1. Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek 2024-2030 d.d. 21-5-2024
Tekst van het document
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek 2024-2030 Gemeente Staphorst 21 mei 2024
Colofon
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek 2024-2030 Gemeente Staphorst
Publicatiedatum
In opdracht van
21 mei 2024
Gemeente Staphorst
Adres
Voorbehoud
SVP Architectuur en Stedenbouw
Aan deze publicatie kunnen geen
‘t Zand 17, 3811 GB Amersfoort
rechten worden ontleend.
21 mei 2024
E-mail info@svp-svp.nl
Ontwerp Maartje Luisman Leon Hietbrink Alexandra van Swinderen Karlijn Verwers
2
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
3
Inhoudsopgave
Inleiding
7
Opgave & Uitgangspunten
9
1 | De opgave - kwantitatief en kwalitatief 10 2 | Kaders - analyse 12 3 | Typisch gemeente Staphorst! 20
Ruimtelijke doorvertaling
23
4 | De karakters van de vier kernen 25 5 | Hoe woont men in de toekomst 29 6 | De nieuwe woonomgeving - op maat 37 gemaakt 7 | Een staalkaart van nieuwe typologieën 39 8 | Spel als instrument voor participatie 40
Stedenbouwkundige doorvertaling tot 2030
43
9 | Doorvertaling 2024-2030
44
Inleiding Er is een tekort aan woningen in Staphorst. Het ‘Woonbehoefteonderzoek Staphorst 2023’ laat dat duidelijk zien; er zijn 1.000 woningen nodig tot 2030 en nog eens 1.000 woningen tot 2040. Deze ruimtelijke doorvertaling geeft inzicht in hoe de gevraagde extra woningen tot 2030 een plek kunnen krijgen in de gemeente. Het gaat er daarbij niet alleen om de plekken aan te geven waar de woningen kunnen komen, maar ook om inzicht te geven in het beoogde woonmilieu en de types en aantallen woningen. Want de komende jaren zal er gebouwd moeten worden voor andere doelgroepen en in andere prijssegmenten dan in het verleden. In dit document wordt gekeken naar de korte termijn, dus tot 2030. Doel
horst is het van belang een breed gedragen plan voor
Het eindproduct van dit document is een kaart waarin
te leggen. Middels meerdere werksessies zijn ambte-
aangegeven staat waar toekomstige ontwikkelingen
naren, college, gemeenteraad, dorpsraden, jongeren-
plaats gaan vinden en wat voor soort woonmilieus
raad, woningcorporatie en makelaars betrokken bij de
hier voorzien zijn met de aantallen woningen. Deze
planvorming. Verder zijn er gesprekken geweest met
stedenbouwkundige doorvertaling vormt de basis
de provincie Overijssel, het Waterschap Drents
voor het grondbeleid, het volkshuisvestingsprogram-
Overijsselse Delta, Het Oversticht (welstand), Enexis
ma en daaruit voortkomende woningbouwprojecten,
(stroom) en Rendo (gas). De sessies zijn niet alleen
het opstellen van kaders voor woningbouwontwikke-
breed ingestoken wat betreft het aantal deelnemers,
lingen en dient als bouwsteen voor de herijking van
maar ook wat betreft de input. Iedereen kon aange-
de omgevingsvisie.
ven waar welke woonmilieus een plek kunnen krijgen
Het woonbehoefteonderzoek geeft niet alleen de
binnen de gemeentegrenzen. Door met elkaar in
kwantitatieve opgave aan, maar geeft ook inzicht in
gesprek te gaan zijn de mogelijkheden en onmogelijk-
de behoefte van de doelgroep. Er zijn nieuwe typen
heden duidelijk geworden. Ook werd duidelijk dat de
woningen nodig, voor starters en senioren in het
woningbouwopgave ook in samenhang gezien moet
betaalbare segment. Dit is een forse trendbreuk ten
worden met keuzes voor nieuwe infrastructuur,
opzichte van de woningtypen die nu het merendeel
voorzieningen, recreatie, bedrijven en energie. De
van de woningvoorraad uitmaken: twee-onder-één-
omgevingsvisie gaat meer inzicht geven in de samen-
kap-woningen en vrijstaande woningen. Deze veran-
hangende opgaven. De input uit de sessies is ver-
dering zal leiden tot andere woonmilieus en een ande-
werkt tot een aantal ruimtelijke scenario’s. In een
re manier van ontwikkelen. Samen met de grote
nieuwe ronde werksessies zijn deze besproken en dit
kwantitatieve opgave vraagt dit een omslag in denken
heeft geleid tot een voorkeursscenario tot 2030
van alle betrokkenen. Een andere belangrijke doelstel-
(1.000 nieuwe woningen).
ling bij deze doorvertaling is dan ook om de betrokke-
In aanvulling op dit document zijn ook eerste vertrou-
nen inzicht te geven in deze kwantitatieve en kwalita-
welijke verkenningen gedaan voor de stedenbouw-
tieve opgaves.
kundige doorvertaling tot 2040. Deze worden meegenomen bij het herijken van de omgevingsvisie en
6
Proces
kunnen in de toekomst verder uitgewerkt worden tot
Vanwege de grote impact voor de gemeente Stap-
nieuw beleid.
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
7
Opgave & Uitgangspunten 8
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
9
1 | De opgave - kwantitatief en kwalitatief Simpel gezegd luidt de opdracht om circa 1.000 woningen toe te voegen tot 2030. Daarop ڂ Schema 2: dichtheid en grondgebruik: een hogere volgend kan tot 2040 nog eens behoefte zijn aan ڂ1.000 woningen. In een gemeente van nu 38ڂ dichtheid betekent meer stapelen, meer openbaar gebied en minder uitgeefbaar gebied 6.000 woningen is dit natuurlijk al een flinke5.1.1 kwantitatieve uitdaging. Maar misschien belangNieuwbouw per kern rijker nog is de opgave om kwalitatief hoogstaande woonmilieus toe te voegen, passend bij Ä˱ڂɎɟڂΞ́ˍʄɟ˱ɎɟͮڂǵȻɟˍˍɟ˱ڂ́̿ɎͮڂɎɟڂΞɟ̿Ɏɟˍʡ˱ʄڂΞ́́̿ڂɎɟڂΞʡɟ̿ڂʄ̿́́ͮͮ͝ɟ˅ڂɟ̿˱ɟ˱ڂʄɟʄɟΞɟ˱ձڂSǵǵ̿Ȼʡʽڂφʡʽ˱ڂɎɟڂ ǵǵ˱ͮǵˍˍɟ˱˱ڂʡɟͽɟڂ́˱ʡ˱ʄɟ˱ڂǵɿʄɟͮ͝ɟ˪Ɏڂ̵́ڂɎɟ̵ͮ́ڂɟ˱ͮʡɠˍɟڂʎͽʡ͝ʎ́ͽɎɟ˱͝ʄ̿́ɟʡ̵ڂɟ̿˅ڂɟ̿˱ڂφ́ǵˍ͝ڂǵǵ˱ʄɟʄɟՈ aantal sociale huurwoningen is relatief laag; in de afzonderlijke kernen binnen de gemeente. Uitdrukkelijke wens is om geen generieke ‘derΞɟ˱ڂʡ˱ڂʡʄͽͽ̿ڂԊՈԊձڂÄ˱ڂɎɟ˱ڂʡɟͽȻ́ͽڂʡ̿͝ڂ˅́́ڂɟ˅ɟ˱ʡ˱ʄڂʄɟʎ́ͽɎɟ˱˪ڂɟͮڂʎɟͮڂʡ˱ˍ̵́ɟ˱ڂΞǵ˱ڂʎɟͮڂ́˱ʡ˱ʄͮɟ˅́̿ͮڂ Staphorst 11%, in Nederland 34% en in landelijke tien in een dozijn’ woonbuurten te maken, maar gebiedseigen, duurzame woongebieden. ɟ˱˪ڂɟͮ́ڂ̵́́ˍ͝ڂɿڂǵ˱Ɏɟ̿ɟ̿ͮͮ˱́ڂɟ˅˅ʡ˱ʄɟ˱ڂǵǵ˱ڂɎɟڂΞ́́̿̿ǵǵɎձڂSɟڂǵǵ˱ͮǵˍˍɟ˱˱ڂʡɟͽͮڂɟڂȻ́ͽɟ˱ڂ́˱ʡ˱ʄɟ˱ڂ gemeenten normaal rond de 20%.
