CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

2505-14020 Gemeente Staphorst - Accountantsverslag Staphorst 2024 definitief 28-05-2025 (geanonimiseerd)

Raadsvergadering 24 juni 2025, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend hamerstuk: Jaarstukken 20248.859 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Accountantsverslag

Gemeente Boekjaar 2024

Staphorst

el

Aanbiedingsbrief Aan de

gemeenteraad

van

de gemeente

Staphorst

Postbus 2 7950 AA STAPHORST

Onderwerp: Accountantsverslag Kenmerk:

Definitieve versie 28

Geachte leden

van

de

2024 mei 2025

gemeenteraad,

In

overeenstemming met de opdracht tot de controle van de jaarrekening 2024 van gemeente Staphorst, zoals overeengekomen in onze opdrachtbevestiging d.d. 3 oktober 2024, bieden wij u hierbij het accountantsverslag aan. Het accountantsverslag bevat de bevindingen en conclusies naar aanleiding van onze werkzaamheden. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie. Wij machtigen

u

op 4 juni 2025

Wij

vertrouwen erop

Met

vriendelijke groet,

Baker

u

om

onze

hiermee voldoende

Tilly (Netherlands)

goedkeurende controleverklaring op te nemen te hebben

geïnformeerd

en

in

uw

jaarrekening 2024.

zijn graag bereid de inhoud

van

deze

rapportage

nader toe te lichten.

N.V.

(geanonimiseerd) pagina | 2

Inhoud 1.

Bestuurlijke samenvatting

2.

Opdracht

3.

Belangrijkste bevindingen

4.

Financiële positie

5.

Overige onderwerpen

6.

Bijlagen

,

scope en

uitkomsten

pagina | 3

1

Bestuurlijke samenvatting

pagina | 4

Management samenvatting

Bestuurlijke samenvatting Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring te verstrekken.

Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.

Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2024. De gemeente Staphorst heeft de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag vanaf 16 april 2025 is dit conform de BBV in formele zin nu verplicht. ,

Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijkt een beperkt aantal ongecorrigeerde controleverschillen: •

Fouten: er is sprake van € 145. 000 reclassificaties zonder resultaatimpact.

•

Onzekerheden: er zijn met betrekking tot het sociaal domein onzekerheden in de prestatielevering geïdentificeerd met eenimpact van in totaal € 744. 000.

Wij constateren dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en gemeenten. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 in overeenstemming is met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Staphorst voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

Wij constateren dat de gemeente Staphorst heeft gekozen om deze rechtmatigheidsverantwoording op te nemen in de jaarrekening. Uit onze controle zijn geen bevindingen geconstateerd. De rechtmatigheidsverantwoording geeft een getrouw beeld.

We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is gelopen waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. In lijn met voorgaand jaar nemen we in de evaluatie met de organisatie de verbeterpunten van beide kanten mee om zodoende onze dienstverlening verder te verbeteren. ,

pagina | 5

Management samenvatting

Bestuurlijke samenvatting Financiële kengetallen en signaleringswaarden

pagina | 6

Bestuurlijke samenvatting Opdracht , scope en uitkomsten •

De opdracht is uitgevoerd conform de met u gemaakte afspraken en omvat de jaarrekening 2024 van gemeente Staphorst.

•

De bij de jaarrekeningcontrole gehanteerde materialiteit bedraagt € 670. 565 in overeenstemming met het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden. Bij het rapporteren van afwijkingen is vanuit vaktechnische vereisten een grensbedrag gehanteerd van € 33. 528. Dit is lager dan de raad heeft voorgeschreven.

•

Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening.

•

Het jaarverslag is cf. NV Cos 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet in materiële zin aan de laatste actuele voorschriften.

•

Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2024. De gemeente Staphorst heeft ervoor gekozen de rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening en de toelichting hierop in de paragraaf bedrijfsvoering onderdeel te laten zijn van het jaarverslag.

Controleverschillen Uit onze controle met betrekking tot ons getrouwheidsoordeel blijken geen controleverschillen die gecorrigeerd moeten worden. De correcties worden in dit verslag toegelicht. Daarnaast constateren we in lijn met voorgaande jaren dat niet voor alle lasten met betrekking tot het sociaal domein (Jeugdzorg en WMO) de gemeente Staphorst de prestatielevering kan vaststellen. De onzekerheid in de controle bedraagt € 743. 089. Dit wordt veroorzaakt doordat een aantal zorgaanbieders geen controleverklaring heeft aangeleverd bij de productieverantwoording. ,

,

WNT Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2024 van de gemeente Staphorst voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

pagina | 7

Bestuurlijke samenvatting SiSa

Samenwerking

Wij hebben geen ongecorrigeerde controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd.

We hebben vanuit onze zijde ervaren dat het controleproces soepel is gelopen waarbij op een prettige en constructieve wijze met de ambtelijke organisatie is samengewerkt. In lijn met voorgaand jaar nemen we in de evaluatie met de organisatie de verbeterpunten van beide kanten mee. Nog intenser dan voorgaande jaren wordt zowel de organisatie als wij als controleteam geconfronteerd met de administratie lastendruk van de zogenaamde SiSaregelingen. In de bijlage van de jaarrekening legt de gemeente verantwoording af over 25 (2023: 27) soorten van rijksbijdragen welke een ieder weer aparte wet- en regelgeving kennen en eisen stellen aan de administratieve organisatie van de gemeente.

Financiële kengetallen en signaleringswaarden

,

Het boekjaar 2024 sluit met een financieel resultaat van € 21 miljoen voordelig. De totale vermogenspositie van de gemeente Staphorst bedraagt €577 mln. (2023: € 556 mln. ) met een solvabiliteitsratio van 81% (2023: 84%). De vermogenspositie is dan ook zeer gezond te noemen. Het college concludeert in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de incidentele weerstandscapaciteit toereikend is. De structurele weerstandscapaciteit is van voldoende omvang om de structurele risico's te kunnen opvangen. Vanaf het boekjaar 2026 krijgt de gemeente Staphorst te maken met tekorten in de begroting. De komende jaren is de weerstandscapaciteit voldoende om deze tekorten op te vangen. De gemeente Staphorst onderzoekt net als andere gemeenten oplossingen om de tekorten om te buigen naar een positieve meerjarenbegroting. ,

,

,

,

,

pagina | 8

2

Opdracht scope en uitkomsten ,

pagina | 9

2. Opdracht

,

scope

en

uitkomsten

Reikwijdte van de controle

Overzicht toleranties

De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit:

De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 670. 565. Deze materialiteit sluit aan op het door de gemeenteraad op 12 december 2023 vastgestelde controleprotocol over boekjaar 2024.

