CConstaterende datStaphorst
Koppel je AI →
Document · PDF

1.1 BP achter ORW 305 - Toelichting.pdf

Raadsvergadering 30 mei 2023, gemeente StaphorstBij agendapunt: Besluitvormend bespreekstuk: Bestemmingsplan De Streek, partiële herziening Oude Rijksweg 305 te Rouveen26.539 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Passend binnen het lint De nieuw te bouwen panden dienen qua positionering op de kavel, hoofdvorm, nokrichting, goothoogte en gevelindeling aan te sluiten bij de Staphorster boerderij. Het openplekken beleid en het Belvedère rapport ‘Staphorst een eigen wereld’ geven aan dat de nieuw te bouwen woning moet aansluiten bij de positionering, hoofdvorm, nokrichting, goothoogte en gevelindeling van een Staphorster boerderij. De Staphorster boerderij kent qua maat de karakteristiek dat de lengte van het gebouw tenminste tweemaal de breedte bedraagt. De breedte bedraagt tussen de 8 m en 15 m. De boerderij in het plangebied heeft een breedte van 10 m en een lengte van 20 m. De woning dient minimaal 3 m uit de zijdelingse perceelgrens te worden opgericht. In de beoogde situatie staat de boerderij ongeveer in het midden van de kavel, met 10 meter afstand tot de weg de Kleine Conrad en 12 meter tot de erfgrens van naburige percelen. Bovenstaande maatvoeringseisen worden aangehouden en niet overschreden. Afmetingen Boerderij 10 x 20 m Voortuin 15 m diep Achtererf dieper dan 10 m diep (exacte maat moet nog worden bepaald) De kavel is gemiddeld 33 meter breed, ruim meer dan de minimale 17 meter zoals genoemd in het open plekken beleid De kavel waarop wordt gebouwd en die de woonbestemming krijgt is ca 70 m diep, ruim dieper dan de minimale 31 meter.

Zichtlijnen blijven gehandhaafd, daarom is de boerderij verder naar achteren gepland Bebouwing schuin en verspringend achter de omliggende bebouwing geplaatst tbv zichtlijnen Nokrichting in verlengde kavel Situering maakt geen inbreuk op omliggende monumentale bebouwing Bijgebouwen De inhoud van de woning is van belang voor het bepalen van het aantal vierkante meters aan bijgebouwen. De te realiseren woning heeft een inhoud tussen de 1.000 m3 en 1.500 m3. In het voorliggende plan is 150 m2 aan NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

43

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

bijgebouwen toegestaan. In het plan is 187 m2 aan bijgebouwen getekend: 150 m2 voor de kapschuur, 25 m2 voor de hooiberg en 12 m2 voor het kookhuisje. Afstand tot voorliggende woning en Molenstomp: De woning wordt op een (veel) grotere afstand gebouwd van de voorliggende bebouwing. Dit is in samenspraak met omwonenden zo ontstaan. Een belangrijke reden hiervan is het bewaren van het uitzicht op en vanaf de monumentale boerderij naast het perceel achter Oude Rijksweg 305. (nr 301). De afstand tot de voorliggende woning is 115 meter, de afstand tot de Molenstomp naast de Kleine Conrad achter Oude Rijksweg 305 is 100 meter. De molenbiotoop is een extra motivatie geweest voor het creëren van die onderlinge afstand. Het zicht op de omliggende monumentale boerderijen is de belangrijkste drijfveer (vooral vanwege de omwonenden). Extra inspanning ruimtelijke kwaliteit: Bij afwijken van de maximale afstandsmaat wordt in het openplekkenbeleid gevraagd om een extra inspanning in de ruimtelijke kwaliteit: het plan voorziet hierin door de weide voor de woning in te richting als traditionele kleinschalige weide met fruitbomen en groen. Verder wordt geïnvesteerd in het authentieke uiterlijk van de boerderijwoning, het kookhuisje en de hooiberg. Een kookhuisje en een hooiberg zijn elementen die vanouds karakteristiek zijn voor agrarische bebouwing in de Staphorster omgeving.

Ze voegen daardoor kwaliteit toe aan het ensemble en worden door initiatiefnemer weer opgenomen in het landschap, temeer relevant nu deze karakteristieke bijgebouwen nagenoeg volledig zijn verdwenen aan de Streek. Dwarsweg Het plangebied is gesitueerd aan een dwarsweg, hierboven genoemd als voorwaarde voor het afwijken van de afstand tot aan de woning die ervoor is gesitueerd. In Bijlage II behorende bij beleidsnotitie ‘Open plekken beleid Staphorst, 4e wijziging” zijn alle dwarswegen tegen het licht gehouden wat betreft de (on)mogelijkheden voor nieuwe bebouwing. Het betreft een ruimtelijke afweging. Het betreft alleen dwarswegen van de Gemeenteweg en Oude Rijksweg die zijn gelegen binnen het beschermd dorpsgezicht. Deze bijlage geeft aan dat aan de Kleine Conrad (in de bijlage nog Conradsweg) aan weerszijden maximaal 1 bouwmassa is toegestaan. Zwemvijver In de toekomst wil de initiatiefnemer een natuurlijke zwemvijver aanleggen achter het ensemble met hoofdgebouw en bijgebouwen. In overleg met de gemeente Staphorst is bepaald dat deze vijver niet meebestemd wordt in de woonbestemming, maar dat de woonbestemming begrensd wordt door de (denkbeeldige) achterste bebouwingscontour. De zwemvijver zal binnen de bestemming ‘agrarisch’ met waarden worden bestemd, met een aanduiding ‘zwemvijver’ in de planregels.

Daarnaast is van belang dat de Zwemvijver uitsluitend is bedoeld voor privégebruik. Situering en karakter zwemvijver Het is de bedoeling dat de zwemvijver wordt gesitueerd achter de achterste bebouwingscontour. Dit betekent dat hier geen bebouwing gebouwd mag worden, ook niet t.b.v. gebruik van de Zwemvijver. Er zullen ook geen andere faciliteiten komen, zoals een terras, strandje of vlonder; de vijver zal het karakter hebben van een eenvoudige natuurlijke vijver, met hier en daar omzomende gebiedseigen waterbeplanting. Hoewel niet een veelvoorkomend fenomeen, kan een natuurlijke zwemvijver in het elzensingel landschap een waardevolle toevoeging zijn voor klimaatadaptie in de vorm van een waterbuffer en ook kan het voor amfibieën, insecten en bepaalde vogels en zoogdieren een interessante plek zijn. Hieronder is op een afbeelding een referentie te zien wat een beeld geeft hoe een dergelijke zwemvijver eruit zou kunnen zien. Het is een eenvoudige opstelling, gesitueerd in grasland/gazon, met eenvoudige omzomende beplanting. NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

44

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

De landschappelijke inpassing van de Zwemvijver is op 17-12-2021 besproken met een ervenconsulent en akkoord bevonden.

Figuur 46: referentie eenvoudige zwemvijver met natuurlijke inpassing

Figuur 47: referentie zwemvijver (2)

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

45

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Figuur 48: Zwemvijver en beplanting Ruimtelijke inpassing zwemvijver De natuurlijke setting van de vijver en het relatief besloten perceel omzoomd door houtsingels moeten ervoor zorgen dat de vijver goed inpasbaar is in de groene ruimte. Een simpele zwemvijver met natuurlijke vormen zal niet opvallen in het landschap. Ook zal de vijver zodanig afgeschermd worden van de omgeving dat de vijver niet uitnodigt/bereikbaar is voor evt. publiek gebruik. Dit kan door middel van het plaatsen van extra groen in de vorm van elzen en wilgen in en tegen de bestaande houtsingels. In het erfinrichtingsplan in de bijlage wordt gedetailleerder gevisualiseerd hoe de zwemvijver zal worden ingepast.

