CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

1. Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek 2024-2030 d.d. 21-5-2024

Raadsvergadering 26 juni 2024, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend hamerstuk: Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek7.131 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek 2024-2030 Gemeente Staphorst 21 mei 2024

Colofon

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek 2024-2030 Gemeente Staphorst

Publicatiedatum

In opdracht van

21 mei 2024

Gemeente Staphorst

Adres

Voorbehoud

SVP Architectuur en Stedenbouw

Aan deze publicatie kunnen geen

‘t Zand 17, 3811 GB Amersfoort

rechten worden ontleend.

21 mei 2024

E-mail info@svp-svp.nl

Ontwerp Maartje Luisman Leon Hietbrink Alexandra van Swinderen Karlijn Verwers

2

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

3

Inhoudsopgave

Inleiding

7

Opgave &  Uitgangspunten

9

1 | De opgave - kwantitatief en kwalitatief 10 2 | Kaders - analyse 12 3 | Typisch gemeente Staphorst! 20

Ruimtelijke  doorvertaling

23

4 | De karakters van de vier kernen 25 5 | Hoe woont men in de toekomst 29 6 | De nieuwe woonomgeving - op maat 37 gemaakt 7 | Een staalkaart van nieuwe typologieën 39 8 | Spel als instrument voor participatie 40

Stedenbouwkundige  doorvertaling tot 2030

43

9 | Doorvertaling 2024-2030

44

Inleiding Er is een tekort aan woningen in Staphorst. Het ‘Woonbehoefteonderzoek Staphorst 2023’ laat dat duidelijk zien; er zijn 1.000 woningen nodig tot 2030 en nog eens 1.000 woningen tot 2040. Deze ruimtelijke doorvertaling geeft inzicht in hoe de gevraagde extra woningen tot 2030 een plek kunnen krijgen in de gemeente. Het gaat er daarbij niet alleen om de plekken aan te geven waar de woningen kunnen komen, maar ook om inzicht te geven in het beoogde woonmilieu en de types en aantallen woningen. Want de komende jaren zal er gebouwd moeten worden voor andere doelgroepen en in andere prijssegmenten dan in het verleden. In dit document wordt gekeken naar de korte termijn, dus tot 2030. Doel

horst is het van belang een breed gedragen plan voor

Het eindproduct van dit document is een kaart waarin

te leggen. Middels meerdere werksessies zijn ambte-

aangegeven staat waar toekomstige ontwikkelingen

naren, college, gemeenteraad, dorpsraden, jongeren-

plaats gaan vinden en wat voor soort woonmilieus

raad, woningcorporatie en makelaars betrokken bij de

hier voorzien zijn met de aantallen woningen. Deze

planvorming. Verder zijn er gesprekken geweest met

stedenbouwkundige doorvertaling vormt de basis

de provincie Overijssel, het Waterschap Drents

voor het grondbeleid, het volkshuisvestingsprogram-

Overijsselse Delta, Het Oversticht (welstand), Enexis

ma en daaruit voortkomende woningbouwprojecten,

(stroom) en Rendo (gas). De sessies zijn niet alleen

het opstellen van kaders voor woningbouwontwikke-

breed ingestoken wat betreft het aantal deelnemers,

lingen en dient als bouwsteen voor de herijking van

maar ook wat betreft de input. Iedereen kon aange-

de omgevingsvisie.

ven waar welke woonmilieus een plek kunnen krijgen

Het woonbehoefteonderzoek geeft niet alleen de

binnen de gemeentegrenzen. Door met elkaar in

kwantitatieve opgave aan, maar geeft ook inzicht in

gesprek te gaan zijn de mogelijkheden en onmogelijk-

de behoefte van de doelgroep. Er zijn nieuwe typen

heden duidelijk geworden. Ook werd duidelijk dat de

woningen nodig, voor starters en senioren in het

woningbouwopgave ook in samenhang gezien moet

betaalbare segment. Dit is een forse trendbreuk ten

worden met keuzes voor nieuwe infrastructuur,

opzichte van de woningtypen die nu het merendeel

voorzieningen, recreatie, bedrijven en energie. De

van de woningvoorraad uitmaken: twee-onder-één-

omgevingsvisie gaat meer inzicht geven in de samen-

kap-woningen en vrijstaande woningen. Deze veran-

hangende opgaven. De input uit de sessies is ver-

dering zal leiden tot andere woonmilieus en een ande-

werkt tot een aantal ruimtelijke scenario’s. In een

re manier van ontwikkelen. Samen met de grote

nieuwe ronde werksessies zijn deze besproken en dit

kwantitatieve opgave vraagt dit een omslag in denken

heeft geleid tot een voorkeursscenario tot 2030

van alle betrokkenen. Een andere belangrijke doelstel-

(1.000 nieuwe woningen).

ling bij deze doorvertaling is dan ook om de betrokke-

In aanvulling op dit document zijn ook eerste vertrou-

nen inzicht te geven in deze kwantitatieve en kwalita-

welijke verkenningen gedaan voor de stedenbouw-

tieve opgaves.

kundige doorvertaling tot 2040. Deze worden meegenomen bij het herijken van de omgevingsvisie en

6

Proces

kunnen in de toekomst verder uitgewerkt worden tot

Vanwege de grote impact voor de gemeente Stap-

nieuw beleid.