•

Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen)

•

De jaarrekening

•

Bijlagen

Met de opdrachtbevestiging van d. d. 3 oktober 2024 heeft u ons opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2024. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.

Grondslag

Bedrag

Goedkeuringstolerantie fouten

1% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 670. 565

Goedkeuringstolerantie onzekerheden

3% lasten inclusief toevoegingen reserves

€ 2. 011. 694

Rapporteringstolerantie

5%

van

de goedkeuringstolerantie

€ 33. 528

De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording zoals vastgelegd in uw financiële verordening wijken beperkt af van de toleranties voor de controle op de getrouwheid. Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties: ,

,

Goedkeuringstolerantie fouten Rapporteringstolerantie

Grondslag

Bedrag

3% lasten inclusief toevoegingen reserves

€2. 012. 000

Conform afspraak in de financiële verordening

€ 100. 000

pagina | 10

2. Opdracht

,

scope

en

uitkomsten

Kernpunten en significante risico’s in de controle

Interne beheersing

Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen onder andere met betrekking tot de volgende kernpunten van de controle: ,

•

Waardering van de grondexploitaties;

•

Marktconformiteit van de grond aankopen en verkopen;

•

De rechtmatigheidsverantwoording (en de daarbij horende verantwoordelijkheden voor u);

•

Doorbreking van AO/IB door het management;

•

Prestatielevering inkopen

•

Corruptierisico aanbestedingen

•

Betalingsverkeer

Uitkomsten

Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij de interne beheersing inclusief de IT-omgeving voor zover van belang voor de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Naar aanleiding van onze werkzaamheden hebben wij een managementletter geschreven. Deze managementletter hebben wij op 6 januari 2025 besproken met de organisatie en het college en daarna in definitieve vorm uitgebracht. ,

,

Onze werkzaamheden zijn niet gericht op het geven van een oordeel over de interne beheersing van de organisatie als geheel. De rapportage bevat daardoor niet alle onvolkomenheden in de interne beheersing die bij een eventueel uitgebreid en hierop specifiek gericht onderzoek naar voren zouden kunnen komen. ,

Geautomatiseerde gegevensverwerking Op grond van artikel 393 lid 4 Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Wij merken op dat de jaarrekeningcontrole niet specifiek gericht is op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. ,

Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2024 een goedkeurende verklaring te verstrekken voor de getrouwheid van de jaarrekening. De geconstateerde controleverschillen zijn gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Tevens zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering van de Zorg in Natura (ZiN) uit hoofde van de Jeugdwet ter hoogte van € 260. 717 en uit hoofde van de WMO € 297. 851. Voor PGB betreft dit € 184. 971. De genoemde fouten en onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstoleranties.

Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen. In onze managementletter hebben wij een aantal attentiepunten ten aanzien van de ITomgeving opgenomen. U heeft aangegeven hieraan opvolging te willen geven.

pagina | 11

2. Opdracht

,

scope

uitkomsten

en

Frauderisico’s en continuïteit Onze controleverklaring over boekjaar 2024 bevat gelijk aan voorgaand jaar een verplichte paragraaf over onze werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit. ,

Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden verricht:

,

•

Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde journaalposten te controleren;

•

Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;

•

Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management zoals de waardering van de grondexploitaties vaste activa en vorderingen en het toereikend zijn van voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van vooringenomenheid van het college bij deze posten;

Frauderisico’s Zoals ook in ons controleplan opgenomen bevindt het college dan wel het management zich in een unieke positie om fraude te plegen omdat het in staat is de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door interne beheersingsmaatregelen te doorbreken die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presenteren. Onze beroepsregels schrijven voor dat de accountant dit risico in zijn controle onderkent. ,

,

,

•

Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om;

•

Doornemen van notulen van vergaderingen van het management college en de raad. ,

Ten opzichte van de planningsfase hebben geen wijzigingen in de risico’s onderkend.

pagina | 12

2. Opdracht

,

scope

en

uitkomsten

Naleving wet- en regelgeving en overige Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van wet- en regelgeving voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.

Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren: •

De gemeente Staphorst heeft zelf werkzaamheden uitgevoerd om te controleren dat de aanbestedingen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed. Wij hebben steekproefsgewijs een deel van deze werkzaamheden gecontroleerd;

•

Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen die in rekening zijn gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij; Door middel van een steekproef vaststellen of bij alle materiële grondaankopen en –verkopen door de gemeente vastgestelde procedures in materiële zin zijn gevolgd;

•

Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt.

,

Corruptie en omkopingsrisico’s Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een relatief grote omvang plaatsvinden de transparantie over marktprijzen niet in alle gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere corruptiegevoelige sectoren (vastgoed constructie infrastructuur et cetera). Hierdoor hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen. ,

,

,

Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de praktijkhandreiking “Corruptie werkzaamheden van de accountant” verder aangescherpt hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. De gemeente Staphorst beschikt over beschreven procedures ten aanzien van de samenwerking met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid aangevuld met trainingen voor de juiste mentaliteit van de medewerkers. ,

,

Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen. Continuïteit Als onderdeel van de vereisten voor de controleverklaring hebben wij ook de continuïteitsveronderstelling getoetst. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente Staphorst een sluitende meerjarenbegroting heeft. Daarnaast geven de financiële kengetallen inclusief het weerstandsrisico geen reden tot twijfel of de gemeente haar activiteiten in continuïteit kan voortzetten. De gemeente Staphorst kent een robuuste financiële positie.

pagina | 13

3

Belangrijkste bevindingen

pagina | 14

3. Belangrijkste bevindingen Schattingsposten in de jaarrekening Bij het opstellen van de jaarrekening maakt het college belangrijke schattingen en licht deze toe in de jaarrekening. Wij hebben de schattingen die het college heeft gemaakt bij het opstellen van de jaarrekening 2024 beoordeeld en gecontroleerd. De belangrijkste schattingen in de jaarrekening betreffen:

Schatting

Beoordeling

Beoordeling

2024

2023

Onze zienswijze m. b. t. significante kwalitatieve aspecten en de (mogelijk) kwantitatieve omvang

Waardering van (im)materiële vaste activa

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de (im)materiële vaste activa een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw (im)materiële vaste activa.