Figuur 49: Ruimtelijke inpassing zwemvijver verwerkt in massastudie

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

46

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

H4 Verbetering ruimtelijke kwaliteit als gevolg van het initiatief 4.1 Gebruikswaarde De huidige open plek kent een agrarische bestemming, maar wordt niet echt “gebruikt” als zodanig. Het noordelijke deel van het perceel krijgt extra gebruikswaarde als landschappelijke tuin met fruitbomen en het karrenspoor heeft gebruikswaarde als toegangsroute voor het naastgelegen erf ( Oude Rijksweg 301). Verder wordt de open plek nu ingevuld met een woonfunctie, een functie die goed past in het dorpsbeeld en ook in de toekomst waarde heeft. De woning op de locatie Oude Rijksweg 305 komt nu vrij voor andere bewoners, in een tijd dat er een grote vraag is naar woningen. Het traditioneel achter elkaar bouwen van woningen voor meerdere generaties wordt hier dus historisch gezien gecontinueerd.

4.2 Belevingswaarde Door zoveel mogelijk aan te sluiten bij de karakteristiek van Staphorst en het aanleggen van een weide met fruitbomen is de belevingswaarde zodanig dat het ensemble juist niet erg op zal vallen in de omgeving. Wat in dit geval als positief kan worden gezien. De bestaande groenstructuur zorgt voor een authentieke belevingswaarde. De zwemvijver in natuurlijke setting is qua belevingswaarde een bijzondere component en past in het beeld van het ontwikkelen van ruimtelijke plannen met een klimaatadaptieve component.

4.3 Toekomstwaarde (Duurzaamheid) De toekomstwaarde ligt vooral in de algemene Ruimtelijke inpassing van het plan in een authentieke Staphorster stijl. De woonboerderij gaat op in de typerende bebouwing in de nabije omgeving en het ensemble wordt, naar mate de groene toevoegingen “ volwassen” worden (Beukenhaag, fruitbomen, andere bomen) alleen maar waardevoller. Daarnaast zal de boerderij natuurlijk een stuk duurzamer zijn dan de oudere gebouwen langs De Streek door het gebruik van energiezuinige inrichting en bijvoorbeeld het gebruik van zonnepanelen op de Kapschuur. Ook wordt de woning zoveel als mogelijk met duurzame installaties gerealiseerd zoals onder andere een grondwarmtepomp.

4.4 Conclusie De nieuwe ontwikkeling draagt bij aan de ruimtelijke kwaliteit in het gebied, nu en in de toekomst.

H5 Beleid In dit hoofdstuk wordt het initiatief getoetst aan het meest recente en voor het plan relevante beleid op Rijks,Provinciaal en Gemeentelijk niveau. Naast de belangrijkste algemene beleidskaders worden de uitgangspunten die specifiek voor dit plan gelden beschreven.

5.1 Rijksbeleid 5.1.1 Nationale Omgevingsvisie Met de komst van het nieuwe stelsel van wetgeving doet een nieuw instrument zijn intrede: de omgevingsvisie. Rijk, provincies en gemeenten moeten allemaal een omgevingsvisie opstellen voor hun grondgebied. Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) van kracht geworden. De NOVI beschrijft de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het Nederlandse grondgebied. De NOV! geeft richting en helpt om keuzes te maken; te kiezen voor slimme combinaties van functies, uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk zijn samen verantwoordelijk voor de fysieke leefomgeving. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale aandacht. Dit zijn de 'nationale belangen'. Er zijn in totaal 21 nationale belangen waar de NOVI zich op richt:

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

47

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

1. Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving. 2. Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit. 3. Waarborgen en versterken van grensoverschrijdende en internationale relaties. 4. Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. 5. Zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften. 6. Waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem. 7. In stand houden en ontwikkelen van de hoofdinfrastructuur voor mobiliteit. 8. Waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving. 9. Zorg dragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten. 10. Beperken van klimaatverandering. 11. Realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 C02-arm is, en de daarbij behorende benodigde infrastructuur. 12. Waarborgen van de hoofdinfrastructuur voor transport van stoffen via (buis)leidingen. 13. Realiseren van een toekomstbestendige, circulaire economie. 14. Waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit. 15. Waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater. 16. Waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat.

17. Realiseren en behouden van een kwalitatief hoogwaardige digitale connectiviteit. 18. Ontwikkelen van een duurzame voedsel- en agroproductie. 19. Behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. 20. Verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. 21. Ontwikkelen van een duurzame visserij. Voor deze nationale belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze nationale belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met de bovengenoemde nationale belangen.

5.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte wordt de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening opgenomen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is het bij een nieuwe stedelijke ontwikkeling borgen van een zorgvuldige ruimtelijke afweging en een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Op 1 juli 2017 is een wijziging van de Ladder voor duurzame verstedelijking doorgevoerd (artikel 3.1.6 lid 2 – 4 Bro). Voorheen bestond de ladder uit drie treden, dat is nu niet meer het geval. Wel moet de behoefte van de ontwikkeling nog worden beschreven indien er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Als de ontwikkeling is voorzien buiten het bestaand stedelijk gebied, dan moet ook gemotiveerd worden waarom de ontwikkeling niet binnen het bestaand gebied kan worden gerealiseerd. Doorwerking plangebied Het voornemen is om 1 woning te realiseren. Uit jurisprudentie volgt dat een woningbouwontwikkeling van maximaal 11 woningen niet wordt gezien als een nieuwe stedelijke ontwikkeling als bedoeld in artikel 3.1.6, lid 2, Bro.

Aangezien er bij dit plan slechts 1 woning mogelijk wordt gemaakt, is de Ladder voor duurzame verstedelijking niet van toepassing en hoeft de behoefte van de ontwikkeling niet nader te worden gemotiveerd.

5.1.3 Toetsing aan het Rijksbeleid De rijksdoelen gesteld zoals hierboven werken door in het provinciale en gemeentelijke beleid. Beleid van decentrale overheden is een instrument om de doelen van de Rijksoverheid te helpen bereiken. Het initiatief raakt niet direct rijksbelangen. De ladder van duurzame verstedelijking hoeft niet te worden doorlopen. De NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

48

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

doelen vanuit de rijksoverheid zijn voornamelijk gesteld om initiatieven zoals het voorliggende plan mogelijk te maken.

5.2 Provinciaal Beleid Voor dit plan zijn 2 provinciale beleidsstukken relevant: • •

De Omgevingsvisie Overijssel (2017), waarin de beleidsambities en doelstellingen staan die van provinciaal belang zijn voor de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Overijssel. De Provinciale Omgevingsverordening (gekoppeld aan de omgevingsvisie)

5.2.1 Omgevingsvisie Overijssel De Omgevingsvisie Overijssel is de provinciale visie voor de fysieke leefomgeving van Overijssel en heeft een wettelijke basis in het omgevingsrecht (straks: de Omgevingswet). In de omgevingsvisie worden onderwerpen behandeld als ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en vervoer, ondergrond en natuur in samenhang voor een duurzame ontwikkeling van onze leefomgeving. Het beleid voor de fysieke leefomgeving staat primair in dienst van de sociaal-economische ontwikkeling van Overijssel. Ontwikkeling die nodig is om Overijssel toekomstbestendig te houden. De omgevingsverordening is gekoppeld aan de omgevingsvisie.