In de toekomstige Deels wordt dit pas bepaald in de uitwerking en uiteindelijke ontwikkeling van de woningen. ʎ́ɟΞɟ˱ڂɎǵǵ̿˪ɟɟ̵ڂɟ̿ڂɎɟɿʡ˱ʡͮʡɟ˱ڂʡɟͮڂʄɟˍʡʽ˅ͮڂɟڂφʡʽ˱ڂǵǵ˱ڂɎɟڂΞɟ̿ǵɂʎͮɟڂʎͽʡ͝ʎ́ͽɎɟ˱͝ʄ̿́ɟʡձڂ ontwikkelingen moet hier rekening mee gehouden Maar in dit document is een eerste aanzet gegeven voor uitgangspunten en kaders om te worden. De gemeente hanteert voor nieuwe woningkomen tot passende ontwikkelingen bij iedere kern. ƗǵȻɟˍڂԋՈԉմͽ ڂʡɎʡʄɟڂ́˱ʡ˱ʄΞ́́̿̿ǵǵɎڂʡ˱ڂʄɟ˪ɟɟ˱ͮɟڂƉͮǵ̵ʎ́̿ͮ͝ڂɟ˱ڂΞʡɟ̿ڂʄ̿́́ͮͮ͝ɟ˅ڂɟ̿˱ɟ˱ڂɟ˱ڂʄɟɟ˱ͮ͝ɟ˱ڂʡɟͽȻ́ͽڂ ԲԇԅԇԉͮڂՄ˪ڂԇԅԉԅ̿ڂɟ̵͝ձڂԇԅԉԆͮڂՄ˪ڂԇԅԉԐԳ˱́̿@ڂմ@ڂհڂŴ̿ʡ˪́͝ڂԇԅԇԉڂڂ
Typisch gemeente Staphorst! Vraag één is: wat is typisch gemeente Staphorst? Dit is bij de verschillende werksessies dan ook direct gevraagd aan alle deelnemers en gedurende alle sessies meermaals ter sprake gekomen. In hoofdstuk 3 wordt hier specifiek op ingegaan. Het ‘eigene’ vormt de leidraad bij alle gemaakte keuzes.
Woningaantallen Vanuit het woonbehoefteonderzoek (Woonbehoefteonderzoek Staphorst 2023 - Toelichting, ABF november 2023) is de kwantitatieve opgave onderbouwd voor het aantal nieuwbouwwoningen tot 2030 (zie
Woningvoorraad 2023
wordt in deze doorvertaling uitgegaan van 30% extra
2031 t/m 2039
Gemeente Staphorst
6.100
1.030
895
Staphorst-kern
3.250
670
635
Rouveen-kern
1.250
215
170
IJhorst
570
65
50
Punthorst
330
20
0
Overig gebied
700
60
40
ڂTabel 1: gewenste nieuwbouw (Bron: ABF, Primos 2023) ͽʡͮڂʎɟͮڂ́˱ʡ˱ʄ˪ǵ̿˅ͮ˪́ɎɟˍڂƉ́ɂ̿ǵͮɟ͝ڂԇԅԇԉձڂڂ
Gemeente Staphorst
9,3%
onder-één-kap-woningen) zien op relatief grote kavels. Voor starters en senioren zijn er weinig kleinere, goedkopere woningen beschikbaar. Ook het
10
meer groen en bomen om hittestress tegen te gaan
die in het geval van de gemeente Staphorst vastge-
door schaduwwerking. Dit alles legt een ruimteclaim
legd zijn in de Woondeal West-Overijssel. Dit houdt in
in het gebied.
dat van de gehele opgave 30% in het sociale huurseg-
ڂ
ment, 40% in de middenhuur (tot 1.000 euro per
Naast een grote kwantitatieve opgave ligt er dus ook
maand) en betaalbare koop (tot 355.000 euro) en
een flinke kwalitatieve uitdaging waarbij een andere
maximaal 30% in het dure koop- en huursegment
manier van ontwikkelen gewenst is. Niet sturen op
mag landen. Dit zal dus leiden tot andere streekeigen
zoveel mogelijk uitgeefbare meters, maar een
woonbuurten qua sfeer en uitstraling dan tot nu toe
leefomgeving met nieuwe woonvormen, voldoende
gebouwd zijn in de gemeente Staphorst.
openbare ruimte en passend bij het karakter van de dorpen in de gemeente Staphorst.
de woongebieden. Dit leidt automatisch ook tot meer openbaar gebied en een lager percentage uitgeefbaar gebied. (zie schema 2). Het ruimere openbare gebied
28,6%
Mix van doelgroepen en woningtypen veel dure woningen (vrijstaande woningen en twee-
afspraken tussen gemeenten, provincies en het Rijk
woningen per hectare gebouwd worden. De bebou37,1 %
12,7%
21,3%
De huidige woningvoorraad in Staphorst laat relatief
afwateringssloten aanwezig zijn. Er is behoefte aan
wingsdichtheid neemt toe ten opzichte van bestaan-
13,7%
ook.
infiltratiemogelijkheden zijn of moeten er voldoende
(grondgebonden en gestapeld) zullen er meer
13%
woningen in verband met uitval om welke reden dan
lijk van de bodemgesteldheid moeten er voldoende
Door het toevoegen van kleinere woningtypen
8,6%
40,4%
zijn de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Afhanke-
Meer openbare ruimte Nederland
15,2 %
De eisen voor de inrichting van het openbaar gebied
bouwprojecten het ‘30-40-30-principe’, conform de
SɟڂΞɟ̿Ɏɟˍʡ˱ʄڂΞǵ˱ڂɎɟ˱ڂʡɟͽȻ́ͽ́ڂΞɟ̿ڂɎɟڂ́˱ʡ˱ʄͮΰ̵ɟ˱ڂɟ˱̵̿ڂʡʽ͝˅ˍǵ͝͝ɟ˱ڂʡ˱ڂʎͽͽ̿ڂɟ˱ڂ̵́́˅ڂʡ͝ڂǵɿ˅́˪ͮ͝ʡʄڂ
tabel 1). Deze aantallen zijn als uitgangspunt genomen voor de stedenbouwkundige doorvertaling. Er
Nieuwbouw 2023 t/m 2030
buurt met grondgebonden woningen.
