CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

2605-12463 - Gemeente Staphorst - Jaarrekening 2025 Incl. Controleverklaring 2025 Was getekend

Raadsvergadering 23 juni 2026, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Jaarrekening 202559.648 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 7

Resultaten in 2025 In 2025 hebben we verder gebouwd aan een toekomstbestendige organisatie, vanuit de stevige basis die er staat. We moeten flexibel en veerkrachtig inspelen op de veranderende omstandigheden. We hebben geïnvesteerd in onze medewerkers, in kwaliteit en in de ontwikkeling van vaardigheden. Dit is terug te zien in de uitputting van ons opleidingsbudget. In 2025 is de besturingsfilosofie opgesteld, die het fundament vormt voor hoe de organisatie wordt aangestuurd en hoe besluitvorming, samenwerking en verantwoordelijkheid vorm wordt gegeven. Het opstellen van deze besturingsfilosofie was onderdeel van het ToekomstbestendigOrganisatieProgramma TOP5!, waarin we 5 projecten hebben uitgevoerd om onze organisatie toekomsbestendig te houden. Andere projecten gingen o.a. over de implementatie van het rapport Mooi Wark en de verbetering van processen.

Beleidsverantwoording 9.2 EEN DUURZAAM GEZONDE EN ROBUUSTE FINANCIËLE HUISHOUDING EN EEN SLUITENDE MEERJARENBEGROTING Collegeprogramma 2022-2026 Bouwen en Verbinden: “Om onze taken, opgaven en ambities te kunnen uitvoeren moeten we beschikken over een duurzaam gezonde en robuuste financiële huishouding.” Wat willen we bereiken? Een structureel sluitende meerjarenbegroting is voor ons het leidende principe, waarbij we onze ondergrens van € 6,2 miljoen hanteren voor de algemene reserves en investeringen dekken uit de exploitatie. Wat gaan we daarvoor doen? Onze taken, opgaven en ambities moeten worden uitgevoerd binnen de middelen die tot onze beschikking staan. We teren niet verder in op onze algemene reserves. Om inzicht te krijgen in de toekomstige vervangingsopgave wordt een inventarisatie van de aanwezige beheerplannen gemaakt en een doorkijk naar de vervangingsopgave voor de komende tien tot twintig jaar. De kosten van deze toekomstige vervangingsopgave worden als structurele kosten verwerkt in de begroting. Resultaten in 2025 In 2025 hebben we voor het eerst de kadernota volgens het nieuwe behandelproces vastgesteld. In de planning en control cyclus daarmee is het zwaartepunt voor de financiële afwegingen op de behandeling van de kadernota gelegd.

Ondanks de structureel lagere inkomsten vanuit het rijk is het gelukt om voor alle jaren binnen de begrotingsperiode 2026-2029 een (klein) positief saldo te realiseren: de koers van een robuuste begroting wordt voortgezet. Dit is het resultaat van keuzes die zijn gemaakt. De begroting biedt ruimte om bestaande beleidslijnen door te zetten. Tegelijkertijd blijven we alert op de financiële houdbaarheid op de lange termijn. De vrij besteedbare reserve blijft boven de vastgestelde ondergrens, waarmee we ook in onzekere tijden voldoende weerbaar blijven. Wat heeft het gekost? Voor een nadere analyse per programma, klik hier voor het overzicht baten en lasten 2025. Bedragen x €1.000 Exploitatie | Begroting 2025 | Wijzigingen 2025 | Actuele begroting | Realisatie 2025 | Voordeel/Nadeel 2025 2025 Lasten | -11.956 | 346 | -11.610 | -12.312 | -702 Baten | 111 | -50 | 61 | 339 | 278 Gerealiseerd | -11.846 | 297 | -11.549 | -11.972 | -424 saldo van baten en lasten - pagina 41 van 160 Exploitatie | Begroting 2025 | Wijzigingen 2025 | Actuele begroting | Realisatie 2025 | Voordeel/Nadeel 2025 2025 Onttrekkingen | 2.386 | 101 | 2.486 | 2.386 | -100 Mutaties | 2.386 | 101 | 2.486 | 2.386 | -100 reserves Gerealiseerd | -9.460 | 397 | -9.062 | -9.586 | -524 resultaat - pagina 42 van 160 - pagina 43 van 160 Paragrafen

Paragraaf 1 - Weerstandsvermogen en risicomanagement Inleiding op de paragraaf Algemeen De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft aan hoe solide de financiële huishouding van de gemeente is. Een financieel weerstandsvermogen is van belang wanneer er zich financiële tegenvallers voordoen. Het beleid is vastgelegd in de nota Weerstandsvermogen en Risicomanagement (gemeenteraad 14 december 2021). Bepaling weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen van de gemeente betreffende de risicogevoeligheid is de mate waarin de gemeente in staat is om de gevolgen van een opgetreden risico op te vangen. Dit is weer te geven als de verhouding van de beschikbare weerstandscapaciteit en de noodzakelijke weerstandscapaciteit (om mogelijk risico´s af te dekken). Hierbij is de impact van de risico’s vastgesteld op een zekerheidspercentage van 90%. Uit deze verhouding komt een ratio, waar een kwalificatie aan kan worden gegeven. Als beleidsuitgangspunt is in de nota gesteld dat minimaal aan kwalificatie A > 2,0 moet worden voldaan. Voor het jaar 2025 komt het weerstandsvermogen uit op 20,1. Het weerstandsvermogen komt uit op de kwalificatie A- (meer dan) uitstekend. Conclusie: Het weerstandsvermogen is voldoende 'robuust' om eventuele risico's op te vangen.

A | Ontwikkeling weerstandsvermogen 2025 WEERSTANDSCAPACITEIT | RISICO'S Algemene reserve | Programma 1 Reserve zonder bestemming | Programma 2 Reserve grondexploitatie | enz. Post onvoorzien | enz. Onbenutte belastingcapaciteit | enz. € 23.358 | € 1.169 WEERSTANDSVERMOGEN = BESCHIKBARE WEERSTANDSCAPACITEIT / IMPACT RISICO’S BIJ 90% ZEKERHEID Weerstandsvermogen: 20,1 Passen we deze ratio toe op de tabel, zoals benoemd in de beleidsnota, dan is de kwalificatie: A - (meer dan) uitstekend Ontwikkeling weerstandsvermogen: Bedragen x €1.000 | Begroting 2025 | Rekening 2025 | Begroting 2026 Weerstandscapaciteit | 18.823 | 23.358 | 15.869 Risico's | 1.169 | 1.169 | 1.169 Weerstandsvermogen | 16,1 | 20,1 | 13,6 Het weerstandsvermogen is ten opzichte van de verwachting harder gestegen dan voorzien. Dit komt doordat er minder onttrekkingen zijn aan de reserve zonder bestemming dan gepland in de begroting. Incidentele budgetten zijn voor het volledige bedrag begroot in 2025, terwijl een groot deel van de uitgaven nog moet plaatsvinden.

B | Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit is als volgt bepaald: Incidentele weerstandscapaciteit | Rekening (x €1.000) 1 | Algemene reserve | 3.500 2 | Reserve zonder bestemming | 7.206 3 | Reserve grondexploitatie | 6.534 - pagina 44 van 160 4 | Winstsaldo 2025 | 4.080 5 | Post onvoorziene uitgaven | 0 Totaal incidentele | 21.320 weerstandscapaciteit Structurele weerstandscapaciteit | Rekening (x €1.000) 5 | Post onvoorziene uitgaven | 0 6 | Onbenutte belastingcapaciteit | 2.037 7 | Begrotingsruimte | 0 8 | Bezuinigingen | 0 Totaal structurele | 2.037 weerstandscapaciteit Totaal bedrag aan | 23.358 weerstandscapaciteit Ad 1 Algemene reserve De stand van de algemene reserve is aan het begin en het eind van het jaar € 3,5 miljoen. Dit is conform het vastgestelde beleid zoals vastgesteld in de nota reserves en voorzieningen: per inwoner € 200. Ad 2 Reserve zonder bestemming De reserve zonder bestemming geeft eind 2025 een saldo van € 7.206.000 (zie tabel 1). Ad 3 Reserve grondexploitatie De reserve grondexploitatie geeft eind 2025 een saldo van € 6.534.000 (zie tabel 1). Ad 4 Winstsaldo 2025 De rekening 2025 sluit af met een saldo van € 4.080.000 (2024 € 2.127.000). Dotatie aan de reserve zonder bestemming zal leiden tot en verhoging van de weerstandscapaciteit. Ad 5 Post onvoorziene uitgaven Is verwerkt in het rekeningsaldo 2025.

