Bijlage 1.4 TOE Staphorst Dorp-Rouveen partiele herziening Lindenlaan 24 Staphorst
Tekst van het document
Bestemmingsplan Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst
Oktober 2021
Ontwerp
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
Bestemmingsplan “Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst”
Plannaam: IMRO-code: Plantype: Status: Datum:
Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst NL.IMRO.0180.1102021002-ON01 Bestemmingsplan Ontwerp Oktober 2021
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
2
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
Toelichting
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
3
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 6 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
BESCHRIJVING INITIATIEF................................................................................................................................ 6 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ........................................................................................................................ 9 VIGERENDE PLANOLOGISCHE SITUATIE .............................................................................................................. 9 VOLLEDIGE BESCHRIJVING STRIJDIGHEDEN MET VIGEREND BESTEMMINGSPLAN ....................................................... 10 LEESWIJZER ............................................................................................................................................... 10
HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ..... 12 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
BESTAANDE SITUATIE .................................................................................................................................. 12 ONTSTAANSGESCHIEDENIS (KERN STAPHORST EN ROUVEEN)............................................................................... 13 HYDROLOGIE ............................................................................................................................................. 14 LANDSCHAPS- EN NATUURWAARDEN .............................................................................................................. 14 ARCHEOLOGIE EN CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 14 STEDENBOUWKUNDIGE WAARDEN ................................................................................................................. 14
HOOFDSTUK 3 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF..................... 15 3.1 3.2
HET INITIATIEF ........................................................................................................................................... 15 GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN ........................................................................................................... 15
HOOFDSTUK 4 VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF ..... 16 4.1 4.2 4.3 4.4
GEBRUIKSWAARDE ..................................................................................................................................... 16 BELEVINGSWAARDE .................................................................................................................................... 16 TOEKOMSTWAARDE (DUURZAAMHEID) ........................................................................................................... 16 CONCLUSIE ............................................................................................................................................... 16
HOOFDSTUK 5 BELEIDSKADER............................................................................ 17 5.1 5.2 5.3
RIJKSBELEID............................................................................................................................................... 17 PROVINCIAAL BELEID ................................................................................................................................... 19 GEMEENTELIJK BELEID ................................................................................................................................. 26
HOOFDSTUK 6 TOETS INITIATIEF AAN OMGEVINGSASPECTEN ...................................... 30 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.7 6.8 6.9 6.10 6.11 6.12 6.13 6.14 6.15 6.16 6.17 6.18 6.19
BRANDVEILIGHEID ...................................................................................................................................... 30 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ............................................................................................................... 30 DUURZAAMHEID ........................................................................................................................................ 32 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 32 GELUID .................................................................................................................................................... 33 LUCHTKWALITEIT ........................................................................................................................................ 36 GEUR ....................................................................................................................................................... 37 MILIEUZONERING ....................................................................................................................................... 38 EXTERNE VEILIGHEID ...................................................................................................................................
41 WATERASPECTEN ....................................................................................................................................... 43 KLIMAATADAPTIE ....................................................................................................................................... 46 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE............................................................................................................... 46 ECOLOGIE ................................................................................................................................................. 47 VERKEER................................................................................................................................................... 49 PARKEREN ................................................................................................................................................ 49 IN- EN UITRITTEN........................................................................................................................................ 49 VERLICHTING ............................................................................................................................................. 49 GEZONDHEID (STRALING EN Q-KOORTS) .........................................................................................................
50 RELATIE MET ANDERE TOESTEMMINGSVEREISTEN (ZOALS ACTIVITEITENBESLUIT)...................................................... 50
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
4
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 7 SOCIALE COMPONENT .................................................................. 51 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5
SOCIALE VEILIGHEID (INRICHTING OPENBARE RUIMTE)........................................................................................ 51 ZORG ....................................................................................................................................................... 51 MAATSCHAPPELIJK ..................................................................................................................................... 51 SOCIALE WONINGBOUW .............................................................................................................................. 51 OVERIG .................................................................................................................................................... 51
HOOFDSTUK 8 UITVOERBAARHEID ...................................................................... 52 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8
ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................................................................................................. 52 MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID .......................................................................................................... 52 BURGERPARTICIPATIE .................................................................................................................................. 52 INSPRAAK EN VOOROVERLEG......................................................................................................................... 52 RECHT VAN OVERPAD .................................................................................................................................. 53 KABELS EN LEIDINGEN ................................................................................................................................. 53 BEREIKBAARHEID (HULPDIENSTEN, HUISVUILDIENSTEN, TIJDENS BOUW) ................................................................ 53 TIJDELIJKE OPSLAG GROND ........................................................................................................................... 53
HOOFDSTUK 9 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 54 9.1 9.2 9.3
INLEIDING ................................................................................................................................................. 54 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................. 54 VERANTWOORDING VAN DE REGELS ............................................................................................................... 55
HOOFDSTUK 10 HANDHAAFBAARHEID ................................................................... 57 10.1
WIJZE VAN HANDHAAFBAARHEID REGELS ........................................................................................................ 57
BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 58 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3
HISTORISCH BODEMONDERZOEK............................................................................................................ 59 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 60 ECOLOGISCHE QUICKSCAN .................................................................................................................... 61
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
5
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 1
INLEIDING
1.1
Beschrijving initiatief
1.1.1
Aanleiding
Aan de Lindenlaan in het dorp Staphorst, te midden van de percelen Lindenlaan 22 en 26/26a, bevindt zich een onbebouwd agrarisch perceel (hierna: plangebied). De eigenaar van de grond (hierna: initiatiefnemer) is voornemens ter plaatse een vrijstaande woning met een vrijstaand bijgebouw te realiseren. Op het voornemen heeft de omgevingskamer van de gemeente Staphorst (d.d. 7 december 2020) onder voorwaarden een positief advies afgegeven, waarna het college onder voorwaarden een positief besluit heeft genomen tot principemedewerking. Het voornemen is niet in overeenstemming met de geldende gebruiks- en bouwmogelijkheden van het bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” van de gemeente Staphorst, aangezien het gehele perceel een agrarische bestemming heeft. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om realisatie van voorliggende ontwikkeling mogelijk te maken. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. Aangetoond wordt dat de herziening van het bestemmingsplan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening en vanuit ruimtelijk en planologisch oogpunt verantwoord is.