5.2.1.1 Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel De opgaven en kansen waar de provincie Overijssel voor staat zijn vertaald in centrale beleidsambities voor negen beleidsthema’s. Deze worden benaderd vanuit overkoepelende rode draden: duurzaamheid, ruimtelijke kwaliteit en sociale kwaliteit waarvoor weer thema-overstijgende kwaliteitsambities zijn geformuleerd. Om de beleidsambities ook daadwerkelijk in de praktijk uit te kunnen voeren is er een uitvoeringsmodel opgenomen in de omgevingsvisie aan de hand waarvan stapsgewijs initiatieven kunnen worden getoetst en uitgevoerd. Het model is gebaseerd op drie niveaus: (zie ook de volgende afbeelding) 1. 2. 3.

Of- generieke beleidskeuzes Waar- Ontwikkelingsperspectieven Hoe- gebiedskenmerken

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

49

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Figuur 50; Uitvoeringsmodel Omgevingsvisie Overijssel; overkoepelend de 3 thema’s duurzaamheid, sociale kwaliteit en ruimtelijke kwaliteit over de 9 centrale beleidsambities, daaronder de toetsingslagen Of-, Waar en Hoe

De drie niveaus worden hier verder toegelicht en vervolgens zal het voorliggende plan worden getoetst aan het uitvoeringsmodel van de Provincie. 1.

Of- Generieke Beleidskeuzes

Of een initiatief mogelijk is, wordt onder andere bepaald door generieke beleidskeuzes van Europa, Rijk of provincie. Dit zijn bijvoorbeeld beleidskeuzes om basiskwaliteiten als schoon drinkwater en droge voeten te garanderen. Maar ook aan beleidskeuzes om overaanbod van bijvoorbeeld woningbouw- en kantorenlocaties – en daarmee grote financiële en maatschappelijke kosten – te voorkomen.

In heel Overijssel is een aantal beleidskeuzes van toepassing op nagenoeg alle thema’s en locaties, te weten: •

integraliteit

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

50

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

• • • •

toekomstbestendigheid concentratiebeleid (boven)regionale afstemming zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik

Deze beleidskeuzes tezamen vormen de invulling Overijsselse ladder voor duurzame verstedelijking; een nadere aanvulling aan de stappen die gemeenten ter onderbouwing van nieuwe stedelijke ontwikkeling op grond van de Ladder voor duurzame verstedelijking uit het Rijksbeleid (art. 3.1.6. Bor) moeten doorlopen. De Overijsselse ladder geeft nadere invulling aan de vraag hoe de behoefte moet worden bepaald, zowel in stedelijke als in groene omgeving, en op welke manier regionale afstemming moet worden vormgegeven. 2.

Waar- ontwikkelingsperspectieven

De volgende stap in het uitvoeringsmodel, nadat na toetsing aan generieke beleidskeuzes blijkt dat het voorgenomen plan te aanvaarden is, is een toets aan de ontwikkelingsperspectieven. De Provincie Overijssel onderscheidt zes ontwikkelingsperspectieven; drie voor de Groene Omgeving en drie voor de Stedelijke Omgeving. De ontwikkelingsperspectieven helpen mee richting te geven wat waar ontwikkeld zou kunnen worden. 3.

Hoe- Gebiedskenmerken

Doel is nieuwe ruimtelijke opgaven te verbinden met bestaande gebiedskenmerken. De gebiedskenmerken spelen zo een belangrijke rol bij de vraag hoe een initiatief invulling kan krijgen. Met gebiedskenmerken worden de ruimtelijke kenmerken van een gebied of gebiedstype bedoeld die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie heeft de gebiedskenmerken onderscheiden in 4 lagen: • • • •

De natuurlijke laag De laag van het agrarisch cultuurlandschap De stedelijke laag De laag van de beleving

Deze lagen zijn zo onderscheiden omdat de ingrepen in de fysieke leefomgeving in elke laag volgens eigen principes en processen verlopen. Ze staan niet los van elkaar, ze zijn altijd met elkaar verbonden. Immers, plekken die eerst natuurlijk waren, zijn nu bebouwd en in een enkel geval andersom. Vaak liggen ze over elkaar heen en heb zijn er op één plek kenmerken van verschillende lagen aanwezig, terwijl op andere plekken 1 laag duidelijk dominant is.

5.2.1.2 Toetsing aan het uitvoeringsmodel In dit stuk wordt het plan getoetst aan het bovengenoemde uitvoeringsmodel en de bijbehorende bepalingen uit de Omgevingsverordening Overijssel. Of-Generieke beleidskeuzes: hier wordt het plan getoetst aan generieke beleidskeuzes uit de Provinciale Omgevingsverordening. Voor het eerste niveau uit het model zijn de volgende punten uit de Omgevingsverordening van belang: Uit: hoofdstuk 2: Ruimtelijke Verordening. Titel 2.1 Sturen op ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheid en sociale kwaliteit. Artikel 2.1.2 Principe van Concentratie Lid 1 NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

51

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in woningbouw, aanleg van bedrijventerreinen voor lokaal gewortelde bedrijvigheid en het realiseren van stedelijke voorzieningen, met bijbehorende infrastructuur en groenvoorzieningen om te voldoen aan de lokale behoefte en de behoefte van bijzondere doelgroepen. Toetsing aan artikel 2.1.2: De ontwikkeling betreft een invulling van een “open plek” aan De Streek, en voldoet aan de lokale woonbehoefte van de gemeente Staphorst. In de woonvisie 2020-2024 wordt geconcludeerd dat voor nagenoeg alle doelgroepen in Staphorst een tekort aan woningen bestaat. Artikel 2.1.3. Zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik lid 1 Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •

•

dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

lid 2 Bestemmingsplannen voor de Groene Omgeving voorzien uitsluitend in ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen anders dan de uitleg van steden en dorpen wanneer aannemelijk is gemaakt: • •

dat (her)benutting van bestaande erven en/of bebouwing in de Groene Omgeving in redelijkheid niet mogelijk is; dat mogelijkheden voor combinatie van functies op bestaande erven optimaal zijn benut.

Toetsing aan artikel 2.1.3 Er wordt ontwikkeld binnen bestaand bebouwd gebied in de vorm van het bebouwingslint in Staphorst. In Staphorst is een groot tekort aan bouwkavels en de ontwikkeling binnen De Streek past binnen de gedachte van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik. Daarnaast wordt er flink geïnvesteerd in de groene omgeving en wordt aangesloten bij de cultuurhistorische connectie tussen bebouwingslint en omliggende landschapsstructuur. Daarnaast wordt dit plan mede mogelijk gemaakt door het open plekken beleid van de gemeente Staphorst. Dit beleid is juist in het leven geroepen om open plekken op te vullen binnen het bebouwingslint van De Streek om hiermee ook onnodig ruimtegebruik in het groene buitengebied te voorkomen. Concluderend kan worden gezegd dat er sprake is van zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik Artikel 2.1.4. Toekomstbestendigheid In de toelichting op bestemmingsplannen waarin provinciale belangen in het geding zijn wordt aannemelijk gemaakt dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt en die niet bedoeld zijn voor tijdelijk gebruik, toekomstbestendig zijn en dus: •

de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien niet in gevaar brengen;

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

52

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

• •

duurzaam en evenwichtig bijdragen aan het welzijn van mensen, economische welvaart en het beheer van natuurlijke voorraden; ook op lange termijn toegevoegde waarde hebben.