Ad 6 Onbenutte belastingcapaciteit De gemeente kan haar belastingen verhogen en heffingen kostendekkend maken om financiële tegenvallers op te vangen. Het verschil tussen de fictieve opbrengsten bij maximale heffings- en belastingtarieven en de begrote opbrengsten is de onbenutte belastingcapaciteit. De gemeente kan haar inkomsten structureel met € 3 miljoen verhogen. De berekening van de onbenutte belastingcapaciteit staat in tabel 2. Ad 7+8 Begrotingsruimte /Bezuinigingen Gevolgen in het kader van bezuinigingen en mogelijke begrotingsruimte zijn verwerkt in de jaarrekeninguitkomst. Daarom zijn hier geen bedragen meer opgenomen. Tabel 1: | Reserve zonder | Reserve grondexploitatie (x bestemming (x € 1.000) | € 1.000) Saldo 01-01-2025 | 9.871 | 5.997 Toevoeging resultaat 2024 | 2.127 | 0 Onttrekkingen 2025 | 4.792 | 1 Toevoegingen 2025 | 0 | 538 Saldo 31-12-2025 | 7.206 | 6.534 Tabel 2: | Norm opbrengst | Opbrengst Staphorst | Onbenutte Soort belasting Onbenutte | belastingcapaciteit belastingcapaciteit OZB-opbrengsten | 5.508 | 4.908 | 600 Begraafrechten | 709 | 399 | 310 Volkshuisvesting / RO procedures | 1.801 | 674 | 1.127 Totaalbedrag | 8.018 | 5.981 | 2.037 (x € 1.000) Bij de berekening van de normopbrengst van de OZB-opbrengsten is uitgegaan van het percentage van 0,1595.

Dit betreft het percentage van de WOZ-waarde voor de toelating tot artikel 12 voor het jaar 2025, welke is vastgesteld bij de meicirculaire 2024. Het gemiddeld OZB-tarief voor Staphorst voor het jaar 2025 bedraagt 0,1445. Voor de waardes is gebruik gemaakt van de WOZ-waardes die betrekking hebben op 2024. Voor de berekening van de onbenutte belastingcapaciteit van de begrafenisrechten en volkshuisvesting / RO procedures is gebruik gemaakt van de kostendekkendheid berekening, opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. - pagina 45 van 160 C | Risicobeheersing Om de risico’s van de gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Dit profiel maakt onderdeel uit van de vastgestelde nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2021. Vervolgens hebben er bij het opstellen van de rekening 2021, rekening 2022 en begroting 2024 updates plaatsgevonden van de risico's, waardoor er een nieuw risicobedrag is ontstaan van € 1.168.961. In dit onderdeel zullen we ingaan op de belangrijkste ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan in 2025 en worden eventuele nieuwe risico's benoemd: 1 | Mutaties geïdentificeerde risico´s in de nota; 2 | Benoemen nieuwe risico’s; 3 | Opgenomen risico’s met meeste impact na aanpassing.

Samenvatting: Risicobedrag/weerstandscapaciteit | € 1.169 =stand begroting 2025 (*€ 1.000) Mutaties geïdentificeerde risico's nota | € 0 Nieuwe risico's | € 0 Afname risicobedrag | € 0 Totaal weerstandscapaciteit | € 1.169 rekening 2025 1 | Mutaties geïdentificeerde risico's Bij de jaarrekening 2025 zijn geen mutaties op eerder geïdentificeerde risico's. 2 | Mogelijke nieuwe risico’s Bij de jaarrekening 2025 zijn geen nieuwe risico's toegevoegd. De huidige risico's zijn eerder verwerkt in de nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2021, deze risico's worden hier niet herhaald. 3 | Opgenomen risico’s met meeste impact volgens risicoprofiel Onderstaand het overzicht, waarin de 10 grootste risico’s worden gepresenteerd met de meeste impact, mochten die zich voordoen. Nr | Programma | Risico | Kans | Max. | Risicobedrag financieel gevolg 1 | 0 | Algemeen | Het ontbreken van een stabiel | 70% | € 250.000 | 175.000 bestuur en | perspectief van de algemene uitkering organisatie | uit het gemeentefonds kan leiden tot vermindering van de inkomsten. 2 | 0 | Algemeen | Het verliezen van de grip op of | 70% | € 227.000 | 159.000 bestuur en | tegenvallende exploitatieresultaten van organisatie | de verschillende samenwerkingsvormen of gesubsidieerde instellingen (dienstverlening moet wel op peil blijven) kan leiden tot extra kosten of minder dividend.

3 | Overig | Grote projecten kunnen leiden tot | 50% | € 300.000 | 150.000 risico’s die niet voorzien zijn. 4 | 6 | Sociaal domein | Het ontbreken van een plafond of | 70% | € 150.000 | 105.000 maximum voor een aantal uitgaven wat leidt tot sterk stijgende uitgaven (open einde regelingen). 5 | 8 | | Afboekingen grondexploitatie kan | 30% | € 250.000 | 75.000 Volkshuisvesting | leiden tot een (politiek) risico. en ruimtelijke ordening 6 | 0 | Algemeen | Een datalek leidt tot kosten binnen de | 70% | € 100.000 | 70.000 bestuur en | organisatie die niet waren voorzien. organisatie 7 | 0 | Overhead | De kans bestaat dat stortingen | 70% | € 100.000 | 70.000 onvoldoende zijn om de onttrekkingen voor het onderhoud van kapitaalgoederen niet in evenwicht zijn bij uitvoering van (groot) onderhoud/vervanging van huidige - pagina 46 van 160 kapitaalgoederen wat leidt tot uitstel waardoor derden schadeclaims indienen. 8 | 9 | Overhead | Onvolledige compensatie voor nieuwe | 70% | € 100.000 | 70.000 CAO uit algemene uitkering wat leidt tot ongedekte loonkosten. 9 | 0 | Algemeen | Politieke beslissingen van het Rijk, die | 30% | € 200.000 | 60.000 bestuur en | leiden tot lagere inkomsten of hogere organisatie | afdrachten. 10 | 0 | Algemeen | Politieke wensen en besluiten leiden tot | 50% | € 100.000 | 50.000 bestuur en | hogere kosten.

organisatie Totaal 10 grootste risico's | € 1.777.000 | € 984.000 Totaal Overige risico's | gemiddelde kans | 6% | € 3.215.000 | 185.000 Totaal risico's | € 4.992.000 | € 1.169.000 D | Kengetallen financiële positie Het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten) heeft voorgeschreven dat in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een verplichte basisset van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast het opnemen van de tabel met de basisset dient een beoordeling gegeven te worden van de onderlinge verhoudingen van de kengetallen, in relatie tot de financiële positie van onze gemeente. De wijze waarop de kengetallen meewegen in de uiteindelijke beoordeling van de financiële positie van de mede overheid is voorbehouden aan het horizontale controle- en verantwoordingsproces. Zonder normering zijn de kengetallen moeilijk te duiden. In de nota Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 2021 is de volgende normering opgenomen. Hierdoor ontstaat onderstaande tabel, waarbij categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest risicovol. Kengetallen (in procenten) | Categorie A | B | C Netto schuldquote | <90% | 90-130% | >130% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle | <90% | 90-130% | >130% verstrekte leningen Solvabiliteitsrisico | >50% | 20-50% | <20% Grondexploitatie | <20% | 20-35% | >35% Structurele exploitatieruimte | Begr.

en mrj. | Begr of mjr. | Begr. en mjr. >0% | >0% | <0% Belastingcapaciteit | <95% | 95-105% | >105% Als beleidsuitgangspunt wordt genomen dat alle kencijfers dienen te voldoen aan het minst risicovolle profiel A. Signaleringsoverzicht Kijkend naar bovenstaande kencijfers en de ontwikkeling ervan in de gemeente leidt dit tot onderstaand signaleringsoverzicht: Werkelijk | Begroting 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Netto schuldquote | -42% | -43% | -37% | -12% | -4% | 9% | 11% | 7% Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle | -44% | -45% | -39% | -14% | -2% | 11% | 13% | 8% verstrekte leningen Solvabiliteitsrisico | 84% | 82% | 77% | 87% | 78% | 77% | 78% | 79% Grondexploitatie | 8% | 2% | 8% | 9% | 6% | 6% | 4% | 5% Structurele exploitatieruimte | 4% | -1% | -1% | 3% | 1% | 1% | 1% | 1% Belastingcapaciteit | 87% | 87% | 84% | 85% | 84% Aan het beleidsuitgangspunt dat alle kencijfers moeten voldoen aan het minst risicovolle profiel wordt voldaan. De kengetallen zijn voor de gemeente goed, met name de schuldquote en de solvabiliteit. Toelichting: De netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de mede overheid ten opzichte van de eigen middelen (negatief teken is geen schuld).