is niet alleen nodig voor parkeergelegenheid (de kleinere woningen hebben op het eigen kavel immers
Vrijstaande woningen Twee-onder-één-kap Hoekwoning Tussen- of geschakelde woning Appartement
Schema 1: woningtypen in Staphorst en Nederland (Bron: www.allecijfers.nl)
dž́́˱Ȼɟʎ́ɟɿͮɟ́˱Ɏɟ̿φ́ɟ˅ڂƉͮǵ̵ʎ́̿ͮ͝ڂԇԅԇԉڂ
geen plek voor de auto), maar is ook nodig voor speel- en ontmoetingsruimte, om ruimte te bieden aan een klimaatbestendige en natuurinclusieve openbare ruimte en om gestapelde bebouwing ook op een passende manier in te passen in een woon-
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
11
2 | Kaders - analyse Om tot goed onderbouwde keuzes te komen voor het aanwijzen van mogelijk nieuw te ontwikkelen gebieden, is kennis van de bestaande situatie noodzakelijk. De ruimtelijke analyse van het grondgebied van de gemeente biedt de kaders -of spelregels- voor de visie. Het stelt ons in staat verband te leggen tussen woningbouw en verschillende ruimtelijke onderwerpen (bodem, water, historie, landschap, natuur, infrastructuur, voorzieningen, recreatie, bedrijven, energie en geldend beleid). Bodem en water sturend
Historische ontwikkeling
Om daadwerkelijk een duurzame, gebiedseigen
Het unieke landschap van Staphorst komt deels voort
ontwikkeling te realiseren, moeten de bodemgesteld-
uit een bijzondere verkavelingsgeschiedenis. Dit is
heid en de waterstructuur de basis zijn. In verband
een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke identiteit.
met overstromingsrisico’s, grondwaterstanden en
De vroegste nederzettingen in het gebied bevinden
waterafvoer spreekt het voor zich om geen groot-
zich in het noorden langs de Reest en in het westen
schalige woningbouwontwikkelingen te plannen in
langs het Zwarte Water. Van hieruit begon de ontgin-
het laaggelegen veengebied. Logischer is het om te
ning van het veengebied in verschillende slagen. Na
bouwen op het hoger gelegen zandgebied aan de
de ontginning werd het gebied in gebruik genomen
oostkant van de gemeente. In dit gebied is het
als akker- of weiland en werden er houten boerderijen
belangrijk het overtollige water niet te snel af te
gebouwd. Ondertussen werd het gebied verder naar
geworden. Voor nieuwe boerderijen was er beperkt
lijk samenkwamen richting het oosten ontstond het
voeren, maar juist zo lang mogelijk vast te houden en
het oosten ontgonnen. Op het moment dat het nieuw
ruimte tussen de bestaande boerderijen, daarom zijn
buurtschap Punthorst. De ontstaansgeschiedenis
in de grond te laten infiltreren. Door middel van
te ontginnen gebied te ver van de boerderij af kwam
er veel boerderijen achter elkaar gebouwd in plaats
van IJhorst is anders verlopen. Het dorp is ontstaan
bijvoorbeeld wadi’s kan hier in woningbouwontwikke-
te liggen, schoven de boerderijen mee met de bedrij-
van naast elkaar. Op sommige plekken is het lint van
op de dekzandkoppen van het Reestdal en is hier
lingen rekening mee worden gehouden. Door het
vigheid. Uiteindelijk is deze verhuisbeweging letterlijk
De Streek tot wel zes rijen dik gegroeid. De kernen
altijd blijven liggen in een kleinschalig en gevarieerd
laagveengebied ongemoeid te laten, blijft de kenmer-
versteend in De Streek. Door de boogvormige
Rouveen en Staphorst zijn later achter het lint verder
landschap. Opvallend is wel dat latere uitbreidingen
kende ‘bodemtweedeling’ zichtbaar.
ontginningsrichting zijn de kavels steeds smaller
uitgebreid. Daar waar de ontginningsassen uiteinde-
ten zuiden losliggen van de oude kern.
Dekzandrug Beekdal Rivierengebied
Laagveen Dekzand
IJhorst
ontginning richting oosten
Staphorst
Rouveen
Schema 3: bodemkaart Staphorst
12
Schema 4: historische ontwikkeling
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
13
Landschapstypen Vanuit de verschillen in bodem, het bodemgebruik,
De overige landschappen maken deel uit van de
het reliëf, waterlopen, verkavelingen, bebouwing en
ecologische hoofdstructuur (EHS):
beplantingspatronen zijn verschillende landschappen
•
ontstaan. Het grootste deel ten westen van De Streek wordt
ningsbos op hoger gelegen grond. •
gekenmerkt door het laaggelegen open slagenlandschap. Lange, smalle kavels met sloten, weteringen
Achter de bebouwing van De Streek vormt het
Reestdal: kleinschalig beekdallandschap, meanderende beek.
•
en knikken ontstaan door de veentontginningen. Nu voornamelijk in gebruik als agrarisch gebied.
Bos en heide: deels natuurlijk en deels ontgin-
Oeverlanden: hoger gelegen, omgeven door dijken.
•
Olde Maten: oud slagenlandschap, veel elzensingels en wilgen, natuurgebied.
houtsingellandschap een herkenbare structuur die als typisch Staphorst gezien wordt. Dit landschap
Voor woningbouwontwikkeling ligt het jonge ontgin-
borduurt voort op het slagenlandschap, de kavelgren-
ningslandschap het meest voor de hand. Het maakt
zen zijn hier zichtbaar door de elzensingels en
geen onderdeel uit van de EHS, ligt relatief hoog en
vormen een subtiele overgang van bebouwing naar
woningbouw is verenigbaar met de robuuste blok-
open landschap.
structuur. In het fijnmazigere landschap van de
Ten oosten van De Streek is het jonge ontginnings-
houtsingels, het beekdal en de open slagen is de
landschap zichtbepalend. Het landschap bestaat uit
inpassing van (kleinschalige) woningbouw complexer.
blokvormige kavels met beplante wegen. Door de
Er dient veel aandacht te worden besteed aan
ondergrond en hogere ligging zijn hier veel minder
behoud van de landschapsstructuur.
sloten nodig.
Oeverlanden Meppelerdiep Slagenlandschap Olde Maten Open slagenlandschap Houtsingellandschap De Streek Jonge ontginningslandschap Bos- en heidelandschap Beekdallandschap Reest
Schema 5: Landschapstypen
14
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
15
Infrastructuur
Voorzieningen en recreatie
Bedrijven en energie
Verkeerskundig vormt de gemeente Staphorst een
De meeste voorzieningen liggen in en rondom de
De grootste bedrijventerreinen liggen aan de zuidkant
trechter tussen Overijssel en de noordelijke provin-
kern van Staphorst. Met name de zorg-, welzijns- en
van Staphorst langs het spoor en langs de snelweg.
sportvoorzieningen lopen nu tegen hun grenzen aan.