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

7

Opgave & Uitgangspunten 8

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

9

1 | De opgave - kwantitatief en kwalitatief Simpel gezegd luidt de opdracht om circa 1.000 woningen toe te voegen tot 2030. Daarop ‫ڂ‬ Schema 2: dichtheid en grondgebruik: een hogere volgend kan tot 2040 nog eens behoefte zijn aan‫ ڂ‬1.000 woningen. In een gemeente van nu 38‫ڂ‬ dichtheid betekent meer stapelen, meer openbaar gebied en minder uitgeefbaar gebied 6.000 woningen is dit natuurlijk al een flinke5.1.1 kwantitatieve uitdaging. Maar misschien belangNieuwbouw per kern rijker nog is de opgave om kwalitatief hoogstaande woonmilieus toe te voegen, passend bij Ä˱‫ڂ‬Ɏɟ‫ڂ‬Ξ́ˍʄɟ˱Ɏɟ‫ͮڂ‬ǵȻɟˍˍɟ˱‫ڂ‬΢́̿Ɏͮ‫ڂ‬Ɏɟ‫ڂ‬Ξɟ̿Ɏɟˍʡ˱ʄ‫ڂ‬Ξ́́̿‫ڂ‬Ɏɟ‫ڂ‬Ξʡɟ̿‫ڂ‬ʄ̿́́ͮͮ͝ɟ‫˅ڂ‬ɟ̿˱ɟ˱‫ڂ‬ʄɟʄɟΞɟ˱ձ‫ڂ‬Sǵǵ̿Ȼʡʽ‫ڂ‬φʡʽ˱‫ڂ‬Ɏɟ‫ڂ‬ ǵǵ˱ͮǵˍˍɟ˱‫˱ڂ‬ʡɟͽ΢ɟ‫ڂ‬΢́˱ʡ˱ʄɟ˱‫ڂ‬ǵɿʄɟͮ͝ɟ˪Ɏ‫ڂ̵́ڂ‬Ɏɟ‫̵ͮ́ڂ‬ɟ˱ͮʡɠˍɟ‫ڂ‬ʎͽʡ͝ʎ́ͽɎɟ˱͝ʄ̿́ɟʡ‫̵ڂ‬ɟ̿‫˅ڂ‬ɟ̿˱‫ڂ‬φ́ǵˍ͝‫ڂ‬ǵǵ˱ʄɟʄɟՈ aantal sociale huurwoningen is relatief laag; in de afzonderlijke kernen binnen de gemeente. Uitdrukkelijke wens is om geen generieke ‘derΞɟ˱‫ڂ‬ʡ˱‫ˆڂ‬ʡʄͽͽ̿‫ڂ‬ԊՈԊձ‫ڂ‬Ä˱‫ڂ‬Ɏɟ‫˱ڂ‬ʡɟͽ΢Ȼ́ͽ΢‫ڂ‬ʡ͝‫̿ڂ˅́́ڂ‬ɟ˅ɟ˱ʡ˱ʄ‫ڂ‬ʄɟʎ́ͽɎɟ˱‫˪ڂ‬ɟͮ‫ڂ‬ʎɟͮ‫ڂ‬ʡ˱ˍ̵́ɟ˱‫ڂ‬Ξǵ˱‫ڂ‬ʎɟͮ‫ڂ‬΢́˱ʡ˱ʄͮɟ˅́̿ͮ‫ڂ‬ Staphorst 11%, in Nederland 34% en in landelijke tien in een dozijn’ woonbuurten te maken, maar gebiedseigen, duurzame woongebieden. ɟ˱‫˪ڂ‬ɟͮ‫́ڂ̵́́ˍ͝ڂ‬ɿ‫ڂ‬ǵ˱Ɏɟ̿ɟ‫̿ͮͮ˱́ڂ‬ɟ˅˅ʡ˱ʄɟ˱‫ڂ‬ǵǵ˱‫ڂ‬Ɏɟ‫ڂ‬Ξ́́̿̿ǵǵɎձ‫ڂ‬Sɟ‫ڂ‬ǵǵ˱ͮǵˍˍɟ˱‫˱ڂ‬ʡɟͽ΢‫ͮڂ‬ɟ‫ڂ‬Ȼ́ͽ΢ɟ˱‫ڂ‬΢́˱ʡ˱ʄɟ˱‫ڂ‬ gemeenten normaal rond de 20%.

In de toekomstige Deels wordt dit pas bepaald in de uitwerking en uiteindelijke ontwikkeling van de woningen. ʎ́ɟΞɟ˱‫ڂ‬Ɏǵǵ̿˪ɟɟ‫̵ڂ‬ɟ̿‫ڂ‬Ɏɟɿʡ˱ʡͮʡɟ‫˱ڂ‬ʡɟͮ‫ڂ‬ʄɟˍʡʽ˅‫ͮڂ‬ɟ‫ڂ‬φʡʽ˱‫ڂ‬ǵǵ˱‫ڂ‬Ɏɟ‫ڂ‬Ξɟ̿΢ǵɂʎͮɟ‫ڂ‬ʎͽʡ͝ʎ́ͽɎɟ˱͝ʄ̿́ɟʡձ‫ڂ‬ ontwikkelingen moet hier rekening mee gehouden Maar in dit document is een eerste aanzet gegeven voor uitgangspunten en kaders om te worden. De gemeente hanteert voor nieuwe woningkomen tot passende ontwikkelingen bij iedere kern. ƗǵȻɟˍ‫ڂ‬ԋՈԉմ‫ͽ ڂ‬ʡɎʡʄɟ‫ڂ‬΢́˱ʡ˱ʄΞ́́̿̿ǵǵɎ‫ڂ‬ʡ˱‫ڂ‬ʄɟ˪ɟɟ˱ͮɟ‫ڂ‬Ɖͮǵ̵ʎ́̿ͮ͝‫ڂ‬ɟ˱‫ڂ‬Ξʡɟ̿‫ڂ‬ʄ̿́́ͮͮ͝ɟ‫˅ڂ‬ɟ̿˱ɟ˱‫ڂ‬ɟ˱‫ڂ‬ʄɟ΢ɟ˱ͮ͝ɟ‫˱ڂ‬ʡɟͽ΢Ȼ́ͽ΢‫ڂ‬ Բԇԅԇԉ‫ͮڂ‬Մ˪‫ڂ‬ԇԅԉԅ‫̿ڂ‬ɟ̵͝ձ‫ڂ‬ԇԅԉԆ‫ͮڂ‬Մ˪‫ڂ‬ԇԅԉԐԳ‫˱́̿@ڂ‬մ‫ˆ@ڂ‬հ‫ڂ‬Ŵ̿ʡ˪́͝‫ڂ‬ԇԅԇԉ‫ڂڂ‬

Typisch gemeente Staphorst! Vraag één is: wat is typisch gemeente Staphorst? Dit is bij de verschillende werksessies dan ook direct gevraagd aan alle deelnemers en gedurende alle sessies meermaals ter sprake gekomen. In hoofdstuk 3 wordt hier specifiek op ingegaan. Het ‘eigene’ vormt de leidraad bij alle gemaakte keuzes.

Woningaantallen Vanuit het woonbehoefteonderzoek (Woonbehoefteonderzoek Staphorst 2023 - Toelichting, ABF november 2023) is de kwantitatieve opgave onderbouwd voor het aantal nieuwbouwwoningen tot 2030 (zie

Woningvoorraad 2023

wordt in deze doorvertaling uitgegaan van 30% extra

2031 t/m 2039

Gemeente Staphorst

6.100

1.030

895

Staphorst-kern

3.250

670

635

Rouveen-kern

1.250

215

170

IJhorst

570

65

50

Punthorst

330

20

0

Overig gebied

700

60

40

‫ڂ‬Tabel 1: gewenste nieuwbouw (Bron: ABF, Primos 2023) ͽʡͮ‫ڂ‬ʎɟͮ‫ڂ‬΢́˱ʡ˱ʄ˪ǵ̿˅ͮ˪́Ɏɟˍ‫ڂ‬Ɖ́ɂ̿ǵͮɟ͝‫ڂ‬ԇԅԇԉձ‫ڂڂ‬

Gemeente Staphorst

9,3%

onder-één-kap-woningen) zien op relatief grote kavels. Voor starters en senioren zijn er weinig kleinere, goedkopere woningen beschikbaar. Ook het

10

meer groen en bomen om hittestress tegen te gaan

die in het geval van de gemeente Staphorst vastge-

door schaduwwerking. Dit alles legt een ruimteclaim

legd zijn in de Woondeal West-Overijssel. Dit houdt in

in het gebied.

dat van de gehele opgave 30% in het sociale huurseg-

‫ڂ‬

ment, 40% in de middenhuur (tot 1.000 euro per

Naast een grote kwantitatieve opgave ligt er dus ook

maand) en betaalbare koop (tot 355.000 euro) en

een flinke kwalitatieve uitdaging waarbij een andere

maximaal 30% in het dure koop- en huursegment

manier van ontwikkelen gewenst is. Niet sturen op

mag landen. Dit zal dus leiden tot andere streekeigen

zoveel mogelijk uitgeefbare meters, maar een

woonbuurten qua sfeer en uitstraling dan tot nu toe

leefomgeving met nieuwe woonvormen, voldoende

gebouwd zijn in de gemeente Staphorst.

openbare ruimte en passend bij het karakter van de dorpen in de gemeente Staphorst.

de woongebieden. Dit leidt automatisch ook tot meer openbaar gebied en een lager percentage uitgeefbaar gebied. (zie schema 2). Het ruimere openbare gebied

