Bijlage 1. Bijlage 1 van de toelichting - Ecologische Quickscan
Tekst van het document
QuickScan en voortoets voor de locatie Rechterensweg 18a Staphorst
Rapport: 2022-531 Datum: 26 februari 2022 Versie: 1.0
QuickScan en voortoets voor de locatie Rechterensweg 18a Staphorst
Colofon © 2022
Tekst, samenstelling:
Fopma NatuurAdvies
Opdrachtgever:
Wijze van citeren:
Fopma NatuurAdvies, A, 2022. QuickScan en voortoets voor de locatie Rechterensweg 18a Staphorst; Fopma NatuurAdvies, Rapport 2022-531, Wapse.
Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van scanning, internet, druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Fopma NatuurAdvies. Ook mag het zonder een dergelijke toestemming niet worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. Fopma NatuurAdvies is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Fopma NatuurAdvies. De opdrachtgever vrijwaart Fopma NatuurAdvies voor aanspraken van derden in verband met deze toepassing.
De informatie in dit rapport is deels afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden. 2
Inhoudsopgave 1
INLEIDING 1.1 ACHTERGROND 1.2 AANLEIDING 1.2.1 Soortbescherming 1.2.2 NatuurNetwerk Nederland 1.2.3 Gebiedsbescherming 1.3 PROBLEEMSTELLING / DOELSTELLING
2
SOORTBESCHERMING – WET NATUURBESCHERMING 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
3
LIGGING ONDERZOEKSGEBIED EN ONDERZOEKSOPZET
11
INVENTARISATIE NATUURWAARDEN
BEOORDELING WET NATUURBESCHERMING (SOORTEN) 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8
6 3
9 9 9 9 9 9
4.1 VOGELS (WNB § 3.1) 4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels) 4.2 VLEERMUIZEN (WNB § 3.2) 4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen) 4.3 OVERIGE GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN 4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren) 4.4 AMFIBIEËN, VISSEN EN REPTIELEN 4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) 4.5 VLINDERS, LIBELLEN, JUFFERS EN INSECTEN 4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (vlinders, libellen, juffers en insecten) 4.6 VAATPLANTEN 4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) 4.7 OVERIGE BESCHERMDE SOORTEN 4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen 4.7.2 Gegevens uit veldbezoek 5
5 8 8 8 8 8
BESCHERMINGSREGIME SOORTEN VOGELRICHTLIJN BESCHERMINGSREGIME SOORTEN HABITATRICHTLIJN BESCHERMINGSREGIME ANDERE SOORTEN ZORGPLICHT PROVINCIALE OMGEVINGSVERORDENING OVERIJSSEL (POV)
3.1 LIGGING ONDERZOEKSGEBIED 3.2 ONDERZOEKSMETHODE 3.2.1 Bronnenonderzoek 3.2.2 Veldbezoek 4
5
VOGELS VLEERMUIZEN OVERIGE GRONDGEBONDEN ZOOGDIEREN REPTIELEN, AMFIBIEËN EN VISSEN VLINDERS, LIBELLEN, JUFFERS EN INSECTEN VAATPLANTEN OVERIGE DIERSOORTEN AANBEVELINGEN VOOR NATUURINCLUSIEF BOUWEN
NATUURNETWERK NEDERLAND
11 11 11 12 13 13 13 14 15 15 15 16 16 16 17 17 17 17 17 18 18 18 18 18 18 18 19 19 19 19 19 20 20 20 20 21
7
NATURA 2000 GEBIEDEN (GEBIEDSBESCHERMING)
22
8
CONCLUSIES
23
8.1 8.2 8.3 9
CONCLUSIE WET NATUURBESCHERMING (SOORTEN) CONCLUSIE NATUURNETWERK NEDERLAND CONCLUSIE WET NATUURBESCHERMING (GEBIEDEN)
BRONNEN 9.1 9.2
LITERATUUR GERAADPLEEGDE WEBSITES
23 23 23 24 24 24
BIJLAGE 1
ALGEMENE VERBODSBEPALINGEN WNB
25
BIJLAGE 2
PROCES BEOORDELING ONTHEFFING WNB
26
BIJLAGE 3
JAARROND BESCHERMDE VOGELS OVERIJSSEL
27
BIJLAGE 4
SAMENVATTING NDFF (1-1-2017 TOT 1-1-2022)
30
BIJLAGE 5
POV OVERIJSSEL
31
BIJLAGE 6
ADVIEZEN NATUURINCLUSIEF BOUWEN
35
4
1
Inleiding
1.1
Achtergrond
De eigenaar, wil op de locatie Rechterensweg 18a Staphorst (zie figuur 1 t/m 3) het bestaande woonhuis en enkele schuren slopen en een nieuwe woning bouwen. In deze QuickScan wordt gekeken of er voor de realisering van de plannen nog een ontheffing (soorten) op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk is. Ook kan uitsluitsel gegeven worden of de gemeente bij een Omgevingsvergunning een verklaring van geen bedenkingen moet aanvragen. Het rapport kan tevens gebruikt worden bij de bestemmingsplanprocedure. In hoofdstuk 8 staan de conclusies van de QuickScan. De te toetsen activiteit betreft: • Sloop van oude woning/schuren (zie figuur 2 en 3). • Bouw van een nieuwe woning (zie figuur 2). • Verwijderen hoge coniferen.
Figuur 1.
5
Kaart met ligging onderzoeksgebied zwarte kader en plangebied rode pijl (Bron: NDFF).
Figuur 2. 6
Plantekening met de huidige en de gewenste situatie (Bron: Vestus)
Figuur 3.
7
Foto’s bestaande situatie
1.2
Aanleiding
De aanleiding voor het maken van een QuickScan is de noodzaak en de wens om vooraf uit te sluiten dat door het project natuurwaarden aangetast kunnen worden.
1.2.1 Soortbescherming Realisatie van de voorgenomen plannen kan invloed hebben op de bepalingen in de Wet natuurbescherming. Deze wet regelt de bescherming van planten- en diersoorten in Nederland. Overtreding van de verbodsbepalingen (bijlage 1) ten aanzien van streng beschermde soorten vereist mogelijk een ontheffing (zie hoofdstukken 2 t/m 5 en 8).
1.2.2 NatuurNetwerk Nederland In hoofdstuk 6 en 8 van deze QuickScan wordt gekeken of er door de activiteit negatieve effecten zijn op de realisering van het NatuurNetwerk Nederland (NNN).
