1. Toelichting Bestemmingsplan Oude Rijksweg 419a
Tekst van het document
Bestemmingsplan De Streek, partiele herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 2 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 1 1 1.1 1.2 1.3 1.4
HOOFDSTUK 1 INLEIDING ............................................................................... 5 Aanleiding .......................................................................................................... 5 Plangebied ......................................................................................................... 5 Vigerende planologische situatie ........................................................................ 5 Strijdigheid met bestemmingsplan ...................................................................... 6
2 HOOFDSTUK 2 HISTORISCH-GEOGRAFISCHE BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ........................................................................................................... 8 2.1 Bestaande situatie .............................................................................................. 8 2.1.1 Bestaande situatie ................................................................................... 8 2.1.2 Ontstaansgeschiedenis............................................................................ 9 2.1.3 Hydrologie ............................................................................................. 10 2.1.4 Landschaps- en natuurwaarden ............................................................. 10 2.2 Nieuwe situatie ................................................................................................. 11 2.2.1 Beschrijving initiatief .............................................................................. 11 2.3 Randvoorwaarden gemeente ............................................................................ 12 2.3.1 Meegegeven randvoorwaarden.............................................................. 12 2.3.2 ruimtelijke en landschappelijke inpassing binnen De Streek ................... 12 2.4 Verbetering fysieke leefomgeving .....................................................................
14 2.4.1 Gebruikerswaarde ................................................................................. 14 2.4.2 Belevingswaarde ................................................................................... 15 2.4.3 Toekomstwaarde ................................................................................... 15 2.4.4 Duurzaamheid ....................................................................................... 15 2.4.5 Sociale veiligheid ................................................................................... 15 2.4.6 Zorg ...................................................................................................... 15 2.4.7 Maatschappelijke component ................................................................. 15 3 3.1
HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADER .................................................................... 17 Rijksbeleid ........................................................................................................ 17 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) .......................................................... 17 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking .................................................... 18 3.2 Provinciaal beleid ............................................................................................. 19 3.2.1 Omgevingsvisie Overijssel ..................................................................... 19 3.2.2 Omgevingsverordening Overijssel ......................................................... 19 3.2.3 Generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel ....................................... 19 3.2.4 Ontwikkelingsperspectieven................................................................... 20 3.2.5 Gebiedskenmerken ............................................................................... 21 .................................................................................................................................. 26 3.3 Gemeentelijk beleid .......................................................................................... 27 3.3.1 Wijzigingsbevoegdheid bestemmingsplan ..............................................
27 3.3.2 Woonvisie 2020 – 2024 (cijfermatige herijking 2021) ............................. 28 3.3.3 Nota Belvedère: Staphorst een eigen wereld ......................................... 29 3.3.4 Beleidsnotitie Open plekken (versie oktober 2016 – 5e wijziging) ........... 30 3.3.5 Structuurvisie Staphorst voor elkaar ....................................................... 31 3.3.6 Externe veiligheidsvisie gemeente Staphorst ......................................... 33 3.4 Conclusie beleid m.b.t. initiatief......................................................................... 33
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9
4.10
4.11
4.12
4.13
Blad 3 van 67 17 februari 2024 Versie 01
HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSASPECTEN ....................................................... 34 Milieu-effectrapportage ..................................................................................... 34 Duurzaamheid en klimaat ................................................................................. 35 Bodem ............................................................................................................. 35 Geluid .............................................................................................................. 36 Luchtkwaliteit .................................................................................................... 37 Geur ................................................................................................................. 38 Bedrijven en milieuzonering .............................................................................. 39 Externe veiligheid ............................................................................................. 41 4.8.2 Conclusie .............................................................................................. 42 Water ............................................................................................................... 43 4.9.1 Vigerend beleid .....................................................................................
43 4.9.2 Waterparagraaf...................................................................................... 44 Archeologie en cultuurhistorie ........................................................................... 47 4.10.1 Archeologie.......................................................................................... 47 4.10.2 Cultuurhistorie ..................................................................................... 47 Flora en fauna .................................................................................................. 48 4.11.1 Gebiedsbescherming ........................................................................... 49 4.11.2 Soortenbescherming ............................................................................ 50 4.11.3 Stikstofdepositie................................................................................... 51 Verkeer (en parkeren en in- en uitritten)............................................................ 51 4.12.1 Verkeer aantrekkende werking ............................................................. 51 4.12.2 Parkeren .............................................................................................. 51 4.12.3 In- en uitritten.......................................................................................