28,6%

Mix van doelgroepen en woningtypen veel dure woningen (vrijstaande woningen en twee-

afspraken tussen gemeenten, provincies en het Rijk

woningen per hectare gebouwd worden. De bebou37,1 %

12,7%

21,3%

De huidige woningvoorraad in Staphorst laat relatief

afwateringssloten aanwezig zijn. Er is behoefte aan

wingsdichtheid neemt toe ten opzichte van bestaan-

13,7%

ook.

infiltratiemogelijkheden zijn of moeten er voldoende

(grondgebonden en gestapeld) zullen er meer

13%

woningen in verband met uitval om welke reden dan

lijk van de bodemgesteldheid moeten er voldoende

Door het toevoegen van kleinere woningtypen

8,6%

40,4%

zijn de afgelopen jaren behoorlijk veranderd. Afhanke-

Meer openbare ruimte Nederland

15,2 %

De eisen voor de inrichting van het openbaar gebied

bouwprojecten het ‘30-40-30-principe’, conform de

Sɟ‫ڂ‬Ξɟ̿Ɏɟˍʡ˱ʄ‫ڂ‬Ξǵ˱‫ڂ‬Ɏɟ‫˱ڂ‬ʡɟͽ΢Ȼ́ͽ΢‫́ڂ‬Ξɟ̿‫ڂ‬Ɏɟ‫ڂ‬΢́˱ʡ˱ʄͮΰ̵ɟ˱‫ڂ‬ɟ˱‫̵̿ڂ‬ʡʽ͝˅ˍǵ͝͝ɟ˱‫ڂ‬ʡ˱‫ڂ‬ʎͽͽ̿‫ڂ‬ɟ˱‫ڂ̵́́˅ڂ‬ʡ͝‫ڂ‬ǵɿ˅́˪ͮ͝ʡʄ‫ڂ‬

tabel 1). Deze aantallen zijn als uitgangspunt genomen voor de stedenbouwkundige doorvertaling. Er

Nieuwbouw 2023 t/m 2030

buurt met grondgebonden woningen.

is niet alleen nodig voor parkeergelegenheid (de kleinere woningen hebben op het eigen kavel immers

Vrijstaande woningen Twee-onder-één-kap Hoekwoning Tussen- of geschakelde woning Appartement

Schema 1: woningtypen in Staphorst en Nederland (Bron: www.allecijfers.nl)

dž́́˱Ȼɟʎ́ɟɿͮɟ́˱Ɏɟ̿φ́ɟ˅‫ڂ‬Ɖͮǵ̵ʎ́̿ͮ͝‫ڂ‬ԇԅԇԉ‫ڂ‬

geen plek voor de auto), maar is ook nodig voor speel- en ontmoetingsruimte, om ruimte te bieden aan een klimaatbestendige en natuurinclusieve openbare ruimte en om gestapelde bebouwing ook op een passende manier in te passen in een woon-

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

11

2 | Kaders - analyse Om tot goed onderbouwde keuzes te komen voor het aanwijzen van mogelijk nieuw te ontwikkelen gebieden, is kennis van de bestaande situatie noodzakelijk. De ruimtelijke analyse van het grondgebied van de gemeente biedt de kaders -of spelregels- voor de visie. Het stelt ons in staat verband te leggen tussen woningbouw en verschillende ruimtelijke onderwerpen (bodem, water, historie, landschap, natuur, infrastructuur, voorzieningen, recreatie, bedrijven, energie en geldend beleid). Bodem en water sturend

Historische ontwikkeling

Om daadwerkelijk een duurzame, gebiedseigen

Het unieke landschap van Staphorst komt deels voort

ontwikkeling te realiseren, moeten de bodemgesteld-

uit een bijzondere verkavelingsgeschiedenis. Dit is

heid en de waterstructuur de basis zijn. In verband

een belangrijk onderdeel van de ruimtelijke identiteit.

met overstromingsrisico’s, grondwaterstanden en

De vroegste nederzettingen in het gebied bevinden

waterafvoer spreekt het voor zich om geen groot-

zich in het noorden langs de Reest en in het westen

schalige woningbouwontwikkelingen te plannen in

langs het Zwarte Water. Van hieruit begon de ontgin-

het laaggelegen veengebied. Logischer is het om te

ning van het veengebied in verschillende slagen. Na

bouwen op het hoger gelegen zandgebied aan de

de ontginning werd het gebied in gebruik genomen

oostkant van de gemeente. In dit gebied is het

als akker- of weiland en werden er houten boerderijen

belangrijk het overtollige water niet te snel af te

gebouwd. Ondertussen werd het gebied verder naar

geworden. Voor nieuwe boerderijen was er beperkt

lijk samenkwamen richting het oosten ontstond het

voeren, maar juist zo lang mogelijk vast te houden en

het oosten ontgonnen. Op het moment dat het nieuw

ruimte tussen de bestaande boerderijen, daarom zijn

buurtschap Punthorst. De ontstaansgeschiedenis

in de grond te laten infiltreren. Door middel van

te ontginnen gebied te ver van de boerderij af kwam

er veel boerderijen achter elkaar gebouwd in plaats

van IJhorst is anders verlopen. Het dorp is ontstaan

bijvoorbeeld wadi’s kan hier in woningbouwontwikke-

te liggen, schoven de boerderijen mee met de bedrij-

van naast elkaar. Op sommige plekken is het lint van

op de dekzandkoppen van het Reestdal en is hier

lingen rekening mee worden gehouden. Door het

vigheid. Uiteindelijk is deze verhuisbeweging letterlijk

De Streek tot wel zes rijen dik gegroeid. De kernen

altijd blijven liggen in een kleinschalig en gevarieerd

laagveengebied ongemoeid te laten, blijft de kenmer-

versteend in De Streek. Door de boogvormige

Rouveen en Staphorst zijn later achter het lint verder

landschap. Opvallend is wel dat latere uitbreidingen

kende ‘bodemtweedeling’ zichtbaar.

ontginningsrichting zijn de kavels steeds smaller

uitgebreid. Daar waar de ontginningsassen uiteinde-

ten zuiden losliggen van de oude kern.

Dekzandrug Beekdal Rivierengebied

Laagveen Dekzand

IJhorst

ontginning richting oosten

Staphorst

Rouveen

Schema 3: bodemkaart Staphorst

12

Schema 4: historische ontwikkeling

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

13

Landschapstypen Vanuit de verschillen in bodem, het bodemgebruik,

De overige landschappen maken deel uit van de

het reliëf, waterlopen, verkavelingen, bebouwing en

ecologische hoofdstructuur (EHS):

beplantingspatronen zijn verschillende landschappen

•

ontstaan. Het grootste deel ten westen van De Streek wordt

ningsbos op hoger gelegen grond. •

gekenmerkt door het laaggelegen open slagenlandschap. Lange, smalle kavels met sloten, weteringen

Achter de bebouwing van De Streek vormt het

Reestdal: kleinschalig beekdallandschap, meanderende beek.

•

en knikken ontstaan door de veentontginningen. Nu voornamelijk in gebruik als agrarisch gebied.

Bos en heide: deels natuurlijk en deels ontgin-

Oeverlanden: hoger gelegen, omgeven door dijken.

