1.4 ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst_TOELICHTING
Tekst van het document
Bestemmingsplan Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst Gemeente Staphorst TOELICHTING
Bestemmingsplan Staphorst Dorp-Rouveen, Ph Adm. W.G. Van Nesstraat 8a Staphorst Gemeente Staphorst TOELICHTING
Kerkewijk 156 3904 JJ Veenendaal T. 0318 – 50 56 37 I. www.kubiek.nu E. info@kubiek.nu
PLANGEGEVENS: IDN: Projectnummer: Titel:
NL.IMRO.0180.1102023002-VS01 K22453 Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst
Status Concept: Voorontwerp: Ontwerp: Vastgesteld:
Datum
Projectleider: Auteur:
G. Jansen G. Jansen/M. Ottink
12 mei 2023 12 oktober 2023
Inhoudsopgave
TOELICHTING
7
Hoofdstuk1
Inleiding
7
Aanleiding (beschrijving initiatief) Plangebied Vigerende planologische situatie Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan
7 7 9 10
Historisch-geografischebeschrijving plangebied en omgeving
11
Bestaande situatie Ontstaansgeschiedenis Hydrologie Landschaps- en natuurwaarden Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000 Landschapstypen Archeologie en cultuurhistorie Stedenbouwkundige waarden
11 13 14 14 14 14 15 15
Door gemeente meegegeven randvoorwaarden aan initiatief
16
Beeldkwaliteiteisen Ruimtelijke en landschappelijke inpassing Doorvertaling naar initiatief
16 16 17
1.1 1.2 1.3 1.4 Hoofdstuk2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.4.1 2.4.2 2.5 2.6 Hoofdstuk3 3.1 3.2 3.3 Hoofdstuk4 initiatief?) 4.1 4.2 4.3 4.4 Hoofdstuk5 5.1 5.1.1 5.1.2 5.1.3 5.2 5.2.1 5.2.2 5.2.3 5.2.4 5.3
Wat is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het 20 Gebruikswaarde Belevingswaarde Toekomstwaarde (duurzaamheid) Conclusie
20 20 20 20
Toets initiatief aan beleidskaders
21
Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Ladder voor duurzame verstedelijking Provinciaal beleid Omgevingsvisie Overijssel Omgevingsverordening Overijssel Uitvoeringsmodel Conclusie provinciaal beleid Gemeentelijk beleid
21 21 21 22 23 23 23 28 30 30
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 3
5.3.1 5.4 Hoofdstuk6 6.1 6.2 6.3 6.4 6.4.1 6.4.2 6.4.3 6.5 6.5.1 6.5.2 6.5.3 6.6 6.6.1 6.6.2 6.6.3 6.7 6.7.1 6.7.2 6.7.3 6.7.4 6.8 6.8.1 6.8.2 6.8.3 6.9 6.9.1 6.9.2 6.9.3 6.9.4 6.10 6.10.1 6.10.2 6.10.3 6.10.4 6.11 6.12 6.12.1 6.12.2 6.12.3 6.12.4 6.13 6.13.1 6.13.2
Omgevingsvisie Staphorst voor elkaar Conclusie beleid m.b.t. initiatief
30 30
Toets initiatief aan omgevingsaspecten
31
Brandveiligheid Milieueffectrapportage Duurzaamheid Bodem Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Geluid (wegverkeer, railverkeer en/of industrie) Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Luchtkwaliteit Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Geur Wet geurhinder en veehouderij en Activiteitenbesluit Verordening Geurhinder en veehouderij 2016 Situatie plangebied Conclusie Bedrijven en milieuzonering (VNG uitgave) Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Externe veiligheid Wettelijk kader Beoordeling Onderzoek Conclusie Water (kwaliteit en kwantiteit, overstromingsparagraaf) Inleiding Beleidskader Watertoets Conclusie Klimaatadaptie Archeologie en cultuurhistorie Wettelijk kader Archeologie Cultuurhistorie Conclusie Flora en fauna Wettelijk kader Gebiedsbescherming
31 31 31 31 31 31 31 32 32 32 32 32 32 32 33 33 33 33 34 35 35 35 36 36 37 37 38 39 40 40 40 40 41 41 42 42 42 42 42 42 42 42 43
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 4
6.13.3 Soortenbescherming 6.13.4 Conclusie 6.14 Verkeer 6.15 Parkeren 6.16 In- en uitritten 6.17 Verlichting 6.18 Gezondheid (straling en Q-koorts) 6.19 Relatie met andere toestemmingsvereisten (zoals activiteitenbesluit) Hoofdstuk7 7.1 7.2 7.3 7.4 7.5 Hoofdstuk8 8.1 8.2 8.3 8.4 8.5 8.6 8.7 8.8 Hoofdstuk9 9.1 9.2 9.2.1 9.2.2 9.2.3 9.2.4 9.3 9.4 Hoofdstuk10 10.1
44 44 44 45 45 45 45 45
Sociale component
46
Sociale veiligheid (inrichting openbare ruimte) Zorg (o.a. mantelzorg, kwetsbare groepen) Maatschappelijke functies (sociaal - cultureel) Sociale woningbouw Overig
46 46 46 46 46
Uitvoerbaarheid
47
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Burgerparticipatie Inspraak en vooroverleg Recht van overpad Kabels en leidingen Bereikbaarheid (hulpdiensten, huisvuildiensten, tijdens bouw) Tijdelijke opslag grond
47 47 47 47 47 47 48 48
Juridische aspecten planregels
49
Algemeen Opbouw regels Inleidende regels Bestemmingsregels Algemene regels Overgangs- en slotregels Bouwregels Gebruiksregels
49 49 49 50 50 50 50 50
Handhaafbaarheid
51
Wijze van handhaafbaarheid regels
51
Bijlagen bij toelichting Bijlage 1
Inrichtingsplan
Bijlage 2
Rapportage Externe veiligheid
Bijlage 3
Watertoets
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 5
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 6
TOELICHTING Hoofdstuk 1
1.1
Inleiding
Aanleiding (beschrijving initiatief)
Aan de Admiraal W.G. van Nesstraat 8a is een kinderboerderij gevestigd genaamd Samenzóo. Bij Samenzóo verzorgen vrijwilligers, mensen met een beperking en hun begeleiders samen de dieren. Samenzóo wil een nuttige werkplek zijn voor mensen met een verstandelijke beperking. Het Dagactiviteitencentrum DAC Horstheim te Staphorst valt onder de landelijke Stichting Zorg Adullam. Drie deskundige begeleiders leren de bezoekers van het DAC hoe zij met de dieren om moeten gaan. Doordat er sprake is van een groeiend aantal bezoekers is het wenselijk dat er een grotere groepsaccomodatie komt. Tevens is er op achterliggend perceel ruimte voor uitbreiding van de kinderboerderij.