Logisch is om deze spoor-snelweg-corridor verder te
Bij een toename van het aantal inwoners moeten hier
laten groeien richting het zuiden. Met eventueel een
nieuwe plekken voor gecreëerd worden.
nieuwe afslag biedt dit kansen om het woon- en
De recreatie in de gemeente vindt voornamelijk plaats
werkverkeer beter te scheiden en voor bedrijven een
in het bosgebied bij IJhorst. Hier ligt een goed
goede infrastructurele verbinding te maken. Daarmee
en drukste toegangsweg. Naast woonverkeer gaat er
netwerk voor wandelaars en fietsers. Wens is om de
zouden de bedrijven een buffer kunnen vormen
ook veel vrachtverkeer over De Streek. Dit leidt
aantrekkingskracht van De Streek te versterken voor
tussen snelweg en woongebied. Aan de zuidkant van
toeristen. Ook dient het netwerk verbeterd te worden
de corridor is ruimte voor energievoorzieningen zoals
richting het westen, waardoor de natuurgebieden
windmolens. Dit gebied is door de gemeente aange-
Olde Maten en verderop Weerribben-Wieden beter
wezen als clustergebied voor windenergie en is als
verbonden worden.
zodanig ook in de provinciale omgevingsvisie opge-
cies. De Rijksweg A28, die de gemeente doorkruist,
Meppel
waaiert bij Meppel en Zwolle weer uit. Dit maakt dit stuk snelweg een echte bottleneck. Ter hoogte van de
Staphorst > trechter
Gemeenteweg (De Streek) is de enige op- en afrit
Zwolle
binnen de gemeente, dit is daardoor de belangrijkste
regelmatig tot opstoppingen. Net ten noorden (A32)
LEGENDA
en zuiden (A28) van de gemeentegrens zijn er ook twee op- en afritten. Deze zijn bereikbaar via de
BEREIKBAAR LANGS ALLE WEGEN
Schema 6: de infrastructurele trechter
Rijksparallelweg en de Oude Rijksweg. De laatste weg
Spoor Mogelijke ontwikkellocatie station Versterken spoorwegovergang A28 Mogelijkheid nieuwe afslag A28 Mogelijke verbinding afslag A28 Rouveen ontwikkelen Verwijderen huidige afslag Oude rijksweg / Gemeenteweg Hoofdinfrastructuur bebouwde kom Aandacht verkeersveiligheid Opwaarderen naar 50 km/uur Opwaarderen naar 80 km/uur Ontwikkelen fietsroute buitengebied Ontwikkelen veilige fietsverbinding bebouwde kom Lange afstand wandelroutes Dominantie auto verminderen Behoud gratis parkeren
(
dient daarbij als erftoegangsweg én als doorgaande weg. Er ligt een opgave om de hoeveelheid auto- en
D
vrachtverkeer over de Gemeenteweg te verminderen. Voor het spoornet geldt de trechterwerking nog sterker; de spoorlijn door Staphorst vormt de enige
i !
verbinding tussen het noorden en zuiden van Neder-
N
nomen. +
j k k j
op dit nu al drukke deel een lastige opgave. Ook biedt 80
LEGENDA
het autoverkeer te verminderen. Een snelle route voor de (elektrische) fiets naar Meppel en Zwolle kan het woon-werkverkeer op de weg ontlasten.
N
Bestaand bedrijventerrein met inbreidingsmogelijkheden Herstructurering bestaand bedrijventerrein Bedrijfslocaties in ontwikkeling Woon-/werkzone Zoekgebied bedrijventerrein Duurzaam energielandschap Afstemmen wonen en bedrijvigheid Bruisend hart Recreatieve clusters
Houtsingellandschap en dekzandlandschap Het houtsingelgebied heeft weinig natuurwaarden. Alleen voor de marterachtigen (Wezel) en kleine zangvogels is het gebied van betekenis. Ook het dekzandlandschap is relatief arm aan natuurwaarden. Er komen voornamelijk algemene plantensoorten voor.
+
80
het verbeteren van de fietsinfrastructuur kansen om
N
ONDERNEMEND STAPHORST
50
land. Dit maakt de wens om een station toe te voegen
LEGENDA
Echter de Bisschopsschans is een uitzondering binnen
+
het dekzandlandschap. Deze "parel" kent met name natte
Schema 7: infrastructuuropgaven (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018)
VITAAL EN SOCIAAL
natuurwaarden (van oorsprong moerasgebied), welke met het
Schema 9: voorzieningen
Sport Zoekgebied sport en evenementen Bruisend hart Belangrijke ontmoetingsplekken $ Kleinschalige ontmoetingsplekken Lange afstand wandelroutes Ommetjes ontwikkelen LEGENDA Park # # Brandweer Fietsroutenetwerk Overijssel ! C Ambulancepost
Schema herstel van11: hetbedrijfslocaties fort (zie bijlage B "Beleid en ontwikkelingen") (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d 9-1-2018) verder versterkt zullen worden. 0
1
2
3
4 km
(
Bij de ontwikkeling van nieuwe infrastructuur, woon0
1
2
3
Recreatie
4 km
gebieden en bedrijventerreinen is het daarnaast van
Lange-afstand fietsroute
ruimte aan wandelaars en creëer geen barrières en
Overige fietspaden
obstakels. Door wandelen te stimuleren bied je een
Wandelroutes
goed alternatief voor de korte autoritjes en draag je
Tourvaartnetwerk
bij aan de algemene gezondheid, bijvoorbeeld door
Informatiecentrum Hotel resp. Bed & Breakfast
het maken van ommetjes.
H
B+B
N
$
belang rekening te houden met wandelaars. Bied
i
Recreatie In Staphorst vindt recreatie hoofdzakelijk als recreatief medegebruik plaats. Vooral het Staphorster Bos en omgeving
VITAAL EN SOCIAAL
($ $
# # ! C
is aantrekkelijk voor de recreatie. Uit de wijde omgeving komt men hier wandelen en recreëren. Er komt zowel dagrecreatie
Sport Zoekgebied sport en evenementen Bruisend hart Belangrijke ontmoetingsplekken Kleinschalige ontmoetingsplekken Lange afstand wandelroutes Ommetjes ontwikkelen Park Brandweer Ambulancepost
als verblijfsrecreatie voor. Het ven van de Zwarte Dennen is als zwemwater bijzonder in trek. Met name IJhorst is een kern voor verblijfsrecreatie met meerdere bungalowparken en campings. Bed & breakfastmogelijkheden komen ook in Staphorst zelf en in het westelijke plangebied voor. Staatsbosbeheer heeft een informatiecentrum in de Veldschuur "Bid en Werk".