Toetsing aan artikel 2.1.4: De toekomstbestendigheid en het daaraan onlosmakelijk verbonden thema duurzaamheid is reeds behandeld in hoofdstuk 4.3 van dit bestemmingsplan. De belangrijkste punten die bijdragen aan de toekomstbestendigheid van Concluderend kan gezegd worden dat het plan toekomstbestendig is op basis van hoofdstuk 4.3 Artikel 2.1.5 Ruimtelijke kwaliteit Lid 1 In de toelichting op bestemmingsplannen wordt onderbouwd dat de nieuwe ontwikkelingen die het bestemmingsplan mogelijk maakt, bijdragen aan het versterken van de ruimtelijke kwaliteit conform de geldende gebiedskenmerken. Lid 2 In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan het Uitvoeringsmodel (OF-, WAAR- en HOE-benadering) die in de Omgevingsvisie Overijssel is neergelegd. Lid 3 In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt gemotiveerd dat de nieuwe ontwikkeling past binnen het ontwikkelingsperspectief die in de Omgevingsvisie Overijssel voor het gebied is neergelegd. Lid 5 In het kader van de toelichting als bedoeld in lid 1 wordt inzichtelijk gemaakt op welke wijze toepassing is gegeven aan de vier-lagenbenadering die onderdeel uitmaakt van het Uitvoeringsmodel en op welke wijze de Catalogus Gebiedskenmerken is gebruikt bij de ruimtelijke inpassing van de nieuwe ontwikkeling.

Toetsing aan artikel 2.1.5: In de komende paragraaf (5.2.1.3) wordt onderbouwd hoe het plan bijdraagt aan ruimtelijke kwaliteit aan de hand van de inpassing in het geldende ontwikkelingsgebied, en de Catalogus Gebiedskenmerken Overijssel, waarbij de lagenbenadering uit het uitvoeringsmodel wordt gebruikt. 2.1.9 Sociale kwaliteit In de toelichting op bestemmingsplannen die voorzien in nieuwe ontwikkelingen waarbij provinciale belangen in geding zijn, wordt aangegeven op welke wijze bewoners en gebruikers betrokken zijn bij de ontwikkeling van de plannen. Toetsing aan artikel 2.1.9 : burgerparticipatie: de omwonenden zijn meegenomen in de planontwikkeling en hebben hun goedkeuring gegeven aan het plan 2.2.2 Realisatie nieuwe Woningen Lid 1 NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

53

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.1 lid 1 onder c van de Wabo, voorzien uitsluitend in de mogelijkheid tot het realiseren van nieuwe woningen als de behoefte daaraan is aangetoond door middel van actueel onderzoek woningbouw. Lid 2 In bestemmingsplannen wordt in maximaal 80% van de behoefte aan nieuwe woningen zoals vastgesteld in het kader van actueel onderzoek woningbouw, voorzien. Lid 3 In bestemmingsplannen van gemeenten waarvoor woonafspraken van toepassing zijn, mag - in afwijking van lid 2 - in een hoger percentage dan 80% worden voorzien, met een maximum van 100% van de behoefte zoals vastgesteld in het kader van de woonafspraken. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.2.2 lid 1, 2 en 3: In de woonvisie Staphorst 2020-2024 “samen met elkaar” is voor Staphorst de streek aangegeven dat de behoefte aan nieuwe woningen groter is dan er aan harde plancapaciteit beschikbaar is. In het segment grote vrijstaande woningen voor gezinnen is tot 2030 een tekort van 140 woningen. Geconcludeerd wordt dat er ruimte is voor het toevoegen van plannen aan het woningbouwprogramma. Het plan is hiermee in overeenstemming met artikel 2.2.2 van de Omgevingsverordening Overijssel.

2.11 Cultureel erfgoed In de toelichting op bestemmingsplannen wordt aangegeven op welke wijze bij de planontwikkeling rekening is gehouden met de aanwezige cultuurhistorische waarden. Onder ‘cultuurhistorische waarden’ wordt verstaan: het samenspel van historische landschappen, historisch geografische elementen en structuren, cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en bouwwerken en archeologische vindplaatsen die iets vertellen over het verleden. Toetsing van het initiatief aan artikel 2.11 van de Omgevingsverordening Overijssel Het plangebied bevindt zich binnen de begrenzing van een karakteristiek dorpsgezicht (De Streek) zoals dat is verwoord in de aanwijzing dorpsgezicht d.d. 18 oktober 1993 en het document 'Staphorst een eigen wereld' van 31 mei 2005 en dat met name wordt gekenmerkt door: •

• • • • •

op en rondom erven die bijdraagt aan het besloten karakter van het dorp en de afgrenzing naar het buitengebied het verkavelingspatroon van de percelen, waaronder mede begrepen het water- en wegenpatroon en de groenstructuur in de vorm van singelbeplanting; de stegen (erfontsluitingswegen) bestraat met klinkers; de architectuur van gebouwen, zoals de forse Staphorsterboerderij (type Hallehuis) en nieuwere bebouwing die qua schaal, situering en bouwstijl past in het historische bebouwingsbeeld; de plaatsing van gebouwen op de percelen achter elkaar, op wisselende afstanden en bijna altijd met de nok in het verlengde van aanliggende steeg; de verspringingen in de rooilijn van de voorgevels van boerderijen die zijn gericht op de Gemeenteweg en de Oude Rijksweg; de groenstructuur voor de rooilijn en de daartussen liggende open groengebieden, alsmede de beplanting.

Zoals in hoofdstuk 3 en 4 aangegeven wordt met het plan bovenstaande waarden niet aangetast en wordt er juist bij aangesloten. Door de beoogde uitbreiding op dezelfde wijze vorm te geven als de omgeving wordt NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

54

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

aangesloten bij de stedenbouwkundige structuur van de Streek. De ontwikkeling voldoet hiermee aan artikel 2.11 van de Omgevingsverordening.

5.2.1.3 Waar- Ontwikkelingsperspectieven Het omgevingsperspectief uit de Omgevingsvisie wat geldt voor de planlocatie is ‘Woon- en werklocaties buiten de stedelijke netwerken’. De omgevingsvisie zegt hierover het volgende: “De steden en dorpen buiten de stedelijke netwerken mogen altijd bouwen voor de lokale behoefte aan wonen, werken en voorzieningen, inclusief lokaal gewortelde bedrijvigheid, mits onderbouwd en regionaal afgestemd. Herstructurering en transformatie van de woon-, werk-, voorzieningen- en mixmilieus moeten deze vitaal en aantrekkelijk houden en de diversiteit aan milieus versterken. Herstructurering en transformatie bieden kansen om te anticiperen op klimaatverandering (bijvoorbeeld door ruimte voor groen, natuur en water te reserveren). Van belang is de stedelijke ontwikkeling altijd af te stemmen op de kenmerken van het watersysteem, bijvoorbeeld in laaggelegen gebieden bij bouw- en evacuatieplannen rekening houden met risico’s op overstroming of wateroverlast. Herstructurering en transformatie kunnen ook bijdragen aan de energietransitie (door het nemen van energie-efficiënte maatregelen en/of het opwekken van duurzame energie door bijvoorbeeld het aanwezige dakoppervlak te benutten).” Conclusie: Het plan ontwikkelt voor de lokale woonbehoefte aan draagt bij aan de lokale doorstroming van de bevolking.

Plangebied wordt volledig gebiedseigen ingericht volgens en draagt bij aan de authenticiteit van het gebied door zoveel mogelijk te refereren naar historische erfopbouw aan De Streek (Boerderij, kookhuisje, hooiberg en kapschuur)en draagt ook bij aan duurzaamheid door dakoppervlak in te zetten voor de opwekking van zonneenergie (kapschuur).