De initiatiefnemers willen het terrein van de kinderboerderij graag uitbreiden met drie tot vier nieuwe dierenverblijven op achterliggend perceel nummer 1726. Daarbij willen zij graag een groter accomodatiegebouw realiseren op de plaats van het bestaande gebouw (het oude gebouw, dat bestaat uit units, zal weggehaald worden om hiervoor plaats te maken) ten behoeve van Adullam Gehandicaptenzorg. Het initiatief kan niet worden gerealiseerd op grond van het ter plaatse geldende bestemmingsplan. Om het gebruiken van deze grond met recreatieve doelstellingen planologisch-juridisch mogelijk te maken, wordt een procedure tot vaststelling van een nieuw bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1 Wet ruimtelijke ordening (Wro) gevolgd. Met voorliggend bestemmingsplan wordt het plan voorzien van een ruimtelijk juridisch kader. In deze toelichting wordt de beoogde ontwikkeling beschreven en wordt aangetoond dat voldaan kan worden aan de eisen van een goede ruimtelijke ordening. 1.2
Plangebied
Het plangebied is gelegen aan de Admiraal W.G. van Nesstraat 8a in Staphorst. De locatie ligt in de schil rond het centrum en wordt omgeven door groen en woningen. Naastgelegen loopt de A28 / E232. De planlocatie is gelegen op het de percelen die kadastraal bekend staat als gemeente Staphorst, sectie AG, perceelnummers 1726, 2851 en (deels) 2852. In de onderstaande figuren is de ligging van het plangebied weergegeven.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 7
Perceel nummer 1726 (14.825 m2) waarop de uitbreiding van de kinderboerderij plaatsvindt. Uitsnede kadastrale kaart (bron: KadastraleKaart.com)
Totaaloverzicht plangebied bestemmingsplan. Uitsnede kadastrale kaart (bron: KadastralaKaart.com)
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 8
1.3
Vigerende planologische situatie
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan 'Staphorst Dorp – Rouveen 2016'. Dit bestemmingsplan is vastgesteld door de raad van de gemeente Staphorst op 26 januari 2016. Tevens ligt het plangebied binnen het bestemmingsplan 'Kleinschalige windturbines'. Dit bestemmingsplan gaat over het binnen de gemeentegrenzen van Staphorst toestaan van kleine windturbines ten behoeve van de eigen energievoorziening. Het bestemmingsplan 'Kleinschalige windturbines 'is niet van belang op voorliggend plan en wordt daardoor niet verder benoemd. In het bestemmingsplan 'Staphorst Dorp - Rouveen 2016' kent het plangebied de enkelbestemming 'Groen' en 'Agrarisch'. De groenbestemming op perceel 2852 kent tevens de functieaanduiding 'Kinderboerderij'. Momenteel is hier een kinderboerderij met een ontmoetingsgebouw aanwezig.
Uitsnede bestemmingsplan (bron: ruimtelijkeplannen.nl) De voor 'Groen' aangewezen gronden zijn bestemd voor: groenvoorzieningen; bos; voet- en fietspaden; nutsvoorzieningen, niet zijnde een gasdrukmeet- en regelstation en niet zijnde een risicovolle inrichting; speelvoorzieningen; water; bestaande parkeervoorzieningen; ter plaatse van de aanduiding 'kinderboerderij' mede voor een dierenweide met kinderboerderij met parkeervoorzieningen. Op de voor 'Groen' aangewezen gronden mogen uitsluitend bouwwerken worden gebouwd ten dienste van de bestemming. Voor gebouwen gelden de volgende regels: gebouwen mogen uitsluitend worden gebouwd ter plaatse van de aanduiding 'kinderboerderij'; de gezamenlijke oppervlakte van de gebouwen ter plaatse van de aanduiding 'kinderboerderij' mag niet meer bedragen dan 500 m2; de bouwhoogte van gebouwen mag niet meer bedragen dan 3,5 m. De voor 'Agrarisch' aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarische cultuurgrond; groenvoorzieningen en landschapselementen; nutsvoorzieningen, niet zijnde een gasdrukmeet- en regelstation en niet zijnde een risicovolle inrichting; paden; water.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 9
1.4
Volledige beschrijving strijdigheden met vigerend bestemmingsplan
Onderhavig initiatief is in strijd met het bestemmingsplan 'Bestemmingsplan Staphorst Dorp – Rouveen 2016', omdat de gewenste uitbreiding van de kinderboerderij op de bestemming Agrarisch in strijd is met de gebruiksregels van deze bestemming. Daarnaast zal de gewenste nieuwe groepsaccomodatie groter zijn dan 500 m2 en hoger zijn dan 3,5 meter. De bouwregels van de bestemming Groen zullen met het bestemmingsplan aangepast moeten worden. Met voorliggend bestemmingsplan wordt de bestemming van het gehele plangebied (drie percelen) gewijzigd naar 'Groen' met de functieaanduiding Kinderboerderij.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 10
Hoofdstuk 2 en omgeving 2.1
Historisch-geografische beschrijving plangebied
Bestaande situatie
In de huidige situatie aan de Admiraal W.G. van Nesstraat 8a is een kinderboerderij gevestigd genaamd Samenzóo. De enkelbestemming 'Groen' op dit perceel heeft tevens een functieaanduiding 'kinderboerderij'. Tevens is er een groepsaccomodatie van Het Dagactiviteitencentrum DAC Horstheim, van Stichting Zorg Adullam aanwezig. Op het Agrarische perceel (1726) is geen bebouwing aanwezig, wel is er een wandelpad en wordt het gebied bezocht door omwonenden. Op onderstaande afbeeldingen zijn afbeeldingen opgenomen van de bestaande kinderboerderij en het achterliggende agrarisch veld.
Bestaande situatie plangebied beoogde uitbreiding. Blauw omcirkerd = huidige groepsaccomodatie.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 11
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 12
2.2
Ontstaansgeschiedenis
De gemeente Staphorst was vroeger een groot en uitgestrekt hoogveengebied. Ten westen van de huidige dorpen Rouveen en Staphorst lag dit hoogveen op een ondergrond van laagveen, ten oosten hiervan op zand. De eerste nederzettingen ontstonden op de hogere ruggen langs het Zwarte Water en het Meppelerdiep. Vanaf de twaalfde eeuw vonden de hoogveenverveningen en ontginningen plaats, vanuit de ruggen in oostelijke richting in lange, smalle kavels. Doordat de ontginningsbasis een gebogen vorm had en de ontginners elk een gelijke breedte land ontgonnen, ontstonden gerende kavels, die op het hoogveen van de zandgronden samen kwamen in de Puntlanden. Het buurtschap Punthorst is hier ontstaan. Bij het ontginnen van het gebied werden de nederzettingen stapsgewijs naar het oosten verplaatst tot de huidige streekdorpen Staphorst en Rouveen. Door verervingen in Staphorst en Rouveen werden de lange smalle kavels in de lengte opgedeeld, waardoor nog smallere percelen ontstonden. Op elk van deze percelen werd een boerderij gebouwd, waardoor een aaneengesloten rij boerderijen langs de weg ontstond. Toen de verdeling in de lengte niet meer mogelijk was, werden de percelen in de breedte verdeeld en de boerderijen kwamen nu ook achter elkaar te staan. De erven werden afgebakend met beplanting, welke tevens dienst deed als veekering.
Uiteindelijk werden de percelen te smal en te klein om doelmatig bewerkt te worden. Daarom werd in de jaren veertig de ruilverkaveling Staphorst uitgevoerd, waarbij de waterlopen en ontsluiting verbeterd werden. De dorpen Rouveen en Staphorst zijn echte veenrandnederzettingen, met ten westen van De Streek het grasland op de lagere gronden en ten oosten van het dorp (of streek) het bouwland met de meer hoger gelegen gronden. Het dorp IJhorst kent een verkaveling in hoeven, in tegenstelling tot Rouveen en Staphorst, waar de slagenverkaveling voorkomt. Onderstaande afbeelding toont hoe het landschap rondom het plangebied (rode ster) zich van 1950 t/m 2020 heeft ontwikkeld.