•

Olde Maten: oud slagenlandschap, veel elzensingels en wilgen, natuurgebied.

houtsingellandschap een herkenbare structuur die als typisch Staphorst gezien wordt. Dit landschap

Voor woningbouwontwikkeling ligt het jonge ontgin-

borduurt voort op het slagenlandschap, de kavelgren-

ningslandschap het meest voor de hand. Het maakt

zen zijn hier zichtbaar door de elzensingels en

geen onderdeel uit van de EHS, ligt relatief hoog en

vormen een subtiele overgang van bebouwing naar

woningbouw is verenigbaar met de robuuste blok-

open landschap.

structuur. In het fijnmazigere landschap van de

Ten oosten van De Streek is het jonge ontginnings-

houtsingels, het beekdal en de open slagen is de

landschap zichtbepalend. Het landschap bestaat uit

inpassing van (kleinschalige) woningbouw complexer.

blokvormige kavels met beplante wegen. Door de

Er dient veel aandacht te worden besteed aan

ondergrond en hogere ligging zijn hier veel minder

behoud van de landschapsstructuur.

sloten nodig.

Oeverlanden Meppelerdiep Slagenlandschap Olde Maten Open slagenlandschap Houtsingellandschap De Streek Jonge ontginningslandschap Bos- en heidelandschap Beekdallandschap Reest

Schema 5: Landschapstypen

14

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

15

Infrastructuur

Voorzieningen en recreatie

Bedrijven en energie

Verkeerskundig vormt de gemeente Staphorst een

De meeste voorzieningen liggen in en rondom de

De grootste bedrijventerreinen liggen aan de zuidkant

trechter tussen Overijssel en de noordelijke provin-

kern van Staphorst. Met name de zorg-, welzijns- en

van Staphorst langs het spoor en langs de snelweg.

sportvoorzieningen lopen nu tegen hun grenzen aan.

Logisch is om deze spoor-snelweg-corridor verder te

Bij een toename van het aantal inwoners moeten hier

laten groeien richting het zuiden. Met eventueel een

nieuwe plekken voor gecreëerd worden.

nieuwe afslag biedt dit kansen om het woon- en

De recreatie in de gemeente vindt voornamelijk plaats

werkverkeer beter te scheiden en voor bedrijven een

in het bosgebied bij IJhorst. Hier ligt een goed

goede infrastructurele verbinding te maken. Daarmee

en drukste toegangsweg. Naast woonverkeer gaat er

netwerk voor wandelaars en fietsers. Wens is om de

zouden de bedrijven een buffer kunnen vormen

ook veel vrachtverkeer over De Streek. Dit leidt

aantrekkingskracht van De Streek te versterken voor

tussen snelweg en woongebied. Aan de zuidkant van

toeristen. Ook dient het netwerk verbeterd te worden

de corridor is ruimte voor energievoorzieningen zoals

richting het westen, waardoor de natuurgebieden

windmolens. Dit gebied is door de gemeente aange-

Olde Maten en verderop Weerribben-Wieden beter

wezen als clustergebied voor windenergie en is als

verbonden worden.

zodanig ook in de provinciale omgevingsvisie opge-

cies. De Rijksweg A28, die de gemeente doorkruist,

Meppel

waaiert bij Meppel en Zwolle weer uit. Dit maakt dit stuk snelweg een echte bottleneck. Ter hoogte van de

Staphorst > trechter

Gemeenteweg (De Streek) is de enige op- en afrit

Zwolle

binnen de gemeente, dit is daardoor de belangrijkste

regelmatig tot opstoppingen. Net ten noorden (A32)

LEGENDA

en zuiden (A28) van de gemeentegrens zijn er ook twee op- en afritten. Deze zijn bereikbaar via de

BEREIKBAAR LANGS ALLE WEGEN

Schema 6: de infrastructurele trechter

Rijksparallelweg en de Oude Rijksweg. De laatste weg

Spoor Mogelijke ontwikkellocatie station Versterken spoorwegovergang A28 Mogelijkheid nieuwe afslag A28 Mogelijke verbinding afslag A28 Rouveen ontwikkelen Verwijderen huidige afslag Oude rijksweg / Gemeenteweg Hoofdinfrastructuur bebouwde kom Aandacht verkeersveiligheid Opwaarderen naar 50 km/uur Opwaarderen naar 80 km/uur Ontwikkelen fietsroute buitengebied Ontwikkelen veilige fietsverbinding bebouwde kom Lange afstand wandelroutes Dominantie auto verminderen Behoud gratis parkeren

(

dient daarbij als erftoegangsweg én als doorgaande weg. Er ligt een opgave om de hoeveelheid auto- en

D

vrachtverkeer over de Gemeenteweg te verminderen. Voor het spoornet geldt de trechterwerking nog sterker; de spoorlijn door Staphorst vormt de enige

i !

verbinding tussen het noorden en zuiden van Neder-

N

nomen. +

j k k j

op dit nu al drukke deel een lastige opgave. Ook biedt 80

LEGENDA

het autoverkeer te verminderen. Een snelle route voor de (elektrische) fiets naar Meppel en Zwolle kan het woon-werkverkeer op de weg ontlasten.

N

Bestaand bedrijventerrein met inbreidingsmogelijkheden Herstructurering bestaand bedrijventerrein Bedrijfslocaties in ontwikkeling Woon-/werkzone Zoekgebied bedrijventerrein Duurzaam energielandschap Afstemmen wonen en bedrijvigheid Bruisend hart Recreatieve clusters

Houtsingellandschap en dekzandlandschap Het houtsingelgebied heeft weinig natuurwaarden. Alleen voor de marterachtigen (Wezel) en kleine zangvogels is het gebied van betekenis. Ook het dekzandlandschap is relatief arm aan natuurwaarden. Er komen voornamelijk algemene plantensoorten voor.

+

80

het verbeteren van de fietsinfrastructuur kansen om

N

ONDERNEMEND STAPHORST

50

land. Dit maakt de wens om een station toe te voegen

LEGENDA

Echter de Bisschopsschans is een uitzondering binnen

+

het dekzandlandschap. Deze "parel" kent met name natte

Schema 7: infrastructuuropgaven (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018)

VITAAL EN SOCIAAL

natuurwaarden (van oorsprong moerasgebied), welke met het

Schema 9: voorzieningen

Sport Zoekgebied sport en evenementen Bruisend hart Belangrijke ontmoetingsplekken $ Kleinschalige ontmoetingsplekken Lange afstand wandelroutes Ommetjes ontwikkelen LEGENDA Park # # Brandweer Fietsroutenetwerk Overijssel ! C Ambulancepost

Schema herstel van11: hetbedrijfslocaties fort (zie bijlage B "Beleid en ontwikkelingen") (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d 9-1-2018) verder versterkt zullen worden. 0

1

2

3

4 km

(

Bij de ontwikkeling van nieuwe infrastructuur, woon0

1

2

3

Recreatie

4 km

gebieden en bedrijventerreinen is het daarnaast van

Lange-afstand fietsroute

ruimte aan wandelaars en creëer geen barrières en

Overige fietspaden

obstakels. Door wandelen te stimuleren bied je een

Wandelroutes

goed alternatief voor de korte autoritjes en draag je

Tourvaartnetwerk

bij aan de algemene gezondheid, bijvoorbeeld door

Informatiecentrum Hotel resp. Bed & Breakfast

het maken van ommetjes.