5.2.1.4 Hoe- Gebiedskenmerken Nieuwe ruimtelijke opgaven worden verbonden met bestaande gebiedskenmerken. Onder gebiedskenmerken verstaat de provincie Overijssel de ruimtelijke kenmerken van een gebied of een gebiedstype die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebied of gebiedstype. De provincie Overijssel hanteert de Catalogus Gebiedskenmerken als leidraad voor de ruimtelijke kwaliteit in nieuwe ontwikkelingen. In de catalogus worden de gebiedskenmerken onderverdeeld in 4 lagen: de natuurlijke laag, de laag van het agrarisch cultuurlandschap, de stedelijke laag en de laag van de beleving. In de afbeelding hieronder zijn de lagen afgebeeld, beginnend onderaan bij de natuurlijke laag.

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

55

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Figuur 51: 4-lagen benadering provincie Overijssel

De toelichting op de vier lagen en op de – per laag – onderscheiden gebiedstypen geeft een overzicht van de gebiedskenmerken waar de Provincie haar sturingsinstrumenten voor in wil zetten. Terugkerende elementen in dit provinciaal belang zijn beleefbaarheid, toegankelijkheid, zichtbaarheid, bruikbaarheid, en cultuurhistorische waarden van landschap en bebouwing(structuren) (waaronder archeologische en aardkundige waarden). In de Catalogus Gebiedskenmerken wordt per gebiedstype beschreven: • • • •

de kenmerken die bepalend zijn voor de karakteristiek en kwaliteit van dat gebiedstype de ontwikkelingen die spelen de ambitie en visie op de toekomst van het gebiedstype de sturing die realisatie van de visie mogelijk maakt

Hieronder wordt het voorliggende plan getoetst aan de hand van de relevante gebiedskenmerken.

Natuurlijke laag De locatie ligt in Rouveen het laagveengebied van Noordwest Overijssel, wat in Staphorst overgaat in hoger gelegen zandgronden. De Catalogus gebiedskenmerken omschrijft dit landschapstype als volgt: Grote gebieden, waar onder invloed van stagnerend water en grondwater uitgestrekte veenmoerassen zijn ontstaan. Hier bestonden diverse verlandingsstadia naast elkaar: open water – rietmoeras – opgaand moerasbos. Ambitie is de Wieden en Weerribben als grootste laagveenmoeras van Europa, aan elkaar verbinden via een brede overgangszone en ontwikkelen als een groot aaneengesloten (half) natuurlijk vaar- en recreatielandschap, met hoge biodiversiteit, met aanliggende kernen als poorten naar de natuur. Ook in de overige veenweidelandschappen is een hoog waterpeil van belang om inklinking tegen te gaan. Het open karakter is zowel ruimtelijk waardevol, als voor weidevogels en ganzen.

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

56

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Figuur 52: gebiedskenmerken Natuurlijke Laag

De ambitie vanuit de provincie is vooral het voldoende nat houden van het veenweidelandschap om inklinking tegen te gaan. Het plangebied is hier echter minder gevoelig voor. De Streek Kenmerkt zich juist door zand dichtbij de oppervlakte waar de bebouwing zich bevindt. In het plan wordt reeds actief en expliciet rekening gehouden met klimaatadaptatie door water tijdelijk vast te houden in de zwemvijver. Tegelijkertijd kan ook overtollig regenwater hierdoor verspreid worden afgegeven aan de omgeving nu een dergelijke zwemvijver als buffer fungeert.

Laag van het agrarisch cultuurlandschap Laagveenontginningen De catalogus gebiedskenmerken zegt hierover: De laagveenontginningen betreffen een open, laag en nat landschap ontstaan door occupatie vanuit de bewoonde hogere randen. Deels door vervening, deels door alleen ontwatering. Kenmerkende zonering van intensief gebruik langs de bewoonde randen en extensief gebruik naar het achterland. Boerderijen langs vaarten en wegen. De ambitie is de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. De grote open ruimtes, het patroon van sloten met beplantingen, de vochtige bloemrijke weides met weidevogels geven dit landschap grote belevingswaarde. De grondgebonden landbouw is de drager van deze kwaliteiten, echter een nieuw perspectief op een gebiedsgerichte bedrijfsvoering eventueel in combinatie met andere functies - is voor de toekomst van deze gebieden zeer wenselijk. Het karakteristieke bebouwingspatroon (voorkant aan de openbare weg; achterkant aan het landschap vormt vertrekpunt bij herstructurering, verdichting en uitbreiding van de agrarische bebouwing en de woon-/ werkmilieus.

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

57

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Figuur 53: Gebiedskenmerken laag van het agrarische cultuurlandschap

Ambitie Voor dit plan is belangrijkste deel van de ambitie de cultuurhistorische kwaliteiten van het laagveenlandschap zoveel als mogelijk in stand te houden en beleefbaar te maken. Staphorst/Rouveen is het voorbeeld bij uitstek van een laagveenontginningsdorp met bijbehorende landschapsstructuren ontstaan vanuit de ontginningsas. Het plan sluit hierbij aan door juist de koppeling van landschapsstructuur en cultuurhistorie te maken door de wijze van erfinrichting .

Stedelijke laag “De stedelijke laag is de laag van de steden, dorpen, verspreide bebouwing, wegen, spoorwegen en waterwegen. Het gaat in deze laag om de dynamiek van de steden en de grote infrastructurele verbindingen, maar ook om de rust van de dorpen en de landelijke wegen en paden. De ligging van een stad of dorp in het landschap, op een kruispunt van infrastructuur of in de nabijheid van grondstoffen speelt een belangrijke rol in het functioneren ervan. Efficiëntie en bereikbaarheid zijn belangrijke vestigingsfactoren, maar daarbij wordt de kwaliteit, eigenheid en het onderscheidend vermogen van de regio steeds belangrijker.” “De ontstaansgeschiedenis is medebepalend voor de huidige identiteit en terug te vinden in de ruimtelijke opbouw van de kernen, maar ook in de economische en sociale dynamiek. Daarnaast hebben door de tijd heen veranderende ideeën over de ideale vormgeving van de stad invloed gehad op de ruimtelijke opbouw. Cultuurhistorisch of architectonisch waardevolle gebouwen en structuren zijn hierbij vaak bepalend voor de stedelijke identiteit en de belevingswaarde voor bewoners en bezoekers. Zo is in Overijssel een rijk palet ontstaan aan onderscheidende steden en dorpen. Elk met een eigen karakteristieke ruimtelijke, sociale en functionele opbouw en kwaliteit.”

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

58

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

De ruimtelijke kwaliteitsambities in de stedelijke laag zijn: • •

Brede waaier aan woon-, werk- en mixmilieus: elk buurtschap, dorp en stad zijn eigen kleur Contrast tussen dynamische en luwe gebieden versterken door het infrastructuurnetwerk

Het gebiedstypes in de stedelijke laag betreffen in dit geval: Bebouwingsschil 1900-1955 De bebouwingsschil 1900-1955 bestaat uit gemengde stadwijken en woonwijken direct aansluitend op de historische centra en binnensteden De ambitie is het door ontwikkelen van de compacte stadskwartieren met de ‘gesloten’ stadsvorm. Waar maar enigszins mogelijk herstellen van de functiemix. Veel ruimte en aandacht voor zorgvuldig individueel (in de individuele wijken) en collectief (in de tuindorpen en fabrieksdorpen) opdrachtgeverschap. Als daar vanuit de (woon)kwaliteit aanleiding toe is ligt er in delen van deze wijken een belangrijke herstructureringsopgave.