Camping/ bungalowpark resp. mini-camping/ paalcamping
Het routenetwerk binnen de gemeente Staphorst is uitgebreid,
Mountainbikeparcours
Wandelroute Ommetje
met name voor fietsers. Rondom IJhorst komen ook wandelroutes
Trimparcours
N
Nordic-walking 0
Zwemwater
Schema 8: wandelroutes en ommetjes (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018) 2011 © Nieuwland Advies
16
voor. De grote wateren zijn geschikt voor tourvaart.
1
2
3
4
5 km
Schema 10: recreatie (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018) Bijlagendocument Landschapsplan Staphorst | april 2011
Schema 12: geluid snelweg en spoor 15
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst 0
1
2
3
4 km
17
Beleid bebouwing
Huidige bouwprojecten
Op dit moment wordt voor de toevoeging van wonin-
Stap 1: reeds ingezette ontwikkelingen waarbij het
Op dit moment is een aantal woningbouwontwikkelin-
gen vooral gekeken naar het woonbeleid dat is
gaat om inbreidingslocaties. Toevoegingen aan De
gen gaande die meetellen in de doelstelling om tot
beschreven in de omgevingsvisie uit 2018. In dit
Streek en in de kernen van Rouveen en Staphorst.
2030 1.000 woningen toe te voegen. Het gaat daarbij
beleid wordt de nadruk gelegd op het toevoegen van
Belangrijk is daarbij rekening te houden met de
om woningen uit stap 1 en stap 2 van de omgevings-
woningen voor starters en senioren en te zorgen voor
bestaande onderliggende structuren. De gemeente
visie. De gele projecten worden gezien als inbreidin-
meer kwaliteit in de openbare ruimte door de inpas-
hanteert met het ‘rood-voor-rood-beleid’ en ‘open-
gen uit stap 1 en de rode projecten zijn buitenstede-
sing van groen.
plekken-beleid’ regelgeving voor toevoegingen aan De
lijke projecten aan de zuidkant van Staphorst en
De stedenbouwkundige doorvertaling van het woon-
Streek, maar de wens is om dit af te bouwen.
Rouveen. In totaal gaat het om ongeveer 360 wonin-
behoefteonderzoek borduurt voort op deze trends.
Stap 2: buitenstedelijke projecten in voorbereiding.
gen. Van deze woningen wordt 30% in het sociale
Ook de manier waarop dit in de omgevingsvisie
Het tweede deel van de nieuwe woonwijk De Slagen
huursegment gebouwd, waarmee de huidige ontwik-
beschreven is moet een logisch vervolg te krijgen in
ten zuiden van Staphorst en Rouveen-Zuid.
kelingen binnen het gemeentelijk beleid vallen.
deze ruimtelijke doorvertaling. In de omgevingsvisie
Stap 3: nieuwe ontwikkelingen buiten het bestaand
wordt een drietal stappen onderscheiden, waarbij de
stedelijk gebied. Mits hier kwantitatieve of kwalita-
ladder van duurzame verstedelijking geldt (inbreiding
tieve behoefte aan is en bij voorkeur dichtbij een van
gaat voor uitbreiding):
de kernen.
LEGENDA
Voorbeelden van transformatielocaties waar appartementen worden toegevoegd (SO3 en Dienstencentrum.
N
WONEN EN LEEFBAARHEID woningbouwlocatie in ontwikkeling uitbreidingslocatie woningbouw inbreidingslocatie woningbouw incidenteel inbreiding mogelijk (de Streek) incidentele uitbreiding woningbouw mogelijk herstructurering/herinrichting 1k j Punthorst – woningbouw n.a.v. rood voor rood/sanering in het buitengebied 2k j Kop van de Streek – incidentele woningbouw n.a.v. transformatie en open plekken aan de Streek 3k j Schuthekkeweg – nieuw bijzonder woonmilieu woningbouw woon- / werkzone mogelijkheid woningbouw in VAB's # # brandweerkazerne ! C ambulancepost
2
3
3 4
2
5 1
1
6 9
0 1 2 3 4 Schema 13: huidige woningbeleid km (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018)
18
1) De Slagen fase 2 2) Gemeenteweg 214 3) SO3 4) Dienstencentrum 5) Rijksweg 2 en 4 6) Levensboomlocatie 7) Oude Rijksweg 460-462 8) Rouveen-Zuid fase 1 9) Rouveen-Zuid fase 2 10)Supermarktlocatie
10 8 7
Schema 14: lopende bouwprojecten
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
19
3 | Typisch gemeente Staphorst! Aan het begin van de werksessies was onze eerste vraag aan de deelnemers: ‘Wat is typisch gemeente Staphorst?’ en gedurende het traject is dit nog vaak ter sprake gekomen. Uit al die gesprekken kwam een aantal thema’s steeds weer naar voren. Dit zijn niet zozeer kenmerken die direct in een stedenbouwkundige doorvertaling van het woonbehoefteonderzoek te vatten zijn, maar ze vormen wel een rode draad die vanaf de start van dit traject tot aan het ontwerpen van de laatste stoeptegel in het achterhoofd aanwezig is.
Dorps Dorps is een breed begrip. In de gemeente Staphorst
bieden voor creativiteit, ondernemerschap en door-
staat dorps voor de sociale cohesie in een dorp, maar
groeimogelijkheden zijn belangrijke voorwaarden om
ook voor de groene woonomgeving en natuurlijk de
in de eigen omgeving te gedijen.
karakteristieke boerderijen langs De Streek. Ontmoeting bevordert de sociale interactie, bijvoorbeeld door
Eigenzinning
‘s avonds een wandeling te maken door het dorp. Een
Inwoners van de gemeente Staphorst zijn eigenzin-
mengeling van verschillende woningtypes, voorzie-
ning, ze lossen hun eigen problemen op, zetten hun
ningen, werken en recreatie zorgen voor een gevari-
schouders eronder. Ze volgen daarbij hun eigen
eerd en levendig straatbeeld. Hierdoor ontstaat een
aanpak en geloven hierin. Daardoor zijn ze groten-
aantrekkelijke en leefbare omgeving waar de bewo-
deels op zichzelf staand en onderscheidend in een
ners zich verbonden voelen met hun dorp en de
eigen karakter en stijl.
natuurlijke omgeving.
Samen Ondernemend
Belangrijk voor een hechte gemeenschap is het
Van oudsher worden rondom de eigen woning
samenzijn waarvoor een goed ingerichte openbare
initiatieven ontplooid en eigen ondernemingen
ruimte essentieel is. Niet alleen voor een ommetje,
opgestart; de Staphorster is een doener. Ruimte
maar ook om te verblijven. Goede ontmoetingsplekken vormen de basis voor de sociale cohesie in de dorpsgemeenschap.
Afbeeldingen die de medewerkers van de gemeente zien als typisch gemeente Staphorst.
20
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
21
Ruimtelijke doorvertaling 22
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
23
4 | De karakters van de vier kernen IJhorst Staphorst
Rouveen
Punthorst
Binnen de gemeente Staphorst liggen verschillende dorpen of bebouwingskernen. In dit document wordt het onderscheid gehanteerd zoals genoemd in het woonbehoefteonderzoek en wordt uitgegaan van de kernen Staphorst, Rouveen, IJhorst en Punthorst. Elk van deze kernen heeft een eigen woonbehoefte qua aantallen en doelgroepen (type woningen). Daarnaast hebben de kernen ook hun eigen opgaves en een eigen ruimtelijke identiteit waarbinnen de gewenste woningen een plek moeten krijgen.