52 Overige relevante aspecten .............................................................................. 52 4.13.1 Brandveiligheid .................................................................................... 52 4.13.2 Verlichting ............................................................................................ 52 4.13.3 Gezondheid ......................................................................................... 53 4.13.4 Andere toestemmingsvereisten ............................................................ 53
5 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7
HOOFDSTUK 5 UITVOERBAARHEID.............................................................. 54 Economische uitvoerbaarheid ........................................................................... 54 Maatschappelijke uitvoerbaarheid ..................................................................... 54 Burgerparticipatie ............................................................................................. 54 Vooroverleg ...................................................................................................... 54 Inspraak ........................................................................................................... 55 Zienswijzen ...................................................................................................... 55 Overige relevante aspecten .............................................................................. 55 5.7.1 Recht van overpad ................................................................................ 55 5.7.2 Kabels en leidingen ............................................................................... 55 5.7.3 Bereikbaarheid ...................................................................................... 55 5.7.4 Tijdelijke opslag grond ........................................................................... 55
6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5
HOOFDSTUK 6 JURIDISCHE TOELICHTING .................................................. 56 Algemeen ......................................................................................................... 56 Opbouw regels ................................................................................................. 56 Bouwregels ...................................................................................................... 58 Gebruiksregels ................................................................................................. 60 Voorwaardelijke verplichtingen ......................................................................... 60
7 BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING.................................................................... 61 Bijlage 1 van de toelichting – Verkennend bodemonderzoek ....................................... 61
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 4 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Bijlage 2 van de toelichting - akoestisch onderzoek .................................................... 62 Bijlage 3 van de toelichting - standaard waterparagraaf korte procedure ..................... 63 Bijlage 4 van de toelichting - ecologische quickscan met stikstof ................................. 64 Bijlage 5 van de toelichting - geuremissieberekening .................................................. 65 Bijlage 6 van de toelichting – reactie Omgevingsdienst op geluid ................................ 66 Bijlage 7 van de toelichting – reactie provincie Overijssel ............................................ 67
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
1
Hoofdstuk 1 Inleiding
1.1
Aanleiding
Blad 5 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Initiatiefnemer is in het bezit van het perceel gelegen achter het adres Oude Rijksweg 419a te Rouveen. Het perceel is kadastraal bekend gemeente Staphorst, sectie AP, nummer 1804 en heeft in totaliteit een oppervlakte van 2.745 m2. Het perceel is momenteel in gebruik als weidegrond/grasland. Initiatiefnemer heeft het voornemen om op een gedeelte van dit perceel in het kader van het gemeentelijk beleid inzake de open plekken hier een vrijstaande woning te gaan bouwen. Dat zal een schuurwoning worden. De bouw van deze woning is mogelijk op basis van de Beleidsnotitie “Open plekken Staphorst, 5e wijziging”. De gemeente heeft aangegeven onder voorwaarden op basis van deze beleidsnotitie medewerking te willen verlenen, mits uit onderzoeken blijkt dat dit kan. 1.2
Plangebied Het plangebied ligt achter het perceel Oude Rijksweg 419a in Rouveen. De indicatieve ligging van het plangebied in Rouveen en ten opzichte van de directe omgeving is weergegeven in onderstaande afbeelding, waarbij het plangebied zich bevindt binnen het oranje kader.
1.3
Vigerende planologische situatie Het plangebied is gelegen in het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan”, vastgesteld op 9 juli 2019. Het perceel waar de woning zou moeten worden gebouwd heeft een enkelbestemming “Agrarisch met waarden”. Tevens geldt voor het plangebied de dubbelbestemming “Waarde - Beschermd dorpsgezicht”. Op de volgende bladzijde is een uitsnede zichtbaar van het geldende bestemmingsplan ‘De Streek, Veegplan” ter plaatse van het plangebied.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
1.4
Blad 6 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Strijdigheid met bestemmingsplan In het bestemmingsplan “De Streek, Veegplan” is gereguleerd dat een hoofdgebouw uitsluitend binnen een bouwvlak dient te worden gebouwd (binnen een aanwezige woonbestemming) en dat ter plaatse van de aanduiding 'aantal' de hoofdgebouwen overeenkomstig de bestaande situatie vrijstaand, dan wel tot het bestaande aantal aaneen gebouwd dienen te worden. Ter plaatse is in de bestaande situatie geen sprake van een woonbestemming met een bouwvlak die de bouw van een woning toestaat, er is sprake van een agrarische bestemming. Zodoende is het verzoek tot de bouw van de gewenste woning in strijd met het geldende bestemmingsplan. Wijzigingsbevoegdheid open plekken In artikel 36 van het geldende bestemmingsplan is de volgende wijzigingsbevoegdheid opgenomen: Artikel 36 Algemene wijzigingsregels a. Burgemeester en wethouders kunnen het plan wijzigen in die zin dat: 1. nieuwbouw is toegestaan op open plekken zoals bedoeld in de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging ' zoals opgenomen in de bijlage binnen het gebied dat mede is bestemd als 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht', onder de volgende voorwaarden: a. per open plek mag maximaal 1 woongebouw per aanvraag worden gebouwd in de vorm van een Staphorsterboerderij; b. de breedte van het woongebouw bedraagt tussen 8 en 15 m en de lengte van het pand is minimaal tweemaal de breedte; c.