1.2.3 Gebiedsbescherming In deze QuickScan is tevens gekeken of er door de uitvoering van het voorgenomen plan sprake kan zijn van externe werking op nabijgelegen Natura 2000-gebieden. De Natura 2000-gebieden vallen eveneens onder de Wet natuurbescherming. Bij effecten op Natura 2000-instandhoudingsdoelen is mogelijk een vergunning vereist (zie hoofdstuk 7 en 8).
1.3
Probleemstelling / doelstelling
De QuickScan geeft antwoord op onderstaande vragen: 1. Komen er natuurwaarden voor, waarvoor het noodzakelijk is om een soort specifiek onderzoek eventueel met mitigatieplan te laten uitvoeren om te beoordelen in hoeverre het project handelingen bevat die in strijd zijn met de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming (soortbescherming)? 2. Zijn er effecten op het NNN? 3. Zijn er mogelijke effecten op de Natura 2000-instandhoudingsdoelen waardoor er een passende beoordeling gemaakt moet worden (gebiedsbescherming/ Wet natuurbescherming)?
8
2
Soortbescherming – Wet natuurbescherming
Op 1 januari 2017 is de Wet natuurbescherming in werking getreden. Voor het soortenbeleid deelt de Wet natuurbescherming de soorten in drie beschermingsregimes, namelijk vogels (EU-Vogelrichtlijn), soorten beschermd op grond van de Habitatrichtlijn en nationaal beschermde soorten.
2.1
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn
Dit zijn alle van nature in Nederland in het wild levende vogels (zoals bedoelt in artikel 1 van de Vogelrichtlijn). De lijst met jaarrond beschermde vogels in Overijssel staat in bijlage 3.
2.2
Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn
Dit zijn soorten die genoemd zijn in Bijlage IV van de Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het Verdrag van Bonn. Het Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn is ten aanzien van verstoren strikter dan het Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn.
2.3
Beschermingsregime andere soorten
Dit zijn de in de bijlage van Wet natuurbescherming genoemde soorten. Het gaat hier om de bescherming van niet onder de bovenstaande twee categorieën vallende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen, kevers en vaatplanten voorkomend in Nederland, vermeld in de bijlage van de Wet natuurbescherming (art. 3.10 – 3.11 Wet natuurbescherming). Voor de soorten opgenomen in deze bijlage geldt geen Europese verplichting tot bescherming. Deze soorten worden beschermd vanwege de breed in de maatschappij levende overtuiging dat deze dieren een bescherming behoeven. De andere in de bijlage opgenomen soorten worden om ecologische redenen beschermd. Hiermee geeft Nederland uitvoering aan de algemene verplichting van het Biodiversiteitsverdrag om de staat van instandhouding van dier- en plantsoorten te beschermen. Omdat er ook veel algemene soorten in staan genoemd is de verwachting dat er weer een verdeling komt van meer en minder strikt beschermde soorten. Deze kan echter per provincie verschillen (zie bijlage 5).
2.4
Zorgplicht
Onder de Wet natuurbescherming geldt een zorgplicht voor alle in het wild levende dieren. De zorgplicht houdt in dat de initiatiefnemer werkzaamheden, die nadelig kunnen zijn voor dieren en planten, in redelijkheid zo veel mogelijk nalaat of maatregelen neemt om onnodige schade aan dieren en planten te voorkomen.
2.5
Provinciale Omgevingsverordening Overijssel (POV)
(actualisatie d.d. 3 maart 2021 en door Provinciale Staten vastgesteld). Citaat: “De Wet natuurbescherming biedt de mogelijkheid om soorten vrij te stellen van de in de wet opgenomen verbodsbepalingen om deze soorten te vangen en te doden. Overijssel maakt voor bepaalde soorten van deze mogelijkheid gebruik, zodat die opzettelijk mogen worden gevangen als dit nodig is in het kader van een ruimtelijke ontwikkeling of bestendig beheer en onderhoud. Het gaat om algemeen voorkomende soorten die niet in hun voortbestaan worden bedreigd en ook niet het gevaar lopen in hun voortbestaan te worden bedreigd. Ook de staat van instandhouding van deze soorten komt niet in gevaar. Het gaat uitsluitend om soorten die zijn beschermd op grond van artikel 3.10, eerste lid, van de Wet, de zogenaamde nationaal beschermde soorten. Deze soorten zijn niet beschermd op grond van de in artikel 3.5, van de Wet genoemde bijlagen bij de Habitatrichtlijn en internationale verdragen. Daarom is op grond van artikel 3.10, tweede lid, van de Wet een vrijstelling voor ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden en bestendig beheer en onderhoud mogelijk. De soorten die onder deze titel vallen, zijn soorten die onder het regime van de Flora- en faunawet waren vrijgesteld en op grond van de Wet als nationale soorten zijn beschermd.
Voor deze soorten handhaafde de provincie Overijssel met de inwerkingtreding van de Wet natuurbescherming de vrijstellingen die onder de Flora- en faunawet golden. Een vijftal soorten die eerder onder de Flora- en faunawet waren vrijgesteld worden nu niet langer vrijgesteld. Het betreft de bunzing, egel, hermelijn, ondergrondse woelmuis en wezel. Voor de bunzing, hermelijn en wezel zijn onvoldoende gegevens bekend om aannemelijk te maken dat de staat van instandhouding niet in gevaar komt. De hermelijn staat bovendien op de Overijsselse aandachtsoortenlijst. Onderzoeksgegevens geven geen stabiel beeld voor de staat van instandhouding van de egel. De soorten bunzing, egel, hermelijn en wezel voldoen daarom niet langer aan de wettelijke criteria 9
om voor vrijstelling in aanmerking te komen. De ondergrondse woelmuis is sinds 1990 niet meer waargenomen in Overijssel en wordt om die reden niet langer vrijgesteld. De overige soorten in bijlage 5 (noot: bijlage aangepast aan nummering van dit rapport) komen algemeen voor en de populaties van deze soorten verkeren in een gunstige staat van instandhouding. Het is juist bij soorten die zeer algemeen voorkomen, niet gewenst dat voor elke ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden of elke ingreep in het kader van beheer en onderhoud een ontheffing aangevraagd moet worden. Soms is het ook in het belang van de bescherming van de wilde flora of fauna nodig om dieren te vangen. Bijvoorbeeld bij het overzetten van amfibieën. Uiteraard blijft wel de algemene zorgplicht (artikel 1.12 van de Wet) van toepassing. Dit betekent dat het opzettelijk vangen van de vrijgestelde diersoorten zoveel mogelijk voorkomen moet worden. Ook moet worden bekeken of voor ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, dan wel het bestendig beheer en onderhoud, niet op een andere manier uitgevoerd kan worden waardoor opzettelijk vangen niet nodig is. De Omgevingsverordening biedt geen ruimte voor opzettelijk doden.”