H

B+B

N

$

belang rekening te houden met wandelaars. Bied

i

Recreatie In Staphorst vindt recreatie hoofdzakelijk als recreatief medegebruik plaats. Vooral het Staphorster Bos en omgeving

VITAAL EN SOCIAAL

($ $

# # ! C

is aantrekkelijk voor de recreatie. Uit de wijde omgeving komt men hier wandelen en recreëren. Er komt zowel dagrecreatie

Sport Zoekgebied sport en evenementen Bruisend hart Belangrijke ontmoetingsplekken Kleinschalige ontmoetingsplekken Lange afstand wandelroutes Ommetjes ontwikkelen Park Brandweer Ambulancepost

als verblijfsrecreatie voor. Het ven van de Zwarte Dennen is als zwemwater bijzonder in trek. Met name IJhorst is een kern voor verblijfsrecreatie met meerdere bungalowparken en campings. Bed & breakfastmogelijkheden komen ook in Staphorst zelf en in het westelijke plangebied voor. Staatsbosbeheer heeft een informatiecentrum in de Veldschuur "Bid en Werk".

Camping/ bungalowpark resp. mini-camping/ paalcamping

Het routenetwerk binnen de gemeente Staphorst is uitgebreid,

Mountainbikeparcours

Wandelroute Ommetje

met name voor fietsers. Rondom IJhorst komen ook wandelroutes

Trimparcours

N

Nordic-walking 0

Zwemwater

Schema 8: wandelroutes en ommetjes (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018) 2011 © Nieuwland Advies

16

voor. De grote wateren zijn geschikt voor tourvaart.

1

2

3

4

5 km

Schema 10: recreatie (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018) Bijlagendocument Landschapsplan Staphorst | april 2011

Schema 12: geluid snelweg en spoor 15

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst 0

1

2

3

4 km

17

Beleid bebouwing

Huidige bouwprojecten

Op dit moment wordt voor de toevoeging van wonin-

Stap 1: reeds ingezette ontwikkelingen waarbij het

Op dit moment is een aantal woningbouwontwikkelin-

gen vooral gekeken naar het woonbeleid dat is

gaat om inbreidingslocaties. Toevoegingen aan De

gen gaande die meetellen in de doelstelling om tot

beschreven in de omgevingsvisie uit 2018. In dit

Streek en in de kernen van Rouveen en Staphorst.

2030 1.000 woningen toe te voegen. Het gaat daarbij

beleid wordt de nadruk gelegd op het toevoegen van

Belangrijk is daarbij rekening te houden met de

om woningen uit stap 1 en stap 2 van de omgevings-

woningen voor starters en senioren en te zorgen voor

bestaande onderliggende structuren. De gemeente

visie. De gele projecten worden gezien als inbreidin-

meer kwaliteit in de openbare ruimte door de inpas-

hanteert met het ‘rood-voor-rood-beleid’ en ‘open-

gen uit stap 1 en de rode projecten zijn buitenstede-

sing van groen.

plekken-beleid’ regelgeving voor toevoegingen aan De

lijke projecten aan de zuidkant van Staphorst en

De stedenbouwkundige doorvertaling van het woon-

Streek, maar de wens is om dit af te bouwen.

Rouveen. In totaal gaat het om ongeveer 360 wonin-

behoefteonderzoek borduurt voort op deze trends.

Stap 2: buitenstedelijke projecten in voorbereiding.

gen. Van deze woningen wordt 30% in het sociale

Ook de manier waarop dit in de omgevingsvisie

Het tweede deel van de nieuwe woonwijk De Slagen

huursegment gebouwd, waarmee de huidige ontwik-

beschreven is moet een logisch vervolg te krijgen in

ten zuiden van Staphorst en Rouveen-Zuid.

kelingen binnen het gemeentelijk beleid vallen.

deze ruimtelijke doorvertaling. In de omgevingsvisie

Stap 3: nieuwe ontwikkelingen buiten het bestaand

wordt een drietal stappen onderscheiden, waarbij de

stedelijk gebied. Mits hier kwantitatieve of kwalita-

ladder van duurzame verstedelijking geldt (inbreiding

tieve behoefte aan is en bij voorkeur dichtbij een van

gaat voor uitbreiding):

de kernen.

LEGENDA

Voorbeelden van transformatielocaties waar appartementen worden toegevoegd (SO3 en Dienstencentrum.

N

WONEN EN LEEFBAARHEID woningbouwlocatie in ontwikkeling uitbreidingslocatie woningbouw inbreidingslocatie woningbouw incidenteel inbreiding mogelijk (de Streek) incidentele uitbreiding woningbouw mogelijk herstructurering/herinrichting 1k j Punthorst – woningbouw n.a.v. rood voor rood/sanering in het buitengebied 2k j Kop van de Streek – incidentele woningbouw n.a.v. transformatie en open plekken aan de Streek 3k j Schuthekkeweg – nieuw bijzonder woonmilieu woningbouw woon- / werkzone mogelijkheid woningbouw in VAB's # # brandweerkazerne ! C ambulancepost

2

3

3 4

2

5 1

1

6 9

0 1 2 3 4 Schema 13: huidige woningbeleid km (Bron: Omgevingsvisie Staphorst ‘voor elkaar!’, d.d. 9-1-2018)

18

1) De Slagen fase 2 2) Gemeenteweg 214 3) SO3 4) Dienstencentrum 5) Rijksweg 2 en 4 6) Levensboomlocatie 7) Oude Rijksweg 460-462 8) Rouveen-Zuid fase 1 9) Rouveen-Zuid fase 2 10)Supermarktlocatie

10 8 7

Schema 14: lopende bouwprojecten

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

19

3 | Typisch gemeente Staphorst! Aan het begin van de werksessies was onze eerste vraag aan de deelnemers: ‘Wat is typisch gemeente Staphorst?’ en gedurende het traject is dit nog vaak ter sprake gekomen. Uit al die gesprekken kwam een aantal thema’s steeds weer naar voren. Dit zijn niet zozeer kenmerken die direct in een stedenbouwkundige doorvertaling van het woonbehoefteonderzoek te vatten zijn, maar ze vormen wel een rode draad die vanaf de start van dit traject tot aan het ontwerpen van de laatste stoeptegel in het achterhoofd aanwezig is.

Dorps Dorps is een breed begrip. In de gemeente Staphorst

bieden voor creativiteit, ondernemerschap en door-

staat dorps voor de sociale cohesie in een dorp, maar

groeimogelijkheden zijn belangrijke voorwaarden om

ook voor de groene woonomgeving en natuurlijk de

in de eigen omgeving te gedijen.

karakteristieke boerderijen langs De Streek. Ontmoeting bevordert de sociale interactie, bijvoorbeeld door

Eigenzinning

‘s avonds een wandeling te maken door het dorp. Een

Inwoners van de gemeente Staphorst zijn eigenzin-

mengeling van verschillende woningtypes, voorzie-

ning, ze lossen hun eigen problemen op, zetten hun

ningen, werken en recreatie zorgen voor een gevari-

schouders eronder. Ze volgen daarbij hun eigen

eerd en levendig straatbeeld. Hierdoor ontstaat een

aanpak en geloven hierin. Daardoor zijn ze groten-

aantrekkelijke en leefbare omgeving waar de bewo-

deels op zichzelf staand en onderscheidend in een

ners zich verbonden voelen met hun dorp en de

eigen karakter en stijl.

natuurlijke omgeving.