Geschiedenis door de jaren heen van 1950 - 2015 (Bron: Topotijdreis)
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 13
2.3
Hydrologie
In het plangebied is geen oppervlaktewater aanwezig. Het maaiveld bevindt zich op circa 2 meter boven NAP. Het eerste watervoerende pakket bestaat uit zandige afzettingen behorend tot de formaties van Twente, Kreftenheye, Drenthe, Urk, Enschede en Harderwijk. Tevens komen in dit pakket kleiige afzettingen voor van het Emien en Holsteinien. De dikte van het eerste watervoerende pakket bedraagt circa 20 tot 80 meter. Onder het eerste watervoerende pakket bevindt zich een scheidende laag welke in hoofdzaak wordt gevormd door een kleilaag, behorend tot de Formatie van Tegelen. De dikte varieert van enkele meters tot circa 25 meter. Het tweede watervoerend pakket wordt gevormd door fijn zandige, slibhoudende marien pliocene zanden. Tevens bevinden zich grof zandige lagen in het tweede watervoerende pakket. De afzettingen behoren voornamelijk tot de Formaties van Scheemda, Maassluis en Harderwijk. De ondoorlatende basis bevindt zich op circa 200 meter min maaiveld en wordt gevormd door de kleiige afzettingen behorend tot de formatie van Breda. Het freatische grondwater stroomt in westelijke richting. Het plangebied bevindt zich niet in een waterwingebied of grondwaterbeschermingsgebied. Er bevinden zich in de omgeving van het plangebied echter wel diverse afwateringssloten. 2.4
Landschaps- en natuurwaarden
2.4.1
Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000
Binnen het plangebied en in de directe omgeving zijn geen gronden aanwezig die onderdeel uitmaken van NNN-gebieden of Natura 2000-gebieden (zie ook paragraaf 6.13 van deze toelichting). 2.4.2
Landschapstypen
In onderstaande afbeelding is een uitsnede van de landschapskwaliteitkaart van de gemeente Staphorst weergegeven. Het plangebied is met de rode ster aangeduid.
Landschapskwaliteiten Staphorst (Bron: Landschapsplan Staphorst, gemeente Staphorst 2011) Het plangebied is gelegen in het ‘Slagenlandschap Olde Maten’. Het Slagenlandschap Olde Maten is
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 14
een karakteristiek oud slagenlandschap met veel elzensingels en wilgen- karakteristieke verre doorzichten, soms geblokkeerd door dwarssingels. Het is een onderdeel van een reeks natuurgebieden, aansluitend op De Wieden. Het landschap heeft zicht op een fraai ensemble van bebouwing en beplanting op rivierduin Zwartewatersklooster. Er is weinig bebouwing; enige verspreide bebouwing langs wegen. De percelen zijn smal en langgerekt. 2.5
Archeologie en cultuurhistorie
Het plangebied is gelegen in het cultuurhistorische Slagenlandschap Olde Maten. In paragraaf 2.2 is op de cultuurhistorische kenmerken van het landschap ingegaan. Op basis van de Archeologische en tevens beleidsadvieskaart van de gemeente Staphorst is het archeologische verwachtingsgebied van ‘lage indicatieve waarde’. Zie ook onderstaande afbeelding.
Plaatsing binnen de archeologische waardenkaart Staphorst, plangebied rood omcirkeld (lage indicatieve waard). Uitsnede van de IKAW voor de gemeente Staphorst, 2006. 2.6
Stedenbouwkundige waarden
Voor het plangebied gelden stedenbouwkundige waarden, deze komen voort uit de Ruimtelijke Atlas en de Welstandsnota van de gemeente Staphorst uit november 2013. Op basis van de hierbij behorende welstandskaart is het plangebied gelegen in een gebied waar een beperkt welstandsregime geldt. Bij een beperkt welstandsregime wordt het gebouw of object alleen in relatie tot haar omgeving getoetst, de stedenbouwkundige benadering. Op dit niveau doet het bestemmingsplan in de regel uitspraken over oppervlakte en hoogte van de bebouwing, zonder in te gaan op de ruimtelijke vormgeving. Zo wordt de keuze tussen kappen of platte daken meestal vrijgehouden en is de rooilijn vaak een bebouwingslijn waar niet overheen mag worden gebouwd maar wel erachter. Dat betekent dat de precieze plaatsing van een gebouw op het erf en de eventuele nokrichting nog niet vastliggen.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 15
Hoofdstuk 3 aan initiatief 3.1
Door gemeente meegegeven randvoorwaarden
Beeldkwaliteiteisen
Zoals reeds vermeld geldt voor het plangebied op basis van de welstandskaart van de gemeente het beperkte regime. Bij een beperkt welstandsregime wordt het gebouw of object alleen in relatie tot haar omgeving getoetst, de stedenbouwkundige benadering. Op dit niveau doet het bestemmingsplan in de regel uitspraken over oppervlakte en hoogte van de bebouwing, zonder in te gaan op de ruimtelijke vormgeving. Zo wordt de keuze tussen kappen of platte daken meestal vrijgehouden en is de rooilijn vaak een bebouwingslijn waar niet overheen mag worden gebouwd maar wel erachter. Dat betekent dat de precieze plaatsing van een gebouw op het erf en de eventuele nokrichting nog niet vastliggen. Een beperkt welstandsregime neemt de volgende aspecten mee: het aansluiten bij de ruimtelijke structuur van de omgeving: open, half open of gesloten verkaveling; het reageren op de bebouwing aan laan, straat of plein of in bouwblok: vrijstaand, twee aaneen gebouwd, in rijen, grondgebonden of gestapeld; het handhaven of versterken van de specifieke kenmerken van het gebied: stedelijk, suburbaan, dorpsachtig of landelijk; de vormgeving van de overgang tussen openbaar en privé gebied: haag, hek of muur; de materiaaltoepassing en het kleurgebruik ten opzichte van de omgeving. 3.2
Ruimtelijke en landschappelijke inpassing
De gemeente Staphorst beschikt over het ‘Beeldenboek Landschappen en Erven’, waarin streekeigen landschapskenmerken staan vermeld als inspiratiebron bij ontwikkelingen. Het plangebied ligt in het Slagenlandschap Olde Maten. De Olde Maten is een karakteristiek oud slagenlandschap met veel elzensingels en wilgen. Het gebied kent een driedeling qua landschapsbeeld: Ten noorden van de Conradsweg: Half open landschap met kamers en lange lijnen Middendeel: Afwisseling open landschap (rondom de veldschuur) en besloten landschap met bosjes, singels en petgaten en legakkers. Veerslootlanden: Open gebied met grasland en sloten
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 16
Sortiment: Houtsingels: zwarte els, wilg, (populier)/ Solitair: eik, es/ Bomen langs weg: els, eik, es/ Legakkers: o.a. opgeschoten wilg 3.3
Doorvertaling naar initiatief
In de gewenste situatie blijft de kinderboerderij op het perceel aan de Admiraal W.G. van Nesstraat 8a (perceelnummers 2851 en deels 2852) in grote lijnen hetzelfde alleen komt er een nieuwe, grotere groepsaccomodatie ten behoeve van Adullam Gehandicaptenzorg. Op het agrarische perceel (nummer 1726) wordt de kinderboerderij uitgebreid en zijn drie tot vier dierenverblijven beoogd. Op onderstaande afbeeldingen is het plangebied rood omkaderd en wordt de gewenste ruimtelijke ontwikkeling verduidelijkt. Het ontwerp is tevens toegevoegd als Bijlage 1.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 17
Situatie bestemmingswijziging, rood kader = plangebied (bron: Huls architecten)
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 18
Situatietekening nieuwe situatie (bron: Huls architecten)
Ontwerp nieuwe groepsaccomodatie (bron: Huls architecten)
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 19