1.1.2
Ruimtelijke ontwikkeling
Aan de Lindenlaan in het dorp Staphorst, te midden van de percelen Lindenlaan 22 en 26/26a, bevindt zich een onbebouwd agrarisch perceel. Initiatiefnemer is voornemens ter plaatse een vrijstaande woning met een vrijstaand bijgebouw te realiseren. Het vrijstaande bijgebouw zal worden gebruikt als privé opslag en voor hobbymatig klussen. Het deel van de Lindenlaan waaraan het plangebied zich bevindt vormt de overgang van de woonwijk Staphorst Noord naar het Beschermd dorpsgezicht. Op een aantal plekken aan de Lindenlaan zijn doorzichten aanwezig naar de opstrekkende verkaveling van het Beschermd gezicht. Dit is een kwaliteit die onder andere ter plaatse van het plangebied zichtbaar is en behouden dient te blijven. De gemeente heeft aan de principemedewerking dan ook de voorwaarde gekoppeld dat er een doorzicht van 10 meter (gemeten vanaf de zuidwestelijke perceelsgrens) volledig wordt vrijgehouden. Dit betekent dat het doorzicht ter plaatse niet mag worden onderbroken door bijvoorbeeld bouwwerken, schuttingen, hoog opgaande beplanting of parkeerplaatsen. In het kader van voorliggend initiatief heeft Huls Architecten een situatieschets opgesteld van de gewenste situatie, rekening houdend met bovenstaande voorwaarde. Deze situatieschets is opgenomen in afbeelding 1.1.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
6
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
Afbeelding 1.1
Gewenste situatie Lindenlaan 24 (Bron: Huls Architecten)
De nieuwe vrijstaande woning is aan de noordoostzijde van het perceel gepositioneerd, waardoor deze het eerder bedoelde doorzicht niet doorkruist. Het vrijstaande bijgebouw wordt om deze reden verder achterop het perceel gerealiseerd. Met het inrichten van het plangebied is rekening gehouden worden met de bebouwingskenmerken van bouwwerken in de directe omgeving. Wat betreft de bouwmogelijkheden van de woning en het bijgebouw is er, voor zover mogelijk, aangesloten bij de bestemming “Wonen” zoals opgenomen in het geldende bestemmingsplan “Staphorst Dorps – Rouveen 2016” van de gemeente Staphorst. Dit zorgt ervoor dat de te realiseren woning en bijgebouw wat betreft massa en schaal passen bij de bebouwingskenmerken van de omgeving. In de onderstaande afbeeldingen 1.2 en 1.3 worden respectievelijk impressies van de nieuwe woning en een geveldoorsnede getoond.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
7
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
Afbeelding 1.2
Impressies nieuwe woning (Bron: Huls Architecten)
Afbeelding 1.3
Doorsnede nieuwe woning (Bron: Huls Architecten)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
8
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp 1.1.3
De bij het plan behorende stukken
Het bestemmingsplan “Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” bestaat uit de volgende stukken: • • •
verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.0180.1102021002-ON01) en een renvooi; regels; toelichting.
Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.
1.2
Ligging van het plangebied
1.2.1
Ligging
Het plangebied ligt aan de Lindenlaan, tussen de percelen Lindenlaan 22 en 26/26a, in de kern Staphorst. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Staphorst, sectie AG, nummer 1943. In afbeelding 1.2 is de ligging van het plangebied in de kern Staphorst (rode ster) en ten opzichte van de directe omgeving (rode omlijning) indicatief weergegeven.
Afbeelding 1.2
Ligging van het plangebied in de kern Staphorst en ten opzichte van de directe omgeving (Bron: PDOK)
1.3
Vigerende planologische situatie
1.3.1
Algemeen
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan "Staphorst Dorp – Rouveen 2016" en het bestemmingsplan “Kleinschalige windturbines”. Deze bestemmingsplannen zijn respectievelijk op 26 januari 2016 en op 23 juni 2020 door de gemeenteraad van de gemeente Staphorst vastgesteld. Het bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” is in het kader van voorliggend plan het meest relevant. Op afbeelding 1.3 is een uitsnede van de verbeelding behorend bij dit bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
9
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp weergegeven met de rode contour. Voor de exacte planbegrenzing wordt verwezen naar de bij dit bestemmingsplan behorende verbeelding.