Samen Ondernemend

Belangrijk voor een hechte gemeenschap is het

Van oudsher worden rondom de eigen woning

samenzijn waarvoor een goed ingerichte openbare

initiatieven ontplooid en eigen ondernemingen

ruimte essentieel is. Niet alleen voor een ommetje,

opgestart; de Staphorster is een doener. Ruimte

maar ook om te verblijven. Goede ontmoetingsplekken vormen de basis voor de sociale cohesie in de dorpsgemeenschap.

Afbeeldingen die de medewerkers van de gemeente zien als typisch gemeente Staphorst.

20

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

21

Ruimtelijke doorvertaling 22

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

23

4 | De karakters van de vier kernen IJhorst Staphorst

Rouveen

Punthorst

Binnen de gemeente Staphorst liggen verschillende dorpen of bebouwingskernen. In dit document wordt het onderscheid gehanteerd zoals genoemd in het woonbehoefteonderzoek en wordt uitgegaan van de kernen Staphorst, Rouveen, IJhorst en Punthorst. Elk van deze kernen heeft een eigen woonbehoefte qua aantallen en doelgroepen (type woningen). Daarnaast hebben de kernen ook hun eigen opgaves en een eigen ruimtelijke identiteit waarbinnen de gewenste woningen een plek moeten krijgen.

Opgaves

Voor IJhorst is er een toevoeging van 65 woningen

De kern Staphorst kent de grootste vraag naar

nodig, deze zouden een plek kunnen krijgen aan de

woningen; tot 2030 moeten 670 nieuwe woningen

oostkant van het dorp. Ook hier speelt het mobiliteits-

gemaakt worden, waarvan ongeveer een derde

vraagstuk, aangezien het merendeel van het verkeer

sociale huurwoningen. In De Slagen en aan de

door Staphorst moet.

noordkant is er ruimte voor uitbreiding en ligt een

In de kleinste kern Punthorst is de woningbehoefte

aantal inbreidingsmogelijkheden. Uitdaging is om het

met 20 woningen logischerwijs het laagst. Langs de

voorzieningenniveau op peil te houden en de nu al

Mr. J.B. Kanlaan liggen kansen voor het toevoegen

krappe infrastructuur te upgraden.

van woningen.

In Rouveen moeten 215 woningen extra komen, waar-

24

van een kwart sociale huurwoningen. Deze woningen

Ruimtelijke identiteit

worden vooral ontwikkeld aan de zuidkant van het

Elk dorp heeft een eigen sfeer en karakter die mede

dorp. Een nieuwe supermarkt is een grote wens en in

door het omliggende landschap is ontstaan. Wij gaan

plaats van de ontsluiting over De Streek is een

op basis van de kenmerken van elk dorp de sfeer van

alternatieve ontsluiting gewenst.

nieuwe ontwikkelingen bepalen.

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

25

Kern Staphorst

Kern Rouveen

Kern Punthorst

Kern IJhorst

Het historische hart is een typisch voorbeeld van

Rouveen ligt aan de rand van het open slagenlan-

Punthorst kenmerkt zich door rationele orthogonale

Het besloten boslandschap ten zuiden van IJhorst

lintbebouwing met veel rijks- en oorlogsmonumen-

schap met veel sloten, karakteristieke knikken in de

kavels haaks op de wegenstructuur. Het dorp ligt op

wisselt met open plekken met heidevelden en

ten. Staphorst ligt midden tussen twee landschapsty-

verkaveling en zandwinningsplassen. De Oude

de kruising van twee wegen met een sterk groen

vennen. Dit zorgt voor een onregelmatig karakter van

pes: het kleinschalige halfopen landschap met

Rijksweg scheidt dit waterrijke landschap van het

karakter van de rijen eiken. Deze kruising is versterkt

de verkaveling met weinig bebouwing. Aan het

langgerekte kamers tussen houtsingels aan de ene

jonge ontginningslandschap (hoger gelegen en een

door de groene kamers. De erven zijn groot met

noorden wordt het landschap wat opener en veran-

kant en grote groene kamers met restanten van

rationelere opzet met kamers begrensd door elzen-

bebouwing van wisselende kwaliteit. Er zijn zowel

dert van karakter; slingerende wegen langs een

perceelbeplanting aan de andere kant. Staphorster

singels). Ook hier komt de unieke lintbebouwing voor

vrijstaande woningen van 1-2 lagen met kap, als

meanderende beek met verspreid boerderijen op de

boerderijen met karakteristieke groene luiken in

met meerdere boerderijen achter elkaar. De moderne

grotere (werk)schuren op de erven die de schaal van

hogere delen. Het perceelpatroon is onregelmatig en

combinatie met blauwe raamdorpels zijn heel typisch

naoorlogse bebouwing bestaat uit voornamelijk

de bebouwing afwisselend maken. De erven wisselen

verschilt van vorm en grootte. De omgeving van

voor het historische hart van het dorp. De nieuwere

vrijstaande huizen die in lange stroken worden

af met open ruimte ertussen die wordt benadrukt

IJhorst is heel natuurlijk en groen, met veel onver-

buurten bestaan voornamelijk uit vrijstaande wonin-

gegroepeerd. Rouveen is rijk aan talloze uitzichten

door de restanten van perceelgrensbeplanting.

harde paden, coulissen en reliëf. Middenin ligt het

gen en twee-onder-een-kap-woningen met af en toe

over het landschap; door de langgerekte vorm van het

dorpshart met af en toe chaotische bebouwing;

rijwoningen. De stedenbouwkundige opzet is in de

dorp eindigt bijna elke straat met het pittoreske

eilandjes van vrijstaande woningen worden gemengd

meeste gevallen orthogonaal; een structuur waarin

groene beeld van het omliggende agrarische land-

met korte rijtjes, groene lanen wisselen af met

de straten haaks op elkaar staan. Uitzondering hierop

schap.

doodlopende straatjes, open brede voortuinen

is een deel van Staphorst-Zuid.

worden soms dicht begroeide bosachtige randen. De straten wisselen van richting en buigen rondom buurtpleintjes of groepen woningen.

26

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

27

5 | Hoe woont men in de toekomst

= compact dorps

Voor ieder wat wils

De drie sferen

Wonen in 2024 vraagt om nieuwe oplossingen. Er is

Het antwoord ligt in het uitbreiden of verdichten op

een grote behoefte en ook nog eens een gebrek aan

basis van lokale identiteit. Grofweg zijn er drie

diversiteit in het aanbod. Senioren kunnen niet

verschillende sferen bedacht: compact dorps, wonen

doorstromen, grote huizen zijn niet betaalbaar voor

aan de dorpsrand en wonen in het landschap. Deze

de starters en jongeren moeten elders appartemen-

drie sferen hebben een eigen karakter, maar bieden

ten zoeken.

wel ruimte aan dezelfde doelgroepen. De dichtheid en

Naast deze gemeenschappelijke zoektocht naar de

woonsfeer is verschillend, maar ook het samenspel

juiste woningen, heeft tegelijkertijd ieder dorp een

tussen bebouwing en landschap.

eigen identiteit en ruimtelijke structuur, maar ook een eigen cultuur en tradities. Elk dorp heeft een eigen gezicht en karakter. Hoe voeg je dan nieuwe wonin-

=

gen toe met respect voor het verleden?

wonen aan de dorpsrand

= wonen in het landschap

28

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

29

Compact dorps Een levendig, divers en gemeenschapsgericht gebied met een relatief hoge dichtheid met naast kleinere grondgebonden woningetypologieën ook kleine appartementencomplexen, winkels en voorzieningen. Alles in de korrel van het historische dorpshart, dus kleinschalig, gevarieerd en met historisch besef ontwikkeld. Er is vollop plek voor activiteiten in de openbare ruimte waar mensen makkelijk met elkaar in contact komen en alles op loopafstand. Ideaal voor de nieuwe kleinere woningtypes en een mix van leeftijdsgroepen.