ter plekke van de nieuwbouw moet sprake zijn van een voldoende acceptabel woon- en leefklimaat; d. de hoofdgebouwen worden gebouwd binnen een bouwvlak; e. de bestemming Wonen - 1 van toepassing wordt verklaard; f. de nieuwbouw is uitsluitend toegestaan indien de nieuwbouw en het erf landschappelijk en stedenbouwkundig kunnen worden ingepast in de omgeving, bij de inpassing wordt rekening gehouden met de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging';
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 7 van 67 17 februari 2024 Versie 01
g. Burgemeester en wethouders gaan uitsluitend over tot wijzigen als de uitvoering van het erfinrichtingsplan is gegarandeerd. Aan de wijziging kunnen voorwaarden worden verbonden ten aanzien van sloop, erfinrichting, beplanting en realisatie parkeerplekken; h. wijziging is uitsluitend mogelijk indien er geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan omliggende bestemmingen en de bedrijfsvoering en ontwikkelingsmogelijkheden van naast- en nabijgelegen (agrarische) bedrijven. Realisatie van het bouwvoornemen is niet mogelijk via deze wijzigingsbevoegdheid omdat de vorm geen Staphorsterboerderij betreft maar een schuurwoning. Ter onderbouwing van deze bestemmingsplanherziening wordt in paragraaf 3.3.1 is wel ingegaan op bij deze wijzigingsbevoegheid opgenomen criteria.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 8 van 67 17 februari 2024 Versie 01
2
Hoofdstuk 2 Historisch-geografische beschrijving plangebied en omgeving
2.1
Bestaande situatie
2.1.1
Bestaande situatie Het perceel waar de beoogde woning gebouwd dient te worden bevindt zich ten oosten van het perceel Oude Rijksweg 419a te Rouveen. In de bestaande situatie betreft het een perceel dat als grasland/speelveld in gebruik is. Er staat geen bebouwing op het perceel. Onderstaand volgen een tweetal foto’s van de bestaande inrichting en gebruik van het plangebied.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
2.1.2
Blad 9 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Ontstaansgeschiedenis Rouveen ligt in een gebied waar in het begin van de middeleeuwen nog een metersdiep pakket hoogveen lag. De ontginning hiervan, die een aantal eeuwen heeft geduurd, bepaalt vandaag de dag het landschap. Het veen werd in een aantal slagen, die weer waren opgedeeld in ontginningshoeven met een vaste perceelsbreedte van ongeveer 125 meter, ontgonnen. Dit bepaalt nog steeds het verkavelingspatroon ter hoogte van Rouveen, hier staan de percelen schuin op de Oude Rijksweg. Doordat steeds nieuwe stukken veen werden ontgonnen verplaatsten de boerderijen mee. Het verplaatsen van deze boerderijen stopte eind 16e eeuw. Eind 16e eeuw heeft het bebouwingslint zijn huidige vorm gekregen. Dit bebouwingslint wordt “De Streek” genoemd en omvat de kernen Staphorst en Rouveen. De Streek ligt in een gebogen lijn die ter hoogte van Staphorst haaks op de ontginningspercelen ligt. Ter hoogte van Rouveen staat de verkavelingsrichting in een scherpe hoek op de straat. Ook de boerderijen volgen deze verkavelingsrichting. De karakteristieke boerderijen in De Streek zijn niet alleen naast elkaar op smalle kavels gesitueerd, maar ook achter elkaar. De bewoners hadden een sterke gemeenschapszin, waardoor kavels werden gesplitst en boerderijen steeds dichter naast elkaar kwamen te staan.
Als hier geen ruimte meer was, werden de boerderijen ook achter elkaar gebouwd, meestal door de kinderen uit het voorgaande huis. De laatste jaren zijn steeds meer boeren vertrokken om elders een nieuw agrarisch bedrijf op te richten, met als gevolg veel leegstand aan De Streek. Als oplossing voor het tegengaan van leegstand en verval zijn meerdere boerderijen al opgesplitst in verschillende wooneenheden.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 10 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Figuur 2.2: Weergave van De Streek in zijn huidige vorm met bij het rode kader de indicatieve ligging van het perceel achter Oude Rijksweg 419a te Rouveen
2.1.3
Hydrologie In het plangebied zelf is geen oppervlaktewater aanwezig, wel bevinden zich aan de noord- en zuidzijde van het perceel greppels die kunnen zorgdragen voor de afvoer van hemelwater. Het maaiveld bevindt zich op circa 0 tot 1 meter boven NAP.
2.1.4
Landschaps- en natuurwaarden Het plangebied ligt in De Streek. In het plangebied en de directe omgeving zijn geen gronden gelegen die onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) of van Natura 2000-gebieden. Wel zijn er bijzondere landschappelijke kenmerken aanwezig. Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst. Het plangebied ligt binnen De Streek. Het gebied kent bijzondere stedenbouwkundige waarden. De Streek kent grotendeels een dichte bebouwingsstructuur van
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a
Blad 11 van 67 17 februari 2024
Rouveen
Versie 01
monumentale boerderijen die een sterke architectonische verwantschap hebben. De streek omvat samengevat de volgende kenmerkende waarden: • het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; • de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; • de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; • de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg; • de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; • de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied. 2.2
Nieuwe situatie
2.2.1
Beschrijving initiatief De aanvrager is nu nog samen met zijn gezin de bewoner van het perceel Oude Rijksweg 419a te Rouveen. Als zzp-er in de bouw is er de wens om een eigen woning voor zichzelf te bouwen. Dit zou dan moeten gaan plaatsvinden op het perceel ten oosten van het perceel Oude Rijksweg 419a te Rouveen. De nieuw te bouwen woning is een enkele vrijstaande woning. De woning zal zo worden ontworpen dat deze passend is binnen de streek. Het geheel zal zijn gebaseerd op een schuurwoning waarbij de kenmerken als omschreven in het open plekken beleid worden aangehouden zoals de langgerekte plattegrond waarbij de lengte minimaal 2x de breedte is. Een lage goothoogte tussen de 2,0m. en 2,5m. Ter plaatse van de entree zal deze als een soort baander terugliggend en dus hoger zijn. De totale hoogte is beperkt, maximaal 8m. De materialisering zal worden afgestemd op de omliggende bebouwing, waarbij gedacht dient te worden aan materialen met een natuurlijke uitstraling zoals bv. Baksteen, keramische pannen en houten gevelbekleding. Het ontwerp zal een combinatie zijn van een gemetselde en houten gevels met een relatief groot dakoppervlak met royale overstekken; gedekt met keramische pannen. Er wordt gekozen voor een schuurwoning type omdat de boerderij van 419 kan worden gezien als hoofdgebouw. Het schuurwoning type geeft meer vrijheden qua vormgeving.