Hoofdstuk 4 Wat is de verbetering van de ruimtelijke kwaliteit (als gevolg van het initiatief?) Ruimtelijke meerwaarde is de mate waarin tegemoet wordt gekomen aan de gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde. 4.1
Gebruikswaarde
In onderhavig plan is er sprake van de realisatie van een groepsaccomodatie voor bezoekers van de kinderboerderij en de bouw van drie tot vier dierenverblijven. Ten behoeve van deze ontwikkeling wordt de vormgeving van de nieuwe groepsaccomodatie afgestemd op de omgeving. De groepsaccomodatie is nodig om onderdak te bieden voor kinderboerderij Samenzóo. Samenzóo is tot stand gekomen met grote inzet van vrijwilligers, mensen met een beperking en hun begeleiders. Door Samenzóo krijgen mensen met een beperking kans op reintegratie middels recreatie; Dieren verzorgen, bouwen en contact met publiek, dat is hun werk. Een grotere, veilige en praktische groepsaccomodatie is nodig om voor Samenzóo de ruimte te creëren om te groeien. 4.2
Belevingswaarde
Voorliggend initiatief brengt geen belemmeringen met zich mee voor de belevingswaarde ter plaatse van het plangebied. Weliswaar wordt er een grotere groepsaccomodatie en drie tot vier dierenverblijven gerealiseerd, maar deze zullen zodanig gerealiseerd worden dat deze aansluiten bij het landschapskarakter en bebouwingsbeeld van de omgeving. Uiteindelijk zal de uitbreiding van de kinderboerderij de belevingswaarde van het gebied juist verbeteren, doordat het gebied beter toegankelijk wordt gemaakt voor bezoekers. 4.3
Toekomstwaarde (duurzaamheid)
Met het realiseren van de grote groepsaccomodatie en enkele dierverblijven wordt bijgedragen aan het voorzien in de groep van Samenzóo. Daarmee stimuleert het maatschappelijk belang van de samenleving. Tevens wordt de kinderboerderij Samenzóo op dit moment ook als goed bezocht en is er op het perceel waarop nieuwe dierverblijven worden beoogd als een wandelroute voor bezoekers aanwezig. Het erf wordt zodanig ingericht dat het karakteristieke karakter niet wordt aangetast. 4.4
Conclusie
Als gevolg van het initiatief worden de gebruiks-, belevings- en toekomstwaarde van het plangebied niet aangetast. Het planvoornemen stimuleert maatschappelijke doelstellingen van integratie en recreatie.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 20
Hoofdstuk 5
Toets initiatief aan beleidskaders
5.1
Rijksbeleid
5.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld als rijksstructuurvisie. De NOVI vervangt onder andere de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De NOVI is de langetermijnvisie voor een duurzame fysieke leefomgeving in Nederland. Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Nederland heeft een lange traditie van zich aanpassen. Deze opgaven worden benut om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden voor de generaties na ons. De NOVI biedt een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken, om samen Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Met inachtneming van maatschappelijke waarden en inhoudelijke normen voor bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid en milieu. In dat samenspel van normen, waarden en collectieve ambities, stuurt de NOVI op samenwerking tussen alle betrokken partijen. De NOVI heeft de maatschappelijke opgaven samengevat in 4 prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie; 2.
Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Onder deze prioriteiten hangen 21 nationale belangen die het lokale, regionale en provinciale niveau overstijgen. Deze belangen hebben onder andere betrekking op het realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit, zorgt dragen voor een woningvoorraad die aansluit op woonbehoeften, het beperken van klimaatverandering, et cetera. De verantwoordelijkheid van het omgevingsbeleid ligt voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen, waardoor inhoudelijke keuzes in veel gevallen ook het beste regionaal kunnen worden gemaakt. Met de NOVI wordt het proces in gang gezet waarmee de keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Conclusie Onderhavig initiatief betreft een ontwikkeling van beperkte omvang zonder strijdigheid met rijksbelangen. De ontwikkeling is passend binnen de NOVI. 5.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Gemeenten moeten bij het vaststellen van bestemmingsplannen, wijzigingsplannen of uitwerkingsplannen rekening houden met het Barro. Doel van het Barro is bepaalde onderwerpen uit het nationale beleid te verwezenlijken. In het Barro worden een aantal projecten opgesomd die een groot Rijksbelang hebben. Per project worden regels gegeven, waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De regels zijn een uitwerking van de onderwerpen uit het nationale beleid. In het Barro zijn veertien onderwerpen met bijzonder rijksbelang beschreven: Rijksvaarwegen; Project mainportontwikkeling Rotterdam; Kustfundament; Grote rivieren; Waddenzee en waddengebied; Defensie; Hoofdvaarwegen en landelijke spoorwegen; Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 21
Elektriciteitsvoorziening; Buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen; Natuurnetwerk Nederland; Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarden; Ruimtereservering parallelle Kaagbaan. Conclusie Het initiatief valt niet onder een van de projecten uit het Barro. Door de gewenste ontwikkeling zal geen nationaal belang worden geschaad. 5.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
Het nationale beleid vraagt om een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Dit moet met behulp van de ladder voor duurzame verstedelijking worden onderbouwd. Deze verplichte toetsing is vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Barro verwijst naar het Bro; geformuleerd is dat deze toetsing een procesvereiste is bij alle nieuwe ruimtelijke besluiten en plannen ten aanzien van bijvoorbeeld kantoorlocaties en woningbouwlocaties. Gemotiveerd dient te worden hoe een zorgvuldige afweging is gemaakt ten aanzien van het ruimtegebruik. De kernbepaling van de Ladder, artikel 3.1.6 lid 2 Bro, luidt: 'De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied.' Om dit te onderbouwen dienen de volgende stappen te worden doorlopen: 1. er dient een beoordeling plaats te vinden door betrokken overheden of de beoogde ontwikkeling voorziet in een behoefte; 2.
indien er een vraag is aangetoond, dient een beoordeling plaats te vinden door betrokken overheden of de ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd door locaties voor herstructurering of transformatie te benutten. Indien het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, is een motivering benodigd waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Stedelijke ontwikkeling Om aan deze verplichting uit het Bro te kunnen voldoen dient allereerst te worden nagegaan of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling. In het Bro is het begrip stedelijke ontwikkeling als volgt vastgelegd: 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' Uit jurisprudentie blijkt dat er in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling vanaf de realisatie van 12 woningen. Onderhavig initiatief betreft de bouw van een groepsaccomodatie en het plaatsen van drie tot vier nieuwe dierenverblijven. Deze ontwikkeling betreft herbouw op dezelfde locatie en het plaatsen van drie tot vier dierenverblijven op naastgelegen perceel waardoor het doorlopen van de laddertoets niet noodzakelijk is.