20-35 wo/ha

30

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

31

Wonen aan de dorpsrand Een leefomgeving die een mix van landelijk en dorps leven combineert. De voorzieningen nog steeds op loop- of fietsafstand, maar niet direct naast de woning. Dit in combinatie met de iets lagere bebouwingsdichtheid met meer ruimte voor groen en water zorgt voor een rustige plek direct naast de landelijke omgeving. Naast grondgebonden woningtypologieën ook zeker geschikt voor appartementen met prachtig uitzicht en ruimte eromheen.

15-25 wo/ha

32

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

33

Wonen in het landschap De unieke en kenmerkende landschappen van Staphorst bieden ook mogelijkheden voor wonen in lage dichtheid. Boerenerven of kleine enclaves binnen de bestaande landschapsstructuur bieden ruimte voor nieuwe woonvormen, bijvoorbeeld rug-aan-rugwoningen in een groot schuurvolume. De voorzieningen enigszins op afstand, maar middenin het landschap of de natuur. De woningtypologieën zijn agrarisch georiënteerd.

5-15 wo/ha

34

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

35

De drie sferen

Landschapstypen

Woonomgeving

1 2 Jonge ontginningslandschap

3

6 | De nieuwe woonomgeving op maat gemaakt Hoe het combineren werkt Naast de verschillende woonsferen hebben we te maken met verschillende landschappelijke ondergronden waarin woningen gebouwd kunnen worden. Ieder landschapstype heeft zijn eigen wetmatigheden en dus gelden binnen elk landschap andere uitgangspunten om tot een goede ontwikkeling te komen die écht passend is bij de locatie. Elke woonsfeer levert in een ander landschap dus een

4

Compact dorps

andere leefomgeving of woonbuurt op. Zo kan op verschillende plekken binnen de gemeente een op maat gemaakte ontwikkeling plaatsvinden met de juiste dichtheid, gewenste woningtypes en de ruimtelijke kenmerken die het een typische Staphorster woonomgeving maken.

Houtsingellandschap

Wonen aan de dorpsrand

5 Jonge ontginningslandschap

1

Compact dorps

2

Wonen aan de dorpsrand

Open slagenlandschap

6

Wonen in het landschap

Beekdal landschap

7

3

Wonen in het landschap

Voorbeeld combinaties

36

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

37

7 | Een staalkaart van nieuwe typologieën Sterke basis

hiernaast zijn een selectie van beoogde woningen die

Staphorst, Rouveen, IJhorst en Punthorst veranderen

tijdens de werksessies op veel enthousiasme konden

geleidelijk de komende jaren. Er komt een grotere

rekenen.

diversiteit aan woningen om starters en jonge gezinnen de kans te geven in hun bekende omgeving

Overal toepasbaar

te blijven wonen. Maar er komen ook woningen voor

Er zijn weinig beperkingen wat betreft inpassing van

senioren om oud te worden in hun eigen vertrouwde

de woningtypologieën, binnen alle drie de woonsferen

dorp. Om voor doorstroming te zorgen, worden

zijn ze denkbaar. Elke nieuwe ontwikkeling heeft

verschillende types woningen toegevoegd. De focus

eigen richtlijnen, bepaalde ontwikkeldoelen en

ligt op de woningen die geschikt zijn voor woningzoe-

beoogde doelgroepen. Bij elke nieuwe ontwikkeling is

kenden met bescheiden woonwensen: niet te groot

het de uitdaging om de juiste combinatie van woning-

en betaalbaar. Denk aan beneden-boven-woningen of

types te bepalen en moet gekeken worden naar de

appartementen (studio’s, levensloopbestendig,

ligging van het project, sociale en fysieke context,

zorgappartementen en groepswonen). Grondgebon-

landschapstype, hoofdstructuren en hoe de types

den woningen kunnen ook verschillende uitwerkingen

woningen op de juiste manier toegepast kunnen

krijgen, bijvoorbeeld een rijwoning met extra smalle

worden binnen de sfeer.

beukmaat voor de starters of rug-aan-rug-woningen.

Zo kunnen appartementen ingepast worden in een

De voorkeur gaat uit naar woningtypes die geschikt

compact dorps gebied - mits rekening houdend met

zijn voor zowel jongeren als ouderen en het liefst

de directe omgeving - met als als voordeel de nabij-

worden deze doelgroepen zoveel mogelijk gemixt. Als

heid van voorzieningen. Maar ook aan de rand van

het kan zelfs in hetzelfde gebouw. De afbeeldingen

het landschap met een prachtig uitzicht en wat meer open ruimte eromheen.

38

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

39

8 | Spel als instrument voor participatie Als opmaat naar de stedenbouwkundige doorvertaling hebben we met ambtenaren, de gemeenteraad, het college, jongerenraad, dorpsraden, makelaars en woningcorporatie het Stedenbouwkundig Staphorster Stippen Spel gespeeld. Naast de vele inzichten die dit opleverde wat betreft mogelijke woningbouwlocaties diende het ook als methode om alle verschillende disciplines binnen de gemeenten in een vroegtijdig stadium met elkaar in gesprek te laten gaan. Daarnaast gaf het inzicht over wat voor aantallen we het nu eigenlijk hebben en of daar wel ruimte voor is binnen de gemeente.

11-20 0-10 wo/ha

11-20 wo/ha

De spelregels Het grondgebied van de gemeente Staphorst is het speelveld. De ruimtelijke uitgangspunten en beperkin-

21-30 wo/ha

gen (zie de analyse in H2) vormen de spelregels. De participanten gaan met hulp van de tegeltjes aan de slag met een doel: 1.000 woningen toevoegen tot 2030 op logische plekken binnen het gemeentelijk

30+

grondgebied. Er werd besproken waarom welke

wo/ha

keuzes worden gemaakt en wat nodig is om de ontwikkelingen realiseerbaar te maken.

De tegels Om de impact op het grondgebied van het toevoegen van 1.000 woningen in beeld te brengen, zijn voor-

13

beeldtegeltjes in vier verschillende dichtheden

wo/h a

4in9

won

gemaakt: tot 10 wo/ha, tot 20 wo/ha, tot 30 wo/ha en

0woningen

iale

30+ wo/ha. Elk tegeltje is uniek: met eigen program-

soc

0

ma en stedenbouwkundige opzet. De tegeltjes

8n5ingen wo

4o,2/ha

verschillen qua verhouding koop/huur, woningtypes,

rtem

n

nte

me

arte

app

w

sociale

n woninge

soci

n

wo/h

0

ale w

ente

73

onin

gen

ag

ssen 4,2

wo/ha

85

gen

mente

w

0

wordt ook grotendeels bepaald door de gekozen kunt denken over woningen toevoegen, maar dat ook gekeken moet worden naar het toevoegen van