De woning zal aan de zijde van de Oude Rijksweg worden uitgevoerd met een meer gesloten uitstraling; zwart hout met bv grote deuren. Aan de achterzijde kan dan de woonruimte worden gerealiseerd met een meer open gevel. Om het schuurkarakter te versterken wordt het verschil tussen het hoofdgebouw en het bijgebouw beperkt, de uitstraling zal vergelijkbaar zijn zodat er geen sprake is van hiërarchie. Dit is ook passend binnen de nieuwe opzet. De gehele oppervlakte van de woning gaat worden gebruikt ten behoeve van het wonen. De initiatiefnemer wil graag de ruimte hebben in verband met zijn gezingsgrootte. Hiervoor is de nodige ruimte nodig aan fietsenstalling, speel en
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 12 van 67 17 februari 2024 Versie 01
bergruimte. Het bijgebouw zal voor 50% stalling worden voor privézaken zoals, camper, motorfiets en vw-buggy. De andere helft zal zakelijk worden gebruikt, te denken valt bv aan de werkbus en aanhanger. Het steigermateriaal wat nu nog buiten staat zal binnen worden geplaatst en daarnaast zal er een kleine werkplaats worden gerealiseerd van ca. 50m2 (geen werkplaats met zaagtafel, vandiktebanken, schaven of ander vast elektrisch gereedschap.) De werkzaamheden vinden altijd op locatie plaats en niet in de schuur. Initiatiefnemer is ruim 16 jaar zzp-er in de bouw, heeft nooit personeel gehad en ambieert ook niet te groeien. 2.3
Randvoorwaarden gemeente
2.3.1
Meegegeven randvoorwaarden Vanuit de gemeente zijn vanuit de beoordeling van het verzoek tot vooroverleg enkele randvoorwaarden meegegeven over de te volgen vervolgprocedure. Deze randvoorwaarden zijn als volgt te formuleren: 1. Burgerparticipatie De gemeente vindt het van belang dat omwonenden bij het plan worden betrokken. Als dit in een vroegtijdig stadium gebeurt, kunnen wensen en meningen vanuit de buurt mee worden genomen in de uitwerking van de plannen. Dit kan op een later moment in de procedure zienswijzen en beroep voorkomen, zodat de procedure niet wordt vertraagd. De initiatiefnemer is zelf verantwoordelijk voor deze burgerparticipatie. 2. Recht van overpad De gemeente geeft aan dat aanvrager het recht van overpad zelf dient te regelen en vast te leggen bij de notaris. 3. Onderzoeken Bij elke ontwikkeling moet sprake zijn van een goede ruimtelijke ordening. Uit het wijzigingsplan en de daarbij benodigde (milieu-)onderzoeken moet blijken dat de ontwikkeling op dit perceel mogelijk is. Dit betekent dat onder andere aangetoond wordt dat er geen onevenredige beperkingen zijn voor de omliggende percelen / bedrijven. Tevens geldt nog in algemene zin dat bij dergelijke bouwprojecten wordt beoogd om een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit te bewerkstelligen.
2.3.2
ruimtelijke en landschappelijke inpassing binnen De Streek Voor transformatielocaties in de Streek gelden eisen ten aanzien van ruimtelijke en landschappelijke inpassing. Het landschap Het landschap en de Streek zijn nauw met elkaar verbonden. Op het schaalniveau van het landschap spelen de volgende zaken: • het versterken en verbeteren van de karakteristieke beplantingsstructuur; • het versterken van de recreatieve betekenis; • het leesbaar maken en houden van de geschiedenis van het landschap.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 13 van 67 17 februari 2024 Versie 01
De Streek De bijzondere bebouwingsstructuur in ‘De Streek’ moet gewaarborgd blijven. Dit betekent echter niet dat er geen ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zou zijn. Wanneer nieuwe ontwikkelingen zodanig worden ingepast dat zij zich voegen naar de kenmerkende structuur kunnen zij juist een verrijking en versterking van deze kwaliteit betekenen. Binnen de Streek wordt, in beperkte mate, ruimte gezien voor het ontwikkelen van nieuwe woningen. Daarmee is niet iedere ‘open’ locatie automatisch een ‘bouwlocatie’. De nieuwbouw dient zich echter nadrukkelijk te voegen binnen het bestaande ensemble. Hiervoor gelden specifieke ‘spelregels’.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 14 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Het beschermde gezicht geeft veel aandacht aan het lint; de Streek, en dan met name aan de boerderijen als bijzondere elementen. Het beschermde gezicht heeft minder aandacht voor het landschap. Landschap en lint zijn in Staphorst echter onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het lint vormt in feite de ‘versteende’ structuur van het landschap. De relatie tussen lint en landschap is onderbelicht. Juist de versmelting van die twee vormt een wezenlijke karakteristiek van Staphorst. De elzensingels; het doorlopen van de singelbeplanting tot in het lint; de structuur van dwarswegen haaks op het lint; de doorzichten naar het achterland; de ontsluiting van het landschap en de sporen uit het verleden vormen essentiële aspecten van Staphorst. Het erf zal op een verantwoorde wijze worden vormgegeven waarbij rekening is gehouden met de historische context van het bebouwingslint. Bij de uitwerking de planontwikkeling is rekening gehouden met het waardevolle karakter van de Streek. Zowel qua positionering van de bebouwing, de landschappelijke inpassing als het stedenbouwkundige ontwerp (materialisering, kleurstelling en dergelijke) wordt voldaan aan het beleidsdocument “Staphorst een eigen wereld”. 2.4
Verbetering fysieke leefomgeving In deze paragraaf wordt nader ingegaan op de voorgestelde verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Belangrijke vraag daarin is hoe het begrip ‘ruimtelijke kwaliteit’ valt te omschrijven. Immers zonder te weten wat de bestaande ruimtelijke kwaliteit is ter plaatse kan ook niet worden bepaald of er sprake is van een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. In de Omgevingsverordening Overijssel staat de volgende uitleg genoemd. Ruimtelijke kwaliteit : het leggen van nieuwe verbindingen tussen bestaande gebiedskwaliteiten en nieuwe ontwikkelingen waarbij bestaande kwaliteiten worden benut en waar mogelijk nieuwe kwaliteiten worden toegevoegd; kwaliteitsontwikkeling: is het proces waarbij elk project/elke ontwikkeling bijdraagt aan versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving. Als een ruimtelijk plan leidt tot het resultaat dat deze bijdraagt aan de versterking van de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving en waar mogelijk nieuwe kwaliteiten worden toegevoegd dan kan worden gesteld dat er sprake is van een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.
