat er ruimte moet zijn om 8-10
Rondom de kazerne is er ook behoefte aan oefenruimte en aan opslagruimte van 1 of 2
sloopauto’s te stallen.
sloopauto’s. Uitgangspunt moet hierbij worden dat die onder een overkapping geplaatst
Daarnaast moet er een voldoende buitenruimte zijn die als oefenplaat kan dienen ongeveer
kunnen worden zodat ze aan het zicht onttrokken zijn.
120 m2.
specificaties vakbekwaam worden
oppervlakte
specificaties vakbekwaam blijven kazerne klein
oppervlakte
t.b.v. rolcontainers met opleidingsmateriaal (IBGS container, enscenering IBGS, oefenpoppen, THV materiaal enz.).
10 m2
opslag oefenpoppen (rolcontainer of beugels aan de muur).
1 m2
t.b.v. opslag ademlucht voor MSA opleiding
2 m2
stelling (2 stellingen van 2mtr. lang, 80cm. diep met 4 legborden per stelling) voor opslag kisten oefenmateriaal
4 m2
ruimte voor uithalen materiaal van de rolcontainers.
18 m2
ruimte voor het uithalen van de materialen vanaf de stellingen en de oefenpoppen zgn beweegruimte.
8 m2
200-220 m2
opslag van min. 2 sloopauto’s (dubbele houten overkapping zoals in Welsum, Dalfsen 6 x 6 mtr2. bij benadering).
36 m2
buitenplek voor een THV oefening.
80 m2
voor opslag van 8-10 sloopauto’s (dit aantal staat over het algemeen in Raalte) buitenplek voor uitzetten opleiding / toetsmomenten (2 banen van 60m2 per toetsmoment).
120 m2
ruimte voor stalling oefen TS/HV (4 x 10 mtr.) per stuk.
40 m2
ruimte t.b.v. heftruck.
8 m2
Veiligheidsregio IJsselland
JOUS architecten
90
VAKBEKWAAM specificaties vakbekwaam blijven kazerne middel
Plaatsing Oefenvoertuigen Vakbekwaamheid
oppervlakte
opslag oefenpoppen (1 rolcontainer of beugels aan de muur voor oefenpoppen + een extra rolcontainer).
2 m2
stelling (3 stellingen van 2mtr. lang, 80cm. diep met 4 legborden per stelling) voor opslag kisten oefenmateriaal
6 m2
ruimte voor het uithalen van de materialen vanaf de stellingen en de oefenpoppen zgn beweegruimte.
12 m2
opslag van min. 2-3 sloopauto’s (dubbele houten overkapping zoals in Welsum, Dalfsen 6 x 6 mtr2. bij benadering).
54 m2
buitenplek voor een THV oefening.
80 m2
Het team Vakbekwaamheid beschikt inmiddels over een aantal voertuigen te weten: •
4x Oefen TS (1x Zwolle, 1x Dedemsvaart, 1xRaalte, 1x Kampen (in samen gebruik met Jeugdbrandweer))
•
2x Brand TS (1x Zwolle, 1x Dedemsvaart)
•
2x HV (1x Dedemsvaart, 1x Hardenberg)
Per voertuig rekeninghouden met 40 m2 (4m x10m)
Aanvullende opmerkingen Het materiaal voor de jeugdbrandweer is in dit overzicht niet meegenomen.
specificaties vakbekwaam blijven kazerne groot
oppervlakte
De ruimte m.b.t. oefenmateriaal voor het duiken is niet meegenomen. Er is in ieder geval
opslag oefenpoppen (rolcontainers en beugels aan de muur voor oefenpoppen)
6 m2
stelling (4 stellingen van 2mtr. lang, 80cm. diep met 4 legborden per stelling) voor opslag kisten oefenmateriaal
8m
ruimte voor het uithalen van de materialen vanaf de stellingen en de oefenpoppen zgn beweegruimte.
21 m2
opslag van min. 6 sloopauto’s (je zou de hoogte in kunnen gaan d.m.v. een autostelling, maar dan heb je alsnog manoeuvreerruimte nodig voor het in-uithalen van de auto’s).
108 m2
buitenplek voor een THV oefening.
120 m2
ruimte voor stalling autoambulance.
21 m2
ruimte voor heftruck
8 m2
ruimte stalling VBK bussen
80 m2
Veiligheidsregio IJsselland
2
ruimte nodig voor de reserve duikbus (6mx3m). Daarnaast is er nog nodig een stellingkast (2m2) een opslag voor duikpoppen (1m2). Hier komt dan nog 4 m2 bij t.b.v. het in-uithalen van het materiaal (bewegingsruimte). De ruimte die nodig is bij de opleidingslocaties komt bovenop de ruimte van het reguliere oefenmateriaal met uitzondering van de stalling sloopauto’s en de buitenruimte om te oefenen.