De waardering van de langlopende vorderingen

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de langlopende vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw langlopende vorderingen.

De waardering van grondexploitaties

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de grondexploitatie een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw grondexploitaties. Voor een uiteenzetting hiervan verwijzen wij naar paragraaf “waardering van de grondexploitaties” van dit accountantsverslag.

De waardering van debiteuren en vorderingen

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de vorderingen een evenwichtig beeld geven van de waardering van uw vorderingen.

De waardering van de voorzieningen

Wij zijn van mening dat de schattingen met betrekking tot de voorzieningen een evenwichtig beeld geven van de toereikendheid van de voorzieningen. Wel vragen we het college de blijvende aandacht van de financiële onderbouwing van de onderhoudsvoorzieningen. Hiervoor verwijzen wij naar de paragraaf bevindingen van dit accountantsverslag.

15

3. Belangrijkste bevindingen Rechtmatigheidsverantwoording

Begrotingscriterium

Onrechtmatigheden in € *1. 000

Overschrijding van lasten programma's

3. 283

Sinds voorgaand jaar wordt een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen

Overschrijding investeringskredieten

202

in de jaarrekening. In deze rechtmatigheidsverantwoording legt het college zelf

Totaal begrotingsonrechtmatigheden

3. 485

balansmutaties in overeenstemming is met de door de gemeenteraad

Waarvan passend binnen het vooraf gestelde beleid

3. 283

vastgestelde kaders. Deze kaders liggen vast in de begroting en

Resterende begrotingsonrechtmatigheden

202

de gemeentelijke verordeningen alsook in bepalingen in de relevante wet- en

Voorwaardencriterium

Inleiding

verantwoording af over rechtmatigheid. Dit doet het college door zelf een oordeel te geven of de totstandkoming van de lasten de baten en de ,

regelgeving. Alle rechtmatigheidsafwijkingen (individueel en/of cumulatief) boven de door u

Inkopen ten onrechte niet EU aanbesteed

98

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium

N. v. t.

Totaal bruto onrechtmatigheden

3. 583

Waarvan acceptabel

3. 283

Totaal netto onrechtmatigheden

300

als raad vastgestelde verantwoordingsgrens van € 100. 000 worden in de rechtmatigheidsverantwoording benoemd. Zie hiernaast voor het overzicht dat door u in het jaarverslag in de paragraaf bedrijfsvoering is opgenomen. In de volgende pagina's geven we per onderdeel een toelichting.

pagina | 16

3. Belangrijkste bevindingen Bij het verantwoorden over de baten lasten en balansmutaties in de jaarrekening zijn negen rechtmatigheidscriteria van toepassing. Zes criteria (kunnen) direct van invloed zijn op de posten in de balans en de staat van baten en lasten (zien toe op getrouwheidsaspecten inzake grootte en de samenstelling van zowel de baten en de lasten als van de activa en passiva) en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke rechtmatigheidsaspecten van de baten lasten en balansmutaties en raken niet de grootte en samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de jaarrekening van het college worden deze afgedekt langs de volgende lijnen: ,

,

Op grond van Kadernota rechtmatigheid wordt over de criteria die direct van invloed zijn op de verslaggeving c. q. het getrouwe beeld van de jaarrekening niet gerapporteerd in de rechtmatigheidsverantwoording. In de rechtmatigheidsverantwoording komen dus alleen de drie rechtmatigheidscriteria tot uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die ook gelden voor getrouwheid te weten: het begrotingscriterium het voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik. ,

,

Begrotingscriterium De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het (politieke) verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college. U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de uitgaven investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen en welke begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig maar acceptabel). ,

,

pagina | 17

3. Belangrijkste bevindingen In de Kadernota rechtmatigheid beveelt de commissie BBV daarnaast aan dat het college de afwijkingen op het begrotingscriterium nader toelicht in de paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag. Er is sprake van een begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1) toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doorvoert die niet door de gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten of investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig met begrotingswijzigingen is aangepast (3). ,

Wij hebben vastgesteld er bruto lastenoverschrijdingen ten opzichte van de geautoriseerde begroting zijn van € 3. 283. 000 en een overschrijding van de investeringsbudgetten van € 202. 000. De overschrijding is voor een bedrag van € 3. 283. 000 als acceptabel aan te merken de netto onrechtmatigheid bedraagt € 202. 000. De overschrijdingenop begrotingsrechtmatigheid overschrijden zowel afzonderlijk als samen met de bevindingen inzake het voorwaardencriterium en het Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium de verantwoordingsgrens van € 2. 012. 000. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering in de jaarrekening.

Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe- en interne regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: doelgroep termijn grondslag administratieve bepalingen normbedragen bevoegdheden bewijsstukken recht hoogte en duur voor zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid. In het door u vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden) wordt overschreden. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

Een belangrijk onderdeel van het voorwaardencriterium is de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Europese aanbestedingswetgeving is complexe materie en het blijkt in de praktijk moeilijk volledig te beheersen. De gemeente heeft dit ook onderkend en heeft derhalve een spendanalyse uitgevoerd.

pagina | 18

3. Belangrijkste bevindingen Uit de controle op de rechtmatigheid van de inkopen blijkt dat voor gemeentelijke overeenkomsten met een inkoopwaarde van in totaal € 98. 000 niet de juiste procedure is gevolgd. Dit betreft inkopen van software. Wij hebben de gemeentelijke controlewerkzaamheden inhoudelijk beoordeeld en delen deze conclusie. Voor een nadere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering in de jaarrekening. Er zijn tot slot ook voorwaarden waar geen mogelijk financieel gevolg aan is verbonden. Dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Deze situatie doet zich ook voor bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en Renterisiconorm van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Maar ook bij bijvoorbeeld het niet naleven van de termijnen van de subsidieverordening. Volgens een stellige uitspraak van de Commissie-BBV worden formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering worden gerapporteerd. Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm het kasgeldlimiet en de naleving schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente zich aan de wettelijke normen heeft gehouden zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering respectievelijk de jaarrekening. Een toelichting in de paragraaf bedrijfsvoering is dus hiervoor niet noodzakelijk. ,

Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O) Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal samen met de interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium. Het college heeft een Nota misbruik en oneigenlijk gebruik vastgesteld. Het college heeft een uitspraak gedaan in hoeverre het M&O-beleid feitelijk wordt nageleefd en of de getroffen maatregelen effectief werken. Hieruit zijn geen zaken naar voren gekomen die gerapporteerd moeten worden. Conclusie

,

Gezien het feit dat de bevindingen inzake de (bruto) begrotingsrechtmatigheid (€ 3.283.000) de kredieten (€ 202. 000) en het voorwaardencriterium (€ 98. 000) gezamenlijk boven de verantwoordingsgrensuitkomen heeft het college terecht geconcludeerd in de rechtmatigheidsverantwoording dat de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties voor niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. ,

,

pagina | 19

3. Belangrijkste bevindingen Ten opzichte van 31 december 2023 is de boekwaarde van de post grondexploitatie gewijzigd van € 12 mln. naar -/- € 1573 mln. De wijziging van de boekwaarde gedurende 2024 is als volgt samen te vatten: ,

(x € 1. 000)

Verliesvoorziening

,

2024

2023

1. 200

1. 219

Investeringen

1. 812

970

Grondverkopen

-4. 680

-1. 404

Tussentijdse winstneming / afgesloten projecten

452

415

Mutatie verliesvoorziening

-357

0

Boekwaarde per 31 december

-1. 573

1. 200

Boekwaarde

per 1 januari

Waardering inclusief specifieke projectrisico’s

In 2024 is een voorziening getroffen voor het verlieslatende complex RouveenZuid. Door een aangepaste exploitatie en het toevoegen van fase 2a leidt dit tot een verslechtering van het verwachte resultaat.

Tussentijdse winstneming De tussentijdse winstneming is cf. de BBV voorschriften berekend en is toegevoegd aan de reserve grondexploitatie. Specifieke projectrisico’s De gemeente onderkent geen project specifieke risico’s. Wel vragen wij uw aandacht voor de grondexploitatie Bullingerslag. Dit complex zal in 2025 worden afgerond. In de begroting zijn nog kosten opgenomen voor het aanpassen van een spoorwegovergang. Indien in 2025 geen besluit wordt genomen over deze spoorwegovergang adviseren wij u om deze grondexploitatie af te sluiten en de kostenraming van de spoorwegovergang toe te voegen aan een bestemmingsreserve. Hiermee wordt voorkomen dat de grondexploitatie onnodig lang geopend blijft. ,

De grondexploitaties van de gemeente Staphorst lopen steeds meer richting het einde van hun looptijd daarmee daalt de boekwaarde ten opzichte van voorgaande jaren. De verkopen lopen voor op de nog te maken kosten derhalve is een negatieve boekwaarde ontstaan. Dit wordt in de komende jaren weer gecorrigeerd als er kosten gemaakt gaan worden voor het bouw- en woonrijp maken. ,

,

pagina | 20

3. Belangrijkste bevindingen De parameters voor de grondexploitaties

Kostenstijging

De waardering van uw grondexploitaties is voor een groot deel afhankelijk van de gemaakte schattingen. Om inzicht te krijgen in de financiële risico’s stelt de gemeente exploitatieoverzichten op waarin schattingen zijn opgenomen. Wij hebben de door uw gemeente gehanteerde uitgangspunten en parameters getoetst.

De gehanteerde parameter voor de kostenstijging ligt in lijn met de landelijke prijsindexcijfers. De gemeente Staphorst heeft voor het prijspeil 2024 rekening gehouden met een inflatie van 2% en houdt voor de komende jaren op basis van marktinformatie ook rekening met een inflatie aflopend van 35% in 2025 tot 3% in 2026 en verder. De landelijke prijsindexcijfers (metafoor) voor kostenstijgingen liggen tussen 3% en 6%. We achten het uitgangspunt van de gemeente Staphorst realistisch.

Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering en de toelichting op de schattingsonzekerheden aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Parameters Rente

MPG 2024

MPG 2023

0%

0%

Schatting 2024

Schatting 2023

,

Opbrengstenstijging Gezien de hoogte van de marktprijzen per balansdatum houdt de gemeente Staphorst op basis van marktinformatie voor het komende jaren geen rekening met een verhoging van de grondprijs in haar grondexploitaties. Vanwege de relatief korte looptijd van de complexen achten wij dit een realistisch uitgangspunt. ,

Disconteringsvoet

2%

2%

Kostenstijging

35% ,

2%

Opbrengstenstijging

0%

0%

pagina | 21

3. Belangrijkste bevindingen Schattingsonzekerheden grondexploitaties

Sociaal Domein

De huidige situatie en de onzekerheid over de toekomstige ontwikkelingen betekent een grote schattingsonzekerheid op de verwachte realisatie van uw complexen. Bij een hoge mate van schattingsonzekerheid is het passend om in de jaarrekening hierover een nadere toelichting op te nemen. Belangrijke elementen hierbij zijn:

De gemeente Staphorst voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden uitgevoerd worden:

•

Het toelichten van de gehanteerde veronderstellingen.

•

Een toelichting (impact / scenario’s) over de schattingsonzekerheid.