Opgaves
Voor IJhorst is er een toevoeging van 65 woningen
De kern Staphorst kent de grootste vraag naar
nodig, deze zouden een plek kunnen krijgen aan de
woningen; tot 2030 moeten 670 nieuwe woningen
oostkant van het dorp. Ook hier speelt het mobiliteits-
gemaakt worden, waarvan ongeveer een derde
vraagstuk, aangezien het merendeel van het verkeer
sociale huurwoningen. In De Slagen en aan de
door Staphorst moet.
noordkant is er ruimte voor uitbreiding en ligt een
In de kleinste kern Punthorst is de woningbehoefte
aantal inbreidingsmogelijkheden. Uitdaging is om het
met 20 woningen logischerwijs het laagst. Langs de
voorzieningenniveau op peil te houden en de nu al
Mr. J.B. Kanlaan liggen kansen voor het toevoegen
krappe infrastructuur te upgraden.
van woningen.
In Rouveen moeten 215 woningen extra komen, waar-
24
van een kwart sociale huurwoningen. Deze woningen
Ruimtelijke identiteit
worden vooral ontwikkeld aan de zuidkant van het
Elk dorp heeft een eigen sfeer en karakter die mede
dorp. Een nieuwe supermarkt is een grote wens en in
door het omliggende landschap is ontstaan. Wij gaan
plaats van de ontsluiting over De Streek is een
op basis van de kenmerken van elk dorp de sfeer van
alternatieve ontsluiting gewenst.
nieuwe ontwikkelingen bepalen.
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
25
Kern Staphorst
Kern Rouveen
Kern Punthorst
Kern IJhorst
Het historische hart is een typisch voorbeeld van
Rouveen ligt aan de rand van het open slagenlan-
Punthorst kenmerkt zich door rationele orthogonale
Het besloten boslandschap ten zuiden van IJhorst
lintbebouwing met veel rijks- en oorlogsmonumen-
schap met veel sloten, karakteristieke knikken in de
kavels haaks op de wegenstructuur. Het dorp ligt op
wisselt met open plekken met heidevelden en
ten. Staphorst ligt midden tussen twee landschapsty-
verkaveling en zandwinningsplassen. De Oude
de kruising van twee wegen met een sterk groen
vennen. Dit zorgt voor een onregelmatig karakter van
pes: het kleinschalige halfopen landschap met
Rijksweg scheidt dit waterrijke landschap van het
karakter van de rijen eiken. Deze kruising is versterkt
de verkaveling met weinig bebouwing. Aan het
langgerekte kamers tussen houtsingels aan de ene
jonge ontginningslandschap (hoger gelegen en een
door de groene kamers. De erven zijn groot met
noorden wordt het landschap wat opener en veran-
kant en grote groene kamers met restanten van
rationelere opzet met kamers begrensd door elzen-
bebouwing van wisselende kwaliteit. Er zijn zowel
dert van karakter; slingerende wegen langs een
perceelbeplanting aan de andere kant. Staphorster
singels). Ook hier komt de unieke lintbebouwing voor
vrijstaande woningen van 1-2 lagen met kap, als
meanderende beek met verspreid boerderijen op de
boerderijen met karakteristieke groene luiken in
met meerdere boerderijen achter elkaar. De moderne
grotere (werk)schuren op de erven die de schaal van
hogere delen. Het perceelpatroon is onregelmatig en
combinatie met blauwe raamdorpels zijn heel typisch
naoorlogse bebouwing bestaat uit voornamelijk
de bebouwing afwisselend maken. De erven wisselen
verschilt van vorm en grootte. De omgeving van
voor het historische hart van het dorp. De nieuwere
vrijstaande huizen die in lange stroken worden
af met open ruimte ertussen die wordt benadrukt
IJhorst is heel natuurlijk en groen, met veel onver-
buurten bestaan voornamelijk uit vrijstaande wonin-
gegroepeerd. Rouveen is rijk aan talloze uitzichten
door de restanten van perceelgrensbeplanting.
harde paden, coulissen en reliëf. Middenin ligt het
gen en twee-onder-een-kap-woningen met af en toe
over het landschap; door de langgerekte vorm van het
dorpshart met af en toe chaotische bebouwing;
rijwoningen. De stedenbouwkundige opzet is in de
dorp eindigt bijna elke straat met het pittoreske
eilandjes van vrijstaande woningen worden gemengd
meeste gevallen orthogonaal; een structuur waarin
groene beeld van het omliggende agrarische land-
met korte rijtjes, groene lanen wisselen af met
de straten haaks op elkaar staan. Uitzondering hierop
schap.
doodlopende straatjes, open brede voortuinen
is een deel van Staphorst-Zuid.
worden soms dicht begroeide bosachtige randen. De straten wisselen van richting en buigen rondom buurtpleintjes of groepen woningen.
26
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
27
5 | Hoe woont men in de toekomst
= compact dorps
Voor ieder wat wils
De drie sferen
Wonen in 2024 vraagt om nieuwe oplossingen. Er is
Het antwoord ligt in het uitbreiden of verdichten op
een grote behoefte en ook nog eens een gebrek aan
basis van lokale identiteit. Grofweg zijn er drie
diversiteit in het aanbod. Senioren kunnen niet
verschillende sferen bedacht: compact dorps, wonen
doorstromen, grote huizen zijn niet betaalbaar voor
aan de dorpsrand en wonen in het landschap. Deze
de starters en jongeren moeten elders appartemen-
drie sferen hebben een eigen karakter, maar bieden
ten zoeken.
wel ruimte aan dezelfde doelgroepen. De dichtheid en
Naast deze gemeenschappelijke zoektocht naar de
woonsfeer is verschillend, maar ook het samenspel
juiste woningen, heeft tegelijkertijd ieder dorp een
tussen bebouwing en landschap.
eigen identiteit en ruimtelijke structuur, maar ook een eigen cultuur en tradities. Elk dorp heeft een eigen gezicht en karakter. Hoe voeg je dan nieuwe wonin-
=
gen toe met respect voor het verleden?
wonen aan de dorpsrand
= wonen in het landschap
28
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
29
Compact dorps Een levendig, divers en gemeenschapsgericht gebied met een relatief hoge dichtheid met naast kleinere grondgebonden woningetypologieën ook kleine appartementencomplexen, winkels en voorzieningen. Alles in de korrel van het historische dorpshart, dus kleinschalig, gevarieerd en met historisch besef ontwikkeld. Er is vollop plek voor activiteiten in de openbare ruimte waar mensen makkelijk met elkaar in contact komen en alles op loopafstand. Ideaal voor de nieuwe kleinere woningtypes en een mix van leeftijdsgroepen.