Figuur 54: gebiedskenmerken : Stedelijke laag

Sturing: “Als herstructurering, inbreiding en toevoeging van bebouwing plaats vinden in de individueel ontwikkelde stadswijken van de bebouwingsschil 1900 - 1955, dan dragen deze bij aan behoud, versterking en vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling. Ontwikkelingen voegen zich in maat, schaal en ritme naar de omliggende bebouwing.” (Bron: Catalogus Gebiedskenmerken Overijsssel) Doorwerking in het plan: De Streek kan gezien worden als een gemengde woonwijk direct aansluitend op historische centra, maar veel bebouwing dateert van vóór 1900. Ook is er niet echt sprake van een centrum, maar historische lintbebouwing. Aangesloten wordt bij zorgvuldig individueel opdrachtgeverschap, bijdrage aan behoud, versterking en NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

59

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

vernieuwing van de individuele bebouwing met een eigen karakter en uitstraling, maar in dit geval wel passend binnen het grotere geheel van de cultuurhistorische bebouwings-en landschapsstructuur aan de Streek. Informele trage netwerk Het informele trage netwerk is het ‘langzame’ netwerk (wandelpaden, fietspaden, ruiterpaden, vaarroutes) van de provincie, dat delen van het agrarisch cultuurlandschap en het natuurlijke laag toegankelijk en ervaarbaar maakt. De oude zandwegen en paden vormen het basisstramien. Van oudsher verbonden deze routes vaak de kernen met het ommeland en met elkaar. Zo vormde het dorpsplein, de dorpsstraat, de weg naar buiten en uiteindelijk de zandpaden door de velden, een samenhangend netwerk. Ambitie: Verschuiving in het verplaatsingsgedrag van auto naar fiets. Opheffen van de discontinuïteiten in het padennetwerk. Een schaalniveau hoger: het fiets- en wandelpaden netwerk wordt op niveau van de regio geïntegreerd tot een compleet systeem onder andere door de aanleg van fietssnelwegen. Doorwerking in het plan Het plan draagt niet actief bij aan het veranderen van verplaatsingsgedrag van auto naar fiets of opheffen van discontinuïteiten in het padennetwerk. Het is wel zo dat het erf goed is te zien vanuit de landschapsstructuur met elzensingels, smalle toegangswegen en kruisende zandpaden erachter.

Een mooie kijk op een kwalitatief mooi achtererf is hier van belang voor bewoners en recreanten die langsfietsen of een ommetje maken op het informele trage netwerk.

Laag van de beleving Als laatste wordt het plan bekeken vanuit de laag van de beleving; niet zozeer een fysieke laag maar meer de laag die beschrijft hoe natuurlijke, functionele en sociale processen bij elkaar komen. Dit is de laag die gaat over de beleefbaarheid van ruimtelijke kwaliteit, identiteit en tijdsdiepte, van recreatieve gebruiksmogelijkheden die een belangrijke rol spelen bij de waardering van de leefomgeving. De laag van de beleving is de laag van de verbinding en het netwerk; tussen het stedelijke en het landelijke, de cultuur en de natuur, snel en traag, oud en nieuw, tussen nut en schoonheid. De laag van de beleving benut vooral de kwaliteiten van de andere drie lagen, maar voegt ook eigen kenmerken toe, zoals landgoederen, recreatieparken en recreatieve routes. Het stelt kwaliteiten zoals de natuur, de productielandschappen en de steden in een ander daglicht en maakt ze beleefbaar en tot een belevenis. Donkerte Het plangebied ligt in een gebied met als gebiedskenmerk uit de laag van de beleving: “donkerte”. Zie de afbeelding hieronder.

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

60

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Figuur 55; gebiedskenmerken: laag van de beleving

Gebieden met “donkerte” als gebiedskenmerk zijn de gebieden waar het ’s nachts nog echt donker is. Waar je de sterrenhemel kunt waarnemen. Dit zijn gebieden die de provincie graag wil koesteren.

Doorwerking in het plan: Bij de erfinrichting wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met donkerte; ook de aard van de invulling suggereert niet dat er veel buitenlichtbronnen toegevoegd worden. Conclusie: uitgaande van de 4-lagenbenadering draagt het initiatief op verschillende manieren positief bij aan de ruimtelijke kwaliteitsambities van de Provincie Overijssel. De herstructurering van het plangebied zorgt voor een nieuwe impuls op gebied van beeldkwaliteit en representativiteit van het gebied.

5.3 Gemeentelijk beleid Wat betreft het gemeentelijk beleid wordt het plan in dit deelhoofdstuk getoetst aan de voor het plan meest relevante gemeentelijke beleidsstukken. In hoofdstuk 3 is al getoetst aan het relevante beleid in de doorwerking van het plan aan de hand van de door de gemeente Staphorst meegegeven randvoorwaarden, die uit het beleid voortkomen. Hier wordt puntsgewijs het relevante gemeentelijk beleid doorgelicht en wordt nogmaals summier uiteengezet hoe het plan aansluit bij de uitgangspunten uit dit beleid.

5.3.1 Omgevingsvisie “Staphorst voor elkaar” Als voorschot op de nieuwe omgevingswet heeft de gemeente Staphorst een omgevingsvisie opgesteld. De omgevingswet maakt tal van wetten en regelingen overbodig. Centraal in de omgevingswet staat kwaliteit van de fysieke leefomgeving. De wet probeert deze kwaliteit te waarborgen en tegelijkertijd ontwikkelingen mogelijk te maken onder het motto “ruimte voor ontwikkeling, waarborgen voor kwaliteit.” NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

61

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Eén van de zes kerninstrumenten uit de omgevingswet is de omgevingsvisie. In de omgevingswet staat dat iedere gemeente een gebiedsdekkende omgevingsvisie moet hebben. Dit is een integrale visie die de lange termijnkeuzes voor de leefomgeving laat zien en die de structuurvisie, het waterplan, het milieubeleidsplan, het verkeers-en vervoersplan en de natuurvisie vervangt. De gemeente moet hierbij meer loslaten en de meer overlaten aan de samenleving. De omgevingsvisie geeft de kaders voor initiatieven en nodigt inwoners en partijen uit met ontwikkelingen te komen die bijdragen aan de kwaliteit van de leefomgeving. Het gaat hierbij niet alleen om ruimtelijke kwaliteit, maar ook om kwaliteitsverbetering op bijvoorbeeld het gebied van recreatie, ecologie, leefbaarheid, zorg, duurzaamheid en economie. In de omgevingsvisie wordt aangegeven dat de bevolking in Staphorst in de periode 2021-2025 met 320 huishoudens zal toenemen. De bevolking van Staphorst is relatief jong en er is ook sprake van een huishoudensverdunning (meer 1 tot 2 persoonshuishoudens). Er is daarom veel vraag naar bouwruimte in Staphorst en daarmee komt ook doorstroming op gang waarbij gezinnen in grotere nieuwbouwwoningen gaan wonen en er bijvoorbeeld kleinere huishoudens in gesplitste boerderijen aan de Streek kunnen gaan wonen, of in herontwikkelde boerderijen/op voormalig agrarische erven in Staphorst.

Verder wordt de ambitie uitgesproken om dichtbij huis de woonomgeving groener te maken. Er worden daarom bij nieuwbouw en herstructurering afspraken vastgelegd om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren. Bewoners worden hier gestimuleerd om hun tuin groen in te richten voor bijvoorbeeld klimaatadaptatie.

5.3.1.1 Doorwerking in het plan: Het plan voorziet door nieuwbouw te ontwikkelen in het vrijkomen van een bestaande woning, die weer ingezet kan worden voor de doorstroming van bepaalde doelgroepen in Staphorst die om woonruimte verlegen zitten. Ook wordt er flink geïnvesteerd in de groene ruimte en cultuurhistorische inpassing in de groene woonomgeving van het historische bebouwingslint.