Wij hebben vastgesteld dat de toelichting in paragraaf Grondbeleid in de jaarrekening in toereikende mate deze onzekerheden weergeeft.

Onderdeel

Uitvoerder

Bepaling last boekjaar

Uitkeringen (Participatiewet)

Zelfstandig

Werkelijke lasten

Externe partij

Vaste bijdrage op basis van de begroting

Jeugdwet

Zelfstandig

Werkelijke lasten

WMO

Zelfstandig

Werkelijke lasten

PGB’s

Zelfstandig

Werkelijke lasten

Werkdeel (WSW)

pagina | 22

3. Belangrijkste bevindingen Jeugdwet

Eigen bijdrage WMO

Voor de uitvoering van de Jeugdzorg heeft de gemeente voor een deel van de geldstroom op regionaal niveau contracten afgesloten met zorgaanbieders.

Een aanvrager van een voorziening hulp in de huishouding zorg in natura of een financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de WMO een eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen vaststellen. Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente Staphorst heeft deze onzekerheid in de jaarrekening 2024 toereikend toegelicht. ,

,

,

Voor een deel van de kosten die binnen de regio verdeeld wordt zijn de kosten lokaal gemaakt. De betreffende gemeente is daarbij zelf verantwoordelijk voor het vaststellen van de prestatielevering. De complicerende factor hierbij is dat de gemeente Staphorst nog niet voldoende beheersmaatregelen heeft om vast te stellen dat de prestatie vanuit de zorgaanbieder aan de cliënt wordt geleverd. Het deel waarvan de prestatielevering niet kan worden vastgesteld bedraagt € 260. 717 (2023: € 171. 882). ,

WMO De gemeente Staphorst voert de WMO zelfstandig uit. We hebben vastgesteld dat de gemeente in voldoende mate zelf controles op de juistheid van de facturatie van de zorgaanbieders en de prestatielevering uitvoert. Uit onze controle volgen geen materiële fouten of onzekerheden behoudens het feit dat één zorgaanbieder geen toereikende verklaring heeft opgeleverd. Dit leidt tot een onzekerheid van € 297. 851 (2023: € 236. 011).

pagina | 23

3. Belangrijkste bevindingen PGB’s

Onderhoudsvoorzieningen

De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2024 een verklaring met beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen. Dit is gelijk aan voorgaande jaren. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de zogenaamde projectiebrief voor gemeente Staphorst blijven onder onze rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. Hiervoor heeft de gemeente Staphorst geen aanvullende werkzaamheden uitgevoerd. Derhalve heeft de gemeente Staphorst een onzekerheid ten aanzien van de prestatielevering voor de kosten PGB WMO ad € 37. 246 (2023: € 24. 905) en PGB Jeugdwet ad € 147. 725 (2023: € 179. 100).

De meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) gemeentelijke gebouwen is opgesteld en wordt in 2025 vastgesteld. Hierin zijn de onderhoudskosten van bijvoorbeeld het gerenoveerde gemeentehuis geactualiseerd. Materiële vaste activa Begin 2025 is de verduurzaming en renovatie van het gemeentehuis afgerond. Met ingang van boekjaar 2026 zal er worden afgeschreven over de investeringen. Als gevolg hier van zullen de afschrijvingslasten de komende jaren stijgen. We zijn het eens met de start van afschrijving per 2026.

De hogere omvang van onzekerheden ten opzichte van voorgaand jaar hangt met name samen met een aantal instellingen waarvan de controleverklaring nog niet conform afspraak is opgeleverd. We adviseren gemeente Staphorst om het contractmanagement nader te onderzoeken. Om meer grip te krijgen op de onzekerhedenin de prestatielevering (omvang onzekerheden en/of doorlooptijd jaarrekeningtraject)kan de gemeente Staphorst verderoverwegen om hier zelf werkzaamheden op uit te voeren. Bijvoorbeeld door het uitvoeren van een tevredenheidsonderzoek of enquête onder zorg cliënten.

pagina | 24

3. Belangrijkste bevindingen Jaarverslag

Verbonden partijen

In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar. De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening waaronder de staat van baten en lasten met toelichting en de balans met toelichting zoals in de jaarstukken 2024 is opgenomen.

Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met verbonden partijen van gemeente Staphorst. In het kader van onze controle hebben wij vastgesteld dat:

,

•

De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.

•

Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met verbonden partijen welke indicaties geven voor fraude.

,

Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening. Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen gesignaleerd.

,

•

Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet is nageleefd.

Op de volgende pagina zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen.

pagina | 25

3. Belangrijkste bevindingen Element jaarverslag

Vereisten BBV

Onze waarneming Uw jaarverslag bevat in materiële zin de vereiste informatie op basis van artikel 24 lid 2 artikel 25 en 26 BBV. Daarnaast zouden de cijfers 2024 van uw ,

verbonden partijen opgenomen dienen te worden deze zijn echter nog niet in alle gevallen beschikbaar. ,

Verenigbaar

Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.

Overeenstemming

Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden. Alle verplichte paragrafen behoudens de paragraaf Openbaarheid zijn opgenomen en zijn kwalitatief van voldoende niveau. De inhoud welke in de paragraaf ,

Paragrafen

Openbaarheid zou moeten staan is wel opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering. De commissie BBV heeft echter geadviseerd om vooruitlopend op de gewijzigde BBV hiervoor al een aparte paragraaf voor op te nemen.

Informatiewaarde

De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële gevolgen.

Incidentele baten en lasten

De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan de eisen vanuit het BBV.

Fraude

Fraude en de frauderisicoanalyse is een steeds belangrijker thema. We adviseren u in de paragraaf bedrijfsvoering te rapporteren over de actualisatie van uw frauderisicoanalyse.

pagina | 26

3. Belangrijkste bevindingen SiSa

WNT verantwoording

Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:

Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. In 2024 is de gemeentesecretaris met pensioen gegaan en is een opvolger benoemd. Alle topfunctionarissen zijn in loondienst.

•

€12. 500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan €125. 000 is.

•

10% indien de omvangbasis groter dan €125. 000 en kleiner dan of gelijk aan €1. 000. 000 is.