10
3
Ligging onderzoeksgebied en onderzoeksopzet
3.1
Ligging onderzoeksgebied
Het onderzoeksgebied voor de Wet natuurbescherming beperkt zich tot de percelen waarop de ingreep plaatsvindt en de directe omgeving (zie figuur 1). Voor de effecten op Natura 2000-gebieden is in hoofdstuk 7 ook gekeken naar het aspect externe werking.
3.2
Onderzoeksmethode
Deze QuickScan is gebaseerd op bronnenonderzoek en een bureauanalyse. Aan de hand van expert judgement door een ecoloog (Ir. A. Fopma van Fopma NatuurAdvies) is ingeschat wat de beschermde natuurwaarden zijn en de te verwachten effecten.
3.2.1 Bronnenonderzoek Gekeken is naar de volgende bronnen: • Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF, zie ook bijlage 4). (Periode laatste 5 jaar tot 6 januari 2019) • Literatuur (zie hoofdstuk 8). Wat zit er in het NDFF? Er is gebruik gemaakt van de Nationale Database Flora en Fauna (NDFF). Hiervoor hebben we de gevalideerde data gebruikt (laatste 5 jaar). De omvang van het onderzoeksgebied is weergegeven in figuur 1. In de NDFF zit gevalideerde data van verschillende soortbeschermingsorganisaties en partners. Ook de data van Telmee.nl en waarneming.nl zit in de NDFF. Zo ook de eigen data van Fopma NatuurAdvies. Soortenorganisaties De soortenorganisaties zijn elk gespecialiseerd in een groep dieren of planten. Zij beheren databanken met verspreidings- en ecologische gegevens die door duizenden vrijwilligers verzameld zijn. Deze gegevens zijn ook beschikbaar in de Nationale Databank Flora en Fauna. De soortenorganisaties hebben in de loop der jaren een grote expertise opgebouwd met betrekking tot veldbiologisch onderzoek, de ecologie van de Nederlandse flora en fauna en het beheren en interpreteren van monitorings- en verspreidingsgegevens. • • • • • • • • • •
ANEMOON (Flora en fauna van de zee) Bryologische en Lichenologische Werkgroep (BLWG) (Mossen en korstmossen) De Vlinderstichting (Vlinders en libellen) EIS-Nederland (Ongewervelde dieren) FLORON (Planten) Nederlandse Mycologische Vereniging (NMV) (Paddenstoelen) RAVON (Reptielen, amfibieën en vissen) Sovon Vogelonderzoek Nederland (Vogels) TINEA (Micronachtvlinders) Zoogdiervereniging (Zoogdieren)
Partners Verschillende organisaties werken samen met de NDFF. Bijvoorbeeld door gegevens beschikbaar te stellen of andere kennis te delen. • • • • • • • • • •
11
Alterra (landelijke vegetatiedatabank) Instituut voor Biodiversiteit en Ecosystem Dynamica (IBED) Naturalis Biodiversity Center Natuurhistorisch Genootschap in Limburg Natuurbank Limburg Natuurnetwerk Netwerk Ecologische Monitoring (NEM) Regelink Ecologie & Landschap Stichting Natuurinformatie (waarneming.nl) Stichting Staring Advies
3.2.2 Veldbezoek Er heeft 1 veldbezoek op de planlocatie en de naaste omgeving plaatsgevonden. Datum: Tijdstip: Weersbeeld: Temperatuur:
2 februari 2022 Middag Licht bewolkt, droog 8o Celsius
Tijdens het veldbezoek is gekeken naar de potenties van het plangebied voor beschermde diersoorten en de mogelijke functies. Op basis van expert judgement is een inschatting gemaakt wat de mogelijke effecten zijn van de ingreep op beschermde soorten.
12
4
Inventarisatie natuurwaarden
4.1
Vogels (Wnb § 3.1)
4.1.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In het onderzoeksgebied zijn 1.635 waarnemingen van vogels geregistreerd, verdeeld over 126 soorten vogels. Hierbij zijn 14 soorten uit de “Lijst Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten Overijssel”. 1 Tabel 1.
Waargenomen soorten in onderzoeksgebied in de periode 1-1-2017 tot 1-1-2022 in het NDFF. Vet en cursief zijn de jaarrond beschermde nesten en met * de soorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied (zie bijlage 3) (Bron: NDFF) Vogelsoorten Aalscholver Huismus Ringmus* Appelvink Huiszwaluw Ringtaling Baardman IJsvogel* Roek Blauwborst Kauw Roodborst Blauwe kiekendief Keep Roodborsttapuit Blauwe reiger* Keizerarend Rotgans Boerenzwaluw Kemphaan Scandinavische zilvermeeuw Bonte strandloper Kerkuil Scholekster Boomkruiper* Kievit Slobeend Boomleeuwerik Kleine karekiet Smient Boompieper Kleine mantelmeeuw Soepgans (onbeschermd) Boomvalk Kleine plevier Sperwer Bosrietzanger Kleine zwaan Spotvogel Bosruiter Kneu Spreeuw* Braamsluiper Knobbelzwaan Stormmeeuw Brandgans Koekoek Tapuit* Bruine kiekendief Kokmeeuw Tjiftjaf Buizerd Kolgans Toendrarietgans Fitis Koolmees Torenvalk Fuut Koperwiek Tuinfluiter Gaai Krakeend Tureluur* Geelgors Kramsvogel Velduil Gekraagde roodstaart* Kuifeend Vink Gele kwikstaart Kwartel Visdief Gierzwaluw Lepelaar Waterhoen Goudplevier Meerkoet Watersnip Grasmus Merel Wilde eend Graspieper Middelste bonte specht* Wilde zwaan Grauwe gans Nijlgans Winterkoning Grauwe vliegenvanger* Nonnetje Wintertaling Groenling Noordse kwikstaart Witgat Groenpootruiter Oeverloper Witte kwikstaart Grote bonte specht* Oeverzwaluw* Wulp* Grote Canadese gans Ooievaar
Zanglijster Grote gele kwikstaart Paapje Zeearend Grote mantelmeeuw Pimpelmees Zilvermeeuw Grote zilverreiger Poelsnip Zomertaling Grutto* Purperreiger Zwarte kraai Havik Putter Zwarte ooievaar
1
Bijlage 4.1 van de Beleidsregel Natuur 2017 Overijsel (in werking sinds 1 september 2019).