Afbeelding 1.3
1.3.2
Uitsnede geldend bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016” (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)
Beschrijving bestemming en aanduiding
Het plangebied heeft op basis van het geldende bestemmingsplan “Staphorst Dorp – Rouveen 2016”de bestemming ‘Agrarisch’. Gronden met deze bestemming zijn ter plaatse hoofdzakelijk bestemd voor agrarische cultuurgrond, groenvoorzieningen en landschapselementen. Op deze gronden mogen ter plaatse geen gebouwen worden gebouwd.
1.4
Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan
Het realiseren van een vrijstaande woning en bijgebouw, en het gebruik van deze gebouwen en de bijbehorende gronden ten behoeve van wonen, is vanwege het ontbreken van passende gebruik- en bouwmogelijkheden, niet in overeenstemming met de geldende bestemming. De gronden zijn namelijk bestemd als agrarische cultuurgrond, waarin wonen niet is toegestaan. Dit bestemmingsplan voorziet in de gewenste juridisch planologische kaders om het voornemen te kunnen realiseren.
1.5
Leeswijzer
Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op historisch geografische beschrijving van het plangebied en zijn omgeving. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de door de gemeente gegeven randvoorwaarden aan het initiatief.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
10
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief. Concreet wordt ingegaan op de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Overijssel en de gemeente Staphorst beschreven. In hoofdstuk 6 passeren alle relevante milieu- en omgevingsthema's de revue. Hoofdstuk 7 bevat de sociale component van het plan. In de hoofdstukken 8 en 9 wordt respectievelijk ingegaan op de uitvoerbaarheid en de juridische aspecten/planverantwoording van het project. Hoofdstuk 10 gaat in op de handhaafbaarheid van het plan.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
11
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 2 2.1
HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING
Bestaande situatie
Het plangebied ligt aan de Lindenlaan, op de rand van het overgangsgebied van de woonwijk Staphorst Noord naar het Beschermd dorpsgezicht. In dit overgangsgebied zijn doorzichten aanwezig naar de opstrekkende verkaveling van het Beschermd gezicht. De functionele structuur van de directe omgeving bestaat voornamelijk uit woonpercelen, en enkele bedrijfsfuncties met name aan de zuidzijde van het plangebied waar de bebouwing overgaat in ‘De Streek’. Het plangebied grenst aan de noordzijde aan de Lindenlaan, aan de oostzijde van het woonperceel Lindenlaan 26/26a, aan de zuidzijde aan agrarische cultuurgrond en aan de westzijde aan het perceel Lindenlaan 22 waar een maatschappelijke woonvoorziening voor mensen met een beperking is gevestigd. Het plangebied zelf betreft een onbebouwd agrarisch cultuurgrondperceel. De bestaande situatie wordt in de afbeeldingen 2.1 en 2.2 weergegeven middels een luchtfoto en een straatbeeld.
Afbeelding 2.1
Huidige situatie ter plaatse van het plangebied (rode omlijning) (Bron: Provincie Overijssel)
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
12
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
Afbeelding 2.2
2.2
Straatbeeld huidige situatie plangebied, bezien vanaf de Lindenlaan (Bron: Google Streetview)
Ontstaansgeschiedenis (kern Staphorst en Rouveen)
De kern Staphorst en de kern Rouveen worden beschreven als een langgerekt streekdorp met een karakteristiek bebouwingsbeeld. Het is een reeks van in totaal ruim duizend boerderijen aan weerszijden van de bijna 12 kilometer lange straatweg. In het noorden is het huidige Staphorst ontstaan als een verdichting rondom de kerk van Staphorst. De dorpen Staphorst en Rouveen werden al in schriften van de dertiende eeuw genoemd, maar lagen toen westelijker. De ontginning van het hoogveengebied geschiedde vanuit de beekdalen. Vanuit de beekdalen verdeelde men het hoogveengebied in een aantal ontginningsblokken of slagen, vier slagen voor Staphorst en vier voor Rouveen. Inklinking en oxidatie leidden tot maaiveldverlaging, waardoor men het dorp moest verplaatsen. Omstreeks 1600 ontstond de huidige situatie met de Nieuwe Dijk (thans de Oude Rijksweg-Gemeenteweg) als bebouwingsas. De gemeenteweg verdeeld Staphorst in Staphorst-Noord en Staphorst-Zuid. Op de scheiding van beide delen ligt rond de rotonde ter hoogte van de Ebbinge Wubbenlaan-Bergerslag het centrum van het dorp. Het plangebied behoort tot Staphorst-Noord en ligt ten noorden van de Gemeenteweg. Staphorst-Noord vormt de eerste planmatige uitbreiding van Staphorst en is grotendeels ontwikkeld in de jaren ´50, ´60 en ´70. De eerste woningbouw vond plaats aan de Ebbinge Wubbenlaan en de Meesterweg.