5.3.2 Staphorst een eigen wereld In hoofdstuk 3 is het beleidsdocument “Staphorst een eigen wereld” al geïntroduceerd; het belangrijkste doel van de nota Belvedère is dat de cultuurhistorische identiteit sterker richtinggevend wordt voor de inrichting van de ruimte in Nederland. Het landschap van Staphorst is een begrip. Het is een voor Nederland uniek landschap, rijk aan specifieke, gebiedsgebonden cultuurhistorische waarden. Het is een karakteristiek landschap, met een sterk onderscheidende ruimtelijke identiteit. Derhalve is het landschap van Staphorst aangewezen als Belvedèregebied. In de Nota Belvedère is het rijksbeleid neergelegd over de relatie tussen cultuurhistorie en ruimtelijke inrichting. Centrale doelstelling van de nota is dat de cultuurhistorische identiteit sterker richtinggevend wordt voor de inrichting van de ruimte in ons land. In het kader van de Nota Belvedère zijn de cultuurhistorisch meest waardevolle gebieden en steden in Nederland op kaart gezet. Staphorst is één van deze gebieden. Om de ruimtelijke karakteristiek van Staphorst te kunnen duiden is in “Staphorst een eigen wereld” uitgegaan van verschillende schaalniveaus: het schaalniveau van het landschap (direct grenzend aan het lint); het schaalniveau van de Streek en het schaalniveau van de afzonderlijke boerderijen met hun bijhorende tuin- en erfinrichting.

De samenhang van deze schaalniveaus bepaalt het karakteristieke beeld van Staphorst. Aan de hand van deze schaalniveaus wordt een samenhangend beeld geschetst waar de elementen uit landschap en cultuurhistorie samenkomen in een authentieke erfinrichting in typisch Staphorster stijl. Daarnaast is het beleidsdocument richtinggevend voor verschijningsvorm van de gebouwen die bij een inrichting van een nieuw erf in De Streek worden ontwikkeld.

5.3.2.1 Doorwerking in het plan In “Staphorst een eigen wereld” worden de volgende elementen genoemd als leidraad voor een authentieke erfinrichting in het beschermd dorpsgezicht langs De Streek: Singelbeplanting langs de erfgrens, fruitbomen in de voortuin, parkeren in/onder een bijgebouw, beuken/ligusterhagen die de tuin en het erf omzomen. Deze elementen komen terug in de erfinrichting zoals uiteengezet in hoofdstuk 3; de singelbeplanting langs het erf is NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

62

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

al aanwezig, er wordt een grote weide met fruitbomen aangelegd vóór het bebouwde erf, het bebouwde erf wordt omzoomd door een beukenhaag en er wordt geparkeerd onder een bijgebouw in de vorm van authentieke hooiberg. Verder wordt het bebouwingsensemble gevormd door een grote woonmassa in de vorm van een Staphorster boerderij met eigentijdse elementen, een kapschuur, een kookhuisje (geplaatst vóór de woning) en een authentieke hooiberg.

5.3.3. Beleidsnotitie ‘Open plekken Staphorst. 5e wijziging In de “Beleidsnotitie Open plekken in Staphorst, 5e wijziging” geeft de gemeente aan welke open plekken en locaties achter de stegen aan De Streek in aanmerking komen voor bebouwing. Uitgangspunt daarbij is dat de nieuwe bebouwing een versterking moet zijn voor de bebouwingsstructuur. Een ‘open plek’ wordt in de beleidsnotitie als volgt gedefinieerd: locatie vrij van bebouwing c.q. bebouwingsmogelijkheden en daaraan gelijk te stellen locaties. Op deze locaties mag maximaal 5 (dubbele) woningen per aanvraag worden gebouwd. Bij het uitwerken van de randvoorwaarden is een onderverdeling gemaakt in: •

•

Oude Rijksweg / Gemeenteweg: bebouwing met Staphorster boerderij waarbij aan bebouwing achter aan de steeg extra voorwaarden moeten worden gesteld om de leefbaarheid van de voorliggende percelen te kunnen waarborgen. Dwarswegen: naast bebouwing met Staphorster boerderij is ook bebouwing van vrijstaande woningen mogelijk.

In het open plekken beleid worden daarnaast ook maatvoeringseisen voor bebouwing en richtlijnen gegeven voor de afstanden tussen nieuw op te richten bebouwing en bestaande bebouwing en afstanden tot bestaande infrastructuur. De beleidsnota Belvedère schrijft voor dat het bebouwen van “open plekken, vrijkomende locaties en locaties achter aan de stegen” moet plaats vinden door een woningtype dat is gebaseerd op de Staphorster boerderij.

5.3.3.1 open plekken beleid 4e wijziging –bijlage 2 dwarswegen In hoofdstuk 3 wordt deze aanvullende notitie uiteengezet. De notitie bevat een opsomming aan welke dwarswegen van de Oude Rijksweg een open plek gevuld mag worden. De planlocatie is er één van.

5.3.3.2 Doorwerking in het plan Het plan voldoet qua bebouwingseisen aan de eisen die uiteengezet zijn in het open plekken beleid. In hoofdstuk 3 is de doorwerking uitgebreid behandeld. Er wordt afgeweken van de maximale afstandsmaat van de nieuwe bebouwing tot voorliggende bebouwing van 30 meter. Omdat extra wordt geïnvesteerd in de groene ruimte in combinatie met de ontwikkeling van een zo authentiek mogelijk erf en de woning zich bevindt aan een dwarsweg wordt voldaan aan de eisen uit het open plekken beleid.

5.3.4 Ruimtelijke atlas en Welstandsnota De Ruimtelijke Atlas en Welstandnota van de gemeente Staphorst dient als vervanging van de voorgaande welstandsnota, die als te knellend werd ervaren. Daarvoor in de plaats is er een globaler welstandbeleid op basis van een welstandskaart. De atlas is een analyse en verhaal in kaartbeelden van de gemeente. De welstandsnota is meer dan voorheen gebaseerd op de ruimtelijke opbouw van de gemeente en haar verschillende kernen. De welstandskaart is een specifieke uitwerking van de atlas voor het welstandsbeleid. De Ruimtelijke Atlas en Welstandsnota bieden samen een ruimtelijk kader, waar een welstandscommissie of stadsbouwmeester maar ook stedenbouwkundige(n), architecten en andere adviseurs zich op kunnen baseren. Op deze manier fungeert de atlas als een soort raamwerk voor het ruimtelijk beleid en de welstandskaart als een overzichtelijk toetsinstrument. Bij nieuwe ontwikkelingen vormen een goed ruimtelijk beleid en hierop afgestemde bestemmingsplannen de basis voor het welstandsbeleid, omdat hierin de bebouwingsvlakken, bouwenveloppen en/of bouwvolumes worden vastgelegd. NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

63

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Het plan valt onder het bijzondere regime, het meest “strenge” regime. Het bijzondere regime combineert de stedenbouwkundige en architectonische benadering met een esthetische benadering waarbij op het detailniveau van bijvoorbeeld gebruikte materialen, elementen en kleuren naar een gebouw wordt gekeken.

5.3.4.1 Doorwerking in het plan Het plan wordt bij de indiening van de omgevingsvergunning getoetst aan de eisen van de welstand. Inmiddels is voor de woning op 19 november 2021 een positief advies door de dorpsbouwmeester afgegeven. De dorpsbouwmeester concludeert hierbij dat het ingediende plan niet in strijd is met redelijke eisen van welstand. Het plan is onder EPOS (Efficiënte Procesinrichting Omgevingsrecht Staphorst) in samenspraak met een ervenconsulent ontwikkeld en reeds getoetst aan welstandseisen. Conclusie: Concluderend kan worden gesteld dat het plan, wanneer getoetst aan het relevante beleid, geen belemmeringen ondervindt of opwerpt t.a.v. de beleidskaders. Ook past het plan binnen de richtlijnen die worden genoemd in het beleidskader als het gaat om ruimtelijke inpassing.