13
Heggenmus Holenduif Houtduif
Regenwulp Rietgors Rietzanger
Zwarte roodstaart* Zwarte zwaan (onbeschermd) Zwartkop
Tabel 2.
Waarnemingen jaarrond beschermde vogelsoorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Jaren = alleen met broedindicatie) Soort Wrn Jaren Locatie t.o.v. plangebied Boerenzwaluw 17 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Boomvalk 7 2019, 2021 Twee waarnemingen met broedindicatie. Beide op > 800 meter ten N van het plangebied. Buizerd 53 2017 Eén gevalideerde waarneming met broedindicatie langs de Rienksweg op > 1 kilometer ten Z van het plangebied. Opvallend is dat er geen bomen staan op de luchtfoto. Gierzwaluw 1 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Grote gele kwikstaart 1 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Havik 10 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Huismus 4 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Huiszwaluw 2 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Kerkuil 2 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Ooievaar 20 2021 Eén waarneming met broedindicatie. Het betreft een broedpoging in een hoogspanningsmast op ca. 600 meter ten N van het plangebied. Roek 11 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Sperwer 6 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie Torenvalk 20 2017 t/m 2019 Drie waarnemingen met broedindicatie (NEM Sovon Nestkaartenproject). De exacte locaties zijn niet weergegeven in de NDFF. Zeearend 2 nvt Geen waarnemingen met broedindicatie De data in het NDFF is redelijk volledig.
4.1.2 Gegevens uit veldbezoek (vogels) Aangetroffen soorten Speciale aandacht tijdens het veldbezoek voor de volgende soorten, die in en tegen gebouwen aan broeden: Huismus:
Op en rond de te slopen gebouwen zijn geen Huismussen waargenomen. Het erf en met name het dak van de woning is wel geschikt voor Huismussen. De aanwezigheid van Huismussen kan niet met zekerheid uitgesloten worden.
Huiszwaluw:
Aan de gevel van de woningen hangen twee oude nesten van Huiszwaluwen.
Boerenzwaluw: Geen nesten aanwezig, woning en schuur zijn ongeschikt voor deze soort. Gierzwaluw:
Voor Gierzwaluwen zijn er geen geschikte nestlocaties.
Uilen:
Er zijn geen sporen aangetroffen of braakballen die duiden op de aanwezigheid van uilen.
De aanwezigheid van broedende vogels en jaarrond beschermde soorten is niet met zekerheid uitgesloten (Huismus en Huiszwaluw). Naast voornoemde soorten verwachten wij geen effect op jaarrond beschermde nesten en de soorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied (zie bijlage 3).
14
Figuur 4.
4.2
Oude Huiszwaluwnesten
Vleermuizen (Wnb § 3.2)
4.2.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) Op basis van landelijke verspreiding (Bron: Zoogdiervereniging), zijn de volgende soorten mogelijk: • Gewone dwergvleermuis • Ruige dwergvleermuis • Rosse vleermuis • Laatvlieger • Tweekleurige vleermuis (rand verspreidingsgebied) • Gewone grootoorvleermuis • Watervleermuis • Meervleermuis • Franjestaart • Baardvleermuis Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) Er zijn in het onderzoeksgebied geen waarnemingen van vleermuizen geregistreerd in de NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-1-2022.
4.2.2 Gegevens uit veldbezoek (vleermuizen) Tijdens het veldbezoek is gekeken naar potentiële verblijfplaatsen en vliegroutes op basis van expert judgement. De onderzoeksperiode is met name geschikt voor visuele inspectie naar verblijfplaatsen van vleermuizen. De vleermuizen zijn al weg nachtactief. Er is gekeken naar potentiële verblijfplaatsen en invliegopeningen en daarbij is gelet op veegstrepen rond invliegopeningen en uitwerpselen op de muur of op de grond onder de verblijfplaats. De geschiktheid van de bebouwing als verblijfplaats is tevens beoordeeld op basis van bouwstijl, materiaalgebruik en staat van onderhoud. Aan de buitenzijde is gekeken naar aanwezigheid van geschikte toegangen. Schuren De schuren zijn voorzien van platen zonder betimmering aan de binnenzijde. Er zijn geen schoorstenen en er is ook geen beplating rondom de schuren. Ook zijn er geen spouwmuren of geschikte luiken waar vleermuizen zich schuil kunnen houden. Voor vleermuizen zijn de te slopen schuren niet geschikt. Woning met inpandige berging De woning is voorzien van dakpannen, de aanwezigheid van vleermuizen onder de dakbedekking is niet op voorhand uitgesloten. Ook de schuursteen en de ruimte rond het dakkapel is mogelijk geschikt voor vleermuizen. De inpandige berging heeft aan de buitenzijde een gevelbetimmering. 15
Bomen en coniferen Er zijn geen bomen of coniferen met holtes of scheuren waarin vleermuizen zouden kunnen zitten. De mogelijke betekenis van het onderzoeksgebied als foerageergebied en vliegroute voor vleermuizen is bepaald op basis van een visuele beoordeling van de landschappelijke karakteristieken van het plangebied. Er worden ook geen bestaande, voor vleermuizen interessante, structuren aangetast.
4.3
Overige grondgebonden zoogdieren
4.3.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Tabel 3.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-1-2022.
Soort Bruine rat Bunzing
Status Onbeschermd Wnb § 3.3
Haas
Wnb § 3.32
Hermelijn
Wnb § 3.3
Konijn
Wnb § 3.32
Mol
Onbeschermd
Muskusrat
Onbeschermd
Otter
Wnb § 3.2
Ree
Wnb § 3.32
Wezel
Wnb § 3.3
Woelrat
Wnb § 3.32
Tabel 4. Soort Bunzing
Hermelijn
Otter
Wezel
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Wrn Max_ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied 1 1 2018 Vondst van een dood exemplaar op ca. 1,5 kilometer ten ONO van het plangebied. 2 1 2019, 2021 Twee waarnemingen van Hermelijnen in het onderzoeksgebied De dichtstbijzijnde is langs de Rienksweg op > 1 kilometer ten Z van het plangebied. 5 (+ 2 2 2017 t/m Verspreidt door het gebied. Het dubbele) 2020 betreft 4 maal een verkeersslachtoffer. Dichtstbijzijnde vondst is langs de Rechterensweg op 450 meter ten NO van het plangebied. 1 1 2017 Betreft waarneming langs de Rienksweg op > 1 kilometer ten Z van plangebied.