20-35 wo/ha
30
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
31
Wonen aan de dorpsrand Een leefomgeving die een mix van landelijk en dorps leven combineert. De voorzieningen nog steeds op loop- of fietsafstand, maar niet direct naast de woning. Dit in combinatie met de iets lagere bebouwingsdichtheid met meer ruimte voor groen en water zorgt voor een rustige plek direct naast de landelijke omgeving. Naast grondgebonden woningtypologieën ook zeker geschikt voor appartementen met prachtig uitzicht en ruimte eromheen.
15-25 wo/ha
32
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
33
Wonen in het landschap De unieke en kenmerkende landschappen van Staphorst bieden ook mogelijkheden voor wonen in lage dichtheid. Boerenerven of kleine enclaves binnen de bestaande landschapsstructuur bieden ruimte voor nieuwe woonvormen, bijvoorbeeld rug-aan-rugwoningen in een groot schuurvolume. De voorzieningen enigszins op afstand, maar middenin het landschap of de natuur. De woningtypologieën zijn agrarisch georiënteerd.
5-15 wo/ha
34
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
35
De drie sferen
Landschapstypen
Woonomgeving
1 2 Jonge ontginningslandschap
3
6 | De nieuwe woonomgeving op maat gemaakt Hoe het combineren werkt Naast de verschillende woonsferen hebben we te maken met verschillende landschappelijke ondergronden waarin woningen gebouwd kunnen worden. Ieder landschapstype heeft zijn eigen wetmatigheden en dus gelden binnen elk landschap andere uitgangspunten om tot een goede ontwikkeling te komen die écht passend is bij de locatie. Elke woonsfeer levert in een ander landschap dus een
4
Compact dorps
andere leefomgeving of woonbuurt op. Zo kan op verschillende plekken binnen de gemeente een op maat gemaakte ontwikkeling plaatsvinden met de juiste dichtheid, gewenste woningtypes en de ruimtelijke kenmerken die het een typische Staphorster woonomgeving maken.
Houtsingellandschap
Wonen aan de dorpsrand
5 Jonge ontginningslandschap
1
Compact dorps
2
Wonen aan de dorpsrand
Open slagenlandschap
6
Wonen in het landschap
Beekdal landschap
7
3
Wonen in het landschap
Voorbeeld combinaties
36
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
37
7 | Een staalkaart van nieuwe typologieën Sterke basis
hiernaast zijn een selectie van beoogde woningen die
Staphorst, Rouveen, IJhorst en Punthorst veranderen
tijdens de werksessies op veel enthousiasme konden
geleidelijk de komende jaren. Er komt een grotere
rekenen.
diversiteit aan woningen om starters en jonge gezinnen de kans te geven in hun bekende omgeving
Overal toepasbaar
te blijven wonen. Maar er komen ook woningen voor
Er zijn weinig beperkingen wat betreft inpassing van
senioren om oud te worden in hun eigen vertrouwde
de woningtypologieën, binnen alle drie de woonsferen
dorp. Om voor doorstroming te zorgen, worden
zijn ze denkbaar. Elke nieuwe ontwikkeling heeft
verschillende types woningen toegevoegd. De focus
eigen richtlijnen, bepaalde ontwikkeldoelen en
ligt op de woningen die geschikt zijn voor woningzoe-
beoogde doelgroepen. Bij elke nieuwe ontwikkeling is
kenden met bescheiden woonwensen: niet te groot
het de uitdaging om de juiste combinatie van woning-
en betaalbaar. Denk aan beneden-boven-woningen of
types te bepalen en moet gekeken worden naar de
appartementen (studio’s, levensloopbestendig,
ligging van het project, sociale en fysieke context,
zorgappartementen en groepswonen). Grondgebon-
landschapstype, hoofdstructuren en hoe de types
den woningen kunnen ook verschillende uitwerkingen
woningen op de juiste manier toegepast kunnen
krijgen, bijvoorbeeld een rijwoning met extra smalle
worden binnen de sfeer.
beukmaat voor de starters of rug-aan-rug-woningen.
Zo kunnen appartementen ingepast worden in een
De voorkeur gaat uit naar woningtypes die geschikt
compact dorps gebied - mits rekening houdend met
zijn voor zowel jongeren als ouderen en het liefst
de directe omgeving - met als als voordeel de nabij-
worden deze doelgroepen zoveel mogelijk gemixt. Als
heid van voorzieningen. Maar ook aan de rand van
het kan zelfs in hetzelfde gebouw. De afbeeldingen
het landschap met een prachtig uitzicht en wat meer open ruimte eromheen.
38
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
39
8 | Spel als instrument voor participatie Als opmaat naar de stedenbouwkundige doorvertaling hebben we met ambtenaren, de gemeenteraad, het college, jongerenraad, dorpsraden, makelaars en woningcorporatie het Stedenbouwkundig Staphorster Stippen Spel gespeeld. Naast de vele inzichten die dit opleverde wat betreft mogelijke woningbouwlocaties diende het ook als methode om alle verschillende disciplines binnen de gemeenten in een vroegtijdig stadium met elkaar in gesprek te laten gaan. Daarnaast gaf het inzicht over wat voor aantallen we het nu eigenlijk hebben en of daar wel ruimte voor is binnen de gemeente.
11-20 0-10 wo/ha
11-20 wo/ha
De spelregels Het grondgebied van de gemeente Staphorst is het speelveld. De ruimtelijke uitgangspunten en beperkin-
21-30 wo/ha
gen (zie de analyse in H2) vormen de spelregels. De participanten gaan met hulp van de tegeltjes aan de slag met een doel: 1.000 woningen toevoegen tot 2030 op logische plekken binnen het gemeentelijk
30+
grondgebied. Er werd besproken waarom welke
wo/ha
keuzes worden gemaakt en wat nodig is om de ontwikkelingen realiseerbaar te maken.
De tegels Om de impact op het grondgebied van het toevoegen van 1.000 woningen in beeld te brengen, zijn voor-
13
beeldtegeltjes in vier verschillende dichtheden
wo/h a
4in9
won
gemaakt: tot 10 wo/ha, tot 20 wo/ha, tot 30 wo/ha en
0woningen
iale
30+ wo/ha. Elk tegeltje is uniek: met eigen program-
soc
0
ma en stedenbouwkundige opzet. De tegeltjes
8n5ingen wo
4o,2/ha
verschillen qua verhouding koop/huur, woningtypes,
rtem
n
nte
me
arte
app
w
sociale
n woninge
soci
n
wo/h
0
ale w
ente
73
onin
gen
ag
ssen 4,2
wo/ha
85
gen
mente
w
0
wordt ook grotendeels bepaald door de gekozen kunt denken over woningen toevoegen, maar dat ook gekeken moet worden naar het toevoegen van
46
5
n
woninge
n
wo
wo/ha
voorzieningen, het ontsluiten van nieuwe woongebie-
262
45
woningen
49
3
gen
n
0
le wo
ninge
Olste rga 3,7 ha ard
n
n
24
450
wo/ha
woningen
20 appartementen
27
wo/ha
socia
nten
Sint Pacras 18,6 ha
orst Nobelhha 8,5
45
n
mente
8wo5ningen
sociale
60 me apparte
2 30 Hoef en H 262 aag 0 5 , 34o/ha 7 13,6 ha 49 cras 102 1 ha wo/ w woonbehoefteonderzoek ha 8 Stedenbouwkundige Gemeente Staphorst Sint Paha doorvertaling wo/ha ,8 wo/ha
mente
w
8le wo7ningen
68
8 2wo2 ningen
9 2wo1 ningen
25o/,7 ha
ningen
wonin
40
iela nd 5 ha schap
Olstergaard 3,7 ha
sociale wo
socia
ninge
De St ree 19 ha k
Ene rg
gen
sociale wonin
73
13
apparte
in terre ijvenha r d e B 10
appartementen
enten
0
0
0
appartem
wo/ha
75
0
le wo
wo/ha
st r Voor nkame e n e te S 34,5 8,7 ha
den met nieuwe infrastructuur enzovoort.