46

5

n

woninge

n

wo

wo/ha

voorzieningen, het ontsluiten van nieuwe woongebie-

262

45

woningen

49

3

gen

n

0

le wo

ninge

Olste rga 3,7 ha ard

n

n

24

450

wo/ha

woningen

20 appartementen

27

wo/ha

socia

nten

Sint Pacras 18,6 ha

orst Nobelhha 8,5

45

n

mente

8wo5ningen

sociale

60 me apparte

2 30 Hoef en H 262 aag 0 5 , 34o/ha 7 13,6 ha 49 cras 102 1 ha wo/ w woonbehoefteonderzoek ha 8 Stedenbouwkundige Gemeente Staphorst Sint Paha doorvertaling wo/ha ,8 wo/ha

mente

w

8le wo7ningen

68

8 2wo2 ningen

9 2wo1 ningen

25o/,7 ha

ningen

wonin

40

iela nd 5 ha schap

Olstergaard 3,7 ha

sociale wo

socia

ninge

De St ree 19 ha k

Ene rg

gen

sociale wonin

73

13

apparte

in terre ijvenha r d e B 10

appartementen

enten

0

0

0

appartem

wo/ha

75

0

le wo

wo/ha

st r Voor nkame e n e te S 34,5 8,7 ha

den met nieuwe infrastructuur enzovoort.

socia

w

wo

orst Nobelhha 8,5 13 49 woningen

mente

apparte

ningen

wo/ha

sociale

0

sociale n

mente

apparte

n

47o/h,6a

85ningen

60

9 2wo1 ningen

25o/,7 ha

voegen, het ruimtebeslag was beperkt. Maar dit dichtheid. Direct werd duidelijk dat je niet alleen na

0 apparte

Het bleek relatief eenvoudig 1.000 woningen toe te

2,1 ha

a en H Hoef 7,6 ha wonin

Resultaat

en

ning

le wo

socia

Olst erg 3,7 h aard

a Marktk outen ha h n e s Rij 12,6

n

ente

rtem

appa

en

g wonin

a

n

mente

apparte

n

woninge

wo/ha

eek Str De 19 ha

30

0

102

8

maar ook verhouding uitgeefbaar/groen en infra.

0

appa

34,5a

gen

45

262

apparte

0

sociale

n

woningen

0

n

ente

rtem

appa

gen wonin

9

gen

sociale wonin

woninge

73 le

socia

en

g wonin

en

ss arktka uten Mha jsenho 6

n

woninge

n

mente apparte

41

s

Stedenbouwkundige doorvertaling tot 2030

42

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

43

9 | Doorvertaling 2024-2030 Tot 2030 wordt vooral aangesloten bij de huidige woningbouwontwikkelingen in Staphorst en Rouveen. Omdat er tot die tijd nog geen nieuwe infrastructurele ingrepen verwacht worden en deze locaties voldoende woningen kunnen huisvesten, is dit het meest logische ontwikkelingsscenario. Een deel van de tot 2030 beoogde locaties is niet zichtbaar in onderstaande kaart; deze zijn geheim. Na 2030 zijn meerdere scenario’s denkbaar. Deze worden meegenomen bij het herijken van de omgevingsvisie en kunnen in de toekomst verder uitgewerkt worden tot nieuw beleid.

Kern Staphorst De Slagen is het gebied waar de meeste woningen toegevoegd worden; tot 2030 komen hier in fase 3

2

nog ongeveer 300 woningen bij. Woningen kunnen hier in relatief hoge dichtheid gebouwd worden in de

3

compacte dorpse sfeer. Tussen dit nieuwe woongebied en de omliggende bedrijventerreinen wordt een

1

groene buffer voorgesteld die ook dient als verbinding met het omliggende jonge ontginningslandschap. Aan de noordkant van Staphorst kan langs de Schuthekkeweg gebouwd worden. Nabij de bestaande basisschool wordt ontwikkeld in het houtsingellandschap achter De Streek. Hier kan men wonen in het landschap. Dit betekent een vrij lage woningdichtheid, maar wel dichtbij het voorzieningencentrum van Staphorst. Dit maakt deze locatie bij uitstek geschikt

Bestaande ontwikkelingen 1. De Slagen 2. Noordzijde 3. Muldersweg Totaal Staphorst

220 wo 300 wo 150 wo 80 wo 750 woningen

voor senioren, net als de inbreidingslocatie langs de Muldersweg. Deze locatie is omringd door bebouwing en dichtbij de afrit van de snelweg. Hier kan in compacte dorpse sfeer gebouwd worden. In totaal worden in de kern Staphorst ongeveer 750 nieuwe woningen voorzien, waarvan 220 binnen bestaande 1

ontwikkelingen.

2

Kern Rouveen In Rouveen zullen in aansluiting op de nieuwbouw in Rouveen-Zuid nog twee fases volgen om hier woningen toe te voegen aan de rand van het dorp. De totale ontwikkeling bestaat uit ongeveer 360 woningen. Nabij het centrum van Rouveen zal mogelijk een supermarkt komen. De woningbouwontwikkeling vindt plaats in het open slagenlandschap en vereist

Bestaande ontwikkelingen 1. Rouveen-Zuid fase 2 2. Rouveen-Zuid fase 3 Totaal Rouveen

140 wo 100 wo 120wo 360 woningen

daarmee extra aandacht voor een goede landschapLEGENDA Compact dorps

pelijke inpassing.

Wonen aan de dorpsrand Wonen in het landschap Voorzieningen Lintverdichting De Streek

44

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

45

Kern IJhorst Bij de kern IJhorst zullen ongeveer 30 woningen bijgebouwd worden tot 2030. Vanwege de ligging tussen waardevolle landschappen van bos en heide en het beekdal ligt een uitbreiding richting het oosten het meest voor de hand. Hier wordt straks aan de dorpsrand gewoond met aandacht voor een goede overgang tussen bebouwing en landschap.

Kern Punthorst In de kleine kern Punthorst is ruimte voor ongeveer 20 nieuwe woningen tot 2030. Stedenbouwkundig zou het een logische stap zijn om het kwadrant rond het kruispunt Vijverweg en Mr. J.B. Kanlaan af te maken. Je woont hier aan de rand van het dorp met uitzicht over het jonge ontginningslandschap.

Overige gebieden Met het huidige beleid voor nieuwe woningen aan De Streek worden gemiddeld 15 woningen per jaar verwacht (ongeveer 90 woningen tot 2030). Dit aantal zal in de eerste jaren wat hoger liggen en zal in de toekomst langzaam minder worden. Het ‘rood-voorrood-beleid’ en het ‘open-plekken-beleid’ waarmee ontwikkelingen aan De Streek nu getoetst worden, zal aangepast worden omdat de vrees is dat het historische lint te veel bebouwd wordt. Verder ligt binnen de gemeentegrenzen nog een aantal potentiële ontwikkellocaties. Het gaat daarbij om ongeveer 150 woningen. In totaal biedt dat tot 2030 ruimte aan ongeveer 1.400 woningen. Deze overmaat is nodig om straks tot daadwerkelijk 1.000 nieuwe woningen te komen.

Volgende stappen In het woonbehoefteonderzoek is aangegeven dat tot 2040 nog eens 1.000 woningen bijgebouwd moeten worden. Hiervoor moeten in de nabije toekomst keuzes gemaakt worden over de locaties waar deze ontwikkelingen plaats kunnen vinden. De bestaande infrastructuur moet hierop aangepast worden. In het geheime document ‘2031-2040’ wordt de scenariostudie verder toegelicht.

Schema van de uitbreidingen rond de kern Staphorst

46

Stedenbouwkundige doorvertaling woonbehoefteonderzoek Gemeente Staphorst

47

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=c930ae97-d804-459a-98db-6cb09a35f7dc