2.4.1
Gebruikerswaarde Wat betreft de gebruikswaarde wordt gesteld dat in de bestaande situatie er sprake is van een bestaand weiland/grasand/speelveld. In de nieuwe situatie wordt hier een in het landschap passende schuurwoning gebouwd en zal een in het landschap passende tuin worden aangelegd en onderhouden. De gebruikswaarde wordt hiermee verbeterd. De functie ‘wonen’ wordt gezien als een passende functie in de omgeving.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a
Blad 15 van 67 17 februari 2024
Rouveen
2.4.2
Versie 01
Belevingswaarde Deze meerwaarde wordt gevormd door het terugbrengen van een aantal cultuurhistorische elementen in het ontwerp. De bebouwing zal qua vorm, maatvoering en uitstraling aansluiten bij de kenmerken van De Streek. Hierdoor worden de cultuurhistorische aspecten opnieuw zichtbaar en herkenbaar gemaakt. De belevingswaarde neemt met voorliggende ontwikkeling dan ook zeker toe.
2.4.3
Toekomstwaarde Ter plaatse gaat een schuurwoning worden gebouwd in een typisch slagenlandschap. Door de vormgeving van de woning op het perceel wordt de kenmerkende slagenstructuur versterkt. Tevens wordt de voorliggende schuur aan het zicht onttrokken vanaf de achterzijde. Ook zal er worden zorggedragen voor een inpassing die passend is bij het gebied. In de huidige staat werd het terrein niet meer goed onderhouden. Nu er een woning wordt gerealiseerd zal de onderhoudsstaat van het terrein verbeteren. Met het bouwen van de beoogde woning wordt tevens voorzien in een vervolgfunctie met toekomstwaarde. De woning zal voldoen aan de meest recente eisen op het gebied van duurzaamheid. Conform de huidige eisen zal de nieuwe woning gasloos worden gebouwd. De toekomstwaarde van het perceel stijgt dan ook fors ten opzichte van de huidige situatie.
2.4.4
Duurzaamheid De woning gaat gasloos worden gebouwd. Onderzocht wordt nog of op de woning ook zonnepanelen geplaatst gaan worden.
2.4.5
Sociale veiligheid Naast een aantrekkelijke en aanpasbare woonomgeving zal de woonomgeving vooral ook (sociaal) veilig in het gebruik moeten zijn. Het gaat er om dat mensen zich veilig voelen en dat zoveel mogelijk daadwerkelijk zijn. Factoren die kunnen bijdragen aan (het gevoel van) meer veiligheid zijn: informeel toezicht op de openbare ruimte, persoonlijke controle over de ('eigen') omgeving en het imago van het (totale) gebied. Toegespitst op het plangebied betekent dit dat er nu sprake is van een terrein ingericht als grasland. Deze is in de bestaande situatie te beschouwen als een veilige situatie. Na de bouw van de woning zal er sprake zijn van een bouwperceel waarbij er meer toezicht zal zijn en nog steeds sprake is van een sociaal veilige situatie.
2.4.6
Zorg Het aspect ‘zorg’ is niet van toepassing. Er gaat regulier worden gewoond in de nieuwe woning.
2.4.7
Maatschappelijke component Er wordt niet voorzien in het realiseren van maatschappelijke functies in het hoofdgebouw.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 16 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied fors verbeterd. In totaliteit wordt gesteld dat de ontwikkeling een kwaliteitsslag geeft aan De Streek.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
3
Blad 17 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Hoofdstuk 3 Beleidskader Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • Duurzaam economisch groeipotentieel; • Sterke en gezonde steden en regio's; • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Conclusie Wonen is één van de basisbehoeften van mensen. In de Nationale Omgevingsvisie wordt aangegeven dat iedereen in Nederland prettig moet kunnen wonen voor een redelijke prijs. Een woningvoorraad die aansluit op de huidige en toekomstige woonbehoefte van mensen is daarom van nationaal belang.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 18 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Het huidige woningtekort en de toename van het aantal inwoners en huishoudens vraagt een groei van de woningvoorraad (vooral in en bij de stedelijke regio’s) in een fijne, leefbare omgeving. Tussen 2019 en 2035 moet de woningvoorraad met circa 1,1 miljoen woningen worden vergroot. De primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving, de woningvoorraad en de leefbaarheid ligt bij gemeenten en provincies. Het Rijk is systeemverantwoordelijk. Het is de rol van het Rijk om de kaders te stellen, te stimuleren, eventueel te sanctioneren, waar nodig middelen ter beschikking te stellen – bijvoorbeeld via de huurtoeslag, hypotheekrenteaftrek of de regeling woningbouwimpuls voor gemeenten – en met gemeenten en provincies samen te werken om (bovenlokale, inclusief grensoverschrijdende) knelpunten op te lossen en realisatie van de nationale belangen te waarborgen. De voorgenomen ontwikkeling voorziet in de toevoeging van netto gezien 1 nieuwe woning. In de regio Staphorst is een grote vraag naar nieuwe woningen. Zoals is beschreven ligt de primaire verantwoordelijkheid voor de gebouwde omgeving en de woningvoorraad bij de gemeenten en provincies. De nieuwe woningen voorzien in een actuele behoefte. Daarmee past het plan binnen de prioriteiten van de NOVI en kan geconcludeerd worden dat er geen sprake is van strijd met het rijksbeleid. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking Op 1 oktober 2012 is het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) gewijzigd, en is ‘de ladder voor duurzame verstedelijking’ daaraan toegevoegd (nationaal belang 13). De ladder ondersteunt gemeenten en provincies in vraaggerichte programmering van hun grondgebied, het voorkomen van overprogrammering en de keuzes die daaruit volgen. De Minister van Infrastructuur en Milieu heeft een handreiking beschikbaar gesteld als hulpmiddel bij de toepassing van de ladder. In het gewijzigde Bro, van kracht sinds 1 juli 2017, is artikel 3.1.6, lid 2 gewijzigd in: “De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied“. De ladder voor duurzame verstedelijking is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) geïntroduceerd. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Het Rijk wil met de introductie van de ladder vraaggerichte programmering bevorderen.