Het gebied bestaat overwegend uit rijenwoningen, twee-onder-een-kapwoningen en vrijstaande woningen. Het woongebied van Staphorst kent overwegend een snelheidsregime van 30 km/uur. Dat betreft ook de Ebbinge Wubbenlaan en loop tot aan de grens van de bebouwde kom. In en rond het centrum komen functies voor als supermarkten, slager, winkel in bloemen, kaas en andere detailhandel, een adviesbureau, een kerk et cetera.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
13
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
2.3
Hydrologie
In het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. Het maaiveld bevindt zich op circa 1 meter boven NAP. De bovengrond/ bovenste circa 0,4 à 0,5 meter van de bodem ter plaatse van de planlocatie bestaat uit fijn, matig siltig en zwak humeus zand. De ondergrond van 0,4 à 0,5 tot 1,0 m -mv bestaat uit fijn, zwak siltig en humusarm zand. De grondwaterstand ter plaatse van het te ontwikkelen perceel bevindt zich op circa 1,5 à 2,0 m -mv. De freatische grondwaterstroming is overwegend westelijk gericht. Het plangebied bevindt zich niet in een waterwingebied, intrekgebied voor waterwinning of grondwaterbeschermingsgebied. Voorliggend initiatief voorziet in de realisatie van een vrijstaande woning met bijgebouw en bijbehorende erfverharding. Hiermee is sprake van een toename van verharding. In paragraaf 6.10 van deze toelichting wordt nader ingegaan op de eventuele compensatiemaatregelen die in dit kader noodzakelijk zijn. Op deze plaats wordt geconcludeerd dat voorliggend initiatief geen negatieve invloed heeft op de hydrologie ter plaatse van het plangebied.
2.4
Landschaps- en natuurwaarden
Het deel van de Lindenlaan waaraan het plangebied zich bevindt vormt de overgang van de woonwijk Staphorst Noord naar het Beschermd dorpsgezicht. Op een aantal plekken aan de Lindenlaan zijn doorzichten aanwezig naar de opstrekkende verkaveling van het Beschermd gezicht. Dit is een kwaliteit die onder andere ter plaatse van het plangebied zichtbaar is en behouden dient te blijven. De gemeente heeft aan de principemedewerking dan ook de voorwaarde gekoppeld dat er een doorzicht van 10 meter (gemeten vanaf de zuidwestelijke perceelsgrens) volledig wordt vrijgehouden. Dit betekend dat het doorzicht ter plaatse niet mag worden onderbroken door bijvoorbeeld bouwwerken, schuttingen, hoog opgaande beplanting of parkeerplaatsen. Dit is in voorliggend bestemmingsplan geborgd.
2.5
Archeologie en cultuurhistorie
In paragraaf 2.4 is al nader ingegaan op de ligging van het plangebied in een gebied waar de doorzichten naar het Beschermd dorpsgezicht als behoudenswaardige kwaliteit worden gezien. In de planregels van dit bestemmingsplan is vastgelegd dat er vanaf de zuidwestelijke perceelsgrens een strook van tien meter vrij dient te blijven van bijvoorbeeld bouwwerken, schuttingen, hoog opgaande beplanting of parkeerplaatsen. Hiermee is het behoud van deze cultuurhistorische waarden gewaarborgd. Wat betreft het aspect ‘archeologie’ wordt geconcludeerd dat het plangebied zich bevindt in een gebied waar volgens de gemeentelijke archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart sprake is van een lage archeologische verwachtingswaarde. Hier wordt nader op ingegaan in paragraaf 6.12 van deze toelichting.
2.6
Stedenbouwkundige waarden
Voor het plangebied gelden stedenbouwkundige waarden, deze komen voort uit de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst. Hier wordt nader op ingegaan in paragraaf 5.3.3 van deze plantoelichting. Op deze plaats wordt nog opgemerkt dat de uitwerking van het bouwplan aan de stedenbouwkundige waarden die zijn voortgekomen uit de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst voldoet.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
14
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 3 3.1
Het initiatief
3.1.1
Algemeen
GEMEENTELIJKE RANDVOORWAARDEN AAN HET INITIATIEF
Aan de Lindenlaan in het dorp Staphorst, te midden van de percelen Lindenlaan 22 en 26/26a, bevindt zich een onbebouwd agrarisch perceel. Initiatiefnemer is voornemens ter plaatse een vrijstaande woning met een vrijstaand bijgebouw te realiseren. Het vrijstaande bijgebouw zal worden gebruikt als privé opslag en voor hobbymatig klussen. Het deel van de Lindenlaan waaraan het plangebied zich bevindt vormt de overgang van de woonwijk Staphorst Noord naar het Beschermd dorpsgezicht. Op een aantal plekken aan de Lindenlaan zijn doorzichten aanwezig naar de opstrekkende verkaveling van het Beschermd dorpsgezicht. Dit is een kwaliteit die onder andere ter plaatse van het plangebied zichtbaar is en behouden dient te blijven. De gemeente heeft aan de principemedewerking dan ook de voorwaarde gekoppeld dat er een doorzicht van 10 meter (gemeten vanaf de zuidwestelijke perceelsgrens) volledig wordt vrijgehouden. Dit betekent dat het doorzicht ter plaatse niet mag worden onderbroken door bijvoorbeeld bouwwerken, schuttingen, hoog opgaande beplanting of parkeerplaatsen. Met deze voorwaarde is nadrukkelijk rekening gehouden bij de planontwikkeling. Een en ander is tevens onderbouwd en weergegeven in paragraaf 1.1.2 van deze toelichting.