JOUS architecten
91
BEHEER EN TECHNIEK
gewenst
Extra
kantoor (werkplek)
75 m2
Bovenop de basisruimte voor B&T heeft deze vakgroep ook werklocaties in de regio, de zgn.
werkplaats
200 m2
30 m2
150 m2
magazijn
450 m2
10 m2
36 m2
magazijn vloeistof B&T
50 m2
20 m2
ademluchtwerkplaats
125 m2
75 m2
60 m2
60 m2
200 m2
70 m2
70 m2
logistieke punten en beheermagazijnen, denk hierbij aan ontvangst goederen leveranciers, distributiepunten naar de kazernes, verdeelpunt kleding, opslag vloeistoffen, etc. Daarnaast worden grotere werkzaamheden aan materialen uitgevoerd bij B&T en hiervoor zijn additionele werkplaatsen en dus m noodzakelijk. Deze zijn opgenomen in onderstaande 2
tabel o.b.v. de huidige locaties. Op grond van aanpassingen in de organisatie kunnen deze locaties in de toekomst wijzigen.
arbeidshygiëne
De hiernaast genoemde m2 komen bovenop de basismodellen klein, middel en groot zoals opgenomen in deze Blauwdruk. Tot slot is opgenomen een lijst van voorzieningen per type ruimte die dan moet worden gerealiseerd.
Veiligheidsregio IJsselland
ademluchtwerkplaats duiken
JOUS architecten
25 m2 10 m2 10 m2
10 m2
15 m2 200 m2
slangenwerkplaats logistiek
overige posten
naast de opslag voor andere zaken vanuit Vakbekwaamheid, etc.
raalte
voor 10 m2 logistiek. De in de blauwdruk opgenomen magazijnen bieden hiervoor ruimte
vollenhove
laatste kolom hieronder is de basisbehoefte op elke post te zien, d.w.z. in elk magazijn ruime
hardenberg
materialen. Om hierin te voorzien worden er zgn. “rolcontainers” gehaald / geleverd, in de
deventer
opslag van voorraden ademlucht, transport van en naar de kazerne van uitruk en facilitaire
zwolle noord
De afdeling Beheer & Techniek heeft op alle kazerne een aantal logistieke taken, zoals de
Zwolle Zuid of Kampen
Basis
50 m2 50 m2
10 m2
92
BEHEER EN TECHNIEK
Werkplaats > 150 m2 2 roldeuren (breedte 4 mtr) Brug boven 5 ton en brug onder de 5 ton Aansluiting 380V (meerdere) Luchtaansluiting Werkbanken vast Kasten opslag materiaal Voldoende werk verlichting en wcd’s Verspaningsmachines (materiaal, aansluiting en ruimte) Aangename werktemperatuur 18 graden Werkplaats 30 m 1 Roldeur (breedte 4mr) Aansluiting 380V (meerdere) Luchtaansluiting Werkbanken vast Voldoende werk verlichting en wcd’s Kasten opslag materiaal Aangename werktemperatuur 18 graden Aerspaningsmachines (materiaal, aansluiting en ruimte) 2
Magazijn > 200m2 1 Roldeur (centraal magazijn Zwolle of Kampen) Nachthok (centraal magazijn Zwolle of Kampen) Elektrische goederen lift Voldoende stellingen (hoog, laag) Aangename werktemperatuur 18 graden Aansluiting 380V (meerdere) Voldoende werk verlichting en wcd’s Ademlucht werkplaats Elektrische toegang door druppel Toegangsdeur breedte 1,5 mtr Aansluiting 380V Luchtaansluiting Werkbanken vast Voldoende werk verlichting en wcd’s Kasten opslag materiaal Aangename werktemperatuur 18 graden
Veiligheidsregio IJsselland
Ademlucht werkplaats Elektrische toegang door druppel duiken Toegangsdeur breedte 1,5 mtr Aansluiting 380V Luchtaansluiting Werkbanken vast Voldoende werk verlichting en wcd’s Kasten opslag materiaal Aangename werktemperatuur 18 graden Arbeidshygiëne 3 ruimten achter elkaar (rood, geel en groen) Luchtdruk instelling per ruimte Toegangs- en tussendeuren voorzien van elektrische roldeuren Aansluiting 380V (meerdere) Water afvoer Spoelbakken Wateraansluiting Luchtaansluiting Werkbanken vast Voldoende werk verlichting en wcd’s Kasten opslag materiaal Aangename werktemperatuur 18 graden Slangenwerkplaats Voldoende afzuiging Toegangsdeur breedte 2 mtr Aansluiting 380V Wateraansluiting Water afvoer Luchtaansluiting Werkbanken vast Voldoende werk verlichting en wcd’s Kasten opslag materiaal Aangename werktemperatuur 18 graden