•

€125. 000 indien de omvangbasis groter dan €1. 000. 000 is.

Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15juli aanstaande elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen SiSa-bijlage.

In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.

Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichting geldt eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de omvang van het dienstverband) overschrijdt. ,

Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2024 niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie c. q. nevenactiviteiten hebben die onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel uitmaakt van de controle van de accountant. De WNTtoezichthouders kunnen hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.

pagina | 27

4

Financiële positie

pagina | 28

4. Financiële positie Analyse van het resultaat

Verloop van het eigen vermogen Het eigen vermogen inclusief het gerealiseerde resultaat bedraagt per 31 december 2024 volgens de jaarrekening € 577 mln. ,

,

,

Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde resultaat bedraagt afgerond € 2172 mln. positief. In de gewijzigde begroting was rekening gehouden met een resultaat van € 2576 mln. positief. Dit is € 449. 000 lager dan de gewijzigde begroting voor 2024. ,

,

Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1. 000) 60. 000

In de samenvatting van de financiële positie wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven. In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2024 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken.

50. 000 40. 000 30. 000

De belangrijkste afwijkingen zien toe op:

20. 000

•

Een nadeel van € 271. 000 op programma 5 als gevolg van hogere onderhoudskosten voor openbaar groen door onder meer areaaluitbreiding.

10. 000

•

Een nadeel van € 544. 000 op programma 6 door gestegen kosten voor jeugdzorg reïntegratie.

•

Een voordeel van € 267. 000 op programma 8 als gevolg van hogere opbrengsten omgevingsvergunningen en het voordelig saldo op grondexploitaties.

•

Een voordeel op programma 9 hoofdzakelijk door lagere afschrijvingslasten in 2024 dan begroot (hangt samen met afwikkeling renovatie gemeentehuis in 2025).

0

2021 reserve Algemene

2022Bestemmingsreserve 2023

2024

Gerealiseerd resultaat

Van de totale reserves ter hoogte van € 577 mln. is € 156 mln. opgenomen als algemene reserve. Het saldo van deze algemene reserve is ten opzichte van voorgaand jaar gestegen met € 22 mln. Per saldo is gedurende 2024 € 32 mln. gedoteerd aan de bestemmingsreserves. Het gerealiseerde resultaat in 2024 bedraagt € 21 mln. ,

,

,

,

,

,

,

,

,

Een groot deel van bovenstaande oorzaken kon niet in een eerder stadium voorzien worden enkele afwijkingenmogelijk wel. We adviseren u in lijn met de aanbevelingen van de commissie BBV om aandacht te hebben voor afwijkingen op baten en lasten niet zijnde begrotingsoverschrijdingen. ,

,

,

pagina | 29

4. Financiële positie Meerjarenperspectief Voor het boekjaar 2025 heeft de gemeente Staphorst nog een sluitende begroting. Vanaf 2026 krijgt ook de gemeente Staphorst te maken met tekorten in de exploitatie. De komende jaren zal in het teken staan van zoeken naar oplossingen om het tekort aan middelen te beperken. Het weerstandsvermogen is voldoende om de komende jaren tekorten op te vangen. Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de landelijke ontwikkelingen weergegeven: Gemeente

Landelijk

Provincie

Kengetal

2024

2023

2024 (B)

2023

2024 (B)

2023

Netto schuldquote

-42

-42

565 ,

714 ,

465 ,

-112

Netto schuldquote gecorrigeerd

-45

-44

514 ,

654 ,

395

-185

Solvabiliteit

81

84

352

308

368

95

Grondexploitaties

2

8

74

58

52

0

Belastingcapaciteit

87

87

1008

1051

936

82

Structurele exploitatieruimte

4

4

2

05

2

10

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

,

Het kengetal netto-schuldquote gecorrigeerd is licht gestegen in 2024 maar blijft laag. ,

De solvabiliteit daalt naar 81% in 2024. De VNG hanteert een signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Aan de bovenkant oordeelt het VNG dat een solvabiliteit boven de 50% als zeer goed aan te merken is. De gemeente Staphorst kent derhalve een gezonde financieringspositie. Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de in exploitatie genomen gronden zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten dit is voor Staphorst laag te noemen. ,

Belastingcapaciteit: de lastendruk in de gemeente Staphorst ten opzichte van het landelijk gemiddelde bedraagt 87%. Dit is eveneens lager dan het landelijke gemiddelde. Op basis van het kengetal “structurele exploitatieruimte” blijkt dat er beperkte structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting op te vangen.

We constateren dat de financiële kengetallen van de Gemeente Staphorst op de meeste punten beter zijn dan zowel het landelijke gemiddelde als het gemiddelde van alle gemeentes in de provincie Overijssel.

pagina | 30

4. Financiële positie Weerstandsvermogen en risicobeheersing In de paragraaf " Weerstandsvermogen en risicobeheersing " in het jaarverslag is een toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s waarbij rekening wordt gehouden met kans op voordoen en financiële impact wordt berekend welk bedrag benodigd is ter dekking van de geïdentificeerde risico’s. ,

,

Hiernaast is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een kwalificatie van de weerstandsratio. De incidentele weerstandscapaciteit is voornamelijk opgebouwd vanuit de algemene reserves de structurele weerstandscapaciteit vanuit de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien. De weerstandsratio kwalificeert als “uitstekend”.

Wij zijn het eens met de geïdentificeerde risico’s door de gemeente. We merken op dat in de incidentele weerstandscapaciteit (hoewel gedaald met € 36 mln. ) voldoende is om de incidentele risico’s op te vangen. De structurele weerstandscapaciteit is van voldoende omvang om de structurele risico's te kunnen opvangen. De gemeente Staphorst blijft inzetten op de lobby richting het Rijk voor voldoende financiering voor hun taken. ,

2024

2023

2022

,

De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico in het jaarverslag zijn:

Weerstandscapaciteit

€ 23. 453

€ 27. 785

€ 28. 511

Risico’s

€ 1. 169

€ 1. 169

€ 1. 204

201,

238,

237,

Weerstandsratio

•

Ontbreken van een stabiel perspectief van de algemene uitkering.