Conclusie Op basis van jurisprudentie blijkt dat het doorlopen van de laddertoets voor voorliggend initiatief niet noodzakelijk is.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 22
5.2
Provinciaal beleid
5.2.1
Omgevingsvisie Overijssel
Op 15 december 2021 is de meest recente actualisatie van de Omgevingsvisie 2017 van de provincie Overijssel vastgesteld. Voor dit bestemmingsplan is de geconsolideerde versie van 15 december 2021 op ruimtelijke plannen geraadpleegd. De Omgevingsvisie is een integrale visie waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. Het uitgangspunt is gericht op het jaar 2030. De visie biedt kaders in de vorm van ontwikkelingsperspectieven voor de groene omgeving en stedelijke omgeving. Daarbinnen krijgen gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties en andere initiatiefnemers mogelijkheden om ruimtelijke ontwikkelingen te realiseren. De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat, zijn verwerkt in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema's. Deze beleidsthema's worden benaderd vanuit de overkoepelende rode draden duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit. Duurzame ontwikkeling voorziet in de behoefte van de huidige generatie, zonder voor toekomstige generaties de mogelijkheden in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien. Ruimtelijke kwaliteit is datgene wat de ruimte geschikt maakt en houdt voor wat voor mens, plant en dier belangrijk is. Ruimtelijke kwaliteit gaan vooral over 'goed': mooi, functioneel en toekomstbestendig.
Sociale kwaliteit gaat over het welzijn of 'goed voelen' van de mens. In de omgevingsvisie gaat het over het welzijn van de mens in relatie tot de fysieke leefomgeving. Om te bepalen of een initiatief bijdraagt aan de ambities van de provincie, wordt het Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel gebruikt. Dit model komt in paragraaf 5.2.3 Uitvoeringsmodel aan bod. 5.2.2
OmgevingsverordeningOverijssel
Ook de meest recente actualisatie van de Omgevingsverordening 2017 van de provincie Overijssel dateert van 16 november 2022. Voor dit bestemmingsplan is de 'Geconsolideerde Verordening vanaf 2017 van 16 december 2022 op ruimtelijke plannen geraadpleegd. De verordening is een van de instrumenten om het beleid uit de Omgevingsvisie te laten doorwerken in generieke regels. De Omgevingsverordening is het provinciaal juridisch instrument dat wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch geborgd is. De concrete regels uit de omgevingsverordening komen aan bod in paragraaf 5.2.3 Uitvoeringsmodel.
De planlocatie heeft een aantal gebiedskenmerken volgens de omgevingsverordening vanaf 2017, waaronder: Ontwikkelingsperspectieven (waar) Gebiedskenmerken Natuurlijke laag (Hoe) Gebiedskenmerken Laag van het agrarisch cultuurlandschap (Hoe) Gebiedskenmerken Stedelijke laag (Hoe) Laag van de beleving (Hoe) Woonomgeving Veiligheid en gezondheid Mobiliteit Natuur Bij het planvoornemen zijn de volgende punten van belang; Ontwikkelingsperspectieven Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 23
deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten). Gebiedskenmerken Natuurlijke laag
Laagveengebieden (in cultuur gebracht) Grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water – rietmoeras – opgaand moerasbos. Het semi-natuurlijk laagveenrestant van de Weerribben en de Wieden bestaat uit relicten van dit gebiedstype met een hoge waterkwaliteit en natuurkwaliteit. Samengesteld landschap van rietland op een pakket veenlagen (kraggen) en vaarten, afgewisseld met bos. Ontstaan door turfwinning, rietteelt en extensieve veehouderij. Elders verder in cultuur gebracht als veenweidegebied of polder. Sturing Norm 1. De laagveenrestanten krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de waterkwaliteit en de natuurkwaliteit. 2. De overige delen van de laagveengebieden krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op behoud van het veenpakket en het waterpeil is hier niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is. Richting 1. Als ontwikkelingen plaats vinden in de laagveenrestanten, dan dragen deze bij aan verhoging van het waterpeil om bodemdaling en verdwijnen van het veenpakket tegen te gaan en, waar mogelijk, aan toename van natuurkwaliteit en het areaal levend laagveen. Inspiratie 1.
In laagveenrestanten gebruik, inrichting en beheer onderling afstemmen op verdere ontwikkeling van de natuurlijke kwaliteiten van (delen van) dit unieke landschap. 2. Elders: mogelijkheden voor natuurontwikkeling benutten
Laag van het agrarisch cultuurlandschap
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 24
Laagveenontginningen De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveelals mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides geven dit landschap grote belevingswaarde en zijn essentieel voor de leefomgeving van weide vogels. De grondgebonden landbouw is de drager van deze kwaliteiten, echter een nieuw perspectief op een gebiedsgerichte bedrijfsvoering - eventueel in combinatie met andere functies - is voor de toekomst van deze gebieden zeer wenselijk. Het karakteristieke bebouwingspatroon (voorkant aan de openbare weg; achterkant aan het landschap en in polder Mastenbroek op terpen) vormt vertrekpunt bij herstructurering, verdichting en uitbreiding van de agrarische bebouwing en de woon-/ werkmilieus. Norm 1. De laagveenontginningen krijgen – mede voor weidevogels – een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van de ter plaatse karakteristieke maat en schaal van de ruimte, met onderscheid tussen gebieden met grote open ruimtes en gebieden met een langgerekte kavelstructuur met beplanting. 2. In de laagveenontginningen is het waterpeil niet lager dan voor graslandgebruik noodzakelijk is. 3.
De Polder Mastenbroek krijgt een beschermende bestemmingsregeling, gericht op instandhouding van het grootschalige open karakter met zijn wegenen lintengrid en aanliggende huisterpen en het patroon van dijken. Richting 1. Als ontwikkelingen plaats vinden in de laagveenontginningen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van het lint als karakteristieke bebouwingsstructuur. 2. Het slotenpatroon en, waar aanwezig, de houtsingels als accentuering van de ruimtelijke structuur respecteren en versterken bij de verdere ontwikkeling van de agrarische functie.
Gebiedskenmerken Stedelijke laag
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 25
Bebouwingsschil 1900-1955 De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woon wijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden. Op som mige plaatsen liggen (voor malige) grootschalige fabriekscomplexen direct aansluitend aan woonwijken. Deze stads wijken kennen een gesloten, compacte vorm (bouw blokken) en zijn veelal opdeelbaar in wijken met eigen karakter. De wijken worden van elkaar gescheiden door doorgaande lanen, singels en stadsstraten. Kenmerkend in de bebouwing is de verwantschap in architectuurstijlen en aandacht voor architectonische details en verbijzondering van gebouwen op specifieke plekken als straathoeken. De schil is op te delen in wijken met indviduele panden, gekenmerkt door veel variatie in bebouwing en veel (individueel en openbaar) groen. De wijken op basis van de fabrieksdorp-/tuindorp-principes zijn juist herkenbaar aan een hechte stedenbouwkundige en architectonische eenheid op basis van collectieve principes. Richting: Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing. Als herstructurering etc.
plaats vindt in de tuindorpen en fabriekswijken, dan voegt de vernieuwde/nieuwe bebouwing zich in de structuur van de bebouwde massa en groenstructuur, gericht op behoud van eenheid en eenduidigheid, met oog voor details. Hergebruik/reanimatie cultureel erfgoed Informele trage netwerk Het informele trage netwerk is het ‘langzame’ netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie, dat delen van het agrarisch cultuurlandschap en het natuurlijke laag toegankelijk en ervaarbaar maakt. De oude zandwegen en paden vormen het basisstramien. Van oudsher verbonden deze routes vaak de kernen met het ommeland en met elkaar. Zo vormde het dorpsplein, de dorpsstaat, de weg naar buiten en uiteindelijk de zandpaden door de velden, een samenhangend netwerk. Doordat bepaalde schakels in dit netwerk in de loop van de tijd zijn verdwenen (ruilverkaveling, opwaardering tot hoofdinfrastructuur en individuele ingrepen door particuliere grondeigenaren) is er sprake van discontinuïteit. Onderdelen van het langzame netwerk zijn opgenomen in de nationale en provinciale ruiter-, fiets, wandel- en vaarroutes.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 26
Sturing Norm De informele routes en routenetwerken worden in beeld gebracht en krijgen een beschermende bestemmingsregeling, gericht op de continuïteit van routes (vaarwegen, kleine paadjes, zandpaden, kerkepaden, fiets- en wandelpaden en -routes, etc. Bij ruimtelijke ontwikkelingen nabij doorgaande zandwegen, wandel- en fietsroutes worden discontinuïteiten in het netwerk van paden en vaarroutes voorkomen. Richting Als ontwikkelingen plaats vinden in de gebieden die in de directe invloedssfeer van stad en dorp liggen (b.v. bedrijventerreinen, woonwijken), dan dragen deze ontwikkelingen bij aan behoud en verkleining van de maaswijdte van het padennetwerk. Nieuwe mogelijkheden voor lange afstands-, wandel- en fietsroutes worden benut. Inspiratie Langs informele routes worden de aardkundige, archeologische en cultuurhistorische waarden zichtbaar en kenbaar gemaakt.