Met het voornemen van initiatiefnemer wordt ter plaatse voorzien in een in de omgeving passende functie die aansluit bij de landschappelijke en stedenbouwkundige waarden van het gebied.
3.2
Gemeentelijke randvoorwaarden
Uitgangspunten initiatiefnemer: • •
Initiatiefnemer is voornemens om een vrijstaande woning met bijgebouw te realiseren; Het zodanig inrichten van het plangebied dat belangrijke doorzichten naar het Beschermd dorpsgezicht behouden blijven.
Uitgangspunten Omgevingskamer: • o
De Omgevingskamer adviseert het college om een positief standpunt in te nemen, mits: een doorzicht van 10 meter (gemeten vanaf de zuidwestelijke perceelsgrens) volledig wordt vrijgehouden.
Uitgangspunten gemeente: • • •
Het college van Burgemeester en wethouder neemt een positief standpunt in, en neemt de uitgangspunten en voorwaarden van de Omgevingskamer één op één over; Vindt het van belang dat de omwonenden bij het plan worden betrokken; Uit het bestemmingsplan en de benodigde milieuonderzoeken (onder andere trillinghinder, geluid en externe veiligheid) moet blijken dat er sprake is van een goede ruimtelijke ordening;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
15
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 4
VERBETERING RUIMTELIJKE KWALITEIT ALS GEVOLG VAN HET INITIATIEF
Ruimtelijke meerwaarde is de mate waarin tegemoet wordt gekomen aan de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde.
4.1
Gebruikswaarde
Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat in dit geval een perceel agrarische cultuurgrond, zonder hoge gebruikswaarde, tussen bestaande woonbebouwing wordt getransformeerd tot woonperceel. De gebruikswaarde van het perceel wordt ten gevolge van deze bestemmingsplanherziening fors verbeterd, en de functie en bestemming ‘wonen’ wordt gezien als een passende functie in de omgeving.
4.2
Belevingswaarde
Deze meerwaarde wordt gevormd door het op passende wijze invullen van de open plek tussen woonbebouwing, welke in de huidige situatie een onderbreking vormt op het stedenbouwkundige beeld. Door met de nieuwbouw rekening te houden met de stedenbouwkundige structuur van de directe omgeving en de bestaande doorzichten naar het achterliggende Beschermd dorpsgezicht, wordt ter plaatse een grotere belevingswaarde gecreëerd.
4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
Met het bouwen van een nieuwe duurzame woning wordt voorzien in een functie met toekomstwaarde. De huidige functie beschikt, gezien het zeer beperkte gebruik, niet over een toekomstwaarde. De nieuwe woning zal voldoen aan de meest recente eisen op het gebied van duurzaamheid. Conform de huidige eisen zal de woning gasloos worden gebouwd. De toekomstwaarde van het perceel stijgt dan ook fors ten opzichte van de huidige situatie.
4.4
Conclusie
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied verbeterd.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
16
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp
HOOFDSTUK 5
BELEIDSKADER
Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
5.1
Rijksbeleid
5.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
5.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving.
5.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal.
2.
Duurzaam economisch groeipotentieel Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair.
3.
Sterke en gezonde steden en regio’s Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd.
4.
Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zet het Rijk in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt een
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
17
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan.
5.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte;
2.
Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere;
3.
Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties
5.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI De NOVI laat zich niet specifiek uit over dergelijke kleinschalige ontwikkelingen. Het betreft een ontwikkeling waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan besloten ontwikkeling.
5.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
5.1.2.1 Algemeen De ladder voor duurzame verstedelijking is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigt en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.
stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
18
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp 5.1.2.2 Toetsing van het initiatief aan de uitgangspunten in het rijksbeleid Wat betreft de ‘Ladder voor duurzame verstedelijking’ wordt opgemerkt dat deze van toepassing is bij nieuwe stedelijke ontwikkelingen (3.1.6 Bro). Er is geen ondergrens bepaald voor wat een ‘stedelijke ontwikkeling’ is. Op basis van jurisprudentie blijkt dat de vraag of sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang (toename van bebouwing of ruimtegebruik) van die ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Uit afdelingsjurisprudentie blijkt dat voor het realiseren van woningen geldt, dat woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen worden beoordeeld als een stedelijke ontwikkeling die ladderplichtig is. Hieronder worden deze uitspraken weergegeven: •
11 woningen geen nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 16 september 2015; ECLI:NL:RVS:2015:2921)
•
12 woningen wel een nieuwe stedelijke ontwikkeling (ABRvS 25 maart 2015; ECLI:NL:RVS:2015:953).
In dit geval is sprake van het toevoegen van één extra woning aan de woningvoorraad. Er is hiermee op basis van de hierboven weergegeven jurisprudentie geen sprake van een stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, lid 2 van het Bro. Het nader toetsen van het initiatief aan de 'Ladder voor duurzame verstedelijking' is niet noodzakelijk.
5.1.3
Conclusie toetsing aan het rijksbeleid
Geconcludeerd wordt dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid.
5.2
Provinciaal beleid
Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
5.2.1
Omgevingsvisie Overijssel (2017)
De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. • •
•
5.2.2
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
Omgevingsverordening Overijssel
De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
19
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
5.2.3
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
De opgaven, kansen, beleidsambities en ruimtelijke kwaliteitsambities voor de provincie zijn in de Omgevingsvisie Overijssel geschetst in ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. Dit model is gebaseerd op drie niveaus, te weten: 1. 2. 3.