Het geeft een indicatie in welke mate de - pagina 47 van 160 - pagina 48 van 160 rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Staphorst is één van de weinige gemeenten in Nederland die per saldo geen schuld heeft. De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de medeoverheid in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteit, hoe beter in staat om aan de financiële verplichtingen te voldoen. Van alle gemeenten heeft Staphorst één van de beste solvabiliteitsratio. Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. Deze waarde moet in de komende jaren worden terugverdiend bij de verkoop van de gronden. Het kengetal structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een gemeente of provincie heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Een begroting/rekening waarvan de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is meer flexibel dan een begroting/rekening waarbij structurele baten en lasten in evenwicht zijn (een sluitende begroting met geen of een klein saldo op onvoorzien). De belastingcapaciteit geeft een inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente of provincie zich verhoudt ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

De gemiddelde lastendruk per woning is in Staphorst lager dan het landelijk gemiddelde.

Paragraaf 2 - Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding op de paragraaf Algemeen In deze paragraaf wordt ingegaan op het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties met betrekking tot de grote kapitaalgoederen. Hierbij moet onder andere worden gedacht aan de kosten instandhouding van: wegen, riolering, water, groen en gebouwen. Een groot deel van het ‘vermogen’ van Staphorst ligt in de grond of op het openbaar gebied. Het is dan ook van belang dat hierover een zorgvuldig beheer wordt gevoerd. Juist de kwaliteit van het openbaar gebied wordt door de inwoners vaak intensief beleefd. A | Wegenbeheer A | Beleidskader Op 15 februari 2022 is het wegenbeleid vastgesteld in het wegen- en bermenbeleidsplan 2022 - 2026. B | Financiële consequenties beleidsdoel De ramingen zijn gebaseerd op het wegenonderhoudsplan, scenario 1, voor de uitvoering van groot onderhoud aan de asfalt- en elementenverharding. De indexatie is bijgesteld t.o.v. het oorspronkelijke plan, gelet op de forse inflatie. De reserve wordt gevoed: • | Uit de exploitatie een storting van: € 943.000; • | Door (eventuele) latere uitvoering van geplande onderhoudswerken; • | Door exploitatiebijdragen De Slagen; • | Door degeneratiekosten vergoedingen.

De reserve groot onderhoud wegen bedraagt eind 2025 € 2,6 miljoen (afgerond), waarvan € 0,75 miljoen voor betonwegen en € 1,85 miljoen voor asfalt- en klinkerwegen. C | Financiële consequenties in de rekening Wegenbeheerplan In onderstaande tabel ziet u de kosten van het wegenbeheerplan zoals deze opgenomen zijn in de jaarrekening en de vergelijking met de kosten uit 2025. Bedragen x € 1.000 | 2025 | 2024 Begroting (= wegenbeheerplan) | 986 | 1.132 Begrotingswijziging (VGR 2025) | 8 | -182 Begroting na wijziging | 994 | 950 Totale uitgaven | 354 | 948 Waarvan gedekt uit provinciale subsidie | - | - B | Rioolbeheer A | Beleidskader Het verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (vGRP) liep van 2016 tot 2020. In 2020 is dit verlegd om met het nieuwe vGRP/Programma Riolering en Water aan te sluiten bij de nieuwe Omgevingswet en bij de actualisatie van onze Omgevingsvisie en op te stellen Omgevingsplan. Door het uitstellen van de Omgevingswet is de actualisatie van onze Omgevingsvisie en opstellen van het Omgevingsplan ook elke keer uitgesteld. Op 4 oktober 2022 is het kostendekkingsplan riolering voor de periode 2023 -2026 vastgesteld. B | Financiële consequenties beleidsdoel Vanaf het jaar 2021 is de rioolheffing bepaald op € 208. Op basis van het kostendekkingsplan is dit ook voor de periode 2023 - 2026 het streven.

C | Financiële consequenties in de rekening Bedragen x € 1.000 | Werkelijk 2025 | Werkelijk 2024 Reserve rioolbeheer | 2.785 | 2.800 Voorziening rioolbeheer | 411 | 411 In 2025 is er sprake van een reserve onttrekking van € 15.000. De kostendekkendheid berekening is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen. - pagina 49 van 160 C | Waterbeheer A | Beleidskader Grondwaterbeleid Betrokken partijen: waterschap en de gemeente hebben gezamenlijk beleid ten aanzien van het water vastgelegd en coördineren de uitvoering. Hierbij is aansluiting gezocht met het vGRP-V. Hemelwaterbeleid De wettelijke basis voor de gemeentelijke zorgplicht inzake hemelwater staat verwoord in artikel 3.5 van de Waterwet. B | Financiële consequenties beleidsdoel De verbrede rioolheffing (vGRP-V) is bedoeld om de kosten die voortvloeien uit dit beleidsonderdeel te dekken. C | Financiële consequenties in de rekening De kosten van maatregelen die worden opgenomen in het vGRP-V, worden gedekt uit de te verkrijgen rioolheffing. D | Groenbeheer A | Beleidskader Het groenbeleidsplan 2019-2030 is door de raad vastgesteld op 26 februari 2019. Het groenbeheerplan 2020 - 2025 is door de gemeenteraad vastgesteld op 12 mei 2020. B | Financiële consequenties beleidsdoel De uitvoering van het Groenbeleidsplan Staphorst 2019 - 2030 leidt tot invulling van met name investeringen en projecten.

Voor de diverse projecten zijn in voorgaande begrotingen dekkingsmiddelen opgenomen. Voor nieuwe projecten wordt separaat dekking opgenomen in de begroting. Het groenbeheerplan geeft uitvoering aan scenario 4; een stap terug in het onderhoudsniveau door een combinatie van aanpassing en versobering van het groenareaal. C | Financiële consequenties in de rekening Bedragen x € 1.000 | Werkelijk 2025 | Werkelijk 2024 Begroting (reguliere uitgaven onderhoud, inclusief personeelskosten) | 2.124 | 1.999 Hiervan uitgegeven | 2.088 | 2.212 Saldo | 37 | -213 Het voordeel van € 37.000 in 2025 wordt veroorzaakt door een optelling van een aantal kleinere voordelen onder de €10.000 en worden verder niet toegelicht. Naast bovenstaande reguliere uitgaven is er in 2025 € 360.000 begroot als incidentele uitgaven voor onderhoud aan onder andere boombeheer, (achterstallig) onderhoud en snoeien en rooien van bomen en het projectplan permanente bewoning. Van deze begrote kosten is € 75.000 uitgegeven. Deze incidentele uitgaven worden gedekt middels een onttrekking uit de reserves. U kunt de incidentele budgetten raadplegen in bijlage 4 van dit jaarverslag. E | Gebouwenbeheer A | Beleidskader Op 17 november 2020 is de beleidsnota Strategische gebouwenvisie 2020 - 2024 vastgesteld.