•

Tegenvallende resultaten samenwerkingsverbanden.

•

Grote projecten die leiden tot onvoorziene risico’s.

> = 2. 0

Uitstekend

•

Afboekingen op grondexploitaties.

1. 4 < 2. 0

Ruim voldoende

1. 0 < 1. 4

Voldoende

0. 8 < 1. 0

Matig

0. 6 < 0. 8

Onvoldoende

< 0. 6

Ruim onvoldoende

Weerstandsratio

Betekenis

pagina | 31

4. Financiële positie Ravijnjaar Vanaf 2026 het zogeheten ravijnjaar dreigt een groot financieel tekort voor Nederlandse gemeenten. Het dwingt gemeenten tot moeilijke keuzes: vasthouden aan bestaande taken en voorzieningen of ingrijpende hervormingen doorvoeren. ,

,

Op 19 december 2024 is de notitie structurele baten en lasten van de commissie BBV gepubliceerd. Nieuw hierin is de mogelijkheid om het surplus van de algemene reserve in te zetten als (structurele) bate in de begroting. Dit surplus is het deel dat niet nodig is voor het afdekken van risico’s (weerstandscapaciteit).

Van dit vrij besteedbare deel (surplus) kan een gemeente met ingang van 1 januari 2024 jaarlijks maximaal 10% inzetten voor het dekken van structurele lasten met de voorwaarde dat de solvabiliteit groter of gelijk aan 20% is en blijft. De inzet van het surplus algemene reserve (= vrije reserve) wordt door dit gebruik als structurele 2025 2026 2027 bate bestempeld en is daarmee ook een uitzondering op de regel dat Begrotingsresultaat 1. 306 -1. 526 -1. 773 reservemutaties incidenteel zijn. Het weerstandsvermogen moet naar het oordeel van de toezichthouder voldoende zijn. We constateren dat de vrije reserves van de gemeente Staphorst voor een bedrag van € 156 mln. inzetbaar zijn ter dekking De begrote resultaten laten een structureel sluitende begroting zien waarbij vanaf van tekorten op de korte termijn. De gemeente Staphorst kan overwegen om het 2026 (het ravijnjaar) een duidelijk tekort is. Om als gemeenteraad de financiële surplus voor de komende jaren in te zetten. impact van keuzes te kunnen bepalenis inzicht in structurele en incidentele resultaten van groot belang. De begroting 2025-2027 laat het volgende beeld zien:

,

,

pagina | 32

5

Overige onderwerpen

pagina | 33

5. Overige onderwerpen Aanpassing BADO en BBV In de aanpassing van BADO op 16 april jl. is echter nog een belangrijke wijziging opgenomen: de maximale goedkeuringstolerantie van 1% voor fouten en 3% voor onzekerheden (dus samen 4%) wijzigt met ingang van boekjaar 2025 in een maximale goedkeuringstolerantie van 2% voor afwijkingen. Met afwijkingen worden zowel fouten als onzekerheden bedoeld. Daarnaast wijzigt ook de grondslag voor de goedkeuringstolerantie van lasten inclusief toevoegingen aan de reserves naar lasten exclusief toevoegingen aan de reserves. De lat komt daarmee voor uw organisatie dus hoger te liggen. Voor de rechtmatigheidsverantwoording geldt dat deze met ingang van 2025 maximaal 2% van de lasten exclusief toevoegingen aan de reserves mag bedragen waar dat in 2023 en 2024 nog maximaal 3% van de lasten inclusief toevoegingen aan de reserves mocht zijn.

Hierbij bevestigen wij dat wij geen geschenk en/of een persoonlijke uiting van gastvrijheid van uw gemeente hebben ontvangen met een waarde van meer dan honderd euro. Kwaliteitsborging Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen omvatten onder meer: •

Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners professionals en ondersteunende stafdiensten

•

Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures waaronder de beoordeling ofer sprake is van mogelijk conflicterende diensten

•

In- en extern kwaliteitsonderzoek

•

Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten

•

Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van een deugdelijk / deskundig oordeel

,

,

Om deze wijzigingen goed in de organisatie in te bedden adviseren wij u om te kijken of aanpassing van de financiële verordening de controleverordening het controleprotocol en het interne controleplan aan de orde is. ,

,

,

Bevestiging onafhankelijkheid Wij zijn van mening dat wij onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de objectiviteit van onze oordeelsvorming niet is aangetast in overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta). ,

Op deze controleopdracht zijn geen specifieke maatregelen getroffen om onze onafhankelijkheid te waarborgen.

pagina | 34

5. Overige onderwerpen Controleaanpak en uitvoering

Inschakeling van interne / externe deskundigen

Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts. Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de andere accountants en de ingeschakelde experts. Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2024 onderkend deze zijn weergegeven op pagina 8 van dit verslag.

Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen. Schriftelijke bevestigingen Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van het management voor het opstellen van de jaarrekening voor het volledig verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante informatie. Wij hebben de schriftelijke bevestigingen van het management verkregen. ,

,

Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants Voor de jaarrekening van de gemeente Staphorst maken wij geen gebruik van verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties.

pagina | 35

5. Overige onderwerpen Duurzaamheidsverslaggeving: last of must have? De eisen rondom duurzaamheidsverslaggeving (Corporate Sustainability Reporting Directive) voor bedrijven zijn de afgelopen jaren zeer actueel geworden. Ongeacht de precieze kaders van de wettelijke verplichting onderkennen bedrijven dat rapporteren over hun prestaties rondom milieu (Environment) mensen (Social) en governance (G) ook aanzienlijke voordelen kan opleveren zeker daar waar eindgebruikers of andere belanghebbenden hier grote waarde aan hechten.

Kortom op korte of iets langere termijn zal de BNG (en dit geldt ook voor andere banken) inzicht willen krijgen in de duurzaamheidsprestaties van gemeenten provincies waterschappen en gemeenschappelijke regelingen.