4.3.2 Gegevens uit veldbezoeken (overige zoogdieren) Tijdens de veldbezoeken zijn in het onderzoeksgebied geen grondgebonden zoogdieren waargenomen. Wel is er een Huiskat gezien. Onder de golfplaten van de schuurtjes zijn wel veel uitwerpselen van ratten aangetroffen. Het terrein is wel ‘geschikt’ voor kleine zoogdieren, zoals de Huisspitsmuis, Egel, Huismuis, Bruine rat, Bosmuis etc. 2 Vrijgestelde soort op grond van de POV Overijsel (zie bijlage 5).
16
4.4
Amfibieën, vissen en reptielen
4.4.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Tabel 5.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-1-2022.
Soort Groene kikker (Onb.)
Status Wnb § 3.33
Kleine watersalamander
Wnb § 3.33
Poelkikker
Wnb § 3.2
Baars
Onbeschermd
Europese aal
Onbeschermd
Grote modderkruiper
Wnb § 3.3
Kleine modderkruiper
Onbeschermd
Marmergrondel
Onbeschermd
Snoek
Onbeschermd
Tiendoornige stekelbaars
Onbeschermd
Tabel 6.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Poelkikker 2 4 2019 Betreft waarnemingen van roepende individuen langs de Rienksweg op > 1 kilometer ten Z van plangebied. Grote modderkruiper 1 1 2020 DNA-sporen in watermonster genomen in sloot op > 1,5 kilometer ten WZW van het plangebied.
4.4.2 Gegevens uit veldbezoek (amfibieën, vissen en reptielen) Er zijn geen soorten amfibieën, vissen of reptielen aangetroffen in het plangebied. De kans hierop is in deze bestrate en bebouwde omgeving uiterst gering. Er is geen geschikt habitat aanwezig.
4.5
Vlinders, libellen, juffers en insecten
4.5.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In de tabel staat een overzicht van de in het onderzoeksgebied waargenomen soorten. Tabel 7.
Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-1-2022.
Dagvlinders Argusvlinder Atalanta Bruin zandoogje Citroenvlinder Dagpauwoog Distelvlinder Groot dikkopje Groot koolwitje Klein geaderd witje
Status Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
Libellen Blauwe breedscheenjuffer Bloedrode heidelibel Bruine glazenmaker Bruine korenbout Bruinrode heidelibel Gewone oeverlibel Glassnijder Grote keizerlibel Lantaarntje
3 Vrijgestelde soort op grond van de POV Overijsel (zie bijlage 5).
17
Status Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
Klein koolwitje Kleine vos Kleine vuurvlinder Koevinkje Koninginnenpage Oranje luzernevlinder Oranje zandoogje Zwartsprietdikkopje
Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
Paardenbijter Variabele waterjuffer Viervlek Vroege glazenmaker Vuurlibel Weidebeekjuffer Blauwe breedscheenjuffer Bloedrode heidelibel
Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd Onbeschermd
4.5.2 Gegevens uit veldbezoek (vlinders, libellen, juffers en insecten) Er zijn tijdens het veldbezoek geen beschermde vlinders, libellen, of juffers waargenomen. Deze zijn ook niet te verwachten in deze tijd van het jaar, vandaar dat de beoordeling is gedaan op basis van expert judgement. Op het erf is geen geschikt habitat voor beschermde soorten aanwezig.
4.6
Vaatplanten
4.6.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) In het onderzoeksgebied zijn geen beschermde soort op grond van de Wnb geregistreerd. Er zijn wel 1.211 waarnemingen van 292 onbeschermde soorten geregistreerd.
4.6.2 Gegevens uit veldbezoek (vaatplanten) Er zijn geen beschermde soorten aangetroffen.
4.7
Overige beschermde soorten
(Sprinkhanen, krekels, geleedpotigen, nachtvlinders, mossen, korstmossen, algen, wieren etc.)
4.7.1 Gegevens uit geraadpleegde bronnen Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) Tabel 8. Data NDFF in de periode 1-1-2017 tot 1-1-2022. Soort
Status
Platte schijfhoren
Wnb § 3.2
Tabel 9.
Waarnemingen beschermde soorten t.o.v. het plangebied. (Wrn = aantal waarnemingen, Max_ind = maximaal aantal waargenomen individuen tijdens een waarneming) Soort Wrn Max_ind Jaren Locatie t.o.v. plangebied Platte schijfhoren 1 1 2021 Waarneming in slootkant op ca. 250 meter ten Z van het plangebied.
4.7.2 Gegevens uit veldbezoek Er zijn geen andere beschermde soorten aangetroffen.
18
5
Beoordeling Wet natuurbescherming (soorten)
5.1
Vogels
Effectenbeoordeling Door de sloop van de woning gaan 2 jaarrond beschermde nesten van de Huiszwaluw verloren. Daarnaast is de woning en de inpandige berging geschikt voor Huismussen. Hiervoor is aanvullend onderzoek noodzakelijk. Voor de Huiszwaluw is in ieder een ontheffing noodzakelijk en moeten er mitigerende maatregelen getroffen worden. Voor de Huismus is het afhankelijk van het aanvullend onderzoek of er wel of niet een ontheffing noodzakelijk is. Voor de overige soorten verwachten we geen effecten, maar geldt wel het voorzorgbeginsel. Periode werkzaamheden (voorzorgsbeginsel) Omdat geen ontheffingen worden verleend voor het verstoren van vogels en/of het vernielen van nesten wordt geadviseerd om het bouwrijp maken / slopen voor het broedseizoen (globale richtlijn4 15 maart - 15 juli) uit te voeren of te beginnen na 15 juli.
5.2
Vleermuizen
Effectenbeoordeling Verblijfplaatsen Voor de sloop van de woning kunnen effecten op vleermuizen niet met zekerheid uitgesloten worden. Derhalve dient er voorafgaand aan de sloop onderzoek op basis van het vleermuisprotocol 2021 gedaan te worden naar de aanwezigheid van vleermuisverblijfplaatsen in de woning of de inpandige berging. Bij de schuren zijn effecten op vleermuizen uitgesloten. Foerageergebied Uitvoering van de voorgenomen activiteiten heeft geen negatief effect op foerageergebied van vleermuizen. Het uitvoeren van de voorgenomen activiteiten leidt niet tot wettelijke consequenties in het kader van dit aspect van het functionele leefgebied van vleermuizen.
5.3
Overige grondgebonden zoogdieren
Effectenbeoordeling Er zijn geen geregistreerde waarnemingen van grondgebonden zoogdieren in het plangebied. Er is ook geen geschikt habitat aanwezig. Effecten op zoogdieren zijn uitgesloten.