In deze nota is een inventarisatie opgenomen van alle panden en objecten van de gemeente en daarbij is de toekomstvisie per gebouw bepaald. Hiermee vormt de nota tegelijk de basis voor het op doelmatige wijze van beheren en onderhouden van deze gebouwen. In 2026 wordt er een nieuwe Strategische gebouwenvisie vastgesteld. Daarnaast wordt een nieuw MJOP opgesteld. B | Financiële consequenties beleidsdoel In het gebouwenbeheerplan zijn de totale onderhoudskosten over de komende planperiode tot en met 2029 meerjarig meegenomen, zodat de gemiddelde kosten hierover bepaald konden worden. Voor bepaling van de hoogte van de dotatie wordt uitgegaan van het begrotingsjaar (t) + 6. Deze dotaties worden jaarlijks ten laste van de exploitatie gebracht. Door middel van de voorziening gebouwenbeheer, waar de jaarlijks gemaakte kosten voor groot onderhoud aan onttrokken worden, zijn de kosten gedekt. Het kleine dagelijkse onderhoud wordt rechtstreeks ten laste van de exploitatie gebracht. - pagina 50 van 160 C | Financiële consequenties in de rekening De hoogte van de jaarlijkse dotatie aan de voorziening groot onderhoud wordt bepaald op basis van een (meerjarig) beheerplan. De dotatie dient minimaal gebaseerd te zijn op de onderhoudslasten die in het beheerplan zijn opgenomen voor het begrotingsjaar plus de drie jaren van de meerjarenraming.

Echter hoe langer de gehanteerde periode waarover de jaarlijkse dotatie wordt berekend, hoe meer er sprake is van het egaliserende karakter van de voorziening. Bij het opstellen van de begroting 2024 is een periode gehanteerd van zes jaar (2024 - 2029). Voor de bepaling van de werkelijke dotatie is er ook een periode van zes jaar gehanteerd. Dit heeft tot de volgende dotatie geleid: Bedragen x € 1.000 | Werkelijk 2025 | Werkelijk 2024 Dotatie voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen | 202 | 305 De stand van de voorziening groot onderhoud gemeentelijke gebouwen per 31 december van het jaar. Bedragen x € 1.000 | 2025 | 2024 Voorziening groot onderhoud gebouwen | 816 | 649 F | Onderwijshuisvesting A | Beleidskader Op 23 september 2023 is het Integraal Huisvestingsplan vastgesteld (IHP). Daarbij is opdracht gegeven om in 2024 voor elke school een Business Case op te stellen. Voor een aantal scholen is dit reeds gebeurd, voor een aantal andere loopt dit nog. B | Financiële consequenties beleidsdoel De kapitaallasten van het IHP zijn vanaf 2025 verwerkt in de meerjarenbegroting. De business case van 4 Scholen met de Bijbel heeft op 8 oktober 2024 geresulteerd in een raadsbesluit waarbij budget is vastgesteld voor verduurzaming (mede gericht op ventilatie) van deze scholen, daarbij is een incidenteel budget vrijgemaakt van € 316.000.

Op basis van het raadsbesluit 13 mei 2025 zijn hiervoor vervolgens de kredieten beschikbaar gesteld en de opdrachten aan de aannemers verstrekt. Voor de Prins Mauritsschool in de Business Case gesteld dat daar vervangende nieuwbouw moet plaatsvinden, hiervoor is met het raadsbesluit van 8 oktober 2024 is een voorbereidingskrediet van € 500.000 vastgesteld. Deze voorbereidingen zijn in 2025 gestart en lopen door in 2026. C | Financiële consequenties in de jaarrekening De werkzaamheden voor de verduurzaming van de 4 Scholen met de Bijbel zijn in 2025 gestart en worden in de loop van 2026 afgerond. De restantbudgetten 2025 worden daarom met de budgetoverheveling meegenomen naar 2026. - pagina 51 van 160 Paragraaf 3 - Financiering Inleiding op de paragraaf Algemeen Basis vormt de Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido). Het doel van deze wet is het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid van de decentrale overheden evenals het beheersen van de renterisico’s. Onderdeel van deze wet is de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo). Uitvoering van de regelgeving vindt plaats door het vaststellen van kaders in het Treasurystatuut. Bovenstaande uitgangspunten worden hieronder nader toegelicht. A | Uitvoering financiering Naast het statuut stelt de Gemeentewet een treasuryparagraaf verplicht in de begroting en jaarrekening.

Dit is nader uitgewerkt in artikel 22 van de financiële verordening. Bij de rekening zal in de paragraaf financiering in ieder geval verslag gedaan worden van: A ) Kasgeldlimiet B ) Renterisiconorm C ) EMU saldo D ) Rentekosten en renteopbrengsten A ) Kasgeldlimiet Voor het uitzetten van gelden met een looptijd korter dan een jaar geldt een maximum bedrag. Deze kasgeldlimiet is wettelijk vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal. De gemiddeld in een kwartaal opgenomen vlottende schuld (rekening-courantkredieten, kasgeldleningen) mag dit bedrag niet overschrijden. In 2025 was geen sprake van rekening-couranten en kasgeldleningen. B ) Renterisiconorm De renterisiconorm houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossingen en renteherzieningen niet hoger mogen zijn dan 20% van het verwachte begrotingstotaal voor 2025 (€ 62,8 miljoen). In 2025 bedraagt de renterisico norm daarmee € 12,6 miljoen. In 2025 was geen sprake van verplichte aflossingen en renteherzieningen. De gemeente blijft daarom ruim binnen de renterisiconorm. C ) EMU saldo Het rijk heeft de gemeentelijke macronorm vertaald naar een individuele EMU-referentiewaarde per gemeente. De EMU-referentiewaarde is geen norm, maar een indicatie van het aandeel van de gemeente in de gezamenlijke tekortnorm. Voor Staphorst is deze in de begroting 2025 gesteld op - € 1.799.

D ) Rentekosten en opbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie Hieronder wordt een opsomming gegeven van alle uitgezette en opgenomen gelden zoals deze opgenomen zijn in de rekening 2025. In het volgende overzicht de ontwikkeling van het EMU saldo: Soort (bedragen x | Rekening | Rekening | Begroting € 1.000) | 2024 | 2025 | 2025 1 | Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking | -2.127 | 1.246 | -3.304 reserves 2 | Afschrijvingen t.l.v. de exploitatie | 1.792 | 1.776 | 2.577 3 | Bruto dotaties aan de post voorziening t.l.v. exploitatie | 1.054 | 783 | 202 -4 | Uitgaven aan investeringen in (im)materiële activa die op | 4.936 | 7.982 | 4.483 de balans worden geactiveerd 5 | De in mindering op onder 4 bedoelde investeringen | 363 | 1213 | 45 gebrachte ontvangen bijdragen van Rijk, Provincie of Europese Unie en overigen + 6A | Verkoopopbrengsten uit desinvesteringen in (im)materiële | - | - | - vaste activa (tegen verkoopprijs) - 6B | Boekwinst op desinvesteringen in (im)materiële vaste | - | - | - activa -7 | Uitgaven aan de aankoop van grond en de uitgaven aan | 1.812 | 2.135 | 1.684 bouw-, woonrijp maken e.d. + 8A | Verkoopopbrengsten van grond (tegen verkoopprijs) | 5.006 | 2.414 | 3.579 - 8B | Boekwinst op grondverkopen | 451 | 0 | 5.167 -9 | Betalingen t.l.v.

voorzieningen | 112 | 0 | 33 -10 | Betalingen die niet via de exploitatie lopen, maar | - | - | - rechtstreeks - pagina 52 van 160 t.l.v. reserves worden gebracht en die niet vallen onder één van de andere genoemde posten 11:00 AM | Gaat u deelnemingen verkopen? | Nee | Nee | Nee -11B | Zo ja, boekwinst bij verkoop van deelnemingen en | - | - | - aandelen Berekend EMU saldo | -2.165 | -2.686 | -8.268 Individuele referentiewaarde | -1.799 | -1.799 | -1.799 Tekort (-) of overschot (+) EMU-saldo | -366 | -887 | -6.469 D ) Rentekosten en opbrengsten verbonden aan de financieringsfunctie Hieronder wordt een opsomming gegeven van alle uitgezette en opgenomen gelden zoals deze opgenomen zijn in de rekening 2025. Soort (bedragen x | Begin 2025 | Mutatie | Eind 2025 | Opbrengst | Begroot € 1.000) | 2025 | 2025 | 2025 Uitgezette gelden op | 1.423 | -27 | 1.396 | 21 | 945 lange termijn Uitgezette gelden op | 24.524 | -3.476 | 21.048 | 515 | 5.598 korte termijn Aandelenbezit | 184 | 0 | 184 | 0 | 184 Opgenomen gelden | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 lange termijn Opgenomen gelden | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 korte termijn Totaal | 26.131 | -3.503 | 22.628 | 536 | 6.727 B | Risicoprofiel Hieronder wordt ingegaan op mogelijke kredietrisico’s bij de gewaarborgde geldleningen, koersrisico’s bij de verschillende beleggingsproducten en een mogelijk valutarisico.