Of - generieke beleidskeuzes; Waar - ontwikkelingsperspectieven; Hoe - gebiedskenmerken.
Deze begrippen worden hieronder nader toegelicht.
5.2.3.1 Of - generieke beleidskeuzes Generieke beleidskeuzes zijn keuzes die bepalend zijn voor de vraag of ontwikkelingen nodig dan wel mogelijk zijn. In deze fase wordt beoordeeld of er sprake is van een maatschappelijke opgave. Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van EU, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Andere generieke beleidskeuzes betreffen het voorkomen van overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantoorlocaties. Ook wordt in deze fase de zgn. Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking gehanteerd. Deze Overijsselse ladder geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. Integraliteit, toekomstbestendigheid, concentratiebeleid, (boven)regionale afstemming en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik zijn beleidskeuzes die invulling geven aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Voor specifieke gebieden in Overijssel geldt dat niet alle initiatieven mogelijk zijn.
Dit heeft te maken met zwaarwegende publieke belangen, gebiedsspecifieke beleidskeuzes om de zwaarwegende publieke belangen te borgen, zijn: reservering voor waterveiligheid en beperking wateroverlast, drinkwater/grondwaterbeschermingsgebieden, het Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen Ecologische Hoofdstructuur (EHS)), de Nationale Landschappen en het provinciaal routenetwerk transport gevaarlijke stoffen.
5.2.3.2 Waar - ontwikkelingsperspectieven Als uit de beoordeling in het kader van de generieke beleidskeuzes blijkt dat de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling aanvaardbaar is, vindt een toets plaats aan de ontwikkelingsperspectieven. In de Omgevingsvisie is een spectrum van zes ontwikkelperspectieven beschreven voor de groene en stedelijke omgeving. Met dit spectrum geeft de provincie ruimte voor het realiseren van de in de visie beschreven beleids- en kwaliteitsambities. De ontwikkelperspectieven geven richting aan wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. Daar waar generieke beleidskeuzes een geografische begrenzing hebben, zijn ze consistent doorvertaald in de ontwikkelingsperspectieven. De ontwikkelingsperspectieven zijn richtinggevend en bieden de nodige flexibiliteit voor de toekomst.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
20
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp 5.2.3.3 Hoe - gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch cultuurlandschap, stedelijke laag en laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Het is de vraag ‘hoe’ een ontwikkeling invulling krijgt. Aan de hand van de drie genoemde niveaus kan worden bezien of een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk is en er behoefte aan is, waar het past in de ontwikkelingsvisie en hoe het uitgevoerd kan worden. Afbeelding 5.1 geeft dit schematisch weer.
Afbeelding 5.1
5.2.4
Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
Toetsing van het initiatief aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel
Indien het concrete initiatief wordt getoetst aan het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel ontstaat globaal het volgende beeld.
5.2.4.1 Of - generieke beleidskeuzes Bij de afwegingen in de eerste fase “generieke beleidskeuzes” wordt opgemerkt dat sprake is van een binnenstedelijke woningbouwontwikkeling. Hierdoor zijn met name artikel 2.1.3 en artikel 2.2.2, lid 1 van de Omgevingsverordening Overijssel van belang. Hierna wordt nader ingegaan op de genoemde artikelen. Artikel 2.1.3: Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de groene omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •
dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie;
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
21
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp •
dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.
In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘groene omgeving’ nader gedefinieerd als: de gronden die niet vallen onder bestaand bebouwd gebied. In de Omgevingsverordening Overijssel is het begrip ‘bestaand bebouwd gebied’ nader gedefinieerd als: de gronden die benut kunnen worden voor stedelijke functies op grond van geldende bestemmingsplannen en op grond van voorontwerp-bestemmingsplannen voor zover de provinciale diensten daarover schriftelijk een positief advies hebben uitgebracht in het kader van het vooroverleg als bedoeld in artikel 3.1.1 Bro/artikel 10 BRO. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.1.3 van de Omgevingsverordening Overijssel In voorliggend geval is sprake van de herontwikkeling van een open plek tussen bestaande woonbebouwing die onderdeel uitmaakt van het bestaand bebouwd gebied. Hiermee is geen sprake van een ontwikkeling waarbij extra ruimtebeslag wordt gelegd op de groene omgeving. De ontwikkeling is hiermee in overeenstemming met artikel 2.1.3. van de Omgevingsverordening Overijssel. Artikel 2.2.2 lid 1: Realisatie nieuwe woningen 1.
Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw.
De van belang zijnde begrippen in het kader van artikel 2.2.2 zijn hierna opgenomen: • •
•
•
•
Nieuwe woningen: te realiseren woningen, waarvoor nog geen omgevingsvergunning is afgegeven Actueel onderzoek woningbouw: door de raad vastgesteld onderzoek waarin de behoefte van de gemeente aan nieuwe woningen is onderbouwd op basis van de regionale behoefte woningbouw, markt- en vastgoedanalyses en andere relevante gegevens. Regionale behoefte woningbouw: door Gedeputeerde Staten vastgestelde provinciale analyse waarin de regionale behoefte aan nog te realiseren woningen is onderbouwd op basis van provinciale behoefteprognoses. Woonafspraken: bestuurlijke afspraken tussen provincie Overijssel en gemeenten over onder meer doelgroepen, wonen en zorg, stedelijke vernieuwing, toekomstbestendigheid bestaande voorraad, programmeren en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik en bijbehorende programmeringsdocumenten, zoals voor een aangegeven periode zijn gemaakt. Regio: de gemeenten die onderdeel uitmaken van de samenhangende woningmarkt die bediend wordt met de woningbouwmogelijkheden die een gemeente biedt.