5.4
Reptielen, amfibieën en vissen
Effectenbeoordeling Reptielen Er zijn geen reptielen waargenomen in de directe nabijheid van het plangebied en het habitat is er ook niet optimaal voor. Effecten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
4
Broedseizoen: Vogels worden met name beschermd tijdens het broedseizoen. Een belangrijke vraag is dus: Van wanneer tot wanneer duurt het broedseizoen? Vaak wordt als grove lijn gezegd dat het broedseizoen duurt van 15 maart tot en met 15 juli. Inderdaad broeden vogels met name in deze periode. De bescherming van vogels is echter niet gebaseerd op een datum, maar op het daadwerkelijke broedseizoen. Dat kan ook al voor 15 maart of na 15 juli zijn. Het broedseizoen begint niet pas wanneer de eieren gelegd zijn. Het broedseizoen gaat al van start met de paarvorming, territorium afbakenen en het bouwen van nesten. In deze tijdsspan worden vogels, hun nesten en eieren beschermd door de Wet natuurbescherming. Het nest mag niet verwijderd, verstoord of leeggehaald worden (Bron: Vogelbescherming Nederland). 19
Effectenbeoordeling Amfibieën Er is geen geschikt habitat aanwezig voor amfibieën. Effecten kunnen op voorhand worden uitgesloten. Effectenbeoordeling Vissen Er is geen open water aanwezig voor vissen. Effecten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
5.5
Vlinders, libellen, juffers en insecten
Effectenbeoordeling Dagvlinders Effecten op beschermde dagvlinders zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten. Effectenbeoordeling Libellen en juffers Effecten op beschermde libellen en juffers zijn vanwege het ontbreken van geschikt habitat in het gebied uitgesloten.
5.6
Vaatplanten
Effectenbeoordeling In het gebied is geen geschikt habitat aanwezig voor beschermde soorten. Effecten op beschermde soorten kunnen op voorhand worden uitgesloten.
5.7
Overige diersoorten
Effectenbeoordeling In het gebied zijn geen andere beschermde diersoorten aangetroffen.
5.8
Aanbevelingen voor natuurinclusief bouwen
Vanwege de achteruitgang van de biodiversiteit eisen provincies en gemeenten steeds vaker dat bij renovatie en nieuwbouw met natuur inclusief ontwerpt. Vogelbescherming Nederland en de Zoogdiervereniging hebben met steun van o.a. de Provincie Overijssel een toolbox ontwikkeld (www.bouwnatuurinclusief.nl). Uit deze toolbox hebben we een aantal mogelijk bruikbare adviezen gehaald. Deze zijn opgenomen in bijlage 6.
20
6
NatuurNetwerk Nederland
Binnen de provincie Overijssel zijn veel natuurgebieden. Die vormen samen een netwerk: het Natuur Netwerk Nederland. Dat netwerk bestaat uit bestaande natuurgebieden, maar er worden ook nieuwe natuurgebieden ontwikkeld. Het Natuur Netwerk Nederland is beschermd, je mag er bijvoorbeeld niet zomaar bouwen. Een deel van het Natuur Netwerk heeft zelfs Europese bescherming: de Natura 2000-gebieden (zie hoofdstuk 7). Maar ook buiten de Natura 2000-gebieden zijn stukken natuur die het beschermen waard zijn. Zoals uit onderstaande figuur blijkt ligt het plangebied net niet in het NNN. Effecten van de sloop en bouw op het NNN kunnen dan ook worden uitgesloten.
Figuur 5.
21
Overzicht van plangebied (rode pijl) met ligging t.o.v. het NatuurNetwerk Nederland. (Bron: NDFF).
7
Natura 2000 gebieden (gebiedsbescherming)
Natura 2000 is een netwerk van Europese natuurgebieden. Het vormt de basis van het Europese natuurbeleid. Natura 2000 is gericht op de instandhouding en ontwikkeling van soorten en ecosystemen die voor Europa belangrijk zijn. Een voorbeeld is de Noordse woelmuis, die alleen nog maar in Nederland voorkomt. Zoals blijkt uit onderstaande figuur ligt het plangebied niet in de directe nabijheid (De Wieden ca. 1.800 meter en Olde Maten & Veerslootslanden op ca. 2 kilometer) van Natura 2000 gebieden. Negatieve effecten op Natura 2000 gebieden zijn derhalve met zekerheid uitgesloten.
Figuur 6.
22
Ligging van het plangebied (rode pijl) ten opzichte van Natura 2000-gebieden. (Bron: NDFF).
8
Conclusies
8.1
Conclusie Wet natuurbescherming (Soorten)
In de tabel zijn de effecten samengevat. Er is aanvullend onderzoek nodig voor Huismus en Vleermuizen. Voor de Huiszwaluw is een ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming noodzakelijk. Wij adviseren wel om deze conclusie (het rapport) door het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning (Gemeente Staphorst) te laten bevestigen. Het is eventueel ook raadzaam om het rapport voor te leggen ter beoordeling aan de provincie Overijssel. Tabel 10.
Overzicht conclusies aangaande verstoring en de eventueel te nemen vervolgstappen.
Soortgroep
Ingreep verstorend
Nader onderzoek noodzakelijk
Wnb-ontheffing noodzakelijk
Bijzonderheden / opmerkingen
Broedvogels
Ja
Ja, Huismus
Ja, Huiszwaluw en mogelijk Huismus
Zie verder paragraaf 5.1
Jaarrond beschermd
Ja
Ja, Huismus
Ja, Huiszwaluw en mogelijk Huismus
Zie verder paragraaf 5.1 & 5.8
Mogelijk
Ja
Ja, mogelijk
Zie verder paragraaf 5.2 & 5.85
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.2
Overige zoogdieren
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.3
Amfibieën
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Reptielen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Vissen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.4
Libellen en vlinders
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.5
Vaatplanten
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.6
Overige soortgroepen
Nee
Nee
Nee
Zie verder paragraaf 5.7
Vogels
Vleermuizen Verblijfplaatsen
Vliegroutes
8.2
Conclusie NatuurNetwerk Nederland
Er zijn geen effecten op de NNN/EHS-gebieden te verwachten.
8.3
Conclusie Wet natuurbescherming (gebieden)
Er zijn geen effecten op de Natura 2000-gebieden te verwachten. Een vergunning op grond van Wet natuurbescherming is dan ook niet noodzakelijk voor de overige effecten.