A ) Kredietrisico Binnen de huidige portefeuille is nauwelijks sprake van enig kredietrisico. B ) Koersrisico Binnen de huidige portefeuille is nauwelijks sprake van enig koersrisico. C ) Valutarisico De huidige beleggingen zijn allemaal in Nederlandse bedrijven en producten, waardoor er geen sprake is van valutarisico’s. Uiteraard kunnen de partijen waar de gemeente een belang in heeft overtollige gelden beleggen in buitenlandse beleggingsproducten. Dit zou dan ten koste (of ten gunste) kunnen gaan van de dividendopbrengst. Echter ook deze partijen hebben zich te houden aan de regels die hiervoor binnen het bestuur zijn afgesproken. C | Rentetoerekening Soort (bedragen x € 1000) | 2025 Externe rentelasten over kort en lang geld | 0 Externe rentebaten | 515 Totaal door te berekenen externe rente | -515 Doorberekende rente | 0 Boekwaarde v.d. materiële vaste activa 1 jan | 35.330 Boekwaarde v.d. financiële vaste activa 1 jan | 1.607 Doorberekende omslagrente | 0% - pagina 53 van 160 - pagina 54 van 160 Paragraaf 4 - Bedrijfsvoering Organisatie algemeen Een goed bestuur is er voor haar samenleving en bestuurt op democratische en transparante wijze met het algemeen belang voor ogen. Dat doen we lokaal met onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. In de regio werken we samen met de provincie, andere gemeenten en partners in samenwerkingsverbanden.

Wij zijn dienstbaar aan de Staphorster samenleving. Als stip op de horizon kleuren wij samen de toekomst van een ondernemend en verbindend Staphorst. Iedereen doet mee. Bij de doorontwikkeling van onze organisatie houden wij onze missie en visie voor ogen. Visie We vormen een betrouwbare organisatie met omgevingsbewuste medewerkers, die hun vak met passie uitvoeren. Vanuit dat vertrekpunt werken we oplossingsgericht om samen Staphorst te ontwikkelen. In verbondenheid met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties nemen we zo verantwoordelijkheid voor de woon-, werk- en leefomgeving. Missie We zijn een vernieuwende en ondernemende gemeente met karakter en lef. We geven de samenleving ruimte en vertrouwen om verantwoordelijkheid te nemen. Inwoners en bedrijven die ons nodig hebben kunnen op ons rekenen. We versterken en versnellen initiatieven uit de samenleving en werken samen voor het beste resultaat en gaan van “zorgen voor“ naar “zorgen dat”. De paden langs waar we de stip op de horizon bereiken zijn de paden van de: • Innovatieve plattelandseconomie; • Gezonde en dynamische samenleving; • De verantwoorde vernieuwing. Waarden De vier waarden: betrouwbaar, samenwerken, omgevingsbewust en trots op ons werk, zijn het onderwerp van ons gesprek met elkaar.

Wij vinden het belangrijk dat ons handelen vanuit deze waarden merkbaar is voor inwoners, ondernemers, verenigingen en organisaties. Top5! In 2024 zijn we gestart met het toekomstbestendige organisatieprogramma Top5!. Deze organisatieontwikkeling betrof in 2025 vijf projecten, namelijk Omgevingsvisie, Mooi Wark, Visie op Dienstverlening, Procesverbetering/- borging en Rolduidelijkheid. Het doel van Top5! is om een toekomstbestendige organisatie te worden en (steeds) beter samen te werken. Personeel | HRM Loonsomsturing/formatie In de loonsommonitor van Pinkroccade, InZicht, wordt de informatie vanuit verschillende bronsystemen (de salarisadministratie en de financiële administratie) ontsloten, zodat hier door de managers en coördinatoren vroegtijdig op gestuurd kan worden. Onderstaand de samenvatting over 2025.

- pagina 55 van 160 Bovenstaande betekent dat er een overschrijding van het loonbudget is van € 439.000. Dit komt grotendeels door de hoge inhuurtarieven, de inhuur bedraagt 18% van de totale loonkosten. Uitgaande van meer dan dubbele of driedubbele kosten t.o.v. medewerkers in dienstverband legt dit een groot beslag op het totale loonbudget. De inzet van formatie op projecten wordt overigens wel rechtstreeks op de betreffende budgetten geboekt (bv. vluchtelingen, fietspaden, woningbouw etc.). Op het incidentele loonsombudget is daarentegen sprake van onderuitputting, gesaldeerd met het structurele loonsombudget is er een surplus van ongeveer € 200.000 in 2025 op de totale loonkosten. De fte's in het formatieboek (per 31/12/2025) zijn als volgt verdeeld over de afdelingen: Personeelsformatie in fte's Organisatie onderdeel Formatieboek 2025 College + griffie + Babsen 5,9

- pagina 56 van 160 Gemeentesecretaris + Management 4,0 Bestuur & Managementondersteuning 71,0 Fysieke Leefomgeving 70,5 Samenleving 32,8 Totaal 184,2 In de voortgangsrapportage 2025 stond 187,7 fte opgenomen in het formatieboek. De afname van 3,56 fte komt doordat de formatie voor het team 'Gezond meedoen' in september is overgegaan naar stichting BIND. Ontwikkeling loonsom (x € 1.000) De begrote loonsom 2025 is als volgt opgebouwd: Primitieve begroting 2025 16.780.000 Inbesteding schuldhulpverlening 50.000 Totale loonsom 16.830.000 De werkelijke invulling van de formatie is als volgt: Loonkosten personeel in dienst (saldo) 14.892.010 Inhuurkosten: I.v.m. vacatures 1.702.977 I.v.m. ziektevervanging 356.698 I.v.m. extra werkzaamheden 1.151.512 I.v.m. vervanging ouderschapsverlof 71.229 3.282.416 Opbrengsten -905.641 Totaal 17.268.785 Bovenstaande betekent dat er een overschrijding van € 439.000 op het structurele loonbudget is. Tijdelijke formatie-uitbreiding De gemeente Staphorst is een gemeente met ambities. We willen zichtbaar en goed benaderbaar zijn voor onze inwoners en voor onze partners in de regio. We zijn aanwezig en dragen bij aan ontwikkelingen bij onze verbonden partijen, in de regio en in het land. Staphorst is een gemeente met een inbreng die er toe doet.

Naast onze eigen ambities, initiatieven vanuit onze samenleving en landelijke regelgeving hebben we helaas ook te maken met een aantal vooraf niet te plannen gebeurtenissen. Zaken die, zeker bij een kleine organisatie, een grote wissel trekken op de inzet van onze medewerkers. Het werk dat we doen, doen we graag goed. De kwaliteit willen we door de hoge kwantiteit niet uit het oog verliezen. Om niet achter de feiten aan te lopen, als werkgever voor onze medewerkers een gezond werkklimaat te blijven creëren en het huidige niveau van dienstverlening overeind te houden is voor de jaren 2024 en 2025 deels structurele formatie-uitbreiding gevraagd (€ 450.000), maar ook deels incidentele uitbreiding. Doordat de incidentele formatie-uitbreiding gedeeltelijk middels dienstbetrekkingen (dus goedkoper) heeft plaatsgevonden is hier geld op overgebleven. Ontwikkelingen burgerzaken Digitalisering producten burgerzaken