De ladder beoogt een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Nieuwe stedelijke ontwikkeling Allereerst komen we dan toe aan de vraag of deze ontwikkeling een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Uit jurisprudentie is inmiddels gebleken dat de ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing is voor kleinschalige ontwikkelingen. Als algemene lijn wordt gehanteerd dat een woningbouwproject van 12 en meer woningen wordt gezien als een ‘nieuwe stedelijke ontwikkeling’. Onderhavig plan betreft de realisatie van één extra woning en is daarmee kleinschaliger dan de genoemde drempel van 12 of meer woningen. Het plan is niet ladderplichtig.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
3.2
Blad 19 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Provinciaal beleid Het provinciaal beleid is verwoord in tal van plannen. Het belangrijkste plan betreft de Omgevingsvisie Overijssel, welke is verankerd in de Omgevingsverordening.
3.2.1
Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. •
•
•
3.2.2
Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig. Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving.
Omgevingsverordening Overijssel De provincie beschikt over een palet aan instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. Het gaat er daarbij om steeds de meest optimale mix van instrumenten toe te passen, zodat effectief en efficiënt resultaat wordt geboekt voor alle ambities en doelstellingen van de Omgevingsvisie. De keuze voor inzet van deze instrumenten is bepaald aan de hand van een aantal criteria. In de Omgevingsvisie is bij elke beleidsambitie een realisatieschema opgenomen waarin is aangegeven welke instrumenten de provincie zal inzetten om de verschillende onderwerpen van provinciaal belang te realiseren. Eén van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken is de Omgevingsverordening Overijssel. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is.
3.2.3
Generieke beleidskeuzes voor heel Overijssel
3.2.3.1
Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties. Dit zijn:
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
• • • • •
Blad 20 van 67 17 februari 2024 Versie 01
integraliteit toekomstbestendigheid concentratiebeleid (boven)regionale afstemming zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik
Samen geven deze beleidskeuzes invulling aan de Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking. Deze Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de stappen die gemeenten in de onderbouwing van nieuwe stedelijke ontwikkelingen op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking (artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening) moeten doorlopen (paragraaf 3.1.2). Deze Ladder voor duurzame verstedelijking stelt immers ook eisen aan het onderbouwen van de (regionale) behoefte en de regionale afstemming van stedelijke ontwikkelingen. De Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking geeft een nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in de stedelijke als in de groene omgeving, en op welke wijze de regionale afstemming vorm gegeven moet worden. 3.2.3.2
Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik in relatie tot het plangebied Het voorkomen van onnodig ruimtebeslag begint bij de vraag of er wel een maatschappelijke behoefte is aan de beoogde ontwikkeling. Voor de beantwoording van de vraag naar nut en noodzaak, gelden voor sommige functies op grond van het provinciale beleid specifieke motiveringseisen. Dit geldt in ieder geval voor wonen, de ontwikkeling van bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel.
3.2.4
Ontwikkelingsperspectieven In de visie op de ruimte in Overijssel onderscheidt de provincie zes ontwikkelingsperspectieven: drie voor de Groene Omgeving en drie voor de Stedelijke Omgeving. Deze ontwikkelingsperspectieven schetsen een ruimtelijk perspectief voor een combinatie van functies en geven aan welke beleids- en kwaliteitsambities leidend zijn. De ontwikkelingsperspectieven geven zo richting aan waar wat ontwikkeld zou kunnen worden.