5 Mogelijk zijn er op basis van het aanvullend onderzoek een aantal mitigerende maatregelen noodzakelijk.
23
9
Bronnen
9.1
Literatuur
• • • • • • • • •
• 9.2 • •
24
Bijlsma, R.G. (et al) 2001, Algemene en schaarse vogels van Nederland (Avifauna van Nederland 2) GMB uitgeverij/KNNV Uitgeverij, Haarlem/Utrecht. Dietz, C. (et al.) 2009, Vleermuizen; Alle soorten van Europa en Noordwest-Afrika, Tirion Natuur. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2003. Europese Natuur in Nederland; Habitattypen, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Janssen A.M. & Schaminée H.J. 2008. Europese Natuur in Nederland; Soorten van de Habitatrichtlijn, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Krijgsveld, K.L., Smits, R.R. & Winden J. van der 2008. Verstoringsgevoeligheid van vogels, Update literatuurstudie naar de reacties van vogels op recreatie, Bureau Waardenburg Rapport 08-173, Culemborg. Lange R. (et al.) 1994. Zoogdieren van West-Europa, KNNV Uitgeverij, Utrecht. Provincie Overijsel, 2019. Brochure: Soortenbescherming in Overijssel; Bunzing, egel, hermelijn en wezel. SOVON 1987, Atlas van de Nederlandse Vogels. SOVON Vogelonderzoek Nederland, 2002 Atlas van de Nederlandse Broedvogels 1998-2000, Nederlandse fauna 5, Naturalis, KNNV-uitgeverij Leiden. SOVON & CBS 2005, Trends van vogels in het Nederlandse Natura 2000 netwerk, SOVONinformatierapport 2005/09. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
Geraadpleegde websites
• • • • • •
www.sovonatlas.nl www.rijksoverheid.nl & www.synbiosys.alterra.nl www.natuurloket.nl www.overheid.nl www.uilen.org www.waarneming.nl www.zoogdieratlas.nl www.ndff.nl
[verspreidingsgegevens vogels] [natuurwetgeving / soortbescherming & gebiedsbescherming N2000 / EHS, profielendocument] [waarnemingen van flora en fauna] [actuele wetteksten] [vogelwaarnemingen en informatie / uileninformatie] [waarnemingen van flora en fauna] [waarnemingen zoogdieren]
• •
www.bouwnatuurinclusief.nl https://calculator.aerius.nl/
[toolbox Natuurinclusief bouwen] [AERIUS-calculator 19.0]
BIJLAGE 1
Algemene verbodsbepalingen Wnb
§ 3.1. Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Artikel 3.1 1. Het is verboden opzettelijk van nature in Nederland in het wild levende vogels van soorten als bedoeld in artikel 1 van de Vogelrichtlijn te doden of te vangen. 2. Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen. 3. Het is verboden eieren van vogels als bedoeld in het eerste lid te rapen en deze onder zich te hebben. 4. Het is verboden vogels als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te storen. 5. Het verbod, bedoeld in het vierde lid, is niet van toepassing indien de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. § 3.2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Artikel 3.5 1. Het is verboden in het wild levende dieren van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel a, bij de Habitatrichtlijn, bijlage II bij het Verdrag van Bern of bijlage I bij het Verdrag van Bonn, in hun natuurlijk verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. 2. Het is verboden dieren als bedoeld in het eerste lid opzettelijk te verstoren. 3. Het is verboden eieren van dieren als bedoeld in het eerste lid in de natuur opzettelijk te vernielen of te rapen. 4.
Het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in het eerste lid te beschadigen of te vernielen. 5. Het is verboden planten van soorten, genoemd in bijlage IV, onderdeel b, bij de Habitatrichtlijn of bijlage I bij het Verdrag van Bern, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. § 3.3. Beschermingsregime andere soorten Artikel 3.10 1. Onverminderd artikel 3.5, eerste, vierde en vijfde lid, is het verboden: a) in het wild levende zoogdieren, amfibieën, reptielen, vissen, dagvlinders, libellen en kevers van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel A, bij deze wet, opzettelijk te doden of te vangen; b) de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen van dieren als bedoeld in onderdeel a opzettelijk te beschadigen of te vernielen, of c) vaatplanten van de soorten, genoemd in de bijlage, onderdeel B, bij deze wet, in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te plukken en te verzamelen, af te snijden, te ontwortelen of te vernielen. 2.
Artikel 3.8, met uitzondering van het derde en vierde lid, is van overeenkomstige toepassing op de verboden, bedoeld in het eerste lid, met dien verstande dat, in aanvulling op de redenen, genoemd in het vijfde lid, onderdeel b, de noodzaak voor de ontheffing of vrijstelling ook verband kan houden met handelingen: a) in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daaropvolgende gebruik van het ingerichte of ontwikkelde gebied; b) ter voorkoming van schade of overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes, of begraafplaatsen; c) ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich bevinden; d) ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren; e) in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw; f) in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers, vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer; g) in het kader van bestendig beheer of onderhoud van de landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied, of h. in het algemeen belang. 3.
De verboden, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a, en b, zijn niet van toepassing op de bosmuis, de huisspitsmuis en de veldmuis voor zover deze dieren zich in of op gebouwen of daarbij behorende erven of roerende zaken bevinden. 25
BIJLAGE 2
Proces beoordeling ontheffing Wnb
Verdere uitwerking van het schema op: http://www.synbiosys.alterra.nl/natura2000/routeplanner.aspx?subj=routeplanner#initiatiefnemer
26
BIJLAGE 3
Jaarrond beschermde vogels Overijssel
Aanpassing: Beleidsregel Natuur Overijssel 2017 (ingaand 1 september 2019) Artikel 4.3.3 Vogels met jaarrond beschermde functionele leefomgeving Het verbod als bedoeld in artikel 3.1, lid 2 van de wet is jaarrond niet van toepassing op nesten van soorten opgenomen in bijlage 4.2, Lijst vogelsoorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied Overijssel, als is aangetoond dat er voldoende alternatieve leefomgeving in de omgeving aanwezig is voor de betreffende soort(en) om zich te kunnen vestigen. [Toelichting: De vogelsoorten op de lijst “bijlage 4.2: Vogelsoorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied Overijssel”, zijn weliswaar soorten die vaak terugkeren naar waar zij het jaar ervoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Ze zijn op deze lijst geplaatst vanwege bijvoorbeeld de slechte staat van instandhouding waarin ze verkeren. Het zijn ook soorten die specifieke eisen stellen aan hun nestplaats en bijbehorend functioneel leefgebied, waardoor binnen de reikwijdte van de soort slechts beperkte alternatieve nestgelegenheden aanwezig zijn. Het gaat hier nadrukkelijk niet om gebiedsbescherming van deze soorten.