- pagina 57 van 160 Het is voor inwoners mogelijk om diverse zaken via de gemeentelijke website te regelen. Voorbeelden hiervan zijn: verhuizingen, uittreksels BRP, stempassen, geboorteaangiftes, aangiftes van overlijden, verklaringen omtrent gedrag, inname vermissing reisdocumenten, afschriften Burgerlijke Stand, emigratie, wijziging naamgebruik, aanvragen huwelijken/geregistreerd partnerschap, verzoeken verstrekkingsbeperkingen, en aanvragen verlengen rijbewijs. Het moet mogelijk blijven aanvragen aan het gemeenteloket te doen. Digitalisering betekent dat diensten 24/7 aangevraagd kunnen worden en ook een verandering in de werkprocessen. De menselijke factor blijft nodig. Het klantcontact verandert maar de complexiteit neemt toe. In 2025 zijn ruim 30% van de producten digitaal aangevraagd en daarnaast ook nog 11 % processen groen verwerkt. Reisdocumentenpiek Bijna tien jaar geleden werd de geldigheidsduur voor paspoorten en identiteitskaarten verlengd van vijf naar tien jaar. In 2014 ging deze nieuwe regel van kracht waardoor volwassenen die tussen 2014 en 2018 een reisdocument hebben aangevraagd, vanaf 2024 weer een nieuwe ID-kaart of paspoort mogen aanvragen. In de periode 2024 -2029 is daarom sprake van een piek aan aanvragen naar aanleiding van de reisdocumentendip (2019-2023). In 2025 zijn ruim 75% meer reisdocumenten aangevraagd t.o.v. 2023.

Verbeteren Reisdocumentenstelsel De komende jaren wordt landelijk gewerkt aan een toekomstbestendig stelsel van paspoorten en identiteitskaarten. In het programma Verbeteren Reisdocumentenstelsel (VRS) wordt het stelsel geleidelijk aangepakt. Het doel is: de kwaliteit, fraudebestendigheid en betrouwbaarheid van het stelsel naar een hoger niveau tillen. Verkiezingen In 2025 vonden er Tweede Kamerverkiezingen plaats. In 2026 Gemeenteraadsverkiezingen en in 2027 verkiezingen voor de Provinciale Staten, Eerste Kamer en Waterschap en in 2029 zijn er weer Tweede Kamerverkiezingen. Extra werkzaamheden als gevolg van de vluchtelingenopvang De opvang van de Oekraïners en andere vluchtelingen betekent ook dat deze mensen ingeschreven moeten worden in de BRP. Daarnaast is er sprake van meer werk als gevolg van het traject vitalisering vakantieparken, de woningnood. We krijgen hier complexere vragen over. Gemeentelijke heffingen Tussen rijk en gemeenten wordt gesproken over een nieuwe of aangepaste financieringssystematiek. De wens was om per 2026 tot een nieuwe bekostigingswijze te komen. Verruiming van het lokale belastinggebied is een te onderzoeken onderdeel. Eind 2024 heeft de Tweede Kamer besloten dat gemeenten voorlopig geen handvatten krijgen om zelf extra financiële middelen op te halen. Dat betekent dat de verruiming momenteel nog op zich laat wachten, zeker tot 2027.

De bedoeling is om een verschuiving te laten plaatsvinden van rijksbelastingen naar lokale belastingen, waaraan wel randvoorwaarden zijn gekoppeld. Denk hierbij aan bijvoorbeeld de financiële verhoudingen die op orde moeten zijn, geen verhoging van de totale lastendruk, een groter belastinggebied wat geen doel op zich is, maar verband houdt tussen bepalen, betalen en verantwoorden. Bepalen betekent betalen is het motto. Momenteel zijn er geen veranderingen in deze ontwikkelingsfase ten opzichte van vorig jaar. Kleine belastingen Kleine belastingen die voortvloeien naar de algemene middelen, zoals honden-, toeristen- en forensenbelasting worden misschien afgeschaft of vervangen door andere belastingen. Dit wordt meegenomen in het onderzoek naar de verruiming van het gemeentelijk belastinggebied. Ook andere belastingen zullen aangepast worden, maar dat gaat om belastingen die Staphorst momenteel niet heeft en dus geen directe gevolgen hebben. Omgevingswet Vanaf 2024 is de Omgevingswet van toepassing. De legesverordening is hierop aangepast. We hebben inmiddels ervaring op kunnen doen. De jaren 2025-2026 worden gebruikt om de kostendekkendheid inzichtelijk te maken en dit te betrekken bij de vast te stellen legesverordening 2027. Ontwikkelingen uitvoering WOZ/BAG/GEO We ontwikkelen mee met de maatschappelijke en technische ontwikkelingen.

We zetten bijvoorbeeld al jaren in op de informele afhandeling van WOZ bezwaren en het verder optimaliseren van de registraties WOZ/BAG/GEO en het beheer daarvan. Het beheer van de BAG is in 2025 bij de WOZ-medewerkers ondergebracht. Daarnaast wordt het beheer van de BAG van de gemeente Zwartewaterland sinds medio 2025 ook door Staphorst gedaan. Dit komt ten goede aan het proces. De uitvoering van de WOZ van de gemeente Zwartewaterland wordt al lange tijd door de gemeente Staphorst gedaan. Voorbeelden van ontwikkelingen zijn: • Verandering van de markt als gevolg van de energietransitie/duurzaamheid; • Ontwikkelingen in de woningmarkt als gevolg van tekort aan aanbod; • Veranderende behoefte van belanghebbenden aan transparantie;

- pagina 58 van 160 • Groeiende behoefte van belanghebbenden aan rechtsbescherming; • Toename van het aantal objecten (areaal uitbreiding); • Integratie van gegevensbeheer voor WOZ en geo-registraties; • Modernisering taxatieverslagen. • Veranderingen als gevolg van de invoering van de Omgevingswet; • Veranderingen als gevolg van de invoering van de Wet Kwaliteitsborging; • Groeiend belang voor kwaliteitsbeheer en correcte uitwisseling met de Landelijke Voorziening WOZ; • Het geleidelijk toenemen van het aantal toepassingen van de WOZ-waarde buiten de belastingheffing. • Verantwoording over informatieveiligheid en informatiearchitectuur in het WOZ-domein. Communicatie Bestuurders, management, vakafdelingen, samenwerkingspartners, crisis-/veiligheidssituaties en de pers vragen doorlopend advies, inzet en ondersteuning van communicatie. Van belang is waar communicatie daadwerkelijk het verschil kan maken bij maatschappelijke opgaven. Communicatiestrategie en het stellen van prioriteiten in relatie tot beschikbare capaciteit helpen hierbij. Ervaren wordt dat onderwerpen als participatie, AI, data gedreven werken, persvragen en helder schrijven (steeds meer) spelen. Het implementeren van participatie wordt in 2026 projectmatig gedaan.

Juridische kwaliteitszorg Juridische Kwaliteitszorg staat voor de manier waarop het bestuur, het MT en de ambtelijke organisatie de juridische kwaliteit in het handelen van de organisatie kunnen verbeteren. Het is belangrijk dat kwaliteitszorg is geborgd en dat het voldoende ruimte en aandacht krijgt in het continue werkproces. Door het doen van een nulmeting willen we de knelpunten aan het licht brengen en op basis daarvan met verbeteringen aan de slag gaan. Tegelijkertijd constateren we dat er door prioriteit te moeten geven aan urgentere werkzaamheden de aandacht voor een nulmeting op de achtergrond terechtkomt. Ook de toename van taken die de gemeente krijgt en de groei van de organisatie is daarop van invloed. Als prioriteit gegeven kan worden aan juridische kwaliteitszorg kan op langere termijn de kwaliteit in de volle breedte op peil gehouden of verbeterd worden. Het proces rondom besluitvorming is nader onder de loep genomen. Uitkomsten worden meegenomen om dit proces waar nodig te verbeteren. Ondermijning en Wet Bibob Ondermijnende criminaliteit neemt vele vormen aan en kan landelijk en lokaal zeer ontwrichtend zijn. Ook in Staphorst hebben wij te maken met vormen van ondermijnende criminaliteit. In de strijd tegen ondermijning heeft de bestuurlijke aanpak een belangrijke plaats. Het doel is een gezond ondernemersklimaat te stimuleren.