Laag van de beleving
Donkerte Donkerte wordt een te koesteren kwaliteit. De ambitie is de huidige ‘donkere’ gebieden, ten minste zo donker te houden, maar bij ontwikkelingen ze liever nog wat donkerder te maken. Dit betekent op praktisch niveau terughoudend zijn met verlichting van wegen, bedrijventerreinen e.d. en verkennen waar deze ‘s nachts uit kan of anders lichtbronnen selectiever richten. Structureel is het vrijwaren van donkere gebieden van verhoging van de dynamiek het perspectief. De ambitie is het rustige en onthaaste karakter te behouden, zodat passages van autosnelwegen en regionale wegen niet leiden tot stedelijke ontwikkeling aan eventuele op- en afritten. Bundeling van stedelijke functies en infrastructuur in de ‘lichte’ gebieden. Richting: In de donkere gebieden alleen minimaal noodzakelijke toepassing van kunstlicht. Dit vereist het selectief inzetten en ‘richten’ van kunstlicht. Veel aandacht voor vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen in het buitengebied. Inspiratie: Behoud van het rustige en onthaaste karakter van de ‘donkere’ gebieden. Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 27
Woonomgeving Steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken en streekcentra In deze Omgevingsvisie verstaan wij onder de overige kernen de steden en dorpen die geen streekcentra zijn en die niet binnen een stedelijk netwerk vallen. Strekking van het beleid: In de overige kernen wordt in principe alleen gebouwd voor de lokale woonbehoefte. De woningbehoefte moet worden onderbouwd en regionaal worden afgestemd. Gemeenten kunnen in het kader van de regionale woningbouwprogrammering afspreken dat een gemeente de behoefte van een andere gemeente opvangt. Toelichting (waarom?): In het concentratiebeleid van de provincie is vastgelegd dat de overige kernen in principe alleen mogen bouwen voor de lokale behoefte en voor bijzondere doelgroepen. Gemeenten stemmen in het kader van de regionale woningbouwprogrammering onderling af wat er gebouwd gaat worden voor de regionale behoefte. Zij kunnen daarbij overeenkomen dat een gemeente in (een deel van) de behoefte van een buurgemeente voorziet. De woonmilieus in steden en dorpen bieden een waardevolle aanvulling op de (hoog)stedelijke woonmilieus in de stedelijke netwerken. Doordat deze steden en dorpen in principe altijd mogen bouwen voor de lokale behoefte, kunnen zij deze rol blijven vervullen.
Uitvoering/instrumenten: Regels in de verordening Overijsselse Ladder voor duurzame verstedelijking (principe van concentratie en zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik (Omgevingsverordening artikel 4.4 en 4.5) in combinatie met paragraaf 4.4.1 woningbouw principe van concentratie (Omgevingsverordening artikel 4.4)
5.2.3
Uitvoeringsmodel
Om de ambities van de provincie waar te maken, bevat de Omgevingsvisie een uitvoeringsmodel. In de Omgevingsverordening worden daar concrete regels aan gehangen. In dit uitvoeringsmodel staan de stappen of, waar en hoe centraal. Bij een initiatief voor bijvoorbeeld woningbouw kan aan de hand van deze drie stappen bepaald worden of een initiatief binnen de geschetste visie voor Overijssel mogelijk is, waar het past en hoe het uitgevoerd kan worden. 5.2.3.1 OF - generieke beleidskeuzes Algemeen Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidkeuzes van Europa, Rijk of provincie. Denk aan beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen. Het planvoornemen betreft de vervanging van de huidige groepsaccomodactie. In de onderbouwing van nieuwe initiatieven geeft de gemeente inzicht in hoe invulling is gegeven aan de eis van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Regels en beoordeling Het plan betreft niet de bouw van een woning. Beoordeling: Zoals uit artikel 2.2.2 blijkt mogen bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen enkel voorzien in de
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 28
realisatie van nieuwe woningen indien de behoefte daaraan in aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Er wordt geen woning gerealiseerd. Conclusie generieke beleidskeuzes Er is geen strijdigheid met de generieke beleidskeuzes zoals verwoord in het uitvoeringsmodel van de provincie Overijssel. 5.2.3.2 WAAR - ontwikkelingsperspectieven Algemeen De locatie is onderdeel van het ontwikkelingsperspectief 'Agrarisch ondernemen in het grootschalig landschap'. Dit ontwikkelingsperspectief omvat gebieden waar verdere modernisering en schaalvergroting van de landbouw in combinatie met verduurzaming de ruimte krijgt. Initiatieven binnen dit ontwikkelingsperspectief mogen de ontwikkelingsmogelijkheden voor de landbouw in principe niet beperken en dienen aan te sluiten bij de bestaande bebouwing, weginfrastructuur en openbaar vervoer (ov)-routes. Beoordeling en conclusie Uit paragraaf 6.8 Bedrijven en milieuzonering (VNG uitgave) blijkt dat de realisatie van woningen niet leidt tot een beperking van omliggende agrarische bedrijven. De realisatie van een groepsaccomodatie bij een kinderboerderij ten behoeve van dagbesteding zal dan aannemelijkerwijs ook geen beperkingen met zicht meebrengen. De ontwikkeling is dan ook in lijn met het ontwikkelingsperspectief.
5.2.3.3 HOE - gebiedskenmerken Algemeen De gebiedskenmerken zijn opgedeeld in vier lagen: de natuurlijke laag, de laag van het agrarisch cultuurlandschap, de stedelijke laag en de laag van de beleving. Het plangebied is gelegen in 'Laagveengebieden' (natuurlijke laag)', 'Laagveenontginningen' (laag van het agrarisch cultuurlandschap), 'Bebouwingsschil 1900-1955' (stedelijke laag), 'Donkerte' (laag van beleving) en 'Steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken en streekcentra' (woonomgeving). Laagveengebied: Als ontwikkelingen plaatsvinden in de laagveenrestanten, dan dragen deze bij aan verhoging van het waterpeil om bodemdaling en verdwijnen van het veenpakket tegen te gaan en, waar mogelijk, aan toename van natuurkwaliteit en het areaal levend laagveen. Laagveenontginningen: Als ontwikkelingen plaats vinden in de laagveenontginningen, dan dragen deze bij aan behoud en versterking van het lint als karakteristieke bebouwingsstructuur. Tevens zal het slotenpatroon en, waar aanwezig, de houtsingels als accentuering van de ruimtelijke structuur gerespecteerd en behouden moeten worden bij verdere ontwikkeling van een agrarische functie.