In artikel 2.2.3 lid 1 van de Omgevingsverordening wordt onder actueel onderzoek woningbouw verstaan: onderzoek wat eens in de 2 jaar wordt geactualiseerd. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel Zoals uit artikel 2.2.2 blijkt mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Hierbij dient te worden aangesloten bij de woonafspraken zoals die zijn gemaakt tussen gemeente en provincie op basis van regionale afstemming. Er mag tevens enkel worden voorzien van 80% van de behoefte aan nieuwe woningen. Bij bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn mag in een hoger percentage worden voorzien, met een maximum van 100% van de vastgestelde behoefte. Voorliggend plan omvat het realiseren van één nieuwe woning tussen bestaande woonbebouwing. Het gebied is aan te merken als inbreidingslocatie. Opgemerkt wordt dat de woning bedoeld is voor de lokale (eigen) behoefte en wordt toegevoegd in het bestaande bebouwingslint aan de Lindenlaan. In paragraaf 5.3.2 wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling passend is binnen het door de provincie goedgekeurde gemeentelijke woonbeleid.
De voorgenomen ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel. BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
22
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp Bij de overige afwegingen in de eerste fase ‘Of - generieke beleidskeuzes’ zijn er verder geen aspecten die bijzondere aandacht verdienen.
5.2.4.2 Ontwikkelingsperspectieven Het plangebied behoort tot het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. In afbeelding 5.2 is een uitsnede van de ontwikkelingsperspectievenkaart opgenomen, waarin het plangebied indicatief is ingetekend met de rode omlijning.
Afbeelding 5.2
Uitsnede ontwikkelingsperspectievenkaart Omgevingsvisie Overijssel (Bron: Provincie Overijssel)
‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Toetsing van het initiatief aan het “Ontwikkelingsperspectief” Binnen gebieden met het ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’ is ruimte voor herstructurering, inbreiding en transformatie.
In voorliggend geval wordt een onbebouwd agrarisch perceel getransformeerd naar een woonerf met een vrijstaande woning met bijgebouw. Tezamen met het behoud van belangrijke zichtlijnen zorgt dit voor een impuls van de ruimtelijke kwaliteit. Door de
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
23
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp ontwikkeling wordt binnen het bestaand stedelijk gebied voorzien in een beperkt deel van de woningbehoefte in de kern Staphorst. Doordat het plangebied is aangemerkt als woon- en werklocatie is van ruimtebeslag op de groene omgeving tevens geenszins sprake. Geconcludeerd wordt dat het initiatief past binnen ontwikkelingsperspectief ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’.
5.2.4.3 Gebiedskenmerken Op basis van gebiedskenmerken in vier lagen (natuurlijke laag, laag van het agrarisch-cultuurlandschap, stedelijke laag en de laag van de beleving) gelden specifieke kwaliteitsvoorwaarden en –opgaven voor ruimtelijke ontwikkelingen. Bij toetsing van het ruimtelijke initiatief aan de gebiedskenmerken in vier lagen is van belang dat de locatie is gelegen in stedelijk gebied. Dit betekent dat de 'Natuurlijke laag' en de ‘Laag van het agrarisch cultuurlandschap' buiten beschouwing kunnen blijven aangezien deze (oorspronkelijke) waarden niet meer voorkomen in het plangebied en redelijkerwijs ook niet meer te herstellen zijn. 1.
De ‘Stedelijke laag’
De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Stedelijke laag’ aangeduid met het gebiedstype ‘Bebouwingsschil 1900-1955’. Onderstaande afbeelding betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Stedelijke laag’. Het plangebied is met de rode omlijning ingetekend.
Afbeelding 5.3
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Stedelijke laag’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Bebouwingsschil 1900-1955’ De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. Op sommige plaatsen liggen (voormalige) grootschalige fabriekscomplexen direct aansluitend aan woonwijken. Deze stadswijken kennen een gesloten, compacte vorm (bouwblokken) en zijn veelal opdeelbaar in wijken met eigen karakter. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
24
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing. Als herstructurering etc. plaats vindt in de tuindorpen en fabriekswijken, dan voegt de vernieuwde/nieuwe bebouwing zich in de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details. Verder wordt gestuurd op hergebruik/reanimatie van cultureel erfgoed. Toetsing van het initiatief aan de ‘Stedelijke laag’ In voorliggend geval wordt een nieuwe woning toegevoegd op een open plek tussen bestaande woonbebouwing. Bij het maken van het ontwerpplan voor de nieuwe bebouwing is rekening gehouden met de maat, schaal en het ritme van de omliggende bebouwing. De nieuwe bebouwing draagt hiermee bij aan het vernieuwen en versterken van het bebouwingslint langs de Lindenlaan.