3.2.4.1
Ontwikkelingsperspectieven voor de Stedelijke Omgeving Met Stedelijke Omgeving worden de stedelijke netwerken benoemd, steden, dorpen en hoofdinfrastructuur. Voor dit project is het ontwikkelingsperspectief voor Stedelijke Omgeving van toepassing en in het bijzonder “Woon- en werklocatie buiten de stedelijke netwerken”. Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 21 van 67 17 februari 2024 Versie 01
ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). 3.2.5
Gebiedskenmerken Nieuwe ruimtelijke opgaven worden verbonden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. In dit hoofdstuk wordt een toelichting gegeven op de vier lagen die worden onderscheiden en – per laag – een samenvatting van de inzet of ambitie. Catalogus Gebiedskenmerken De gebiedskenmerken met een provinciaal belang zijn opgenomen in de Catalogus Gebiedskenmerken. Voor alle gebiedstypen in Overijssel is beschreven welke kwaliteiten en kenmerken in de vier lagen behouden, versterkt en ontwikkeld moeten worden. De kwaliteitsopgaven en -voorwaarden in de catalogus zijn integraal, in de zin dat ze aspecten als milieu, water, cultuur, landschap en infrastructuur omvatten voor zover ze te koppelen zijn aan een gebiedstype. De gebiedskenmerken onderscheiden we in vier lagen: 1. de natuurlijke laag 2. de laag van het agrarisch cultuurlandschap 3. de stedelijke laag 4. de laag van de beleving
3.2.5.1
De natuurlijke laag De natuurlijke laag is de laag van de bodem, het reliëf, het watersysteem en de natuur die zich hier ‘van nature’ op vestigt. Deze natuurlijke laag is het resultaat van de wisselwerking tussen abiotische (fysische) en biotische factoren en processen. Zo zorgden ijs-, wind- en waterstromen in Overijssel voor het ontstaan van een afwisselend landschap van stuwwallen, dekzandgronden, beekdalen en natte laagtes en bepaalden de stroomsnelheden van IJssel, Vecht, Regge of Dinkel waar het fijne (komgronden) en waar het grovere sediment (oeverwallen) werd afgezet. En ontwikkelde veen zich daar, waar het water maar moeilijk weg kon. De ruimtelijke kwaliteitsambities in de natuurlijke laag zijn: • natuur als ruggengraat: de ontwikkeling van een robuust, aaneengesloten natuurlijk landschap • een continu en beleefbaar watersysteem als dragende structuur van Overijssel De kaartlaag ‘Natuurlijke Laag’ geeft aan dat ter plaatse sprake is van zogeheten ‘Laagveengebieden in cultuurgebracht’
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 22 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Kenmerken Grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water – rietmoeras – opgaand moerasbos. Samengesteld landschap van rietland op een pakket veenlagen (kraggen) en vaarten, afgewisseld met bos. Ontstaan door turfwinning, rietteelt en extensieve veehouderij. Elders verder in cultuur gebracht als veenweidegebied of polder. Ontwikkeling De laagveenmoerassen zijn deels ontwaterd, verveend en in cultuur gebracht als landbouwgrond. In de Weerribben wordt door uitgekiend beheer (fijnregelen van de waterstand, open houden van petgaten) een combinatie-milieu van rietteelt en laagveenmoeras in stand gehouden. Als men de natuur in het kraggenlandschap, z’n gang zou laten gaan, was het door verlanding snel gedaan met het open water. Ambitie In de overige veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen. Sturing Norm • De laagveenrestanten krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de waterkwaliteit en de natuurkwaliteit.
• De overige delen van de laagveengebieden krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op behoud van het veenpakket en het waterpeil is hier niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a
Blad 23 van 67 17 februari 2024
Rouveen
Versie 01
Richting • Als ontwikkelingen plaats vinden in de laagveenrestanten, dan dragen deze bij aan verhoging van het waterpeil om bodemdaling en verdwijnen van het veenpakket tegen te gaan en, waar mogelijk, aan toename van natuurkwaliteit en het areaal levend laagveen. Inspiratie • In laagveenrestanten gebruik, inrichting en beheer onderling afstemmen op verdere ontwikkeling van de natuurlijke kwaliteiten van (delen van) dit unieke landschap. • Elders: mogelijkheden voor natuurontwikkeling benutten. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling Door middel van het voorliggend bouwplan, waarbij sprake is van de bouw van een woning en ondersteund door een erfinrichtingsplan is aangetoond dat de bouw van de woning op zorgvuldige wijze worden ingepast in de bestaande karakteristiek van het aanwezige landschap en bebouwingsstructuur. 3.2.5.2
Laag van het agrarisch cultuurlandschap Het agrarisch cultuurlandschap is bij uitstek een gebruikslandschap. Bij de ontwikkeling ervan hebben nooit ideeën over schoonheid een rol gespeeld. Wel zijn we het agrarisch cultuurlandschap in de loop van de tijd gaan waarderen. Het heeft als ‘consumptielandschap’ voor bewoners, recreanten en toeristen nieuwe betekenis gekregen. Veel mensen hechten aan de rust, de ruimte, de mogelijkheden om te fietsen, wandelen, etcetera. En aan de kwaliteit: vooral de herkenbaarheid, de contrasten en de afwisseling van verschillende landschapstypen worden gewaardeerd. De landschappelijke structuren zijn belangrijke dragers van de biodiversiteit. De kwaliteit van het agrarisch cultuurlandschap wordt in Overijssel bepaald door de variatie op twee schaalniveaus: provinciaal en regionaal. Binnen de regionale landschappen is er vaak op korte afstand sprake van verschillen.
Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van het agrarisch cultuurlandschap zijn: • De ruimtelijke kwaliteitsambitie in de laag van het agrarisch cultuurlandschap is: Voortbouwen aan de kenmerkende structuren van de agrarische cultuurlandschappen; het palet van agrarische cultuurlandschappen versterken en contrasten tussen de landschappen behouden en ontwikkelen Het is de inzet alle ontwikkelingen bij te laten dragen aan de instandhouding en versterking van bestaande en toevoeging van nieuwe kwaliteiten in de laag van het agrarisch cultuurlandschap. Ambitie is daarbij ook het versterken van de samenhang of het creëren van nieuwe samenhang tussen dorp, erf en landschap. De kaartlaag ‘Laag agrarisch-cultuur landschap” geeft aan dat ter plaatse sprake is van zogeheten ‘Laagveenontginning’.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 24 van 67 17 februari 2024 Versie 01
De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. De grondgebonden landbouw is de drager van deze kwaliteiten, echter een nieuw perspectief op een gebiedsgerichte bedrijfsvoering - eventueel in combinatie met andere functies - is voor de toekomst van deze gebieden zeer wenselijk. Het karakteristieke bebouwingspatroon (voorkant aan de openbare weg; achterkant aan het landschap) vormt vertrekpunt bij herstructurering, verdichting en uitbreiding van de agrarische bebouwing en de woon-/werkmilieus. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling De bouw van de woning op het perceel achter Oude Rijksweg 419a draagt bij aan het behoud en versterking van het lint als karakteristieke bebouwingstructuur. De voorgenomen ontwikkeling heeft verder geen gevolgen voor de kenmerken van deze laag. 3.2.5.3
Stedelijke laag De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden. De ligging van een stad of dorp in het landschap, op een kruispunt van infrastructuur of in de nabijheid van grondstoffen speelt een belangrijke rol in het functioneren ervan. Efficiëntie en bereikbaarheid zijn belangrijke vestigingsfactoren, maar daarbij wordt de kwaliteit, eigenheid en het onderscheidend vermogen van de regio steeds belangrijker. De ontstaansgeschiedenis is medebepalend voor de huidige identiteit en terug te vinden in de ruimtelijke opbouw van de kernen, maar ook in de economische en sociale dynamiek. Daarnaast hebben door de tijd heen veranderende ideeën over de ideale vormgeving van de stad invloed gehad op de ruimtelijke opbouw. Cultuurhistorisch of
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 25 van 67 17 februari 2024 Versie 01
architectonisch waardevolle gebouwen en structuren zijn hierbij vaak bepalend voor de stedelijke identiteit en de belevingswaarde voor bewoners en bezoekers. Zo is in Overijssel een rijk palet ontstaan aan onderscheidende steden en dorpen. Elk met een eigen karakteristieke ruimtelijke, sociale en functionele opbouw en kwaliteit. Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de stedelijke laag zijn: • Brede waaier aan woon-, werk- en mixmilieus: elk buurtschap, dorp en stad zijn eigen kleur • Contrast tussen dynamische en luwe gebieden versterken door het infrastructuurnetwerk Er is in het plangebied geen sprake van een gebiedskenmerk uit de stedelijke laag, zodat deze verder niet van toepassing is.
3.2.5.4
Laag van de beleving In de laag van de beleving komen de natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. De verblijfsrecreatiecomplexen, de attracties, de routes voor wandelen, fietsen en varen zijn een belangrijke economische factor geworden met een vergelijkbaar aandeel in de economie als de agrarische sector. Dit alles verandert het aanzien, de gewenste gebruiksmogelijkheden en betekenis van het buitengebied.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 26 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Aan het ‘belevingslandschap' ontleent Overijssel zijn tijdsdiepte, maar ook zijn aantrekkingskracht. Steeds vaker worden de kwaliteiten uit het verleden ingezet in plannen door daar met nieuwe kwaliteiten, gebruiks- en verschijningsvormen op voort te bouwen. Belangrijk in deze laag is het oude en nieuwe ‘erfgoed’ van de provincie. Ruimtelijke kwaliteitsambities De ruimtelijke kwaliteitsambities in de laag van de beleving zijn: • Zichtbaar en beleefbaar mooi landschap • Sterke ruimtelijke identiteiten als merken van Overijssel Op basis van de kaartlaag is hier sprake van zogeheten ‘donkerte’.
Het contrast tussen lichte en donkere en drukke en stille gebieden is groot. Donkerte wordt een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden, zodat passages van autosnelwegen en regionale wegen niet leiden tot stedelijke ontwikkeling aan eventuele op- en afritten. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden. In relatie tot de voorgenomen ontwikkeling Als gevolg van het bouwplan wordt de beleving van donkerte niet nadelig beïnvloed. Het gaat om de bouw van maximaal één vrijstaande woning. Het toevoegen van deze woning als ook de extra woonbebouwing zal geen onevenredige negatieve impact hebben voor het gebiedskenmerk ‘donkerte’.
NL.IMRO.0180.2102023002-VS01 Toelichting
Gemeente Staphorst Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 419a Rouveen
Blad 27 van 67 17 februari 2024 Versie 01
Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen de beleidskeuzes en uitgangspunten van de provincie Overijssel. 3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Wijzigingsbevoegdheid bestemmingsplan In het geldende bestemmingsplan 'De Streek, Veegplan' is in artikel 36 de volgende wijzigingsbepaling opgenomen: Artikel 36 Algemene wijzigingsregels a. Burgemeester en wethouders kunnen het plan wijzigen in die zin dat: 1. nieuwbouw is toegestaan op open plekken zoals bedoeld in de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging ' zoals opgenomen in de bijlage binnen het gebied dat mede is bestemd als 'Waarde - Beschermd dorpsgezicht', onder de volgende voorwaarden: a. per open plek mag maximaal 1 woongebouw per aanvraag worden gebouwd in de vorm van een Staphorsterboerderij; b. de breedte van het woongebouw bedraagt tussen 8 en 15 m en de lengte van het pand is minimaal tweemaal de breedte; c. ter plekke van de nieuwbouw moet sprake zijn van een voldoende acceptabel woon- en leefklimaat; d. de hoofdgebouwen worden gebouwd binnen een bouwvlak; e. de bestemming Wonen - 1 van toepassing wordt verklaard; f. de nieuwbouw is uitsluitend toegestaan indien de nieuwbouw en het erf landschappelijk en stedenbouwkundig kunnen worden ingepast in de omgeving, bij de inpassing wordt rekening gehouden met de beleidsnotitie 'Open plekken Staphorst, vijfde wijziging'; g. Burgemeester en wethouders gaan uitsluitend over tot wijzigen als de uitvoering van het erfinrichtingsplan is gegarandeerd.