Bebouwingsschil 1900-1955: Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing. Donkerte: In de donkere gebieden alleen minimaal noodzakelijke toepassing van kunstlicht. Dit vereist het selectief inzetten en ‘richten’ van kunstlicht. Veel aandacht voor vermijden van onnodig kunstlicht bij ontwikkelingen in het buitengebied. Steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken en streekcentra: In de overige kernen wordt in principe alleen gebouwd voor de lokale woonbehoefte. Beoordeling Met de inrichting van het erf is rekening gehouden met de gebiedskenmerken, zie onder meer Hoofdstuk 2 en Hoofdstuk 3 .
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 29
Het erf wordt zodanig ingericht dat de landschapskenmerken (laagveengebied) behouden en zichtbaar blijven. Onderhavig initiatief betreft de bouw van een groepsaccomodatie en drie tot vier dierenverblijven die de kenmerkende erfstructuur niet schaadt. Het agrarische karakter van het perceel blijft bestaan, gezien de enkele diervertrekkn geen invloed hebben op het landschap. De dieren versterken het agrarische karakter. Het informele trage netwerk wordt door het initiatief niet aangetast. Bij het initiatief zal er alleen kunstlicht ingezet worden waar dat noodzakelijk is. 5.2.4
Conclusie provinciaal beleid
Voor de beoordeling van het plan zijn de drie stappen van het uitvoeringsmodel van de provincie Overijssel doorlopen. Aan alle drie de stappen wordt voldaan, waardoor het plan niet in strijd is met het provinciaal beleid. 5.3
Gemeentelijk beleid
5.3.1
Omgevingsvisie Staphorst voor elkaar
In januari 2018 is de omgevingsvisie 'Staphorst voor elkaar' vastgesteld. Met deze visie wordt een koers voor de lange termijn (tot 2030) uitgezet. In deze visie staan drie overkoepelende thema's centraal: Innovatieve plattelandseconomie Gezonde en dynamische samenleving Verantwoord vernieuwen Onder verantwoord vernieuwen wordt onder andere genoemd dat er in de gemeente Staphorst een behoefte blijkt te bestaan aan landelijk wonen in het duurdere segment. Hiervoor wordt gekeken naar plekken in het buitengebied. De gemeente Staphorst stimuleert sanering van oude (agrarische) opstallen en het daarvoor in de plaats terugbouwen van woningen aansluitend bij de kernen. De gemeente Staphorst heeft met het vaststellen van de Omgevingsvisie, het VAB-beleid en het rood voor rood beleid laten vallen. Dit beleid is oorspronkelijk bedoeld om kwaliteitsverbetering tot stand te brengen, maar in de praktijk wordt vooral gestuurd op normen (vierkante meters) en financiële aspecten. Staphorst wil weer terug naar de kwaliteitsdoelstelling. Dit geldt ook voor de uitbreiding van bestaande woningen in het buitengebied. Een hoger aantal vierkante meters dan normaal gangbaar is toegestaan mits daar wat tegenover staat. Wat het VAB-beleid betreft wil de gemeente Staphorst net als bij De Streek de regelgeving los laten.
Binnen het casco van een bestaand pand mag men vrijuit met alternatieve invullingen komen. Elk initiatief is in die zin bespreekbaar. Kwaliteits- en milieueisen zullen uiteindelijk bepalen of een initiatief doorgang kan vinden. De financiële paragraaf van het Rood voor Rood beleid vervalt en de gemeente gaat alleen uit van een ruimtelijke en sociale beoordeling. De sloopnorm wordt teruggebracht van 850 m2 naar 750 m2. Conclusie Op grond van bovenstaande kan gesteld worden dat de uitbreiding van een kinderboerderij waarbij maatschappelijke doelstellingen (inclusieve samenleving) centraal staan, een gezonde en dynamische samenleving stimuleert. Het grotere dagactiviteitencentrum/groepsaccomodatie doet geen afbreuk aan de cultuurhistorische waarden van de omgeving. Het open en agrarische karakter van het perceel waarop nieuwe dierverblijven worden beoogd blijft behouden en zicht op het landschap blijft. Waardevolle historische elementen en structuren worden gehandhaafd en/of versterkt. 5.4
Conclusie beleid m.b.t. initiatief
Het initiatief in is overeenstemming met het rijks- provinciaal- en gemeentelijk beleid.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 30
Hoofdstuk 6 6.1
Toets initiatief aan omgevingsaspecten
Brandveiligheid
De nieuwe groepsaccomodatie in het plangebied zal voldoen aan de geldende eisen ten aanzien van brandveiligheid, zoals opgenomen in het Bouwbesluit. Voor het overige zijn er geen bijzondere zaken ten aanzien van brandveiligheid die aandacht behoeven. 6.2
Milieueffectrapportage
In de Besluit milieueffectrapportage is opgenomen dat op basis van selectiecriteria vastgesteld dient te worden of de activiteit belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu zal hebben of niet. Onderdeel D van de bijlage bevat activiteiten, plannen en besluiten waarvoor het maken van een m.e.r.-beoordeling verplicht is. Voor elke activiteit die genoemd wordt in kolom 1 van onderdeel D van het Besluit m.e.r. moet beoordeeld worden of er sprake is van (mogelijke) nadelige milieugevolgen. Voor activiteiten die onder de drempelwaarde zoals genoemd in kolom 2 van onderdeel D vallen, volstaat een vormvrije m.e.r.-beoordeling. Deze motivering dient qua inhoud aan te sluiten bij de m.e.r.-beoordeling, maar heeft geen vormvereisten. Op basis van jurisprudentie blijkt dat een ontwikkeling van maximaal twaalf vrijstaande woningen niet wordt gezien als 'stedelijk ontwikkelingsproject' als bedoeld in onderdeel D 11.2 van het Besluit mer (ABRvS 15 januari 2020 (ECLI:NL:RVS:2020:100)). Voorliggende ontwikkeling betreft een kleine uitbreiding van een kinderboerderij op een naastgelegen agrarisch perceel. Geconcludeerd kan worden dat het project door de aard en omvang niet wordt gezien als stedelijk ontwikkelingsproject, en er derhalve geen m.e.r.-beoordeling nodig is. 6.3
Duurzaamheid
De wettelijke eisen voor duurzaamheid zijn te vinden in het Bouwbesluit. Om hieraan te toetsen zal bij de daadwerkelijke aanvraag omgevingsvergunning een EPC berekening alsook een MPG berekening opgesteld moeten worden. 6.4
Bodem
6.4.1
Wettelijk kader
De Wet Bodembescherming schrijft voor dat in het kader van een ruimtelijk planologische procedure moet worden aangetoond dat de kwaliteit van de bodem en het grondwater in het plangebied in overeenstemming zijn met het gewenste nieuwe gebruik. De bodemkwaliteit kan (negatief) van invloed zijn op de gewenste nieuwe ontwikkeling. Indien sprake is van een functiewijziging zal er in veel gevallen een bodemonderzoek moeten worden uitgevoerd op de planlocatie. Door middel van een dergelijk onderzoek kan in beeld worden gebracht of de bodemkwaliteit en de beoogde functie van het plangebied bij elkaar passen. 6.4.2
Beoordeling
Voorliggend initiatief voorziet in een functiewijziging van Agrarisch naar Groen. Er is voor de bestemmingswijziging geen bodemonderzoek nodig aangezien een kinderboerderij geen gevoelige functie is waar een bodemonderzoek voor noodzakelijk is. Voor de aanvraag omgevingsvergunning voor bouwen, die na vaststelling van het bestemmingsplan wordt ingediend, zal wel een bodemonderzoek uitgevoerd worden, omdat er gebouwd gaat worden. 6.4.3
Conclusie
Er is op dit moment geen nader bodemonderzoek noodzakelijk.
Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 31
6.5
Geluid (wegverkeer, railverkeer en/of industrie)
6.5.1
Wettelijk kader
Wegverkeer en railverkeer Langs alle (spoor)wegen – met uitzondering van 30 km/h-wegen en woonerven – bevinden zich op grond van de Wet geluidhinder (Wgh) geluidszones waarbinnen de geluidshinder vanwege de (spoor)weg getoetst moet worden. De breedte van de geluidszone is afhankelijk van het aantal rijstroken/spoorstaven en van binnen- of buitenstedelijke ligging. Op basis van jurisprudentie dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening ook bij 30 km/h-wegen de aanvaardbaarheid van de geluidsbelasting te worden onderbouwd. Industrielawaai Gezoneerde industrieterreinen hebben een vaste geluidzone die wordt vastgelegd door middel van een bestemmingsplan. Buiten de geluidszone wordt de voorkeurswaarde van 50 dB(A) niet overschreden. De maximale ontheffingswaarde binnen de geluidszone bedraagt 55 dB(A) etmaalwaarde voor nieuwe situaties. In tegenstelling tot weg- en railverkeer wordt voor industrielawaai niet getoetst aan de Lden waarde maar aan de etmaalwaarde. De dosismaat Lden is voor wegverkeerslawaai en spoorweglawaai met ingang van 1 januari 2007 in de gewijzigde Wgh vastgelegd. Voor industrielawaai wordt Lden in het kader van de Wgh voorlopig niet ingevoerd. 6.5.2
Beoordeling
Er is geen akoestisch onderzoek nodig aangezien een kinderboerderij geen gevoelige functie is in het kader van geluid. De accomodatie wordt gebouwd op dezelfde plek waar de huidige accomodatie staat, daarmee verandert de belasting op de locatie van de accomodatie niet tenopzichte van de bestaande situatie. 6.5.3
Conclusie
Vanuit akoestisch oogpunt zijn er met het huidige ontwerp van de nieuwe groepsaccomodatie geen belemmeringen voor onderhavig initiatief. 6.6
Luchtkwaliteit
6.6.1
Wettelijk kader
De Wet luchtkwaliteit maakt onderscheid tussen grote en kleine ruimtelijke projecten. Een project is klein als het niet in betekende mate (NIBM) leidt tot een verslechtering van de luchtkwaliteit. De grens ligt bij een toename van de NO2 en/of PM10 jaarconcentratie met maximaal 3% van de grenswaarden (of wel een toename van maximaal 1,2 ìg/m3 NO2 en/of PM10). NIBM projecten kunnen zonder toetsing aan de grenswaarden voor het aspect luchtkwaliteit uitgevoerd worden. Grotere projecten daarentegen kunnen worden opgenomen in het NSLprogramma, mits ook overtuigend wordt aangetoond dat de effecten van dat project worden weggenomen door maatregelen. 6.6.2
Beoordeling
Effect van de ontwikkeling op de luchtkwaliteit De ontwikkeling kan, gezien de beperkte omvang, aangemerkt worden als een project dat niet in betekenende mate van invloed is op de luchtkwaliteit. Toetsing van het aspect luchtkwaliteit is daardoor, op grond van artikel 4 van de Regeling NIBM niet noodzakelijk. Er behoeft dus niet getoetst te worden aan de grenswaarden. Luchtkwaliteit ter plaatse Vanuit de wet milieubeheer gelden grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2), fijn stof (PM10) en zeer fijn stof (PM2,5). Daarnaast hanteert de World Health Organization (WHO) advieswaarden voor stikstofdioxide, fijn stof en zeer fijn stof. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de Staphorst Dorp-Rouveen, ph Adm. W.G. van Nesstraat 8a Staphorst 32
waarden ter plekke van het plangebied, de grenswaarden en de advieswaarden. De kaarten met concentratie luchtverontreinigende stoffen in de lucht op de onderhavig planlocatie zijn gebaseerd op de Leefomgeving Atlas. Stof
Jaar 2019
Jaar 2020
Grenswaarde
Advieswaarde
NO2
16.9 µg/m3
13.4 µg/m3
40 µg/m3
10 µg/m3
PM 10
16.1 µg/m3
14.5 µg/m3
40 µg/m3
15 µg/m3
PM 2,5
9.1 µg/m3
7.5 µg/m3
20 µg/m3
5 µg/m3
Waarden in het plangebied, grenswaarden en advieswaarden luchtkwaliteit Op de planlocatie wordt ruimschoots voldaan aan de wettelijke grenswaarden voor NO2, PM10 en PM2,5. De advieswaarden van de WHO liggen ver beneden de wettelijke grenswaarden. In de huidige situatie aan de Admiraal W.G. van Nesstraat 8a liggen de concentraties ver beneden de wettelijke grenswaarden en in het geval van PM10 zelfs onder deze advieswaarde. Voor wat betreft PM10 en PM2,5 geldt dat er net niet wordt voldaan aan de advieswaarde, maar zoals blijkt uit bovenstaande tabel is de verwachting dat de jaargemiddelde concentraties in de toekomst verder zullen afnemen. De huidige waarden zijn acceptabel voor een goed leefklimaat op de planlocatie. 6.6.3
Conclusie
Het project kan worden beschouwd als een NIBM-project. Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit kan dan ook achterwege blijven. Daarnaast is luchtkwaliteit ter plaatse goed genoeg voor een goed woon- en leefklimaat op de planlocatie. 6.7
Geur
6.7.1
Wet geurhinder en veehouderij en Activiteitenbesluit
De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) vormt het toetsingskader voor vergunningsplichtige veehouderijen, als het gaat om geurhinder. Voor meldingsplichtige veehouderijbedrijven is het beoordelingskader voor geurhinder opgenomen in het Activiteitenbesluit. De Wgv stelt één landsdekkend beoordelingskader met een indeling in twee categorieën. Voor diercategorieën waarvan de geuremissie per dier is vastgesteld, wordt deze waarde uitgedrukt in een ten hoogste toegestane geurbelasting op een geurgevoelig object. Voor de andere diercategorieën is die waarde een wettelijke vastgestelde afstand die ten minste moet worden aangehouden. Voor diercategorieën waarvoor in de Wgv een geuremissie per dier is vastgesteld geldt dat, buiten een concentratiegebied, de geurbelas ting op geurgevoelige objecten binnen de bebouwde kom niet meer dan 2 odour units per kubieke meter lucht mag bedragen. Voor geurgevoelige objecten buiten de bebouwde kom mag deze niet meer bedragen dan 8 odour units per kubieke meter lucht.
Op grond van de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) dient voor diercategorieën waarvoor per dier geen geuremissie is vastgesteld (bijvoorbeeld melkkoeien en paarden) en een geurgevoelig object de volgende afstanden aangehouden te worden: ten minste 100 meter indien het geurgevoelige object binnen de bebouwde kom is gelegen, en ten minste 50 meter indien het geurgevoelige object buiten de bebouwde kom is gelegen. Voor meldingsplichtige veehouderijbedrijven gelden tevens vaste afstandseisen. Deze eisen zijn gebaseerd en komen overeen met de vaste afstanden zoals opgenomen in de Wgv. 6.7.2