socia
w
wo
orst Nobelhha 8,5 13 49 woningen
mente
apparte
ningen
wo/ha
sociale
0
sociale n
mente
apparte
n
47o/h,6a
85ningen
60
9 2wo1 ningen
25o/,7 ha
voegen, het ruimtebeslag was beperkt. Maar dit dichtheid. Direct werd duidelijk dat je niet alleen na
0 apparte
Het bleek relatief eenvoudig 1.000 woningen toe te
2,1 ha
a en H Hoef 7,6 ha wonin
Resultaat
en
ning
le wo
socia
Olst erg 3,7 h aard
a Marktk outen ha h n e s Rij 12,6
n
ente
rtem
appa
en
g wonin
a
n
mente
apparte
n
woninge
wo/ha
eek Str De 19 ha
30
0
102
8
maar ook verhouding uitgeefbaar/groen en infra.
0
appa
34,5a
gen
45
262
apparte
0
sociale
n
woningen
0
n
ente
rtem
appa
gen wonin
9
gen
sociale wonin
woninge
73 le
socia
en
g wonin
en
ss arktka uten Mha jsenho 6
n
woninge
n
mente apparte
41
s
Stedenbouwkundige doorvertaling tot 2030
42
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
43
9 | Doorvertaling 2024-2030 Tot 2030 wordt vooral aangesloten bij de huidige woningbouwontwikkelingen in Staphorst en Rouveen. Omdat er tot die tijd nog geen nieuwe infrastructurele ingrepen verwacht worden en deze locaties voldoende woningen kunnen huisvesten, is dit het meest logische ontwikkelingsscenario. Een deel van de tot 2030 beoogde locaties is niet zichtbaar in onderstaande kaart; deze zijn geheim. Na 2030 zijn meerdere scenario’s denkbaar. Deze worden meegenomen bij het herijken van de omgevingsvisie en kunnen in de toekomst verder uitgewerkt worden tot nieuw beleid.
Kern Staphorst De Slagen is het gebied waar de meeste woningen toegevoegd worden; tot 2030 komen hier in fase 3
2
nog ongeveer 300 woningen bij. Woningen kunnen hier in relatief hoge dichtheid gebouwd worden in de
3
compacte dorpse sfeer. Tussen dit nieuwe woongebied en de omliggende bedrijventerreinen wordt een
1
groene buffer voorgesteld die ook dient als verbinding met het omliggende jonge ontginningslandschap. Aan de noordkant van Staphorst kan langs de Schuthekkeweg gebouwd worden. Nabij de bestaande basisschool wordt ontwikkeld in het houtsingellandschap achter De Streek. Hier kan men wonen in het landschap. Dit betekent een vrij lage woningdichtheid, maar wel dichtbij het voorzieningencentrum van Staphorst. Dit maakt deze locatie bij uitstek geschikt
Bestaande ontwikkelingen 1. De Slagen 2. Noordzijde 3. Muldersweg Totaal Staphorst
220 wo 300 wo 150 wo 80 wo 750 woningen
voor senioren, net als de inbreidingslocatie langs de Muldersweg. Deze locatie is omringd door bebouwing en dichtbij de afrit van de snelweg. Hier kan in compacte dorpse sfeer gebouwd worden. In totaal worden in de kern Staphorst ongeveer 750 nieuwe woningen voorzien, waarvan 220 binnen bestaande 1
ontwikkelingen.
2
Kern Rouveen In Rouveen zullen in aansluiting op de nieuwbouw in Rouveen-Zuid nog twee fases volgen om hier woningen toe te voegen aan de rand van het dorp. De totale ontwikkeling bestaat uit ongeveer 360 woningen. Nabij het centrum van Rouveen zal mogelijk een supermarkt komen. De woningbouwontwikkeling vindt plaats in het open slagenlandschap en vereist
Bestaande ontwikkelingen 1. Rouveen-Zuid fase 2 2. Rouveen-Zuid fase 3 Totaal Rouveen
140 wo 100 wo 120wo 360 woningen
daarmee extra aandacht voor een goede landschapLEGENDA Compact dorps
pelijke inpassing.
Wonen aan de dorpsrand Wonen in het landschap Voorzieningen Lintverdichting De Streek
44
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
45
Kern IJhorst Bij de kern IJhorst zullen ongeveer 30 woningen bijgebouwd worden tot 2030. Vanwege de ligging tussen waardevolle landschappen van bos en heide en het beekdal ligt een uitbreiding richting het oosten het meest voor de hand. Hier wordt straks aan de dorpsrand gewoond met aandacht voor een goede overgang tussen bebouwing en landschap.
Kern Punthorst In de kleine kern Punthorst is ruimte voor ongeveer 20 nieuwe woningen tot 2030. Stedenbouwkundig zou het een logische stap zijn om het kwadrant rond het kruispunt Vijverweg en Mr. J.B. Kanlaan af te maken. Je woont hier aan de rand van het dorp met uitzicht over het jonge ontginningslandschap.
Overige gebieden Met het huidige beleid voor nieuwe woningen aan De Streek worden gemiddeld 15 woningen per jaar verwacht (ongeveer 90 woningen tot 2030). Dit aantal zal in de eerste jaren wat hoger liggen en zal in de toekomst langzaam minder worden. Het ‘rood-voorrood-beleid’ en het ‘open-plekken-beleid’ waarmee ontwikkelingen aan De Streek nu getoetst worden, zal aangepast worden omdat de vrees is dat het historische lint te veel bebouwd wordt. Verder ligt binnen de gemeentegrenzen nog een aantal potentiële ontwikkellocaties. Het gaat daarbij om ongeveer 150 woningen. In totaal biedt dat tot 2030 ruimte aan ongeveer 1.400 woningen. Deze overmaat is nodig om straks tot daadwerkelijk 1.000 nieuwe woningen te komen.
Volgende stappen In het woonbehoefteonderzoek is aangegeven dat tot 2040 nog eens 1.000 woningen bijgebouwd moeten worden. Hiervoor moeten in de nabije toekomst keuzes gemaakt worden over de locaties waar deze ontwikkelingen plaats kunnen vinden. De bestaande infrastructuur moet hierop aangepast worden. In het geheime document ‘2031-2040’ wordt de scenariostudie verder toegelicht.
Schema van de uitbreidingen rond de kern Staphorst
46
Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst
47