Om te voorkomen dat de gemeente onbedoeld ondermijnende activiteiten faciliteert is het ook van belang dat er interne en externe bewustwording wordt gecreëerd. De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Het staat voor Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur. Op basis hiervan is op 2 december 2025 het Bibob-beleid vastgesteld en per 12 december 2025 in werking getreden. Deze wet geeft de mogelijkheid om ondernemers door middel van een Bibob onderzoek zowel justitieel als financieel te controleren op integriteit. Informatiemanagement Visie en projecten De actualisatie van de I & ICT visie is in 2025 gestart en zal in 2026 vastgesteld worden. De visie heeft een nauwe samenhang met de “top 5” projecten. In het kader van o.a. het BMC traject ‘mooi Wark’ is door raad en college aangegeven dat de ambitie wat betreft ICT inzet en innovatie hoger dient te zijn en daarbij is ook de inzet van AI (Artificial Intelligence) als kans aangeduid. Het meerjaren-investeringsplan IMPC 2025 is conform planning in 2025 gerealiseerd of opgestart. In 2025 is bijvoorbeeld de inrichting van de Staphorster samenwerkingsomgeving op basis van Microsoft Teams afgerond waardoor het mogelijk is om samenwerking (over organisatie grenzen heen) en projectmatig werken veilig en gebruiksvriendelijk te ondersteunen.

Aan de implementatie liggen diverse beleidsdocumenten op o.a. het vlak van governance, bewaarbeleid en vertrouwelijkheden ten grondslag. Dit project heeft een fors beslag gelegd op niet alleen het verantwoordelijke team maar eigenlijk de gehele organisatie. In aansluiting op de MS365-samenwerkingsomgeving, is voorzichtig gestart met een paar pilots op het gebied van generative Artificial Intelligence (AI), met name de toepassing Microsoft Copilot. De pilots worden in 2026 verder doorgezet. De gemeente Staphorst is aangesloten bij het Nationaal Algoritmeregister.

- pagina 59 van 160 Dienstverlening Het project dienstverlening is in het kader van de 'top vijf' projecten in 2025 van start gegaan. Besloten is het onderdeel participatie als separaat project op te pakken. Door enkele personele wisselingen loopt uitvoering van de projecten door in 2026. Naast de visie zijn een aantal projecten op het gebied van procesoptimalisering en digitalisering uitgevoerd en worden nieuwe projecten gestart in 2026. In het kader van (digitale) dienstverlening wordt op een aantal onderdelen gewerkt aan verbetering van beschikbaarheid en kwaliteit van data. Herinrichting van het documentmanagementsysteem is in 2025 afgerond. In 2025 is onderzocht hoe en op welke wijze de organisatie om wenst te gaan met telefonische bereikbaarheid. In 2026 wordt de huidige telefonieoplossing vervangen door Microsoft Teams en daarbij behorende aanvullende voorzieningen. De implementatie van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv) is in 2024 gestart en verder doorgezet in 2025 maar zal ook in 2026 nog aandacht vragen. Informatieveiligheid en privacy Aanbevelingen uit in 2025 door de Rekenkamercommissie uitgevoerd onderzoek worden in 2026 waar relevant doorgevoerd.

De implementatie van een nieuw Information Security Management System (ISMS) in combinatie met implementatie van de visie op control maakt hier onderdeel van uit om informatiebeveiliging beter dan tot op heden in de PDCA-cyclus te borgen. In 2025 zijn een aantal (verplichte) audits uitgevoerd, in alle gevallen voldeed Staphorst aan de gestelde normen. In het kader van informatiebeveiliging en de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) zijn een aantal beleidsdocumenten en processen geactualiseerd. De nieuwe Europese Cyberbeveiligingswet (NIS2-richtlijn) is voor gemeenten opgenomen in de BIO2, de implementatie hiervan start vanaf Q3 2026. Bewustwording (voor zowel privacy als informatieveiligheid) van alle gemeentelijke medewerkers is een continu punt van aandacht. Er vindt bijscholing plaats op het vlak van informatiebeveiliging en privacy op een wijze die aansluit bij ieders werkzaamheden. In 2026 krijgt dit programma een vervolg. Huisvesting Het project Toekomstbestendig gemeentehuis bestond uit werkzaamheden in het gemeentehuis en het plaatsen van zonnepanelen op het dak. Dit project is in 2025 afgerond.

Energielasten Vanaf 1 januari 2024 heeft de gemeente Staphorst, samen met de omliggende gemeenten (verenigd in het Zwols Collectief, Shared Service Centrum ONS), een contract afgesloten met Vattenfall voor de levering van gas en elektriciteit voor de jaren 2024 en 2025. Dit contract is verlengd voor de jaren 2026 en 2027. Dankzij de gezamenlijke inkoop van energie kunnen de energiekosten lager worden gehouden. De investering in duurzaamheid is terug te zien in lagere energielasten. Rechtmatigheid Door middel van de rechtmatigheidsverantwoording wordt verantwoording afgelegd over de naleving van de regels, die van belang zijn voor financiële handelingen van de gemeente. Met deze verantwoording geven wij invulling aan hoofdstuk 3 van de financiële verordening. In de rechtmatigheidsverantwoording zijn drie criteria van belang: • Het begrotingscriterium ; • Het voorwaardencriterium; • Het misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. De uitkomsten over 2025 zijn weergegeven in onderstaande tabel: Monitor Rechtmatigheidsverantwoording Bruto onrechtmatig -/- Acceptabel Netto onrechtmatig A) Begrotingscriterium Overschrijding van lasten programma's € 1.008 € 1.008 € 0 Overschrijding investeringsbudgetten € 202 € 0 € 202 Ongeautoriseerde reservemutaties € 0 € 0 € 0

Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten, investeringen en baten die niet tijdig tot een | € 0 | € 0 | € 0 begrotingswijziging hebben geleid of niet tijdig aan de raad zijn gemeld. Subtotaal A) Begrotingscriterium | € 1.210 | € 1.008 | € 202 B) Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed | € 363 | € 0 | € 363 Subtotaal B) Voorwaaardencriterium | € 363 | € 0 | € 363 C) Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Onrechtmatigheden Misbruik & Oneigenlijk gebruik | € 0 | € 0 | € 0 Subtotaal C) Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium | € 0 | € 0 | € 0 D) Totaal rechtmatigheidsfouten (A+B+C) | € 1.573 | € 1.008 | € 565 E) Verantwoordingsgrens | € 1.262 | € 1.262 De rapporteringstolerantie voor onrechtmatigheden is door de Raad vastgesteld op € 100.000. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium is het criterium van rechtmatigheid dat betrekking heeft op de grenzen van de baten en lasten in de door de raad geautoriseerde begroting van exploitatie en investeringskredieten en de hiermee samenhangende programma’s, waarbinnen de financiële beheershandelingen tot stand moeten zijn gekomen. In beginsel worden alle afwijkingen van de begroting als onrechtmatig beschouwd. In de financiële verordening is vastgelegd welke afwijkingen als acceptabel worden aangemerkt.

Overschrijding lasten exploitatiebudgetten: In 2025 is er bij de begrotingsprogramma's sprake geweest van een overschrijding van € 1.008.000. Op basis van de Financiële Verordening 2025 artikel 12 lid 4 is de overschrijding van € 1.008.000 acceptabel. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening en bij de programmaverantwoording. • | Programma 7: voor een bedrag van € 132.000 komt deze overschrijding voort uit hogere kosten voor rioolaansluitrechten. Daarnaast is sprake van hogere rioleringskosten voor een bedrag van € 111.000. • | Programma 8: voor een bedrag van € 163.000 komt deze overschrijding voort uit de grondexploitatie. De overschrijding van de lasten wordt gecompenseerd door een gelijke overschrijding van de baten uit de grondexploitatie in programma 8. Daarnaast is voor een bedrag van € 103.000 sprake van hogere loonkosten in taakveld grondexploitatie. • | Programma 9: de overschrijding binnen dit programma wordt voornamelijk veroorzaakt door hogere salarislasten van € 363.000. Daarnaast is sprake van hogere lasten die voortkomen uit een naheffingsaanslag van de Belastingdienst van € 155.000 en hogere automatiseringskosten van € 139.000. Overschrijding investeringsbudgetten: • | In 2025 is er bij de investeringsbudgetten sprake geweest van een overschrijding van € 202.000.

Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar bijlage 3. - pagina 60 van 160 - pagina 61 van 160 Verbetering beheersmaatregelen begrotingscriterium De voortgangsrapportage is belangrijk voor het signaleren van en anticiperen op (potentiële) begrotingsonrechtmatigheden. Het doel hiervan is om de informatievoorziening aan de raad te versterken en onrechtmatigheden te voorkomen. Daarnaast is sprake van een decemberwijziging ten behoeve van incidentele budgetten. Het uitbreiden van de decemberwijziging met begrotingswijzigingen kan helpen om onrechtmatigheden te voorkomen. Door de begroting laat in het jaar aan te passen naar de meest actuele inzichten zal de afwijking ten opzichte van de begroting bij de jaarrekening naar verwachting dalen. Voorwaardencriterium Bij dit criterium gaat het om toepassing van de eisen en voorwaarden die worden gesteld aan financiële (beheers)handelingen. Die eisen en voorwaarden hebben betrekking op doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden bewijsstukken, recht, hoogte en duur. Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed: In 2025 zijn inkopen ter waarde van € 363.000 niet in overeenstemming met de geldende Europese aanbestedingsregels uitgevoerd, doordat ten onrechte geen Europese aanbestedingsprocedure is gevolgd. Daarvan bedraagt één inkoop hoger dan de rapportagegrens van € 100.000.

• Er is sprake van een onrechtmatigheid van € 142.000 doordat een contract met een softwareleverancier niet Europees is aanbesteed. Bij het aangaan van het contract lag deze waarde nog onder de drempel, door functionele uitbreidingen en prijsstijgingen is sprake van een overschrijding van de EU aanbestedingsgrens. Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium Misbruik is het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens. Met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te ontvangen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Oneigenlijk gebruik is het door het aangaan van rechtshandelingen en/of feitelijke handelingen, ontvangen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de tekst van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. Uitkeringen, subsidies en vergunningen gaan alleen naar inwoners, bedrijven en instellingen die daar recht op hebben. Dit wordt getoetst aan wet- en regelgeving en interne integriteitsregelingen en -afspraken. Wij hebben interne procedures om na te gaan dat (belasting-)gelden, subsidies, uitkeringen of bijdragen, enzovoort op de juiste manieren worden ingezet en besteed. Voor verschillende beleidsterreinen hebben wij preventieve en/of repressieve maatregelen.

Preventieve maatregelen zijn met name regelgeving, voorlichting en controle vooraf. Repressieve maatregelen zijn controle achteraf en sanctionering. AO/IC VIC control Verbijzonderde Interne Controle Gedurende 2025 is het intern controleplan vastgesteld door het College. Op basis van het controleplan zijn gedurende het jaar controlewerkzaamheden uitgevoerd. De VIC-functionaris heeft medio november een rapportage uitgebracht. De rapportage is besproken met de proceseigenaren, MT en college. In 2026 zijn de werkzaamheden over 2025 voortgezet ten behoeve van het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. Fraude en Risicomanagement Zoals opgenomen in de begroting 2025, zijn gedurende het jaar de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • In 2025 zijn gesprekken gevoerd met proceseigenaren van kritische processen binnen de organisatie. Hierbij zijn de risico’s en beheersmaatregelen in kaart gebracht. • De geïdentificeerde risico’s zijn opgenomen in de werkprogramma’s per proces, waarbij tevens de bijbehorende beheersmaatregelen zijn vastgesteld. • De VIC heeft interne controles uitgevoerd op de kritische processen. De bevindingen zijn besproken met de proceseigenaren en afdelingsmanagers, die een reactie hebben gegeven.

Paragraaf 5 - Verbonden partijen A | Inleiding op de paragraaf Algemeen Deze paragraaf gaat in op de doelstellingen, activiteiten en de financiële mate van betrokkenheid van de samenwerkingsverbanden waarin onze gemeente in financieel opzicht participeert en (ook) een bestuurlijke invloed kan uitoefenen. Voor de visie op de verbonden partijen wordt verwezen naar de nota verbonden partijen. De opgenomen cijfers zijn de meest recent beschikbare cijfers op 1 maart 2026. Beleidskader De nota verbonden partijen is door de raad op 11 mei 2021 vastgesteld. B | Bestaande verbonden partijen - Gemeenschappelijke regelingen Gemeenschappelijke GGD Regio IJsselland te Zwolle 11 deelnemende gemeenten. Gemeenten hebben zitting in het algemeen bestuur. Iedere gemeente Bestuurlijk belang | heeft 1 stem. Gemeentelijke vertegenwoordiger in het jaar 2025: wethouder J.C. Bos. Financieel belang gemeente | Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Voor 2025 is er € 994.944 voldaan. Dit is 3,8% van het totaal van de ontvangen gemeentelijke bijdragen door de GGD IJsselland. GGD IJsselland werkt aan publieke gezondheid voor 11 gemeenten en wil het gezicht zijn van de publieke gezondheid in de samenleving. Zij zetten hun expertise in en delen deze in de samenwerking met andere partijen. Alle inwoners in de regio zijn op een eigen manier bezig met gezondheid.

Daar sluiten zij bij aan met als uitgangspunt zoveel mogelijk regie bij de inwoner. Ze Openbaar belang/ doelstelling | spelen snel en flexibel in op vragen en ontwikkelingen in de samenleving en gaan daarbij actief op zoek naar kansen. GGD IJsselland is daarnaast onderdeel van een samenhangend aanbod van publieke gezondheid in Nederland en voert taken uit zoals deze in de wet Publieke gezondheid aan gemeenten zijn opgedragen. Bedragen (x €1.000) | Begin van het jaar 2024 | Einde van het jaar 2024 Eigen vermogen | 3.191 | 4.110 Financiële kengetallen Vreemd vermogen | 12.432 | 12.419 Financieel resultaat | 2023: 1.146 | 2024: 975 Elke gemeente geeft een bijdrage per inwoner voor de basisproducten die voor alle gemeenten gezamenlijk worden uitgevoerd (inwonerbijdrage). Voor de diensten Jeugdgezondheidszorg worden de kosten op basis van het aantal inwoners 0-18 jaar verdeeld. GGD IJsselland voert een actief financieel risicobeleid. De weerstandscapaciteit wordt geëvalueerd op basis van een financiële risico-inventarisatie. Aanvullende producten worden gefinancierd door de gemeenten die deze afnemen. Voor de risico’s voor incidentele additionele taken(maatwerk en projecten) is een aparte voorziening getroffen. Risico's | Risico’s voor additionele producten kunnen niet ten laste komen van alle gemeenten in de Gemeenschappelijke regeling.

Indien de weerstandscapaciteit niet voldoet, kunnen gemeenten - naar rato van het inwonertal - worden aangesproken op een eventueel exploitatietekort. Op basis van de meerjarenraming van GGD IJsselland is het risico voor de gemeente Staphorst klein. In het risicoprofiel voor 2026 wordt geen rekening gehouden met de overgang van RSJ IJsselland naar de GGD. Deze kansen en risico's worden opgenomen in de eerstvolgende begrotingswijziging 2026. Veiligheidsregio IJsselland te Zwolle Bestuurlijk belang | 11 deelnemende gemeenten. Deelname in het dagelijks bestuur door burgemeester J. ten Kate. Financieel belang gemeente | Het financieel belang komt tot uiting in de jaarlijkse bijdrage. Voor 2025 afgerond € 1,2 miljoen. Percentage Staphorst van het totaal: 2,73 %. - pagina 62 van 160 In oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio’s in werking getreden. Op basis hiervan zijn in Nederland 25 veiligheidsregio’s ingesteld waaronder Veiligheidsregio IJsselland (VRIJ). Veiligheidsregio Openbaar belang/ doelstelling | IJsselland richt zich op het voorkomen en bestrijden (van de gevolgen) van branden, ongevallen, rampen en crises. Dit gebeurt in het gebied van de elf, via een gemeenschappelijke regeling, aangesloten gemeenten.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://staphorst.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a7c26e7e-e3f4-45cb-b686-395c137d967e?agendaItemId=86b50b48-f8f2-4119-a9c2-a3fc62870e43