De bescherming van het functionele leefgebied, is alleen aan de orde als de betreffende soort voor zijn voortplanting uitsluitend afhankelijk is van dat betreffende functionele leefgebied en er geen alternatieven of uitwijkmogelijkheden in de omgeving zijn. Een omgevingsscan moet duidelijkheid geven over de feitelijke ecologische omstandigheden van de betreffende vogelsoorten ter plaatse. Als uit de omgevingsscan blijkt dat er geen zwaarwegende feiten en/of ecologische omstandigheden voor de betreffende soort op die locatie aan de orde zijn, hebben deze nesten alleen bescherming gedurende balts/nestbouw, broedperiode en verzorging vlieg vlugge jongen. Met andere woorden: in het broedseizoen zijn de nesten beschermd (artikel 4.3.1). Buiten het broedseizoen zijn de nesten/nestgebieden van deze vogelsoorten beschermd als er onvoldoende alternatieve nestmogelijkheden zijn. Hierbij speelt de flexibiliteit van de betreffende soort een rol: is de soort zelf in staat een nieuwe nestplaats te vinden? Accepteert een soort kunstmatige nestgelegenheid? Hoe flexibeler de soort, hoe minder zware maatregelen nodig zijn. Deze aspecten moeten nadrukkelijk aandacht krijgen in de omgevingsscan. De omgevingsscan moet ten minste informatie geven over: 1. 2. 3. 4. 5.
27
de aard en omvang van de activiteit of handeling; de invloedsfeer van de activiteit of handeling op het broedgebied van de soort; de effecten van de activiteit of ingreep op de jaarrond beschermde nesten; de staat van instandhouding is van de vogelsoorten (bijlage 4.1 en 4.2); op welke wijze de (mitigerende) maatregelen mogelijke negatieve effecten op de jaarrond beschermde soorten (bijlage 4.1) zullen voorkomen en dat de gunstige staat van instandhouding van de soorten (bijlage 4.2) niet in geding komt.]
Bijlage 4.1 bij Beleidsregel Natuur 2017 Lijst Vogelsoorten met jaarrond beschermde nesten Overijssel # Naam Categorie 1 Boerenzwaluw 3 2 Boomvalk 4 3 Bosuil 3 4 Buizerd 4 5 Gierzwaluw 2 6 Grote gele kwikstaart 3 7 Havik 4 8 Huismus 2 9 Huiszwaluw 2 10 Kerkuil 3 11 Oehoe 3 12 Ooievaar 3 13 Raaf 4 14 Ransuil 4 15 Roek 2 16 Slechtvalk 3 17 Sperwer 4 18 Steenuil 1 19 Torenvalk 4 20 Wespendief 4 21 Zeearend* 4 22 Zwarte specht 3 23 Zwarte wouw* 4 * Deze soorten hebben een groeiende landelijke populatie en daarmee binnen enkele jaren kans op vestiging van een broedpaar in de provincie Overijssel. Categorie 1
Nesten die gedurende het broedseizoen in gebruik zijn als nest en buiten het broedseizoen in gebruik zijn als vaste rust- en verblijfplaats.
Categorie 2
Nesten van koloniebroeders die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing of biotoop. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
Categorie 3
Nesten van vogels, zijnde geen koloniebroeders, die elk broedseizoen op dezelfde plaats broeden en die daarin zeer honkvast zijn of afhankelijk van bebouwing. De (fysieke) voorwaarden voor de nestplaats zijn vaak zeer specifiek en limitatief beschikbaar.
Categorie 4
Vogels die jaar in jaar uit gebruik maken van hetzelfde nest en die zelf niet of nauwelijks in staat zijn een nest te bouwen.
28
Lijst vogelsoorten met jaarrond beschermd functioneel leefgebied Overijssel # Naam Categorie 1 Blauwe reiger 5 2 Bonte vliegenvanger 5 3 Boomklever 5 4 Boomkruiper 5 5 Draaihals 5 6 Gekraagde roodstaart 5 7 Glanskop 5 8 Grauwe vliegenvanger 5 9 Groene specht 5 10 Grote bonte specht 5 11 Grutto 5 12 IJsvogel 5 13 Kleine bonte specht 5 14 Kortsnavelboomkruiper 5 15 Middelste bonte specht 5 16 Oeverzwaluw 5 17 Ringmus 5 18 Spreeuw 5 19 Tapuit 5 20 Tureluur 5 21 Veldleeuwerik 5 22 Wulp 5 23 Zomertortel 5 24 Zwarte mees 5 25 Zwarte roodstaart 5 Categorie 5
29
Nesten van vogels die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats waar zij het jaar daarvoor hebben gebroed of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen.
BIJLAGE 4
Samenvatting NDFF (1-1-2017 tot 1-1-2022)
Wnb - Vogelrichtlijn Blauwborst Boompieper Boomvalk Bosrietzanger Braamsluiper Buizerd Fitis Gekraagde roodstaart Gele kwikstaart Grasmus Graspieper Grauwe gans Grauwe vliegenvanger
Groenling Grutto Heggenmus Houtduif Kievit Kleine karekiet Kneu Knobbelzwaan Kolgans Krakeend Kuifeend Kwartel Ooievaar
Rietgors Rietzanger Ringmus Roodborsttapuit Slobeend Spotvogel Tjiftjaf Torenvalk Tureluur Watersnip Wilde eend Wulp Zwarte roodstaart
Wnb - Habitatrichtlijn Otter
Platte schijfhoren
Poelkikker
Wnb - andere soorten Bunzing Hermelijn Wezel Groene kikker (Onb.) Kleine watersalamander Woelrat Grote modderkruiper Konijn Haas Ree (Alleen vogels met broedindicatie in deze tabel, overige vogels zie tabel 1)
30
BIJLAGE 5
31
POV OVERIJSSEL
32
33
34
BIJLAGE 6
Adviezen natuurinclusief bouwen
Advies 1 Vleermuizen (gevel)
35
Advies 2 Vleermuizen (kast)
Vleermuis inbouwkast Type Schwegler 1FE .
(Veldshop.nl)
Of een externe kast.
Links: Type: Vleermuizenkast Beaumaris Maxi Rechts: Type: Vleermuis Zomergevelverblijf 1FQ
(Vivara.nl) (Veldshop.nl)
Bron: https://www.checklistgroenbouwen.nl/maatregelen/maatr-details/inbouwkast-voor-vleermuizen
36
Advies 3 Huismus Inbouw (Vivarapro.nl):
Losse nestkasten:
Type: Systeem-nestkast huismus eco 34 mm (Vivara.nl)
37