H6 Omgevingsaspecten Een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling kan van invloed zijn op de (nabije) omgeving en tegelijkertijd kan de omgeving van invloed zijn op het nieuwe initiatief. In dit hoofdstuk wordt het initiatief getoetst aan de diverse omgevingsaspecten.

6.1 Brandveiligheid In dit deelhoofdstuk wordt onderbouwd dat het plan geen significante risico’s met zich meebrengt voor de nabije omgeving als het gaat om brandveiligheidsrisico’s. Ook wordt de bouwkundige brandveiligheid behandeld. Het gebouw wordt volgens de eisen uit het bouwbesluit geconstrueerd. Naburige sloten zoals de Kleine Conrad, maar ook de aanwezige zwemvijver kunnen ingezet worden voor bluswater, mocht de nood hoog zijn.

6.2 Milieueffectrapportage De milieueffectrapportage (m.e.r.) is een hulpmiddel bij het nemen van besluiten. Op deze manier krijgt het milieubelang een volwaardige plaats in de besluitvorming. De m.e.r.-procedure is gekoppeld aan de 'moederprocedure'. Dit is de procedure op grond waarvan de besluitvorming plaatsvindt, in dit geval een bestemmingsplanprocedure. Een bestemmingsplan kan op drie manieren een m.e.r. in aanraking komen: •

•

•

Op basis van artikel 7.2a, lid 1 Wm (als wettelijk plan); Er ontstaat een m.e.r.-plicht wanneer er een passende beoordeling op basis van art. 2.8, lid1 Wet natuurbescherming nodig is. Op basis van Besluit milieueffectrapportage (bestemmingsplan in kolom 3); Er ontstaat een m.e.r.-plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 3 (plannen) Op basis van Besluit milieueffectrapportage (Bestemmingsplan in kolom4);

NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

64

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Er ontstaat een m.e.r.-(beoordelings)plicht voor die activiteiten en gevallen uit de onderdelen C en D van de bijlage van dit besluit waar het bestemmingsplan genoemd is in kolom 4 (besluiten). In het Besluit m.e.r. neemt het bestemmingsplan een bijzondere positie in, want het kan namelijk tegelijkertijd opgenomen zijn in zowel kolom 3 als in kolom 4 van het Besluit m.e.r.. Of het bestemmingsplan in deze gevallen voldoet aan de definitie van een plan uit kolom 3 of aan de definitie van een besluit uit kolom 4 is afhankelijk van de wijze waarop de activiteit in het bestemmingsplan wordt bestemd. Als voor de activiteit eerst één of meerdere uitwerkings- of wijzigingsplannen moeten worden vastgesteld dan is sprake van ‘kaderstellend voor' en voldoet het bestemmingsplan aan de definitie van een plan. Is de activiteit geheel of gedeeltelijk als eindbestemming opgenomen voldoet het aan de definitie van een besluit. Deze toets is in dit geval een vormvrije m.e.r.-beoordeling: Een belangrijk element in het Besluit m.e.r.. is het (in feite) indicatief maken van de gevalsdefinities (de drempelwaarden in kolom 2 in de D-lijst). Dit betekent dat het bevoegd gezag meer moet doen dan onder de oude regelgeving. Onder de nu geldende regeling moet een motivering worden gegeven.

De voorgenomen activiteit valt onder categorie D11.2 (de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject) van de D-lijst van het Besluit milieueffectrapportage, waarvoor een m.e.r.beoordelingsplicht geldt. Voor woningbouw geldt een drempel van 2000 woningen of meer in een aaneengesloten gebied. De drempelwaarde uit het Besluit m.e.r. niet wordt overschreden, het plan betreft het realiseren van één woning. Hierdoor is het uitvoeren van een m.e.r.-beoordeling niet verplicht. Voor ontwikkelingen die onder de drempelwaarden blijven moet wel beoordeeld worden of de geplande activiteiten geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu hebben (vormvrije m.e.r.-beoordeling). In deze toelichting van het bestemmingsplan zijn de gevolgen van de voorgenomen activiteit voor het milieu beschreven. Uit de stukken en uitgevoerde onderzoeken blijkt (op basis van onder andere de kenmerken en de plaats van de voorgenomen activiteit) dat uitgesloten kan worden dat de activiteit belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kan hebben. Artikel 2.8, lid 1 Wet Natuurbescherming Het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied (Olde Maten) is gelegen op een afstand van zo’n 5,5 kilometer van het plangebied.

Zoals in paragraaf 6.12 is geconcludeerd heeft de vaststelling van dit bestemmingsplan geen significant negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden tot gevolg. Een beoordeling op basis van artikel 2.8, lid 1 van de Wet Natuurbescherming is dan ook niet noodzakelijk. Daarom is geen sprake van een m.e.r.-plicht op basis van artikel 7.2a van de Wet milieubeheer.

6.3 Duurzaamheid Duurzaamheid is een ruim begrip; maar tegenwoordig niet meer weg te denken als het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen. Een veel gebruikt en algemeen erkende definitie is de volgende: “Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling waarbij de huidige wereldbevolking in haar behoeften voorziet zonder de komende generaties te beperken om in hun behoeften te voorzien.” Bovenstaande definitie is erg ruim en alomvattend; als we deze definitie projecteren op een ruimtelijke ontwikkeling zoals die wordt omschreven in dit bestemmingsplan, waarbij de nadruk ligt op de ruimtelijke kwaliteit, zou het omschreven kunnen worden als: “Een Ruimtelijk Duurzame ontwikkeling is een ontwikkeling waarbij een plan in haar eigen behoeften voorziet en daarbij een significante ruimtelijke kwaliteitsverbetering teweeg brengt, zonder daarbij de omgeving te belemmeren in het voorzien van haar behoeften, nu en in de toekomst” Een bekend algemeen uitgangspunt uit de ruimtelijke ordening is “zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik”. De omgevingsverordening 2017 van de provincie Overijssel, al eerder behandeld in hoofdstuk 5, zegt het volgende over zuinig en zorgvuldig ruimtegebruik in artikel 2.1.3, lid 1: NL.IMRO.0180.2102021010-ON01

65

Gemeente Staphorst De Streek, partiële herziening achter Oude Rijksweg 305 Rouveen

Bestemmingsplannen voorzien uitsluitend in stedelijke ontwikkelingen die een extra ruimtebeslag door bouwen en verharden leggen op de Groene Omgeving wanneer aannemelijk is gemaakt: •

•

dat er voor deze opgave in redelijkheid geen ruimte beschikbaar is binnen het bestaande bebouwd gebied en de ruimte binnen het bestaand bebouwd gebied ook niet geschikt te maken is door herstructurering en/of transformatie; dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik binnen het bestaand bebouwd gebied optimaal zijn benut.

Artikel 2.1.4. toekomstbestendigheid uit de omgevingsverordening dekt wat betreft duurzaamheid niet alleen de provinciale belangen, maar ook de lokale en regionale belangen. Toetsing aan de volgende drie punten maakt duidelijk hoe het plan een positieve bijdrage kan leveren aan de lokale toekomstbestendigheid en duurzaamheid: In de toelichting van dit bestemmingsplan aannemelijk gemaakt dat de nieuwe ontwikkelingen: • • •

de mogelijkheden van toekomstige generaties om in hun behoeften te voorzien niet in gevaar brengen; duurzaam en evenwichtig bijdragen aan het welzijn van mensen, economische welvaart en het beheer van natuurlijke voorraden; ook op lange termijn toegevoegde waarde hebben.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Staphorst&id=492856b7-9005-4a69-9341-aabb88696570