Deze invulling van het plangebied is hiermee in overeenstemming met het ter plekke geldende gebiedskenmerk van de ‘Stedelijke laag’. 2.
De ‘Laag van de beleving’
De locatie is op de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van de beleving’ aangeduid met het gebiedstype ‘Donkerte’. Onderstaande afbeelding betreft een uitsnede van de gebiedskenmerkenkaart van de ‘Laag van de beleving’. Het plangebied is met de rode omlijning ingetekend.
Afbeelding 5.3
Uitsnede gebiedskenmerkenkaart ‘Laag van de beleving’ (Bron: Provincie Overijssel)
‘Donkerte’ Lichte gebieden geven een beeld van de economische dynamiek van de provincie: de steden en dorpen, de autosnelwegen, de kassengebieden, de attractieparken, de grote bedrijventerreinen en de gebieden met veel bebouwing. De donkere gebieden geven een indicatie van de 'buitengebieden' van Overijssel. De natuurcomplexen en de grote landbouwgebieden. De donkere gebieden zijn de gebieden waar het 's nachts nog echt donker is, waar je de sterrenhemel kunt waarnemen. Het zijn de relatief 'luwe' dun bewoonde gebieden met een lage gebruiksdruk.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
25
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp Donkerte wordt een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige 'donkere' gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze 's nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden, zodat passages van autosnelwegen en regionale wegen niet leiden tot stedelijke ontwikkeling aan eventuele op- en afritten. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de 'lichte' gebieden. Toetsing van het initiatief aan de ‘Laag van de beleving’ In voorliggend geval wordt een nieuwe woning toegevoegd op een open plek tussen bestaande woonbebouwing. In de directe omgeving is al geen sprake meer van een ‘donker’ gebied, maar van een dynamisch woongebied. De toename van kunstmatig licht ter plaatse is in relatie tot de al aanwezige bebouwing en functies is in dit geval verwaarloosbaar. Deze invulling van het plangebied niet in strijd met het ter plekke geldende gebiedskenmerk van de ‘Stedelijke laag’.
5.2.5
Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid
Geconcludeerd kan worden dat de in dit voorliggende bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling in overeenstemming is met het in de Omgevingsvisie Overijssel verwoorde en in de Omgevingsverordening verankerde provinciaal ruimtelijk beleid.
5.3
Gemeentelijk beleid
Het gemeentelijk beleid is verwoord in tal van plannen. Met betrekking tot de in dit bestemmingsplan besloten ruimtelijke ontwikkeling zijn de hierna genoemde beleidsstukken het belangrijkst.
5.3.1
Omgevingsvisie ‘Staphorst voor elkaar’
5.3.1.1 Algemeen De Omgevingsvisie Staphorst is gericht op verbetering van de ‘omgevingskwaliteit’. De visie geeft de kaders voor (particuliere) initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Daarbij gaat het niet alleen om ruimtelijke kwaliteit, maar ook om kwaliteitsverbetering op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, ecologie, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en (agrarische) economie. De omgevingsvisie bevat de koers van Staphorst richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon en een doorkijk naar 2050. In voorliggend geval is met name het thema ‘Wonen en leefbaarheid’ relevant. Hier wordt hierna nader op ingegaan.
5.3.1.2 Wonen en leefbaarheid Het is goed wonen in Staphorst. De kwaliteit van woningen en de woonomgeving zijn over het algemeen naar tevredenheid van de inwoners. Dat wil de gemeente graag zo houden: de gemeente heeft de ambitie om een goed woon- en leefklimaat aan te blijven bieden, niet alleen in de kern Staphorst, maar ook in de kernen Rouveen en IJhorst. De focus ligt hierbij op zowel kwaliteit (groen en prettige leefomgeving) als kwantiteit (meer woningen). In de kern Staphorst (tot aan de Kleine Hoogteweg) is ruimte om tot 2030 430 woningen te bouwen, waarmee voldaan wordt aan de behoefte. In Rouveen is een vraag naar 185 woningen. Er wordt uitgegaan van de bouw van verschillende typologieën, al naar gelang de behoefte.
BJZ.nu Ruimtelijke plannen en advies
26
“Staphorst Dorp-Rouveen, partiele herziening, Lindenlaan 24 Staphorst” Ontwerp De gemeente wil verantwoord vernieuwen en daarom blijft er bij woningbouwontwikkelingen, groot of klein, oog voor, en wordt gebruik gemaakt van, de cultuurhistorie en het unieke slagenlandschap. Dit is ook in lijn met de Ladder voor Duurzame verstedelijking. Als een soort ‘drietrapsraket’ laat de gemeente de ontwikkeling van nieuwbouw zoveel mogelijk binnenstedelijk en aansluitend aan het bestaand stedelijk gebied plaatsvinden. Pas zodra deze locaties benut zijn, of zodra ze blijken ongeschikt te zijn voor woningbouwdoeleinden, zal er naar reservelocaties gekeken worden. De visie van de gemeente Staphorst op het thema ‘Wonen en leefbaarheid’ is verwerkt in een overzichtelijk kaartbeeld. Afbeelding 5.4 omvat een uitsnede van de Omgevingsvisieplankaart. Te zien is dat het plangebied is gelegen op een locatie die is aangemerkt als woon- en werkzone.