Voor de publieke sector gelden er nog zeker geen verplichtingen en de verwachting dat die er snel gaan komen is er ook niet. Tegelijkertijd vinden wij het begrip ‘duurzaamheid’ terug in vrijwel elk coalitieakkoord programmabegroting of jaarstukken. Ook zaken als de Regionale Energie Strategie (RES) Brede Welvaart en de relatie tussen inwoners en publiek bestuur ontbreken niet stuk voor stuk onderdelen van ESG. Het rapporteren ten aanzien van duurzaamheid is dus niet iets wat bij nul begint.

Wij hebben als Baker Tilly zelf een ESG Overheidskompas ontwikkeld waarin wij onze expertise vanuit de rapporteringsverplichtingen voor het bedrijfsleven hebben ingezet om tot een overheidsvariant te komen. In dit ESG Overheidskompas komen ook de welbekende 3W-vragen aan de orde:

,

,

,

,

,

Onlangs hebben wij een webinar gehouden voor de publieke sector. Duurzaamheidsverslaggeving kwam hierin ook aan de orde. In dit webinar spraken Michiel Ellens business developer decentrale overheid van de BNG en David Zijlmans partner Business Advisory van Baker Tilly over dit onderwerp. Michiel Ellens geeft aan dat de BNG als belangrijke financier van de decentrale overheid te maken heeft met de verplichtingen vanuit de EU om zorg te dragen voor sustainable finance/duurzame financiering. Dat betekent dat de bank ook inzicht moet hebben en inzicht moet verstrekken in haar jaarverslag of het geld dat als financiering beschikbaar wordt gesteld ook bijdraagt aan de doelstellingen van het verdrag van Parijs. Het zou zelfs zo kunnen zijn dat financiering van duurzame initiatieven goedkoper wordt en financiering van niet-duurzame initiatieven duurder wordt voor de decentrale overheid. ,

,

,

,

,

,

,

,

Landelijk zijn er meerdere initiatieven rondom duurzaamheidsverslaggeving door de decentrale overheid. Zo is er een handreiking aangeboden aan de commissie BBV de commissie BADO en het Ministerie van BZK. ,

,

•

Wat willen wij bereiken?

•

Wat gaan wij daarvoor doen?

•

Wat mag het kosten?

Zo sluit dit ESG Overheidskompas naadloos aan op de richtlijnen voor de programmabegroting en -verantwoording. En dan wilt u natuurlijk nog het antwoord op de vraag: duurzaamheidsverslaggeving een last of een must have? – In onze overtuiging een must have voor de publieke sector. Daarbij uitdrukkelijk de kanttekening: stel alleen doelstellingen daar waar je ook significante invloed op kan uitoefenen draag dan ook zorg voor de juiste brondata en stuur op basis van de uitkomsten. Dan is het een must have voor beleidsontwikkeling ,

pagina | 36

5. Overige onderwerpen Audit Wet politiegegevens (Wpg) Zet uw organisatie opsporingsambtenaren in? Heeft u als gemeente boa's in

Hoe ziet de cyclus eruit?

dienst? In dat geval zijn de Wet politiegegevens (Wpg) en Besluit politiegegevens buitengewoon opsporingsambtenaren (Bpg boa) waarschijnlijk voor uw organisatie van toepassing. Wij informeren u graag over de auditplicht.

Interne audit (jaarlijks)

Doorvoeren verbeteringen

(jaarlijks; indien nodig)

Verschil Wpg en AVG? Bij specifieke taken op het gebied van opsporing is voor de beveiliging van persoonsgegevens de Wet politiegegevens van toepassing niet de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De Wpg komt in grote lijnen overeen met de AVG. Toch zijn er ook belangrijke verschillen. Het meest in het oog springende verschil is de auditplicht op de gegevens-verwerking bij opsporingstaken. Jaarlijks bent u verplicht om een interne Wpg audit uit te voeren. Eenmaal in de vier jaar dient uw organisatie een externe Wpg audit uit te laten voeren. De diepgang van de externe Wpg audit betreft opzet bestaan en werking. ,

,

Rapporteren

aan AP (voor 1 maart 2026)

Externe audit

(één keer in de vier jaar; nu over 2024)

Wpg-audit 2024 In 2025 dient de externe Wpg audit over 2024 te worden uitgevoerd. Uiterlijk 1 maart 2026 dienen Boa-werkgevers de Wpg assurance rapportage over 2024 in te leveren bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Het is van belang dat uw organisatie tijdig de Wpg audit laat uitvoeren. Baker Tilly voert bij een groot aantal organisaties in de publieke sector de Wpg audit uit. Graag gaan wij met uw organisatie in gesprek over de Wpg audit en op welke wijze Baker Tilly u hierbij kan ondersteunen.

pagina | 37

6

Bijlagen

pagina | 38

Bijlage A: SiSa-bijlage Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15juli 2025 elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. Nummer

Specifieke uitkering

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp aan gedupeerden toeslagenproblematiek

C92

Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertraging

D23

Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen

E44B E110B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden) Tijdelijke regeling specifieke uitkering mobiliteitspakketten ten behoeve van woningbouw (SiSa tussen medeoverheden)

E84

Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2024

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024

Fout of onzekerheid

Financiële omvang in euro’s

Toelichting fout/onzekerheid

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

Goedkeurend

Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:

Goedkeurend

pagina | 39

Bijlage A: SiSa-bijlage Nummer

Specifieke uitkering

Fout of onzekerheid

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 gemeentedeel 2024

G4

Tozo 5 gemeentedeel 2024

G10

Wet inburgering gemeentedeel 2024 Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire in jaar T_ gemeentedeel 2024

G12 G13

Besteding/baten onderwijsroute gemeentedeel 2024

H4

Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025

H12

Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen gezondheidsbevordering cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026 ,

H30 H35B

Specifieke uitkering IZA-doelen 2023-2026 (SiSa tussen medeoverheden)

J55

Aanpak energiearmoede Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen en eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal Isolatieprogramma Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw (SiSa tussen

Financiële

Toelichting

omvang in euro’s

fout/onzekerheid

,

,

J94 J210B

medeoverheden)

Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=72fc4430-5114-4946-bfc8-c44a325b2001